ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಓದಿ

1.3.1

सौतिरुवाच ।
जनमेजयः पारिक्षितः सह भ्रातृभिः कुरुक्षेत्रे दीर्घसत्रमुपास्ते।
तस्य भ्रातरस्त्रयः श्रुतसेन उग्रसेनो भीमसेन इति ।
तेषु तत्सत्रमुपासीनेष्वभ्यागच्छत्सारमेयः ॥ १.३.१ ॥

ಸೌತಿ ಹೇಳಿದನು: ಪಾರೀಕ್ಷಿತ ಜನಮೇಜಯನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಡನೆ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಸತ್ರವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಮೂವರು ಸಹೋದರರಿದ್ದರು: ಶ್ರುತಸೇನ, ಉಗ್ರಸೇನ, ಭೀಮಸೇನ. ಅವರು ಆ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ನಾಯಿ ಬಂದಿತು.

1.3.2

जनमेजयस्य भ्रातृभिरभिहतो रोरूयमाणो मातुः समीपमुपागच्छत् ॥ १.३.२ ॥

ಜನಮೇಜಯನ ಸಹೋದರರಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅದು ಅಳುತ್ತಾ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಯಿತು.

1.3.3

तं माता रोरूयमाणमुवाच ।
किं रोदिषि केनास्यभिहत इति ॥ १.३.३ ॥

ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಅದಕ್ಕೆ ತಾಯಿ ಹೇಳಿದಳು: "ಏಕೆ ಅಳುತ್ತಿರುವೆ? ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆದರು?"

1.3.4

स एवमुक्तो मातरं प्रत्युवाच जनमेजयस्य भ्रातृभिरभिहतोऽस्मीति ॥ १.३.४ ॥

ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅದು ತಾಯಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿತು: "ಜನಮೇಜಯನ ಸಹೋದರರು ನನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆದರು."

1.3.5

तं माता प्रत्युवाच व्यक्तं त्वया तत्रापराद्धं येनास्यभिहत इति ॥ १.३.५ ॥

ತಾಯಿ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: "ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿರಬೇಕು, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆದರು."

1.3.6

स तां पुनरुवाच नापराध्यामि किंचिन्नावेक्षे हवींषि नावलिह इति ॥ १.३.६ ॥

ಅದು ಮತ್ತೆ ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿತು: "ನಾನು ಯಾವ ಅಪರಾಧವನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಹವಿಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನಾನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ನೆಕ್ಕಲೂ ಇಲ್ಲ."

1.3.7

तच्छ्रुत्वा तस्य माता सरमा पुत्रदुःखार्ता तत्सत्रमुपागच्छद्यत्र स जनमेजयः सह भ्रातृभिर्दीर्घसत्रमुपास्ते ॥ १.३.७ ॥

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅವನ ತಾಯಿ ಸರಮೆ, ಮಗನ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಜನಮೇಜಯನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದಳು.

1.3.8

स तया क्रुद्धया तत्रोक्तोऽयं मे पुत्रो न किंचिदपराध्यति नावेक्षते हवींषि नावलेढि किमर्थमभिहत इति ॥ १.३.८ ॥

ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಳು — 'ನನ್ನ ಈ ಮಗ ಯಾವ ತಪ್ಪನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಇವನು ಹವಿಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ನೆಕ್ಕುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗಿರುವಾಗ ಯಾಕೆ ಇವನನ್ನು ಹೊಡೆದಿರಿ?'

1.3.9

न किंचिदुक्तवन्तस्ते सा तानुवाच यस्मादयमभिहतोऽनपकारी तस्माददृष्टं त्वां भयमागमिष्यतीति ॥ १.३.९ ॥

ಅವರು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವಳು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು — 'ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ ಇವನನ್ನು ಹೊಡೆದ ಕಾರಣ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕಾಣದ ಭಯ ಬರುವುದು.'

1.3.10

जनमेजय एवमुक्तो देवशुन्या सरमया भृशं संभ्रान्तो विषण्णश्चासीत् ॥ १.३.१० ॥

ದೇವಶುನಿ ಸರಮೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಜನಮೇಜಯನು ಅತ್ಯಂತ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ವಿಷಣ್ಣನಾದನು.

1.3.11

स तस्मिन्सत्रे समाप्ते हास्तिनपुरं प्रत्येत्य पुरोहितमनुरूपमन्विच्छमानः परं यत्नमकरोद्यो मे पापकृत्यां शमयेदिति ॥ १.३.११ ॥

ಆ ಸತ್ರ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅವನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಸೂಕ್ತ ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ನನ್ನ ಈ ಪಾಪಕರ್ಮವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬಲ್ಲವನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು.

1.3.12

स कदाचिन्मृगयां गतः पारिक्षितो जनमेजयः कस्मिंश्चित्स्वविषय आश्रममपश्यत् ॥ १.३.१२ ॥

ಒಮ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಮಗ ಜನಮೇಜಯ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋದನು. ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದು ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡನು.

1.3.13

तत्र कश्चिदृपिरासाञ्चक्रे श्रुतश्रवा नाम ।
तस्य तपस्यभिरतः पुत्र आस्ते सोमश्रवा नाम ॥ १.३.१३ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಶ್ರವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದನು. ಅವನ ಮಗ ಸೋಮಶ್ರವ ಎಂಬವನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

1.3.14

तस्य तं पुत्रमभिगम्य जनमेजयः पारिक्षितः पौरोहित्याय वव्रे ॥ १.३.१४ ॥

ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಮಗ ಜನಮೇಜಯನು ಆ ಅವನ ಮಗನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಪುರೋಹಿತ ಹುದ್ದೆಗಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು.

1.3.15

स नमस्कृत्य तमृषिमुवाच भगवन्नयं तव पुत्रो मम पुरोहितोऽस्त्विति ॥ १.३.१५ ॥

ಅವನು ಆ ಋಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, "ಭಗವನ್, ನಿಮ್ಮ ಈ ಮಗನು ನನ್ನ ಪುರೋಹಿತನಾಗಲಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

1.3.16

स एवमुक्तः प्रत्युवाच जनमेजयं भो जनमेजय पुत्रोऽयं मम सर्प्यां जातो महातपस्वी स्वाध्यायसंपन्नो मत्तपोवीर्यसंभृतो मच्छुक्रं पीतवत्यास्तस्याः कुक्षौ जातः ॥ १.३.१६ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಜನಮೇಜಯನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಓ ಜನಮೇಜಯ, ನನ್ನ ಈ ಮಗನು ಸರ್ಪಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು. ಅವನು ಮಹಾ ತಪಸ್ವಿ, ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನು, ನನ್ನ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು. ನನ್ನ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿದ ಆ ಸರ್ಪಿಣಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವನು ಹುಟ್ಟಿದನು."

1.3.17

समर्थोऽयं भवतः सर्वाः पापकृत्याः शमयितुमन्तरेण महादेवकृत्याम् ॥ १.३.१७ ॥

ಮಹಾದೇವನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆಯೂ, ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಇವನು ಸಮರ್ಥನು.

1.3.18

अस्य त्वेकमुपांशुव्रतं यदेनं कश्चिद्ब्राह्मणः कंचिदर्थमभियाचेत्तं तस्मै दद्यादयं यद्येतदुत्सहसे ततो नयस्वैनमिति ॥ १.३.१८ ॥

ಆದರೆ ಇವನಿಗೆ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ವ್ರತವಿದೆ: ಯಾವುದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತುವನ್ನು ಇವನಿಂದ ಯಾಚಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಇವನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ನೀವು ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವುದಾದರೆ, ಇವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ.

1.3.19

तेनैवमुक्तो जनमेजयस्तं प्रत्युवाच भगवंस्तत्तथा भविष्यतीति ॥ १.३.१९ ॥

ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಜನಮೇಜಯನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಭಗವನ್, ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವುದು.'

1.3.20

स तं पुरोहितमुपादायोपावृत्तो भ्रातृनुवाच मयाऽयं वृत उपाध्यायो यदयं ब्रूयात्तत्कार्यमविचारयद्भिर्भवद्भिरिति ।
तेनैवमुक्ता भ्रातरस्तस्य तथा चक्रुः।
स तथा भ्रातॄन्संदिश्य तक्षशिलां प्रत्यभिप्रतस्थे तं च देशं वशे स्थापयामास ॥ १.३.२० ॥

ಅವನು ಆ ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹಿಂದಿರುಗಿ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ಇವರನ್ನು ಉಪಾಧ್ಯಾಯರನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇವರು ಏನು ಹೇಳುವರೋ ಅದನ್ನು ವಿಚಾರಿಸದೆ ನೀವು ಮಾಡಬೇಕು.' ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಸಹೋದರರು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದರು. ಸಹೋದರರಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಆದೇಶಿಸಿ ಅವನು ತಕ್ಷಶಿಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟು ಆ ದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡನು.

1.3.21

एतस्मिन्नन्तरे कश्चिदृषिर्धौम्यो नामापोदस्तस्य शिष्यास्त्रयो बभूवुः ॥ १.३.२१ ॥

ಈ ನಡುವೆ ಧೌಮ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಇದ್ದನು; ಅವನು ಆಪೋದ. ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಶಿಷ್ಯರು ಇದ್ದರು.

1.3.22

उपमन्युरारुणिर्बैदश्चेति स एकं शिष्यंमारुणिं पाञ्चाल्यं प्रेषयामास गच्छ केदारखण्डं बधानेति ॥ १.३.२२ ॥

ಉಪಮನ್ಯು, ಆರುಣಿ, ಬೈದ ಎಂಬವರು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಪಾಂಚಾಲ ದೇಶದ ಆರುಣಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. 'ಹೋಗು, ಹೊಲದ ಬದುವನ್ನು ಕಟ್ಟು' ಎಂದನು.

1.3.23

स उपाध्यायेन संदिष्ट आरुणिः पाञ्चाल्यस्तत्र गत्वा तत्केदारखण्डं बद्धुं नाशकत् ।
स क्लिश्यमानोऽपश्यदुपायं भवत्वेवं करिष्यामीति ॥ १.३.२३ ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಪಾಂಚಾಲ ದೇಶದ ಆರುಣಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ಹೊಲದ ಬದುವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಕಂಡು, 'ಸರಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದುಕೊಂಡನು.

1.3.24

स तत्र संविवेश केदारखण्डे शयाने व तथा तस्मिंस्तदुदकं तस्थौ ॥ १.३.२४ ॥

ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಆ ಹೊಲದ ತುಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದನು; ಹಾಗಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ನೀರು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿತು.

1.3.25

ततः कदाचिदुपाध्याय आपोदो धौम्यः शिष्यावपृच्छत् क्व आरुणिः पाञ्चाल्यो गत इति ॥ १.३.२५ ॥

ಆಮೇಲೆ ಒಮ್ಮೆ ಆಪೋದನ ಮಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಧೌಮ್ಯ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಕೇಳಿದನು: "ಪಾಂಚಾಲ್ಯ ಆರುಣಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ?"

1.3.26

तौ तं प्रत्यूचतुर्भगवंस्त्वयैव प्रेषितो गच्छ केदारखण्डं बधानेति ।
स एवमुक्तस्तौ शिष्यौ प्रत्युवाच तस्मात्तत्र सर्वे गच्छामो यत्र स गत इति ॥ १.३.२६ ॥

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: "ಪೂಜ್ಯರೇ, ನೀವೇ ಕಳುಹಿಸಿದಿರಿ; ಹೊಲದ ತುಂಡನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಹೋಗು ಎಂದು." ಹಾಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಹಾಗಾದರೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅವನು ಹೋದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗೋಣ."

1.3.27

स तत्र गत्वा तस्याह्वानाय शब्दं चकारः ।
भो आरुणे पाञ्चाल्य क्वासि वत्सैहीति ॥ १.३.२७ ॥

ಅವನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಕರೆಯಲು ಕೂಗಿದನು: "ಓ ಪಾಂಚಾಲ್ಯ ಆರುಣಿ, ನೀನು ಎಲ್ಲಿದ್ದೀಯ? ಬಾ, ಮಗು!"

1.3.28

स तच्छ्रुत्वा आरुणिरुपाध्यायवाक्यं तस्मात्केदारखण्डात्सहसोत्थायतमुपाध्यायमुपतस्थे ॥ १.३.२८ ॥

ಆರುಣಿ ಆ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಹೊಲದ ತುಂಡಿನಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ಆ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತನು.

1.3.29

प्रोवाच चैनमयमस्म्यत्र केदारखण्डे निःसरमाणमुदकमवारणीयं संरोद्धुं संविष्टो भगवच्छब्दं श्रुत्वैव सहसा विदार्य केदारखण्डं भवन्तमुपस्थितः ।
तदभिवादये भगवन्तमाज्ञापयतु भवान्कमर्थं करवाणीति ॥ १.३.२९ ॥

ಅವನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೊಲದ ಏರಿಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ತಡೆಯಲಾಗದ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾನು ಮಲಗಿದ್ದೆ. ಭಗವಂತನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದೊಡನೆಯೇ ಏರಿಯನ್ನು ಸೀಳಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಗವನ್, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ?"

1.3.31

स एवमुक्त उपाध्यायः प्रत्युवाच यस्माद्भवान्केदारखण्डं विदार्योत्थितस्तस्मादुद्दालक एवनाम्ना भवान्भविष्यतीत्युपाध्यायेनानुगृहीतः ॥ १.३.३१ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ನೀವು ಹೊಲದ ಏರಿಯನ್ನು ಸೀಳಿ ಎದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಉದ್ದಾಲಕ ಎಂದೇ ಆಗುತ್ತದೆ." ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಿಂದ ಹೀಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು...

1.3.32

यस्माच्च त्वया मद्वचनमनुष्ठितं तस्माच्छ्रेयोऽवाप्स्यसि ।
सर्वे च ते वेदाः प्रतिभास्यन्ति सर्वाणि च धर्मशास्त्राणीति ॥ १.३.३२ ॥

ಮತ್ತು ನೀನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ದೊರೆಯುವುದು. ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳೂ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಹೊಳೆಯುವುವು.

1.3.33

स एवमुक्त उपाध्यायेनेष्टं देशं जगाम ॥ १.३.३३ ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ತನಗಿಷ್ಟವಾದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊರಟುಹೋದನು.

1.3.34

अथापरः शिष्यस्तस्यैवापोदस्य धौम्यस्योपमन्युर्नाम ।
तं चोपाध्यायः प्रेषयामास वत्सोपमन्यो गा रक्षस्वेति ॥ १.३.३४ ॥

ಆಗ ಆಪೋದ ಧೌಮ್ಯನಿಗೆ ಉಪಮನ್ಯು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನಿದ್ದನು. ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಅವನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು: "ವತ್ಸ ಉಪಮನ್ಯು, ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯು."

1.3.35

स उपाध्यायवचनादरक्षद्गाः स चाहनि गा रक्षित्वा दिवसक्षये गुरुगृहमागम्योपाध्यायस्याग्रतः स्थित्वा नमश्चक्रे ॥ १.३.३५ ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಅವನು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಹಗಲು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದು, ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರುಗೃಹಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಉಪಾಧ್ಯಾಯನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

1.3.36

तमुपाध्यायः पीवानमपश्यदुवाच चैनं वत्सोपमन्यो केन वृत्तिं कल्पयसि पीवानसि दृढमिति ॥ १.३.३६ ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಆ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟನಾದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ವತ್ಸ ಉಪಮನ್ಯು, ನೀನು ಹೇಗೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ನೀನು ತುಂಬಾ ದೃಢಕಾಯನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.'

1.3.37

स उपाध्यायं प्रत्युवाच भो भैक्ष्येण वृत्तिं कल्पयामीति तमुपाध्यायः प्रत्युवाच ॥ १.३.३७ ॥

ಅವನು ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಸ್ವಾಮಿ, ನಾನು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ.' ಆಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

1.3.38

मय्यनिवेद्य भैक्ष्यं नोपयोक्तव्यमिति ।
स तथेत्युक्तो भैक्ष्यं चरित्वोपाध्यायाय न्यवेदयत् ॥ १.३.३८ ॥

'ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸದೆ ಭಿಕ್ಷಾನ್ನವನ್ನು ಉಣಬಾರದು' ಎಂದು (ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಹೇಳಿದನು). 'ಹಾಗೆಯೇ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದನು.

1.3.39

स तस्मादुपाध्यायः सर्वमेव भैक्ष्यमगृह्णात् ।
स तथेत्युक्तः पुनररक्षद्गा अहनि रक्षित्वा निशामुखे गुरुकुलमागम्य गुरोरग्रतः स्थित्वा नमश्चक्रे ॥ १.३.३९ ॥

ಆಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಅವನಿಂದ ಭಿಕ್ಷಾನ್ನವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. 'ಹಾಗೆಯೇ' ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು; ಹಗಲು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದು, ರಾತ್ರಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗುರುಕುಲಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಗುರುವಿನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

1.3.40

तमुपाध्यायस्तथापि पीवानमेव दृष्ट्वोवाच ।
वत्सोपमन्यो सर्वमशेषतस्ते भैक्ष्यं गृह्णामि केनेदानीं वृत्तिं कल्पयसीति ॥ १.३.४० ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಅವನನ್ನು ಇನ್ನೂ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟನಾಗಿಯೇ ಕಂಡು, "ವತ್ಸ ಉಪಮನ್ಯು, ನಿನ್ನ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಈಗ ನೀನು ಹೇಗೆ ನಿನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ?" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

1.3.41

स एवमुक्त उपाध्यायं प्रत्युवाच ।
भगवते निवेद्य पूर्वमपरं चरामि तेन वृत्तिं कल्पयामीति तमुपाध्यायः प्रत्युवाच ॥ १.३.४१ ॥

ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಮೊದಲು ಪೂಜ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಬೇಡಿ ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ." ಆಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

1.3.42

नैषा न्याय्या गुरुवृत्तिरन्येषामपि भैक्ष्योपजीविनां वृत्त्युपरोधं करोषि इत्येवं वर्तमानो लुब्धोऽसीति ॥ १.३.४२ ॥

ಇದು ಗುರುವಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ನಡೆಯಲ್ಲ; ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಇತರರ ಜೀವನಕ್ಕೂ ನೀನು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದೀಯ. ಹೀಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ನೀನು ದುರಾಸೆಯವನು.

1.3.43

स तथेत्युक्त्वा गा अरक्षद्रक्षित्वा च पुनरुपाध्यायगृहमागम्योपाध्यायस्याग्रतः स्थित्वा नमश्चक्रे ॥ १.३.४३ ॥

"ಸರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದನು; ಕಾಯ್ದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಉಪಾಧ್ಯಾಯನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

1.3.44

तमुपाध्यायस्तथापि पीवानमेव दृष्ट्वा पुनरुवाच ।
वत्सोपमन्यो अहं ते सर्वं भैक्ष्यं गृह्णामि न चान्यच्चरसि पीवानसि भृशं केन वृत्तिं कल्पयसीति ॥ १.३.४४ ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಅವನನ್ನು ಇನ್ನೂ ತುಂಬಾ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟನಾಗಿ ಕಂಡು ಪುನಃ ಹೇಳಿದನು: "ವತ್ಸ ಉಪಮನ್ಯು, ನಿನ್ನ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಬೇರೇನೂ ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ನೀನು ತುಂಬಾ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟನಾಗಿರುವೆ; ಹೇಗೆ ನಿನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ?"

1.3.45

स एवमुक्तस्तमुपाध्यायं प्रत्युवाच ।
भो एतासां गवां पयसा वृत्तिं कल्पयामीति।
तमुवाचोपाध्यायो नैतन्न्याय्यं पय उपयोक्तुं भवतो मया नाभ्यनुज्ञातमिति ॥ १.३.४५ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಗುರುವಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಸ್ವಾಮಿ, ಈ ಹಸುಗಳ ಹಾಲಿನಿಂದ ನಾನು ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ." ಗುರು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನೀನು ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ; ನಾನು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿಲ್ಲ."

1.3.46

स तथेति प्रतिज्ञाय गा रक्षित्वा पुनरुपाध्यायगृहमेत्य गुरोरग्रतः स्थित्वा नमश्चक्रे ॥ १.३.४६ ॥

"ಸರಿ" ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದು, ಮತ್ತೆ ಗುರುವಿನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು, ಗುರುವಿನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

1.3.47

तमुपाध्यायः पीवानमेव दृष्ट्वोवाच ।
वत्सोपमन्यो भैक्ष्यं नाश्नासि न चान्यच्चरसि पयो न पिबसि पीवानसि भृशं केनेदानीं वृत्तिं कल्पयसीति ॥ १.३.४७ ॥

ಅವನು ದಷ್ಟಪುಷ್ಟನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಗುರು ಹೇಳಿದನು: "ಪ್ರಿಯ ಉಪಮನ್ಯು, ನೀನು ಭಿಕ್ಷಾನ್ನವನ್ನು ಊಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಲನ್ನೂ ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ತುಂಬಾ ದಪ್ಪಗಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಈಗ ಯಾವುದರಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?"

1.3.48

स एवमुक्त उपाध्यायं प्रत्युवाच ।
भोः फेनं पिबापि यमिमे वत्सा मातॄणां स्तनात्पिबन्त उद्गिरन्ति ॥ १.३.४८ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಗುರುವಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಸ್ವಾಮಿ, ಈ ಕರುಗಳು ತಾಯಂದಿರ ಕೆಚ್ಚಲಿನಿಂದ ಕುಡಿದು ಉಗುಳುವ ನೊರೆಯನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ."

1.3.49

तमुपाध्यायः प्रत्युवाच ।
एते त्वदनुकम्पया गुणवन्तो वत्साः प्रभूततरं फेनमुद्गिरन्ति।
तदेषामपि वत्सानां वृत्त्युपरोधं करोष्येवं वर्तमानः ।
फेनमपि भवान्न पातुमर्हतीति स तथेति प्रतिश्रुत्य निराहारः पुनररक्षद्गाः ॥ १.३.४९ ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ನಿನ್ನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಈ ಗುಣವಂತ ಕರುಗಳು ಬಹಳ ನೊರೆಯನ್ನು ಉಗುಳುತ್ತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕರುಗಳ ಆಹಾರಕ್ಕೂ ನೀನು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದೀಯ. ನೊರೆಯನ್ನೂ ನೀನು ಕುಡಿಯಬಾರದು. ಅವನು 'ಹಾಗೆಯೇ' ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

1.3.50

तथा प्रतिषिद्धो भैक्ष्यं नाश्नाति न चान्यच्चरति पयो न पिबति फेनं नोपयुङ्क्ते स कदाचिदरण्ये क्षुधार्तोऽर्कपत्राण्यभक्षयत् ॥ १.३.५० ॥

ಹೀಗೆ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ಭಿಕ್ಷಾನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ, ಬೇರೆಡೆಗೂ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ, ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯಲಿಲ್ಲ, ನೊರೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಲಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅವನು ಎಕ್ಕದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದನು.

1.3.51

स तैरर्कपत्रैर्भक्षितैः क्षारतिक्तकटुरूक्षैस्तीक्ष्णविपाकैश्चक्षुष्युपहतोऽन्धो बभूव ।
ततः सोऽन्धोऽपि चङ्क्रम्यमाणः कूपेऽपतत्
अथ तस्मिन्ननागच्छति सूर्ये चास्ताचलावलम्बिनि उपाध्यायः शिष्यानवोचत् ॥ १.३.५१ ॥

ಆ ಎಕ್ಕದ ಎಲೆಗಳನ್ನು — ಕ್ಷಾರ, ಕಹಿ, ಖಾರ, ರೂಕ್ಷವಾದ, ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮವುಳ್ಳ ಎಲೆಗಳನ್ನು — ತಿಂದ ಕಾರಣ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿ ಅವನು ಕುರುಡನಾದನು. ನಂತರ ಕುರುಡನಾಗಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಬಾವಿಗೆ ಬಿದ್ದನು. ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಾಚಲದ ಕಡೆ ವಾಲಿದರೂ ಅವನು ಮರಳದಿರಲು, ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

1.3.53

मयोपमन्युः सर्वतः प्रतिषिद्धः स नियतं कुपितस्ततो नागच्छति चिरगतस्त्विति ।
ततोऽन्वेष्य इत्येवमुक्त्वा शिष्यैः सार्धमरण्यं गत्वा तस्याह्वानाय शब्दं चकार भो उपमन्यो क्वासि वत्सैहीति ॥ १.३.५३ ॥

ನಾನು ಉಪಮನ್ಯುವನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತಡೆದಿದ್ದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡು ದೀರ್ಘಕಾಲವಾದರೂ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. 'ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಕರೆಯಲು ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದನು: 'ಓ ಉಪಮನ್ಯು, ನೀನು ಎಲ್ಲಿದ್ದೀಯ? ಮಗುವೇ, ಬಾ!'

1.3.54

स उपाध्यायस्य आह्वानवचनं श्रुत्वा प्रत्युवाचोच्चैरयमस्मिन्कूपे पतितोऽहमिति ।
तमुपाध्यायः प्रत्युवाच कथं त्वमस्मिन्कूपे पतित इति ॥ १.३.५४ ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯನ ಕರೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಜೋರಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನಾನು ಈ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ.' ಆಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಈ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಿದ್ದೆ?'

1.3.55

स उपाध्यायं प्रत्युवाच अर्कपत्राणि भक्षयित्वान्धीभूतोस्म्यतश्चङ्क्रम्यमाणः कूपे पतित इति ।
तमुपाध्यायः प्रत्युवाच ॥ १.३.५५ ॥

ಅವನು ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಎಕ್ಕದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಕುರುಡನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದೆ.' ಆಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು:

1.3.56

अश्विनौ स्तुहि तौ देवभिषजौ त्वां चक्षुष्मन्तं कर्ताराविति ।
स एवमुक्त उपाध्यायेनोपमन्युः स्तोतुमुपचक्रमे देवावश्विनौ वाग्भिर्ऋग्भिः ॥ १.३.५६ ॥

'ದೇವ ವೈದ್ಯರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸು; ಅವರು ನಿನ್ನನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.' ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಉಪಮನ್ಯು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಋಕ್ಕುಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳಾದ ಅಶ್ವಿನರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

1.3.57

प्रपूर्वगौ पूर्वजौ चित्रभानू ।
गिरा वां शंसामि तपसा ह्यनन्तौ।
दिव्यौ सुपर्णौ विरजौ विमाना-
वधिक्षिपन्तौ भुवनानि विश्वा ॥ १.३.५७ ॥

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಾಣಿಯಿಂದ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮುಂದೆ ಸಾಗುವವರು, ಪೂರ್ವಜರು, ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳವರು, ಅನಂತರು, ದಿವ್ಯರು, ಸುಂದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳುಳ್ಳವರು, ನಿರ್ಮಲರು, ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿರುವವರು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮೀರುವವರು ನೀವು.

1.3.58

हिरण्मयौ शकुनी सांपरायौ ।
नासत्यदस्रौ सुनसौ वैजयन्तौ।
शुक्लं वयन्तौ तरसा सुवेमा-
वधिव्ययन्तावसितं विवस्वतः ॥ १.३.५८ ॥

ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದವರು, ಪಕ್ಷಿ ರೂಪದವರು, ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ನಡೆಸುವವರು, ನಾಸತ್ಯ-ದಸ್ರರು, ಸುಂದರ ಮೂಗಿನವರು, ವಿಜಯ ಧ್ವಜ ಧರಿಸಿದವರು, ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ ನೇಯುವವರು, ಸೂರ್ಯನ ಕಪ್ಪು ದಾರವನ್ನು ನೇಯುವವರು ನೀವು.

1.3.59

ग्रस्तां सुपर्णस्य बलेन वर्तिका-
ममुञ्चतामश्विनौ सौभगाय।
तावत्सुवृत्तावनमं तमाय या-
वसत्तमा गा अरुणा उदावहत् ॥ १.३.५९ ॥

ಗರುಡನ ಬಲದಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ತಿಕೆ (ಸೂರ್ಯ)ಯನ್ನು ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಸೌಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿದರು. ಸುಂದರ ಗತಿಯುಳ್ಳ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಕತ್ತಲೆಗೆ ಎದುರಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವವರು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಅವರು ಕೆಂಪು ಕಿರಣಗಳ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿದರು.

1.3.60

षष्टिश्च गावस्त्रिशताश्च धेनव ।
एकं वत्सं सुवते तं दुहन्ति।
नानागोष्ठा विहिता एकदोहना-
स्तावश्विनौ दुहतो घर्ममुक्थ्यम् ॥ १.३.६० ॥

ಅರವತ್ತು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೂರು ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುಗಳು ಒಂದೇ ಕರುವನ್ನು ಹಡೆಯುತ್ತವೆ; ಅವನ್ನೇ ಹಾಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುಗಳಿಂದ ಆ ಅಶ್ವಿನಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ಸ್ತುತ್ಯವಾದ ಘರ್ಮ (ಬಿಸಿ ಹಾಲಿನ ಆಹುತಿ)ವನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

1.3.61

एकां नाभिं सप्त सथा अराः श्रिताः ।
प्रधिष्वन्या विंशतिरर्पिता अराः।
अनेमि चक्रं परिवर्ततेऽजरं ।
मायाऽश्विनौ समनक्ति चर्षणी ॥ १.३.६१ ॥

ಒಂದೇ ನಾಭಿಗೆ ಏಳು ಆರಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿವೆ; ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಆರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂಚಿಲ್ಲದ ಆ ಅಜರ ಚಕ್ರ ತಿರುಗುತ್ತದೆ; ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

1.3.62

एकं चक्रं वर्तते द्वादशारं ।
षण्णाभिमेकाक्षममृतस्य धारणम्।
यस्मिन्देवा अधि विश्वे विषक्ता-
स्तावश्विनौ मुञ्चतो मा विषीदतम् ॥ १.३.६२ ॥

ಹನ್ನೆರಡು ಆರೆಗಳು, ಆರು ನಾಭಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಅಕ್ಷವುಳ್ಳ ಒಂದು ಚಕ್ರ ತಿರುಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಅಮೃತವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳೇ, ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ, ವಿಷಾದಿಸದಂತೆ ಮಾಡಿ.

1.3.63

अश्विनाविन्दुममृतं वृत्तभूयौ ।
तिरोधत्तामश्विनौ दासपत्नी।
हित्वा गिरिमश्विनौ गामुदाचरन्तौ ।
तद्वृष्टिमह्नात्प्रस्थितौ बलस्य ॥ १.३.६३ ॥

ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಅಮೃತ ಸೋಮವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದರು. ದಾಸಿಯ ಪತ್ನಿಯಂತೆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹಸುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿ, ಬಲನ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಟರು.

1.3.64

युवां दिशो जनयथो दशाग्रे ।
समानं मूर्ध्नि रथयानं वियन्ति।
तासां यातमृषयोऽनुप्रयान्ति ।
देवा मनुष्याः क्षितिमाचरन्ति ॥ १.३.६४ ॥

ನೀವಿಬ್ಬರು ಹತ್ತನೇ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೀರಿ; ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ರಥಯಾನ; ಅವು ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ; ಋಷಿಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

1.3.65

युवां वर्णान्विकुरुथो विश्वरूपां-
स्तेऽधिक्षियन्ते भुवनानि विश्वा।
ते भानवोऽप्यनुसृताश्चरन्ति ।
देवा मनुष्याः क्षितिमाचरन्ति ॥ १.३.६५ ॥

ನೀವಿಬ್ಬರು ವಿಶ್ವರೂಪದ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತೀರಿ; ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಆ ಬೆಳಕುಗಳೂ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

1.3.66

तौ नासत्यावश्विनौ वां महेऽहं ।
स्रजं च यां बिभृथः पुष्करस्य।
तौ नासत्वावमृतावृतावृधा-
वृते देवास्तत्प्रपदे न सूते ॥ १.३.६६ ॥

ಆ ಇಬ್ಬರು ನಾಸತ್ಯ ಅಶ್ವಿನಿಗಳೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪುಷ್ಕರದಿಂದ ನೀವು ಧರಿಸುವ ಮಾಲೆಯನ್ನೂ. ಆ ಇಬ್ಬರು ನಾಸತ್ಯರು ಅಮರರು, ಋತವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವರು; ಋತವಿಲ್ಲದೆ ದೇವತೆಗಳು ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

1.3.67

मुखेन गर्भं लभतां युवानौ ।
गतासुरेतत्प्रपदेन सूते।
सद्यो जातो मातरमत्ति गर्भ-
स्तावश्विनौ मुञ्चथौ जीवसे गाम् ॥ १.३.६७ ॥

ಯುವಕರೇ, ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ. ಪ್ರಾಣರಹಿತವಾದ ಈ ಗರ್ಭ ಪಾದದಿಂದ ಮೊದಲು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ; ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣ ತಾಯಿಯನ್ನೇ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಅಶ್ವಿನಿಯರೇ, ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಜೀವಿಸಲು ಅದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ, ಹಸುವನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ.

1.3.68

स्तोतुं न शक्नोमि गुणैर्भवन्तौ ।
चक्षुर्विहीनः पथि संप्रमोहः।
दुर्गेऽहमस्मिन्पतितोऽस्मि कूपे ।
युवां शरण्यौ शरणं प्रपद्ये ॥ १.३.६८ ॥

ನಿಮ್ಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸಲಾರೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕಠಿಣ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ. ನೀವಿಬ್ಬರೇ ಶರಣು ನೀಡಲು ಯೋಗ್ಯರು; ನಿಮಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.

1.3.69

सौतिरुवाच ।
एवमृग्भिश्चान्यैरस्तुवत्।
इत्येवं तेनाभिष्टुतावश्विनावाजग्मतुराहतुश्चैं प्रीतौ स्व एष तेऽपूपोशानैनमिति ॥ १.३.६९ ॥

ಸೌತಿ ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ ಅವನು ಋಕ್ಗಳಿಂದಲೂ ಇತರ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಅವನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಶ್ವಿನಿಯರು ಬಂದು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದರು: 'ಇಗೋ ನಿನ್ನ ಅಪೂಪ; ಇದನ್ನು ತಿನ್ನು.'

1.3.70

स एवमुक्तः प्रत्युवाच नानृतमूचतुर्भगवन्तौ नत्वहमेतमपूपमुपयोक्तुमुत्सहे गुरवेऽनिवेद्येति ॥ १.३.७० ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಭಗವಂತರೇ, ನೀವು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಈ ಅಪೂಪವನ್ನು ಗುರುವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸದೆ ತಿನ್ನಲು ನಾನು ಧೈರ್ಯಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.'

1.3.71

ततस्तमश्विनावूचतुः ।
आवाभ्यां पुरस्ताद्भवत उपाध्यायेनैवमेवाभिष्टुताभ्यामपूपोदत्त उपयुक्तः स तेनानिवेद्य गुरवे त्वमपि तथैव कुरुष्व यथा कृतमुपाध्यायेनेति ॥ १.३.७१ ॥

ಆಗ ಅಶ್ವಿನಿಯರು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಮೊದಲು ನಿನ್ನ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಅಪೂಪ ದೊರೆತಿತ್ತು; ಗುರುವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸದೆ ಅದನ್ನು ಅವರು ತಿಂದರು. ನೀನೂ ನಿನ್ನ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಮಾಡಿದಂತೆಯೇ ಮಾಡು.'

1.3.72

स एवमुक्तः प्रत्युवाच एतत्प्रत्यनुनये भवन्तावश्विनौ नोत्सहेऽहमनिवेद्य गुरवेऽपूपमुपयोक्तुमिति ॥ १.३.७२ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಅಶ್ವಿನಿಗಳೇ, ಇದನ್ನು ನಾನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಗುರುವಿಗೆ ತಿಳಿಸದೆ ಪೂಪವನ್ನು ತಿನ್ನಲು ನಾನು ಸಿದ್ಧನಿಲ್ಲ."

1.3.73

तमश्विनावाहतुः प्रीतौ स्वस्तवानया गुरुभक्त्या ।
उपाध्यायस्य ते कार्ष्णायसा दन्ता भवतोऽपि हिरण्मया भविष्यन्ति चक्षुष्मांश्च भविष्यसि श्रेयश्चावाप्स्यसीति ॥ १.३.७३ ॥

ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ಈ ಗುರುಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಕಬ್ಬಿಣದ ಹಲ್ಲುಗಳು ಚಿನ್ನವಾಗುವವು; ನಿನ್ನ ಹಲ್ಲುಗಳೂ ಚಿನ್ನವಾಗುವವು. ನಿನಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ದೊರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ."

1.3.74

स एवमुक्तोऽश्विभ्यां लब्धचक्षुरुपाध्यायसकाशमागम्याभ्यवादयत् ॥ १.३.७४ ॥

ಅಶ್ವಿನಿಗಳಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದು ಅವರಿಗೆ ವಂದಿಸಿದನು.

1.3.75

आचचक्षे च स चास्य प्रीतिमान्बभूव ॥ १.३.७५ ॥

ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು; ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಅವನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡರು.

1.3.76

आह चैनं यथाऽश्विनावाहतुस्तथा त्वं श्रेयोऽवाप्स्यसीति ॥ १.३.७६ ॥

ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ ನೀನೂ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ."

1.3.77

सर्वे च ते वेदाःप्रतिभास्यन्ति सर्वाणि च धर्मशास्त्राणीति ।
एषा तस्यापि परीक्षोपमन्न्योः ॥ १.३.७७ ॥

"ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳೂ, ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಹೊಳೆಯುವವು." ಇದು ಉಪಮನ್ಯುವಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಯೂ ಆಗಿತ್ತು.

1.3.78

अथापरः शिष्यस्तस्यैवापोदस्य धौम्यस्य बैदो नाम तमुपाध्यायः समादिदेश वत्स बैद इहास्यतां तावन्मम गृहे कंचित्कालं शुश्रूषुणा च भवितव्यं श्रेयस्ते भविष्यतीति ॥ १.३.७८ ॥

ನಂತರ ಅದೇ ಆಪೋದ ಧೌಮ್ಯನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯ ಬೈದ ಎಂಬವನಿಗೆ ಅವನ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು: "ವತ್ಸ ಬೈದ, ಕೆಲಕಾಲ ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಇರು, ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತ; ಇದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಒಳಿತಾಗುತ್ತದೆ."

1.3.79

स तथेत्युक्त्वा गुरुकुले दीर्घकालं गुरुशुश्रूषणपरोऽवसत् ।
गौरिव नित्यं गुरुणा धूर्षु नियोज्यमानः शीतोष्णक्षुत्तृष्णादुःखसहः सर्वत्राप्रतिकूलस्तस्य महतात्कालेन गुरुः परितोषं जगाम ॥ १.३.७९ ॥

"ಸರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ. ನೊಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಎತ್ತಿನಂತೆ ಗುರುವಿನಿಂದ ನಿತ್ಯ ನಿಯೋಜಿತನಾಗಿ, ಚಳಿ, ಬಿಸಿಲು, ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆಯ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದ. ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಗುರು ಸಂತುಷ್ಟರಾದರು.

1.3.80

तत्परितोषाच्च श्रेयः सर्वज्ञतां चावाप ।
एषा तस्यापि परीक्षा बैदस्य ॥ १.३.८० ॥

ಅವರ ಸಂತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಒಳಿತು ಮತ್ತು ಸರ್ವಜ್ಞತೆ ದೊರೆಯಿತು. ಇದೂ ಬೈದನ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ.

1.3.81

स उपाध्यायेनानुज्ञातः समावृत्तस्तस्माद्गुरुकुलवासाद्गृहाश्रमं प्रत्यपद्यत ।
तस्यापि स्वगृहे वसतस्त्रयः शिष्या बभूवुः स शिष्यान्न किंचिदुवाच कर्म वा क्रियतां गुरुशुश्रूषा वेति।
दुःखाभिज्ञो हि गुरुकुलवासस्य शिष्यान्परिक्लेशेन योजयितुं नेयेष ॥ १.३.८१ ॥

ಅವರು ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಗುರುಕುಲವಾಸದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಮೂವರು ಶಿಷ್ಯರಿದ್ದರು; ಗುರುಕುಲವಾಸದ ಕಷ್ಟ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಅವರು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಗುರುಸೇವೆಯನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

1.3.82

अथ कस्मिंश्चित्काले बैदं ब्राह्मणं जनमेजयः पौष्यश्च क्षत्रियावुपेत्योपाध्यायं वरयाञ्चक्रतुः ॥ १.३.८२ ॥

ನಂತರ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಮೇಜಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಯ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಬೈದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರನ್ನಾಗಿ (ಪುರೋಹಿತರನ್ನಾಗಿ) ವರಿಸಿದರು.

1.3.83

स कदाचिद्याज्यकार्येणाभिप्रस्थित उत्तङ्कनामानं शिष्यं नियोजयामास ॥ १.३.८३ ॥

ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ಯಜ್ಞ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತಾ ಉತ್ತಂಕ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು (ಮನೆಯ ಹೊಣೆಗಾಗಿ) ನೇಮಿಸಿದರು.

1.3.84

भोयत्किंचिदस्मद्गृहे परिहीयते तदिच्छाम्यहमपरिहीयमानं भवता क्रियमाणमिति स एवं प्रतिसंदिश्योत्तङ्कं बैदः प्रवासं जगाम ॥ १.३.८४ ॥

"ಎಲೈ (ಉತ್ತಂಕ), ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ಕೊರತೆಯಾದರೂ, ಅದು ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ನೀನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ." ಹೀಗೆ ಉತ್ತಂಕನಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿ ಬೈದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.

1.3.85

अथोत्तङ्कः शुश्रूषुर्गुरुनियोगमनुतिष्ठमानो गुरुकुले वसति स्म ।
स तत्र वसमान उपाध्यायस्त्रीभिः सहिताभिराहूयोक्तः ॥ १.३.८५ ॥

ಆಗ ಸೇವಾಭಾವದ ಉತ್ತಂಕನು ಗುರುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದು ಹೇಳಿದನು.

1.3.86

उपाध्यायानी ते ऋतुमती उपाध्यायश्च प्रोषितोऽस्या यथाऽयमृतुर्वन्ध्यो न भवति तथा क्रियतामेषा विषीदतीति ॥ १.३.८६ ॥

"ಉಪಾಧ್ಯಾಯಾನಿ ಋತುಮತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಋತು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಂತೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡು; ಇವಳು ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ" ಎಂದು.

1.3.87

एवमुक्तस्ताः स्त्रियः प्रत्युवाच ।
न मया स्त्रीणां वचनादिदमकार्यं करणीयम्।
न ह्यहमुपाध्यायेन संदिष्टोऽकार्यमपि त्वया कार्यमिति ॥ १.३.८७ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಾತಿನಿಂದ ನಾನು ಈ ಅಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ನನಗೆ ಅಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡು ಎಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು.

1.3.88

तस्य पुनरुपाध्यायः कालान्तरेण गृहमाजगाम तस्मात्प्रवासात् ।
स तु तद्वृत्तं तस्याशेषमुपलभ्य प्रीतिमानभूत् ॥ १.३.८८ ॥

ನಂತರ ಕೆಲವು ಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಆ ಪ್ರವಾಸದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಅವನ ನಡತೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಿಳಿದು ಅವನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.

1.3.89

उवाच चैनं वत्सोत्तङ्कं किं ते प्रियं करवाणीति ।
धर्मतो हि शुश्रूषितोऽस्मि भवता तेन प्रीतिः परस्परेण नौ संवृद्धा तदनुजाने भवन्तं सर्वानेव कामानवाप्स्यसि गम्यतामिति ॥ १.३.८९ ॥

ಅವರು ವತ್ಸೋತ್ತಂಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಿನಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲಿ? ನೀನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ನನ್ನ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಈಡೇರುವವು, ಹೋಗು."

1.3.90

स एवमुक्तः प्रत्युवाच किं ते प्रियं करवाणीति एवं ह्याहुः ॥ १.३.९० ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ನಿನಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲಿ?" ಎಂದು. ಜನರು ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

1.3.91

यश्चाधर्मेण वै ब्रूयाद्यश्चाधर्मेण पृच्छति ।
तयोरन्यतरः प्रैति विद्वेषं चाधिगच्छति ॥ १.३.९१ ॥

ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೇಳುವವನು — ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ; ವೈರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

1.3.92

सोहमनुज्ञातो भवता इच्छामीष्टं गुर्वर्थमुपहर्तुमिति ।
तेनैवमुक्त उपाध्यायः प्रत्युवाच वत्सोत्तङ्क उष्यतां तावदिति ॥ १.३.९२ ॥

ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಗುರುಗಳಿಗಾಗಿ ಇಷ್ಟವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ತರಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: "ವತ್ಸ ಉತ್ತಂಕನೇ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಇರು" ಎಂದು.

1.3.93

स कदाचित्तमुपाध्यायमाहोत्तङ्क आज्ञापयतु भवान्किं ते प्रियमुपाहरामि गुर्वर्थमिति ॥ १.३.९३ ॥

ಒಮ್ಮೆ ಉತ್ತಂಕನು ಆ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನೀವು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ; ಗುರುಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಯಾವ ವಸ್ತುವನ್ನು ತರಲಿ?"

1.3.94

तमुपाध्यायः प्रत्युवाच वत्सोत्तङ्क बहुशो मां चोदयसि गुर्वर्थमुपाहरामीति तद्गच्छैनां प्रविश्योपाध्यायानीं पृच्छ किमुपाहरामीति एषा यद्ब्रवीति तदुपाहरस्वेति ॥ १.३.९४ ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಪ್ರಿಯ ಉತ್ತಂಕನೇ, ಗುರುವಿಗಾಗಿ ತರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ನೀನು ನನಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತೀ. ಹಾಗಾದರೆ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯಾನಿಯನ್ನು ನಾನು ಏನು ತರಬೇಕೆಂದು ಕೇಳು. ಅವಳು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ ತಾ.'

1.3.95

स एवमुक्त उपाध्यायेनोपाध्यायानीमपृच्छद्भवत्युपाध्यायेनास्म्यनुज्ञातो गृहं गन्तुमिच्छामीष्टं ते गुर्वर्थमुपहृत्यानृणो गन्तुं तदाज्ञापयतु भवती किमुपाहरामि गुर्वर्थमिति ॥ १.३.९५ ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಅವನು ಉಪಾಧ್ಯಾಯಾನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ದೇವಿ, ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಇಷ್ಟವನ್ನು ಗುರುವಿಗಾಗಿ ತಂದು ಋಣಮುಕ್ತನಾಗಿ ಹೋಗಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗುರುವಿಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ತರಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ.'

1.3.96

सैवमुक्तोपाध्यायानी तमुत्तङ्कं प्रत्युवाच गच्छ पौष्यं प्रति राजानं कुण्डले भिक्षितुं तस्य क्षत्रियया पिनद्धे ॥ १.३.९६ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಉಪಾಧ್ಯಾಯಾನಿ ಉತ್ತಂಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಹೋಗು, ಪೌಷ್ಯ ರಾಜನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಅವನ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಬೇಡು. ಅವು ಅವನ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ಧರಿಸಿದ್ದವು.'

1.3.97

आनयस्वेतश्चतुर्थेऽहनि पुण्यकर्म भविता ताभ्यामाबद्धाभ्यां शोभमाना ब्राह्मणान्परिवेष्टुमिच्छामि ।
तत्संपादयस्व एवं हि कुर्वतः श्रेयो भविताऽन्यथा कुतः श्रेय इति ॥ १.३.९७ ॥

ಇಲ್ಲಿಂದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನ ಅವುಗಳನ್ನು ತಾ; ಅದು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವಾಗುವುದು. ಅವೆರಡನ್ನೂ ಧರಿಸಿದಾಗ ಶೋಭಿಸುತ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಬಡಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು; ಹೀಗೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಉಂಟಾಗುವುದು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿಂದ?'

1.3.98

स एवमुक्तस्तयोपाध्यायान्या प्रातिष्ठतोत्तङ्कः स पथि गच्छन्नपश्यदृषभमतिप्रमाणं तमधिरूढं च पुरुषमतिप्रमाणमेव स पुरुष उत्तङ्कमभ्यभाषत ॥ १.३.९८ ॥

ಉಪಾಧ್ಯಾಯನ ಪತ್ನಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಉತ್ತಂಕನು ಹೊರಟನು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗೂಳಿಯನ್ನೂ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪುರುಷನನ್ನೂ ಕಂಡನು. ಆ ಪುರುಷನು ಉತ್ತಂಕನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

1.3.99

भोउत्तङ्कैतत्पुरीषमस्य ऋषभस्य भक्षयस्वेति स एवमुक्तो नैच्छत् ॥ १.३.९९ ॥

ಓ ಉತ್ತಂಕ, ಈ ಗೂಳಿಯ ಈ ಸಗಣಿಯನ್ನು ತಿನ್ನು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅವನು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ.

1.3.100

तमाह पुरुषो भूयो भक्षयस्वोत्तङ्क मा विचारयोपाध्यायेनापि ते भक्षितं पूर्वमिति ।
स एवमुक्तो बाढमित्युक्त्वा तदा तद्वृपभस्य मूत्रं पुरीषं च भक्षयित्वोत्तङ्कः संभ्रमाढुत्थित एवापोऽनुस्पृश्य प्रतस्थे ॥ १.३.१०० ॥

ಆ ಪುರುಷನು ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: "ಉತ್ತಂಕ, ತಿನ್ನು, ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡ; ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಕೂಡ ನಿನ್ನಿಂದ ಮೊದಲೇ ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ತಿಂದಿದ್ದಾನೆ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು "ಸರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆಗ ಆ ಗೂಳಿಯ ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಸಗಣಿಯನ್ನು ತಿಂದು, ಉತ್ತಂಕನು ಗಾಬರಿಯಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು, ನೀರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಹೊರಟನು.

1.3.102

यत्र स क्षत्रियः पौष्यस्तमुपेत्यासीनमपश्यदुत्तङ्कः ।
स उत्तङ्कस्तमुपेत्याशीर्भिरभिनन्द्योवाच ॥ १.३.१०२ ॥

ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಪೌಷ್ಯನಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು, ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಉತ್ತಂಕನು ಕಂಡನು. ನಂತರ ಉತ್ತಂಕನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಿ ಹೇಳಿದನು.

1.3.103

अर्थी भवन्तमुपागतोऽस्मीति स एनमभिवाद्योवाच ।
भगवन्पौष्यः खल्वहं किं करवाणीति ॥ १.३.१०३ ॥

"ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಒಬ್ಬ ಯಾಚಕನಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: "ಭಗವನ್, ನಾನು ಪೌಷ್ಯನೇ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?"

1.3.104

स तमुवाच गुर्वर्थं कुण्डलयोरर्थेनाभ्यागतोऽस्मि ।
ये वै ते क्षत्रिया पिनद्धे कुण्डले ते भवान्दातुमर्हतीति ॥ १.३.१०४ ॥

ಅವನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದ: "ಗುರುವಿನ ಸಲುವಾಗಿ, ಕುಂಡಲಗಳ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಧರಿಸಿರುವ ಆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ನೀವು ನನಗೆ ನೀಡಲು ಅರ್ಹರು."

1.3.105

तं प्रत्युवाच पौष्यः प्रविश्यान्तःपुरं क्षत्रिया याच्यतामिति ।
स तेनैवमुक्तः प्रविश्यान्तःपुरं क्षत्रियां नापश्यत् ॥ १.३.१०५ ॥

ಪೌಷ್ಯನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ: "ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕೇಳು." ಅವನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ, ಆದರೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

1.3.106

स पौष्यं पुनरुवाच न युक्तं भवताऽहमनृतेनोपचरितुं न हि तेऽन्तःपुरे क्षत्रिया सन्निहिता नैनां पश्यामि ॥ १.३.१०६ ॥

ಅವನು ಪೌಷ್ಯನಿಗೆ ಪುನಃ ಹೇಳಿದ: "ಸುಳ್ಳಿನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇಲ್ಲ; ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ."

1.3.107

स एवमुक्तः पौष्यः क्षणमात्रं विमृश्योत्तङ्कं प्रत्युवाच ।
नियतं भवानुच्छिष्टः स्मर तावन्न हि सा क्षत्रिया उच्छिष्टेनाशुचिना शक्या द्रष्टुं पतिव्रतात्वात्सैषा नाशुचेर्दर्शनमुपैतीति ॥ १.३.१०७ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಪೌಷ್ಯನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಯೋಚಿಸಿ ಉತ್ತಂಕನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ: "ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀನು ಎಂಜಲು ತಿಂದವನು, ಅಶುದ್ಧನು; ಅದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡು. ಎಂಜಲು ತಿಂದ ಅಶುದ್ಧನಿಗೆ ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಈಗ ನೋಡಲಾಗದು; ಅವಳು ಪತಿವ್ರತೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅಶುದ್ಧನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ."

1.3.108

अथैवमुक्त उत्तङ्कः स्मृत्वोवाचास्ति खलु मया तु भक्षितं नोपस्पृष्टमागच्छतेति ।
तं पौष्यः प्रत्युवाच एष ते व्यतिक्रमो नोत्थितेनोपस्पृष्टं भवति शीघ्रमागच्छतेति ॥ १.३.१०८ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಉತ್ತಂಕನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, "ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ತಿಂದಿದ್ದೇನೆ, ಆಚಮನ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಬನ್ನಿ" ಎಂದನು. ಪೌಷ್ಯನು ಅವನಿಗೆ, "ಇದು ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪು. ಎದ್ದವನ ಆಚಮನ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇಗ ಬನ್ನಿ" ಎಂದನು.

1.3.109

अथोत्तङ्कस्तं तथेत्युक्त्वा प्राङ्मुख उपावेश्य सुप्रक्षालितपाणिपादवदनो निःशब्दाभिरफेनाभिरनुष्णाभिर्हृद्गताभिरद्भिस्त्रिः पीत्वा द्विः परिमृज्य खान्यद्भिरुपस्पृश्य चान्तःपुरं प्रविवेश ॥ १.३.१०९ ॥

ನಂತರ ಉತ್ತಂಕನು "ಸರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಕೈ ಕಾಲು ಮುಖ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು, ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದ, ನೊರೆ ಇಲ್ಲದ, ಬಿಸಿಯಲ್ಲದ, ಹೃದಯವನ್ನು ತಲುಪುವ ನೀರನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಕುಡಿದು, ಎರಡು ಬಾರಿ ಒರೆಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಮುಟ್ಟಿ ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

1.3.110

ततस्तां क्षत्रियामपश्यत्सा च दृष्ट्वैवोत्तङ्कं प्रत्युत्थायाभिवाद्योवाच स्वागतं ते भगवन्नाज्ञापय किं करवाणीति ॥ १.३.११० ॥

ನಂತರ ಅವನು ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವಳು ಉತ್ತಂಕನನ್ನು ನೋಡಿ ಎದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, "ಭಗವನ್, ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?" ಎಂದಳು.

1.3.111

स तामुवाचैते कुण्डले गुर्वर्थं मे भिक्षिते दातुमर्हसीति ।
सा प्रीता तेन तस्य सद्भावेन पात्रमयमनतिक्रमणीयश्चेति मत्वा ते कुण्डले अवमुच्यास्मै प्रायच्छदाह चैनमेते कुण्डले तक्षको नागराजः सुभृशं प्रार्थयत्यप्रमत्तो नेतुमर्हसीति ॥ १.३.१११ ॥

ಅವನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ಎರಡು ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಗುರುವಿಗಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಕೊಡಬೇಕು.' ಅವನ ಸದ್ಭಾವದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟಳಾದ ಅವಳು, ಇವನು ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರ, ಅವಗಣಿಸಬಾರದವನು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು; ಮತ್ತು ಹೇಳಿದಳು: 'ಈ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ನಾಗರಾಜ ತಕ್ಷಕನು ಬಹಳವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು.'

1.3.112

स एवमुक्तस्तां क्षत्रियां प्रत्युवाच भवती सुनिर्वृता भवतु ।
न मां शक्तस्तक्षको नागराजो धर्षयितुमिति ॥ १.३.११२ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನೀವು ಬಹಳ ಸಂತೃಪ್ತರಾಗಿರಿ. ನಾಗರಾಜ ತಕ್ಷಕನು ನನಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ.'

1.3.113

स एवमुक्त्वा तां क्षत्रियामामन्त्र्य पौष्यसकाशमागच्छत् ।
आह चैनं भोः पौष्य प्रीतोऽस्मीति तमुत्तङ्कं पौष्यः प्रत्युवाच ॥ १.३.११३ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು, ಅವನು ಪೌಷ್ಯನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು. ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಓ ಪೌಷ್ಯ, ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ.' ಆಗ ಪೌಷ್ಯನು ಉತ್ತಂಕನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

1.3.114

भगवंश्चिरेण पात्रमासाद्यते भवाश्च गुणवानतिथिस्तदिच्छे श्राद्धं कर्तुं क्रियतां क्षण इति ॥ १.३.११४ ॥

'ಭಗವಂತರೇ, ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರರು ಬಹಳ ಕಾಲದ ಬಳಿಕ ದೊರೆಯುತ್ತಾರೆ; ನೀವು ಗುಣವಂತ ಅತಿಥಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರಿ.'

1.3.115

तमुत्तङ्कः प्रत्युवाच कृतक्षण एवास्मि शीघ्रमिच्छामि यथोपपन्नमन्नमुपस्कृतं भवतेति स तथेत्युक्त्वा यथोपपन्नेनान्नेनैनं भोजयामास ॥ १.३.११५ ॥

ಉತ್ತಂಕನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ನಾನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ." ಅವನು "ಸರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಆಹಾರದಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸಿದನು.

1.3.116

अथोत्तङ्कः सकेशं शीतमन्नं दृष्ट्वा अशुच्येतदिति मत्वा तं पौष्यमुवाच ।
यस्मान्मे अशुच्यन्नं ददासि तस्मादन्धो भविष्यसीति ॥ १.३.११६ ॥

ನಂತರ ಉತ್ತಂಕನು ಕೂದಲಿದ್ದ ತಣ್ಣನೆಯ ಆಹಾರವನ್ನು ನೋಡಿ, "ಇದು ಅಶುದ್ಧ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪೌಷ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನೀನು ನನಗೆ ಅಶುದ್ಧ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಕುರುಡನಾಗುವೆ."

1.3.117

तं पौष्यः प्रत्युवाच ।
यस्मात्त्वमदुष्टमन्नंदूषयसि तस्मादनपत्यो भविष्यसीति तमुत्तङ्कः प्रत्युवाच ॥ १.३.११७ ॥

ಪೌಷ್ಯನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ನೀನು ಶುದ್ಧ ಅನ್ನವನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ನೀನು ಸಂತಾನಹೀನನಾಗುವೆ." ಆಗ ಉತ್ತಂಕನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

1.3.118

न युक्तं भवताऽन्नमशुचि दत्त्वा प्रतिशापं दातुं तस्मादन्नमेव प्रत्यक्षीकुरु ।
ततः पौष्यस्तदन्नमशुचि दृष्ट्वा तस्याशुचिभावमपरोक्षयामास ॥ १.३.११८ ॥

ಉತ್ತಂಕನು ಹೇಳಿದನು: "ಅಶುದ್ಧ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ನೀನು ಪ್ರತಿಶಾಪ ನೀಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ತೋರಿಸು." ಆಗ ಪೌಷ್ಯನು ಆ ಅಶುದ್ಧ ಅನ್ನವನ್ನು ನೋಡಿ ಅದರ ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಗೊಳಿಸಿದನು.

1.3.119

अथ तदन्नं मुक्तकेश्या स्त्रियोपहृतमनुष्णं सकेशं चाशुच्येतदिति मत्वा तमृषिमुत्तङ्कं प्रसादयामास ॥ १.३.११९ ॥

ಆಗ, ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲಿನ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ತಂದ ಆ ಅನ್ನವು ತಣ್ಣಗಿದ್ದು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಿ, "ಇದು ಅಶುದ್ಧ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಋಷಿ ಉತ್ತಂಕನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.

1.3.120

भघवन्नेतदज्ञानादन्नं सकेशमुपाहृतं शीतं च ।
तत्क्षामये भवन्तं न भवेयमन्ध इति।
तमुत्तङ्कः प्रत्युवाच ॥ १.३.१२० ॥

ಭಗವನ್, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಈ ಅನ್ನವು ಕೂದಲಿನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ತಣ್ಣಗೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ, ನಾನು ಕುರುಡನಾಗದಂತೆ. ಎಂದು ಉತ್ತಂಕನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

1.3.121

न मृषा ब्रवीमि भूत्वा त्वमन्धो नचिरादनन्धो भविष्यसीति ।
ममापि शापो भवता दत्तो न भवेदिति ॥ १.३.१२१ ॥

ನಾನು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ನೀನು ಕುರುಡನಾಗುವೆ, ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಕುರುಡನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಶಾಪವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಾರದು.

1.3.122

तं पौष्यः प्रत्युवाच न चाहं शक्तः शापं प्रत्यादातुं न हि मे मन्युरद्याप्युपशमं गच्छति किं चैतद्भवता न ज्ञायते ।
यथा ॥ १.३.१२२ ॥

ಪೌಷ್ಯನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ನಾನು ಶಾಪವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಕೋಪ ಇಂದಿಗೂ ಶಮನವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಹೇಗೆಂದರೆ…

1.3.123

नवनीतं हृदयं ब्राह्मणस्य ।
वाचि क्षुरो निहितस्तीक्ष्णधारः।
तदुभयमेतद्विपरीतं क्षत्रियस्य ।
वाङ्नवनीतं हृदयं तीक्ष्णधारम्॥ इति ॥ १.३.१२३ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹೃದಯ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತೆ; ಅವನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹರಿತ ಅಲಗಿನ ಕತ್ತಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ: ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಮಾತು ಬೆಣ್ಣೆ, ಹೃದಯ ಹರಿತ ಅಲಗು.

1.3.124

तदेवंगते न शक्तोऽहं तीक्ष्णहृदयत्वात्तं शापमन्यथाकर्तुं गम्यतामिति ।
तमुत्तङ्कः प्रत्युवाच ॥ १.३.१२४ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹರಿತ ಹೃದಯದ ಕಾರಣ ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ನಾನು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ. ಈಗ ಹೋಗು. ಎಂದು ಉತ್ತಂಕನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

1.3.125

भवताऽहमन्नस्याशुचिभावमालक्ष्य प्रत्यनुनीतः ।
प्राक् च तेऽभिहितं यस्माददुष्टमन्नं दूषयसि तस्मादनपत्यो भविष्यसीति।
दुष्टे चान्ने नैष मम शापो भविष्यतीति ॥ १.३.१२५ ॥

ನೀನು ಆಹಾರದ ಅಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡೆ. ಮೊದಲೇ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು: ಕೆಡದ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀನು ಕೆಡಿಸುವುದರಿಂದ ನೀನು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವನಾಗುವೆ. ಕೆಟ್ಟ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಇದು ನನ್ನ ಶಾಪವಾಗದು.

1.3.126

साधयामस्तावदित्युक्त्वा प्रातिष्ठतोत्तङ्कस्ते कुण्डले गृहीत्वा ।
सोऽपश्यदथ पथि नग्नं क्षपणकमागच्छन्तं मुहुर्मुहुर्दृश्यमानमदृश्यमानं च ॥ १.३.१२६ ॥

'ಈಗ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸೋಣ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಉತ್ತಂಕನು ಆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟನು. ಆಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಗ್ನನಾದ ಒಬ್ಬ ಜೈನ ಸನ್ಯಾಸಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು; ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಅದೃಶ್ಯನಾಗುತ್ತಿದ್ದನು.

1.3.127

अथोत्तङ्कस्ते कुण्डले संन्यस्य भूमावुदकार्थं प्रचक्रमे ।
एतस्मिन्नन्तरे स क्षपणकस्त्वरमाण उपसृत्य ते कुण्डले गृहीत्वा प्राद्रवत् ॥ १.३.१२७ ॥

ಆಗ ಉತ್ತಂಕನು ಆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲಿಟ್ಟು ನೀರಿಗಾಗಿ ಆಚಮನ ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಸನ್ಯಾಸಿ ವೇಗವಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸಿ ಆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಓಡಿಹೋದನು.

1.3.128

तमुत्तङ्कोऽभिसृत्य कृतोदककार्यः शुचिः प्रयतो नमो देवेभ्यो गुरुभ्यश्च कृत्वा महता जवेन तमन्वयात् ॥ १.३.१२८ ॥

ಉತ್ತಂಕನು ನೀರಿನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಶುಚಿಯಾಗಿ ಸಂಯಮದಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಗುರುಗಳಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು.

1.3.129

तस्य तक्षको दृढमासन्नः सतं जग्राह ।
गृहीतमात्रः स तद्रूपं विहाय तक्षकस्वरूपं कृत्वा सहसा धरण्यां विवृतं महाबिलं प्रविवेश ॥ १.३.१२९ ॥

ತಕ್ಷಕನು ಅವನನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದನು. ಹಿಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಅವನು ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತಕ್ಷಕನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಥಟ್ಟನೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿದ್ದ ಮಹಾ ಬಿಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

1.3.130

प्रविश्य च नागलोकं स्वभवनमगच्छत् ।
अथोत्तङ्कस्तस्याः क्षत्रियाया वचः स्मृत्वा तं तक्षकमन्वगच्छत् ॥ १.३.१३० ॥

ನಾಗಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವನು ತನ್ನ ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆಗ ಉತ್ತಂಕನು ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನೆದು ತಕ್ಷಕನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು.

1.3.131

स तद्बिलं दण्डकाष्ठेन चखान न चाशकत् ।
तं क्लिश्यमानमिन्द्रोऽपश्यत्स वज्रं प्रेषयामास।
गच्छास्य ब्राह्मणस्य साहाय्यं कुरुष्वेति ॥ १.३.१३१ ॥

ಅವನು ದಂಡಕಾಷ್ಠದಿಂದ ಆ ಬಿಲವನ್ನು ಅಗೆದನು, ಆದರೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಕಂಡು ವಜ್ರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು: 'ಹೋಗು, ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡು' ಎಂದನು.

1.3.132

अथ वज्रं दण्डकाष्ठमनुप्रविश्य तद्बिलमदारयत् ॥ १.३.१३२ ॥

ಆಗ ವಜ್ರವು ದಂಡಕಾಷ್ಠವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆ ಬಿಲವನ್ನು ಸೀಳಿತು.

1.3.133

तमुत्तङ्कोऽनुविवेश तेनैव बिलेन प्रविश्य च तं नागलोकमपर्यन्तमनेकविधप्रासादहर्म्यवलभीनिर्यूहशतसंकुलमुच्चावचक्रीडाश्चर्यस्थानावकीर्णमपश्यत् ॥ १.३.१३३ ॥

ಉತ್ತಂಕನು ಅದೇ ಬಿಲದ ಮೂಲಕ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ನಾಗಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಅರಮನೆಗಳು, ಮಹಡಿ ಮನೆಗಳು, ಸೋಪಾನಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಚಾಚಿದ ಕಿಟಕಿ-ಬಾಲ್ಕನಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಎತ್ತರ-ತಗ್ಗುಗಳ ಅದ್ಭುತ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಹರಡಿದ್ದ ಅದನ್ನು ಕಂಡನು.

1.3.134

स तत्र नागांस्तानस्तुवदेभिः श्लोकैः ।
य ऐरावतराजानः सर्पाः समितिशोभाः।
क्षरन्त इव जीमूताः सविद्युत्पवनेरिताः ॥ १.३.१३४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಆ ನಾಗರನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಐರಾವತನ ವಂಶದ ರಾಜರಾದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುವ ಸರ್ಪಗಳು, ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಮೇಘಗಳಂತೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.

1.3.135

सुरूपा बहुरूपाश्च तथा कल्माषकुण्डलाः ।
आदित्यवन्नाकपृष्ठे रेजुरैरावतोद्भवाः ॥ १.३.१३५ ॥

ಸುಂದರ ರೂಪದವರು, ಬಹುರೂಪಿಗಳು, ಚಿತ್ರಿತ ಕುಂಡಲ ಧರಿಸಿದವರು, ಐರಾವತನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಾಗರು ಸ್ವರ್ಗದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆದರು.

1.3.136

बहूनि नागवेश्मानि गङ्गायास्तीर उत्तरे ।
तत्रस्थानपि संस्तौमि महतः पन्नगानहम् ॥ १.३.१३६ ॥

ಗಂಗೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಅನೇಕ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮಹಾ ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.

1.3.137

इच्छेत्कोऽर्कांशुसेनायां चर्तुमैरावतं विना ।
शतान्यशीतिरष्टौ च सहस्राणि च विंशतिः ॥ १.३.१३७ ॥

ಐರಾವತವಿಲ್ಲದೆ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಯಾರು ಬಯಸುವರು? (ಅವರು) ನೂರು, ಎಂಬತ್ತು, ಎಂಟು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ.

1.3.138

सर्पाणां प्रग्रहा यान्ति धृतराष्ट्रो यदैजति ।
ये चैनमुपसर्पन्ति ये च दूरपथं गताः ॥ १.३.१३८ ॥

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಚಲಿಸಿದಾಗ ಸರ್ಪಗಳ ಕಡಿವಾಣಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತವೆ; ಅವನ ಬಳಿ ಸಮೀಪಿಸುವವರು ಮತ್ತು ದೂರದ ದಾರಿಯನ್ನು ಸೇರಿದವರೂ.

1.3.139

अहमैरावतज्येष्ठभ्रातृभ्योऽकरवं नमः ।
यस्य वासः कुरुक्षेत्रे खाण्डवे चाभवत्पुरा ॥ १.३.१३९ ॥

ಐರಾವತನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದೆನು; ಹಿಂದೆ ಅವರ ವಾಸ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಖಾಂಡವದಲ್ಲಿಯೂ ಇತ್ತು.

1.3.140

तं नागराजमस्तौषं कुण्डलार्थाय तक्षकम् ।
तक्षकश्चाश्वसेनश्च नित्यं सहचरावुभौ ॥ १.३.१४० ॥

ಕುಂಡಲಗಳಿಗಾಗಿ ಆ ನಾಗರಾಜ ತಕ್ಷಕನನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸಿದೆನು. ತಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಸೇನ ಇಬ್ಬರೂ ಸದಾ ಸಹಚರರು.

1.3.141

कुरुक्षेत्रं च वसतां नदीमिक्षुमतीमनु ।
जघन्यजस्तक्षकस्य श्रुतसेनेति यः सुतः ॥ १.३.१४१ ॥

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಕ್ಷುಮತಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಲ್ಲಿ, ತಕ್ಷಕನ ಕಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಶ್ರುತಸೇನ ಎಂಬವನು.

1.3.142

अवसद्यो महद्द्युम्नि प्रार्थयन्नागमुख्यताम् ।
करवाणि सदा चाहं नमस्तस्मै महात्मने ॥ १.३.१४२ ॥

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ, ನಾಗರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನೂ ಆದವನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ನಾನು ಸದಾ ಅವನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವೆನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

1.3.143

सौतिरुवाच ।
एवं स्तुत्वा स विप्रर्षिरुत्तङ्को भुजगोत्तमान्।
नैव ते कुण्डले लेभे ततश्चिन्तामुपागमत् ॥ १.३.१४३ ॥

ಸೌತಿ ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ವಿಪ್ರ-ಋಷಿ ಉತ್ತಂಕನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಅವನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವನು ಚಿಂತೆಗೀಡಾದನು.

1.3.144

एवं स्तुवन्नपि नागान्यदा ते कुण्डले नालभत्तदाऽपश्यत्स्त्रियौ तन्त्रे अधिरोप्य सुवेमे पटं वयन्त्यौ ।
तस्मिंस्तन्त्रे कृष्णाः सिताश्च तन्तवश्चक्रं चापश्यद्द्वादशारं षड्भिः कुमारैः परिवर्त्यमानं पुरुषं चापश्यदश्वं च दर्शनीयम् ॥ १.३.१४४ ॥

ಹೀಗೆ ನಾಗರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರೂ ಆ ಕುಂಡಲಗಳು ದೊರೆಯದಿದ್ದಾಗ, ಮಗ್ಗದ ಮೇಲೆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಗಸರು ಬಟ್ಟೆ ನೇಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು. ಆ ಮಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ದಾರಗಳಿದ್ದವು; ಹನ್ನೆರಡು ಅರೆಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ಆರು ಬಾಲಕರು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನನ್ನು, ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕಂಡನು.