Mahābhārata · Adhyāya 1.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Mit Wortbedeutungen lesen

1.3.1

सौतिरुवाच ।
जनमेजयः पारिक्षितः सह भ्रातृभिः कुरुक्षेत्रे दीर्घसत्रमुपास्ते।
तस्य भ्रातरस्त्रयः श्रुतसेन उग्रसेनो भीमसेन इति ।
तेषु तत्सत्रमुपासीनेष्वभ्यागच्छत्सारमेयः ॥ १.३.१ ॥

Sauti sprach: Janamejaya, der Sohn Parikṣits, vollzog mit seinen Brüdern in Kurukṣetra ein langes Opfer. Er hatte drei Brüder: Śrutasena, Ugrasena und Bhīmasena. Während sie in jenem Opfer beschäftigt waren, kam ein Hund heran.

1.3.2

जनमेजयस्य भ्रातृभिरभिहतो रोरूयमाणो मातुः समीपमुपागच्छत् ॥ १.३.२ ॥

Von Janamejayas Brüdern geschlagen, ging es weinend zu seiner Mutter.

1.3.3

तं माता रोरूयमाणमुवाच ।
किं रोदिषि केनास्यभिहत इति ॥ १.३.३ ॥

Seine Mutter sagte zu ihm, als er weinte: "Warum weinst du? Wer hat dich geschlagen?"

1.3.4

स एवमुक्तो मातरं प्रत्युवाच जनमेजयस्य भ्रातृभिरभिहतोऽस्मीति ॥ १.३.४ ॥

So angesprochen, antwortete er seiner Mutter: "Ich wurde von Janamejayas Brüdern geschlagen."

1.3.5

तं माता प्रत्युवाच व्यक्तं त्वया तत्रापराद्धं येनास्यभिहत इति ॥ १.३.५ ॥

Die Mutter antwortete ihm: "Offensichtlich hast du dort einen Frevel begangen, weshalb du geschlagen wurdest."

1.3.6

स तां पुनरुवाच नापराध्यामि किंचिन्नावेक्षे हवींषि नावलिह इति ॥ १.३.६ ॥

Wieder sagte er zu ihr: "Ich habe kein Vergehen begangen. Ich habe die Opfergaben nicht angesehen und nicht geleckt."

1.3.7

तच्छ्रुत्वा तस्य माता सरमा पुत्रदुःखार्ता तत्सत्रमुपागच्छद्यत्र स जनमेजयः सह भ्रातृभिर्दीर्घसत्रमुपास्ते ॥ १.३.७ ॥

Als seine Mutter Saramā dies hörte, von Kummer um ihren Sohn gequält, ging sie zu jener Opfersitzung, wo Janamejaya mit seinen Brüdern am langen Satra teilnahm.

1.3.8

स तया क्रुद्धया तत्रोक्तोऽयं मे पुत्रो न किंचिदपराध्यति नावेक्षते हवींषि नावलेढि किमर्थमभिहत इति ॥ १.३.८ ॥

Da sprach sie zornig dort: »Mein Sohn begeht kein Unrecht; er blickt nicht auf die Opfergaben und leckt sie nicht. Warum wurde er geschlagen?«

1.3.9

न किंचिदुक्तवन्तस्ते सा तानुवाच यस्मादयमभिहतोऽनपकारी तस्माददृष्टं त्वां भयमागमिष्यतीति ॥ १.३.९ ॥

Sie sagten nichts. Da sprach sie zu ihnen: »Weil dieser Unschuldige geschlagen wurde, wird eine unsichtbare Furcht über euch kommen.«

1.3.10

जनमेजय एवमुक्तो देवशुन्या सरमया भृशं संभ्रान्तो विषण्णश्चासीत् ॥ १.३.१० ॥

So angesprochen von der göttlichen Hündin Saramā, wurde Janamejaya tief erschüttert und niedergeschlagen.

1.3.11

स तस्मिन्सत्रे समाप्ते हास्तिनपुरं प्रत्येत्य पुरोहितमनुरूपमन्विच्छमानः परं यत्नमकरोद्यो मे पापकृत्यां शमयेदिति ॥ १.३.११ ॥

Als jene Sitzung beendet war, kehrte er nach Hāstinapura zurück und bemühte sich sehr, einen geeigneten Priester zu finden, der diese meine sündige Tat sühnen könnte.

1.3.12

स कदाचिन्मृगयां गतः पारिक्षितो जनमेजयः कस्मिंश्चित्स्वविषय आश्रममपश्यत् ॥ १.३.१२ ॥

Einmal ging Janamejaya, der Sohn Parikṣits, auf die Jagd und sah an einem Ort seines eigenen Reiches einen Eremitensitz.

1.3.13

तत्र कश्चिदृपिरासाञ्चक्रे श्रुतश्रवा नाम ।
तस्य तपस्यभिरतः पुत्र आस्ते सोमश्रवा नाम ॥ १.३.१३ ॥

Dort hatte ein Weiser namens Śrutaśravas eine Einsiedelei errichtet. Sein Sohn, Somaśravas genannt, ist der Askese ergeben.

1.3.14

तस्य तं पुत्रमभिगम्य जनमेजयः पारिक्षितः पौरोहित्याय वव्रे ॥ १.३.१४ ॥

Janamejaya, Sohn Parikṣits, ging zu diesem seinem Sohn und erwählte ihn zum Amt des Hauspriesters.

1.3.15

स नमस्कृत्य तमृषिमुवाच भगवन्नयं तव पुत्रो मम पुरोहितोऽस्त्विति ॥ १.३.१५ ॥

Er verneigte sich vor dem Weisen und sprach: "Ehrwürdiger, dein Sohn soll mein Priester sein."

1.3.16

स एवमुक्तः प्रत्युवाच जनमेजयं भो जनमेजय पुत्रोऽयं मम सर्प्यां जातो महातपस्वी स्वाध्यायसंपन्नो मत्तपोवीर्यसंभृतो मच्छुक्रं पीतवत्यास्तस्याः कुक्षौ जातः ॥ १.३.१६ ॥

So angesprochen antwortete er Janamejaya: "O Janamejaya, dieser mein Sohn wurde von einer Schlangenfrau geboren. Er ist von großer Askese, im Vedastudium vollendet, aus der Kraft meiner Askese hervorgebracht. Im Schoß jener Frau, die meinen Samen trank, wurde er geboren."

1.3.17

समर्थोऽयं भवतः सर्वाः पापकृत्याः शमयितुमन्तरेण महादेवकृत्याम् ॥ १.३.१७ ॥

Er vermag alle deine bösen Taten zu besänftigen, auch ohne das Ritual Mahādevas.

1.3.18

अस्य त्वेकमुपांशुव्रतं यदेनं कश्चिद्ब्राह्मणः कंचिदर्थमभियाचेत्तं तस्मै दद्यादयं यद्येतदुत्सहसे ततो नयस्वैनमिति ॥ १.३.१८ ॥

Doch er hat ein geheimes Gelübde: Wenn ein Brahmane ihn um irgendetwas bittet, so soll er es ihm geben. Wenn du dazu bereit bist, dann nimm ihn mit.

1.3.19

तेनैवमुक्तो जनमेजयस्तं प्रत्युवाच भगवंस्तत्तथा भविष्यतीति ॥ १.३.१९ ॥

So angesprochen antwortete Janamejaya: »Verehrter Herr, so wird es sein.«

1.3.20

स तं पुरोहितमुपादायोपावृत्तो भ्रातृनुवाच मयाऽयं वृत उपाध्यायो यदयं ब्रूयात्तत्कार्यमविचारयद्भिर्भवद्भिरिति ।
तेनैवमुक्ता भ्रातरस्तस्य तथा चक्रुः।
स तथा भ्रातॄन्संदिश्य तक्षशिलां प्रत्यभिप्रतस्थे तं च देशं वशे स्थापयामास ॥ १.३.२० ॥

Er kehrte mit jenem Priester zurück und sprach zu seinen Brüdern: »Ihn habe ich als meinen Lehrer erwählt; was immer er euch sagt, das sollt ihr ohne Bedenken tun.« Da sie so angesprochen waren, taten die Brüder es. Nachdem er seinen Brüdern so Anweisung gegeben hatte, brach er nach Takṣaśilā auf und brachte jenes Land unter seine Herrschaft.

1.3.21

एतस्मिन्नन्तरे कश्चिदृषिर्धौम्यो नामापोदस्तस्य शिष्यास्त्रयो बभूवुः ॥ १.३.२१ ॥

Inzwischen lebte ein Weiser namens Dhaumya, auch Āpoda genannt; er hatte drei Schüler.

1.3.22

उपमन्युरारुणिर्बैदश्चेति स एकं शिष्यंमारुणिं पाञ्चाल्यं प्रेषयामास गच्छ केदारखण्डं बधानेति ॥ १.३.२२ ॥

Upamanyu, Āruṇi und Baida waren es. Er schickte einen Schüler, Āruṇi aus dem Land der Pañcāla, mit den Worten: »Geh, bessere den Damm des Feldes aus.«

1.3.23

स उपाध्यायेन संदिष्ट आरुणिः पाञ्चाल्यस्तत्र गत्वा तत्केदारखण्डं बद्धुं नाशकत् ।
स क्लिश्यमानोऽपश्यदुपायं भवत्वेवं करिष्यामीति ॥ १.३.२३ ॥

Von seinem Lehrer beauftragt, ging Āruṇi aus dem Land der Pañcāla dorthin, konnte aber den Damm des Feldes nicht ausbessern. Bedrängt sah er einen Ausweg und dachte: »So sei es; so werde ich es tun.«

1.3.24

स तत्र संविवेश केदारखण्डे शयाने व तथा तस्मिंस्तदुदकं तस्थौ ॥ १.३.२४ ॥

Er legte sich dort im Feldstück nieder, und so blieb das Wasser darin stehen.

1.3.25

ततः कदाचिदुपाध्याय आपोदो धौम्यः शिष्यावपृच्छत् क्व आरुणिः पाञ्चाल्यो गत इति ॥ १.३.२५ ॥

Dann fragte der Lehrer Dhaumya, Sohn des Āpoda, einst seine beiden Schüler: »Wohin ist Āruṇi der Pāñcāla gegangen?«

1.3.26

तौ तं प्रत्यूचतुर्भगवंस्त्वयैव प्रेषितो गच्छ केदारखण्डं बधानेति ।
स एवमुक्तस्तौ शिष्यौ प्रत्युवाच तस्मात्तत्र सर्वे गच्छामो यत्र स गत इति ॥ १.३.२६ ॥

Die beiden antworteten ihm: »Ehrwürdiger, du selbst hast ihn geschickt, mit den Worten: 'Geh und dichte das Feldstück ab.'« So angesprochen, sagte er zu den beiden Schülern: »Dann lasst uns alle dorthin gehen, wo er hingegangen ist.«

1.3.27

स तत्र गत्वा तस्याह्वानाय शब्दं चकारः ।
भो आरुणे पाञ्चाल्य क्वासि वत्सैहीति ॥ १.३.२७ ॥

Dort angekommen rief er laut nach ihm: »O Āruṇi, Pāñcāla, wo bist du? Komm her, mein Kind!«

1.3.28

स तच्छ्रुत्वा आरुणिरुपाध्यायवाक्यं तस्मात्केदारखण्डात्सहसोत्थायतमुपाध्यायमुपतस्थे ॥ १.३.२८ ॥

Āruṇi hörte die Worte des Lehrers, erhob sich sogleich von jenem Feldstück und trat vor seinen Lehrer.

1.3.29

प्रोवाच चैनमयमस्म्यत्र केदारखण्डे निःसरमाणमुदकमवारणीयं संरोद्धुं संविष्टो भगवच्छब्दं श्रुत्वैव सहसा विदार्य केदारखण्डं भवन्तमुपस्थितः ।
तदभिवादये भगवन्तमाज्ञापयतु भवान्कमर्थं करवाणीति ॥ १.३.२९ ॥

Er sagte zu ihm: „Ich bin hier, im Damm des Feldes liegend, um das Wasser aufzuhalten, das nicht zurückgehalten werden kann. Auf die Worte des Verehrten hin habe ich den Damm sogleich gespalten und stehe vor Euch. Darum grüße ich Euch, Verehrter; befehlt, welche Aufgabe ich ausführen soll.“

1.3.31

स एवमुक्त उपाध्यायः प्रत्युवाच यस्माद्भवान्केदारखण्डं विदार्योत्थितस्तस्मादुद्दालक एवनाम्ना भवान्भविष्यतीत्युपाध्यायेनानुगृहीतः ॥ १.३.३१ ॥

So angeredet antwortete der Lehrer: „Weil du den Damm des Feldes gespalten hast und aufgestanden bist, wird dein Name fortan Uddālaka sein.“ So vom Lehrer begnadigt...

1.3.32

यस्माच्च त्वया मद्वचनमनुष्ठितं तस्माच्छ्रेयोऽवाप्स्यसि ।
सर्वे च ते वेदाः प्रतिभास्यन्ति सर्वाणि च धर्मशास्त्राणीति ॥ १.३.३२ ॥

Und weil du meine Worte befolgt hast, wirst du Heil erlangen. Alle Veden und alle Dharma-Lehrbücher werden dir aufleuchten.

1.3.33

स एवमुक्त उपाध्यायेनेष्टं देशं जगाम ॥ १.३.३३ ॥

So vom Lehrer angeredet, ging er in das Land, das er begehrte.

1.3.34

अथापरः शिष्यस्तस्यैवापोदस्य धौम्यस्योपमन्युर्नाम ।
तं चोपाध्यायः प्रेषयामास वत्सोपमन्यो गा रक्षस्वेति ॥ १.३.३४ ॥

Darauf gab es einen weiteren Schüler desselben Āpoda Dhaumya, namens Upamanyu. Der Lehrer schickte ihn: „Lieber Upamanyu, hüte die Kühe.“

1.3.35

स उपाध्यायवचनादरक्षद्गाः स चाहनि गा रक्षित्वा दिवसक्षये गुरुगृहमागम्योपाध्यायस्याग्रतः स्थित्वा नमश्चक्रे ॥ १.३.३५ ॥

Auf Geheiß des Lehrers hütete er die Kühe; hatte er sie am Tag gehütet, kam er am Ende des Tages in das Haus des Lehrers, stand vor ihm und verneigte sich.

1.3.36

तमुपाध्यायः पीवानमपश्यदुवाच चैनं वत्सोपमन्यो केन वृत्तिं कल्पयसि पीवानसि दृढमिति ॥ १.३.३६ ॥

Der Lehrer sah ihn, kräftig und wohlgenährt, und sprach zu ihm: 'Lieber Upamanyu, wie erhältst du deinen Lebensunterhalt? Du bist sehr wohlgenährt.'

1.3.37

स उपाध्यायं प्रत्युवाच भो भैक्ष्येण वृत्तिं कल्पयामीति तमुपाध्यायः प्रत्युवाच ॥ १.३.३७ ॥

Er antwortete dem Lehrer: 'Herr, ich erhalte meinen Lebensunterhalt durch das Erbitten von Almosen.' Da antwortete ihm der Lehrer.

1.3.38

मय्यनिवेद्य भैक्ष्यं नोपयोक्तव्यमिति ।
स तथेत्युक्तो भैक्ष्यं चरित्वोपाध्यायाय न्यवेदयत् ॥ १.३.३८ ॥

'Ohne es mir zu geben, darfst du die Almosenspeise nicht essen.' Er sagte: 'So sei es', und nachdem er gebettelt hatte, berichtete er es dem Lehrer.

1.3.39

स तस्मादुपाध्यायः सर्वमेव भैक्ष्यमगृह्णात् ।
स तथेत्युक्तः पुनररक्षद्गा अहनि रक्षित्वा निशामुखे गुरुकुलमागम्य गुरोरग्रतः स्थित्वा नमश्चक्रे ॥ १.३.३९ ॥

Da nahm der Lehrer ihm alle Almosenspeise ab. Auf das Wort 'So sei es' hütete er wieder die Kühe; hatte er sie am Tag gehütet, kam er bei Einbruch der Nacht in die Lehrerfamilie, stand vor dem Lehrer und verneigte sich.

1.3.40

तमुपाध्यायस्तथापि पीवानमेव दृष्ट्वोवाच ।
वत्सोपमन्यो सर्वमशेषतस्ते भैक्ष्यं गृह्णामि केनेदानीं वृत्तिं कल्पयसीति ॥ १.३.४० ॥

Da er noch immer wohlgenährt aussah, sprach der Lehrer zu ihm: "Lieber Upamanyu, ich nehme dir all deine Almosen vollständig weg; wodurch sorgst du nun für deinen Lebensunterhalt?"

1.3.41

स एवमुक्त उपाध्यायं प्रत्युवाच ।
भगवते निवेद्य पूर्वमपरं चरामि तेन वृत्तिं कल्पयामीति तमुपाध्यायः प्रत्युवाच ॥ १.३.४१ ॥

So gefragt, antwortete er dem Lehrer: "Nachdem ich zuerst dem Verehrten dargebracht habe, bettle ich um das Übrige, und damit sorge ich für meinen Unterhalt." Da sprach der Lehrer zu ihm.

1.3.42

नैषा न्याय्या गुरुवृत्तिरन्येषामपि भैक्ष्योपजीविनां वृत्त्युपरोधं करोषि इत्येवं वर्तमानो लुब्धोऽसीति ॥ १.३.४२ ॥

Dies ist kein angemessenes Verhalten gegenüber einem Lehrer; du behinderst auch den Lebensunterhalt anderer, die von Almosen leben. Wenn du so handelst, bist du gierig.

1.3.43

स तथेत्युक्त्वा गा अरक्षद्रक्षित्वा च पुनरुपाध्यायगृहमागम्योपाध्यायस्याग्रतः स्थित्वा नमश्चक्रे ॥ १.३.४३ ॥

Mit den Worten "So sei es" hütete er die Kühe; und nachdem er sie gehütet hatte, kehrte er zum Haus des Lehrers zurück, stellte sich vor den Lehrer und verneigte sich.

1.3.44

तमुपाध्यायस्तथापि पीवानमेव दृष्ट्वा पुनरुवाच ।
वत्सोपमन्यो अहं ते सर्वं भैक्ष्यं गृह्णामि न चान्यच्चरसि पीवानसि भृशं केन वृत्तिं कल्पयसीति ॥ १.३.४४ ॥

Da er noch immer sehr wohlgenährt aussah, sprach der Lehrer erneut: "Lieber Upamanyu, ich nehme dir all deine Almosen; du bettelst um nichts anderes, und dennoch bist du sehr wohlgenährt; wodurch sorgst du für deinen Lebensunterhalt?"

1.3.45

स एवमुक्तस्तमुपाध्यायं प्रत्युवाच ।
भो एतासां गवां पयसा वृत्तिं कल्पयामीति।
तमुवाचोपाध्यायो नैतन्न्याय्यं पय उपयोक्तुं भवतो मया नाभ्यनुज्ञातमिति ॥ १.३.४५ ॥

So angesprochen antwortete er dem Lehrer: "Herr, ich werde mich mit der Milch dieser Kühe ernähren." Der Lehrer sprach zu ihm: "Es ist nicht recht, dass du die Milch trinkst; ich habe es dir nicht erlaubt."

1.3.46

स तथेति प्रतिज्ञाय गा रक्षित्वा पुनरुपाध्यायगृहमेत्य गुरोरग्रतः स्थित्वा नमश्चक्रे ॥ १.३.४६ ॥

Nachdem er versprochen hatte "So sei es", hütete er die Kühe, kehrte dann in das Haus des Lehrers zurück, stellte sich vor den Lehrer und verneigte sich ehrerbietig.

1.3.47

तमुपाध्यायः पीवानमेव दृष्ट्वोवाच ।
वत्सोपमन्यो भैक्ष्यं नाश्नासि न चान्यच्चरसि पयो न पिबसि पीवानसि भृशं केनेदानीं वृत्तिं कल्पयसीति ॥ १.३.४७ ॥

Als er ihn so wohlgenährt sah, sprach der Lehrer: "Lieber Upamanyu, du isst nicht die Almosenspeise, nimmst nichts anderes an und trinkst auch keine Milch, und doch bist du sehr kräftig geworden. Wovon lebst du nun?"

1.3.48

स एवमुक्त उपाध्यायं प्रत्युवाच ।
भोः फेनं पिबापि यमिमे वत्सा मातॄणां स्तनात्पिबन्त उद्गिरन्ति ॥ १.३.४८ ॥

So angesprochen antwortete er dem Lehrer: "Herr, trinkt den Schaum, den diese Kälber ausspeien, nachdem sie an den Zitzen ihrer Mütter getrunken haben."

1.3.49

तमुपाध्यायः प्रत्युवाच ।
एते त्वदनुकम्पया गुणवन्तो वत्साः प्रभूततरं फेनमुद्गिरन्ति।
तदेषामपि वत्सानां वृत्त्युपरोधं करोष्येवं वर्तमानः ।
फेनमपि भवान्न पातुमर्हतीति स तथेति प्रतिश्रुत्य निराहारः पुनररक्षद्गाः ॥ १.३.४९ ॥

Der Lehrer antwortete ihm: »Durch dein Mitleid speien diese tugendhaften Kälber viel Schaum aus. Daher behinderst du auch den Lebensunterhalt dieser Kälber, indem du so handelst. Auch den Schaum solltest du nicht trinken.« Er versprach: »So sei es«, und hütete, hungernd, wieder die Kühe.

1.3.50

तथा प्रतिषिद्धो भैक्ष्यं नाश्नाति न चान्यच्चरति पयो न पिबति फेनं नोपयुङ्क्ते स कदाचिदरण्ये क्षुधार्तोऽर्कपत्राण्यभक्षयत् ॥ १.३.५० ॥

So verboten, aß er weder erbetene Speise, noch ging er anderswohin, noch trank er Milch oder nutzte den Schaum. Einmal, im Wald von Hunger gequält, aß er Arka-Blätter.

1.3.51

स तैरर्कपत्रैर्भक्षितैः क्षारतिक्तकटुरूक्षैस्तीक्ष्णविपाकैश्चक्षुष्युपहतोऽन्धो बभूव ।
ततः सोऽन्धोऽपि चङ्क्रम्यमाणः कूपेऽपतत्
अथ तस्मिन्ननागच्छति सूर्ये चास्ताचलावलम्बिनि उपाध्यायः शिष्यानवोचत् ॥ १.३.५१ ॥

Diese Arka-Blätter, laugenhaft, bitter, scharf und herb, von heftiger Wirkung, verletzten ihm nach dem Verzehr die Augen, und er wurde blind. Dann fiel er, obwohl blind, beim Umhergehen in einen Brunnen. Als die Sonne sich dem westlichen Berg zuneigte und er nicht zurückgekehrt war, sprach der Lehrer zu den Schülern:

1.3.53

मयोपमन्युः सर्वतः प्रतिषिद्धः स नियतं कुपितस्ततो नागच्छति चिरगतस्त्विति ।
ततोऽन्वेष्य इत्येवमुक्त्वा शिष्यैः सार्धमरण्यं गत्वा तस्याह्वानाय शब्दं चकार भो उपमन्यो क्वासि वत्सैहीति ॥ १.३.५३ ॥

Ich hatte Upamanyu nach allen Seiten verboten; er ist gewiss zornig und kommt nicht, er ist schon lange fort. Er sagte: »Man muss ihn suchen«, ging mit seinen Schülern in den Wald und rief ihn: »O Upamanyu, wo bist du? Kind, komm her!«

1.3.54

स उपाध्यायस्य आह्वानवचनं श्रुत्वा प्रत्युवाचोच्चैरयमस्मिन्कूपे पतितोऽहमिति ।
तमुपाध्यायः प्रत्युवाच कथं त्वमस्मिन्कूपे पतित इति ॥ १.३.५४ ॥

Als er die Rufworte des Lehrers hörte, antwortete er laut: »Ich bin in diesen Brunnen gefallen.« Darauf sagte der Lehrer zu ihm: »Wie bist du in diesen Brunnen gefallen?«

1.3.55

स उपाध्यायं प्रत्युवाच अर्कपत्राणि भक्षयित्वान्धीभूतोस्म्यतश्चङ्क्रम्यमाणः कूपे पतित इति ।
तमुपाध्यायः प्रत्युवाच ॥ १.३.५५ ॥

Er antwortete dem Lehrer: »Nachdem ich die Blätter der Arka-Pflanze gegessen hatte, wurde ich blind, und so fiel ich beim Umhergehen in den Brunnen.« Darauf sagte der Lehrer zu ihm:

1.3.56

अश्विनौ स्तुहि तौ देवभिषजौ त्वां चक्षुष्मन्तं कर्ताराविति ।
स एवमुक्त उपाध्यायेनोपमन्युः स्तोतुमुपचक्रमे देवावश्विनौ वाग्भिर्ऋग्भिः ॥ १.३.५६ ॥

»Preise die beiden Aśvin, jene göttlichen Ärzte, die dich sehend machen werden.« Als der Lehrer dies gesagt hatte, begann Upamanyu, die Götter, die Aśvin, mit Worten und ṛc-Versen zu preisen.

1.3.57

प्रपूर्वगौ पूर्वजौ चित्रभानू ।
गिरा वां शंसामि तपसा ह्यनन्तौ।
दिव्यौ सुपर्णौ विरजौ विमाना-
वधिक्षिपन्तौ भुवनानि विश्वा ॥ १.३.५७ ॥

Mit Askese und mit Worten preise ich euch beide, die ihr vorangeht, die Erstgeborenen, von wunderbarem Glanz, die Unendlichen, göttlich, mit schönen Flügeln, makellos, auf Lufttransportern, die alle Welten übertreffen.

1.3.58

हिरण्मयौ शकुनी सांपरायौ ।
नासत्यदस्रौ सुनसौ वैजयन्तौ।
शुक्लं वयन्तौ तरसा सुवेमा-
वधिव्ययन्तावसितं विवस्वतः ॥ १.३.५८ ॥

Golden, in Vogelgestalt, zur Anderswelt führend, die Nāsatya und Dasra, mit schönen Nasen, Siegesbanner tragend, die weiße Tuch rasch weben und den dunklen Faden der Sonne weben.

1.3.59

ग्रस्तां सुपर्णस्य बलेन वर्तिका-
ममुञ्चतामश्विनौ सौभगाय।
तावत्सुवृत्तावनमं तमाय या-
वसत्तमा गा अरुणा उदावहत् ॥ १.३.५९ ॥

Die Aśvin befreiten zum Glück die Leuchte (die Sonne), die durch Garuḍas Kraft ergriffen war. Die beiden von vollkommenem Lauf, unbeugsam gegen die Finsternis, die vortrefflichsten Bewohner, hoben die rötlichen Kühe empor.

1.3.60

षष्टिश्च गावस्त्रिशताश्च धेनव ।
एकं वत्सं सुवते तं दुहन्ति।
नानागोष्ठा विहिता एकदोहना-
स्तावश्विनौ दुहतो घर्ममुक्थ्यम् ॥ १.३.६० ॥

Sechzig und dreihundert Milchkühe gebären ein einziges Kalb, und man melkt sie für es. Von Kühen, die in vielen Ställen gehalten werden und in einem einzigen Melken Milch geben, melken jene beiden Aśvin das heiße Milchopfer (gharma), lobenswert.

1.3.61

एकां नाभिं सप्त सथा अराः श्रिताः ।
प्रधिष्वन्या विंशतिरर्पिता अराः।
अनेमि चक्रं परिवर्ततेऽजरं ।
मायाऽश्विनौ समनक्ति चर्षणी ॥ १.३.६१ ॥

Sieben Speichen sind an einer Nabe befestigt, und zwanzig andere Speichen sind am Felgenkranz angebracht. Das unvergängliche Rad ohne Felge dreht sich; durch ihre Zauberkraft verbinden die Aśvin die lebenden Wesen.

1.3.62

एकं चक्रं वर्तते द्वादशारं ।
षण्णाभिमेकाक्षममृतस्य धारणम्।
यस्मिन्देवा अधि विश्वे विषक्ता-
स्तावश्विनौ मुञ्चतो मा विषीदतम् ॥ १.३.६२ ॥

Ein Rad dreht sich, mit zwölf Speichen, sechs Naben und einer einzigen Achse, es trägt die Unsterblichkeit. In ihm sind alle Götter befestigt. O Aśvins, befreit mich, lasst mich nicht verzweifeln.

1.3.63

अश्विनाविन्दुममृतं वृत्तभूयौ ।
तिरोधत्तामश्विनौ दासपत्नी।
हित्वा गिरिमश्विनौ गामुदाचरन्तौ ।
तद्वृष्टिमह्नात्प्रस्थितौ बलस्य ॥ १.३.६३ ॥

Die kreisenden Aśvins verbargen den unsterblichen Soma. Wie die Frau eines Sklaven verließen die beiden Aśvins den Berg, zogen zu den Kühen und brachen am Tag mit dem Regen Balas auf.

1.3.64

युवां दिशो जनयथो दशाग्रे ।
समानं मूर्ध्नि रथयानं वियन्ति।
तासां यातमृषयोऽनुप्रयान्ति ।
देवा मनुष्याः क्षितिमाचरन्ति ॥ १.३.६४ ॥

Ihr beide bringt die Richtungen jenseits der zehnten hervor; über dem Haupt liegt eine gemeinsame Wagenfahrt, und sie trennen sich. Geht ihre Wege; die Seher folgen ihnen; Götter und Menschen bewegen sich auf der Erde.

1.3.65

युवां वर्णान्विकुरुथो विश्वरूपां-
स्तेऽधिक्षियन्ते भुवनानि विश्वा।
ते भानवोऽप्यनुसृताश्चरन्ति ।
देवा मनुष्याः क्षितिमाचरन्ति ॥ १.३.६५ ॥

Ihr beide schafft die Farben aller Gestalten; sie ruhen über allen Welten. Auch jene Lichter ziehen nach und bewegen sich; Götter und Menschen bewegen sich auf der Erde.

1.3.66

तौ नासत्यावश्विनौ वां महेऽहं ।
स्रजं च यां बिभृथः पुष्करस्य।
तौ नासत्वावमृतावृतावृधा-
वृते देवास्तत्प्रपदे न सूते ॥ १.३.६६ ॥

Diesen beiden Nāsatya-Aśvins biete ich Lob, und dem Kranz, den ihr vom Lotus tragt. Diese beiden Nāsatyas sind unsterblich, Mehrer der Wahrheit; ohne Wahrheit bringen die Götter auf jenem Pfad nichts hervor.

1.3.67

मुखेन गर्भं लभतां युवानौ ।
गतासुरेतत्प्रपदेन सूते।
सद्यो जातो मातरमत्ति गर्भ-
स्तावश्विनौ मुञ्चथौ जीवसे गाम् ॥ १.३.६७ ॥

Mögen die Jungen den Embryo durch den Mund erhalten. Dieses leblose Kind wird mit den Füßen voraus geboren und verschlingt seine Mutter gleich nach der Geburt. Aśvins, befreit es beide, und die Kuh, damit sie leben.

1.3.68

स्तोतुं न शक्नोमि गुणैर्भवन्तौ ।
चक्षुर्विहीनः पथि संप्रमोहः।
दुर्गेऽहमस्मिन्पतितोऽस्मि कूपे ।
युवां शरण्यौ शरणं प्रपद्ये ॥ १.३.६८ ॥

Ich bin nicht imstande, eure Eigenschaften zu preisen. Auf dem Weg blind, bin ich völlig verwirrt; in dieser Not bin ich in einen Brunnen gefallen. Ihr beide allein seid der Zuflucht würdig; ich nehme bei euch Zuflucht.

1.3.69

सौतिरुवाच ।
एवमृग्भिश्चान्यैरस्तुवत्।
इत्येवं तेनाभिष्टुतावश्विनावाजग्मतुराहतुश्चैं प्रीतौ स्व एष तेऽपूपोशानैनमिति ॥ १.३.६९ ॥

Sauti sprach: So pries er sie mit den Ṛg-Versen und anderen Hymnen. So von ihm gepriesen, kamen die Aśvins, und erfreut sprachen sie: 'Hier ist dein Kuchen; iss ihn.'

1.3.70

स एवमुक्तः प्रत्युवाच नानृतमूचतुर्भगवन्तौ नत्वहमेतमपूपमुपयोक्तुमुत्सहे गुरवेऽनिवेद्येति ॥ १.३.७० ॥

So angesprochen erwiderte er: 'Verehrte, ihr habt nicht falsch gesprochen; doch ich wage nicht, diesen Kuchen zu essen, ohne ihn zuvor meinem Lehrer dargebracht zu haben.'

1.3.71

ततस्तमश्विनावूचतुः ।
आवाभ्यां पुरस्ताद्भवत उपाध्यायेनैवमेवाभिष्टुताभ्यामपूपोदत्त उपयुक्तः स तेनानिवेद्य गुरवे त्वमपि तथैव कुरुष्व यथा कृतमुपाध्यायेनेति ॥ १.३.७१ ॥

Da sprachen die Aśvins zu ihm: 'Weil du uns beide gepriesen hast, erhielt früher schon dein Lehrer auf genau diese Weise einen Kuchen; er aß ihn, ohne ihn seinem Lehrer darzubringen. Tu, was dein Lehrer tat.'

1.3.72

स एवमुक्तः प्रत्युवाच एतत्प्रत्यनुनये भवन्तावश्विनौ नोत्सहेऽहमनिवेद्य गुरवेऽपूपमुपयोक्तुमिति ॥ १.३.७२ ॥

So angesprochen antwortete er: "Dies lehne ich ab, ihr Aśvins. Ich bin nicht bereit, den Kuchen zu essen, ohne es meinem Lehrer mitzuteilen."

1.3.73

तमश्विनावाहतुः प्रीतौ स्वस्तवानया गुरुभक्त्या ।
उपाध्यायस्य ते कार्ष्णायसा दन्ता भवतोऽपि हिरण्मया भविष्यन्ति चक्षुष्मांश्च भविष्यसि श्रेयश्चावाप्स्यसीति ॥ १.३.७३ ॥

Erfreut sprachen die Aśvins zu ihm: "Mögest du wohlauf sein. Durch diese Hingabe an deinen Lehrer werden die eisernen Zähne deines Lehrers golden werden, und auch deine Zähne werden golden sein. Du wirst sehen und das Gute erlangen."

1.3.74

स एवमुक्तोऽश्विभ्यां लब्धचक्षुरुपाध्यायसकाशमागम्याभ्यवादयत् ॥ १.३.७४ ॥

So angesprochen von den Aśvins, erlangte er sein Augenlicht zurück, trat vor seinen Lehrer und verneigte sich ehrerbietig vor ihm.

1.3.75

आचचक्षे च स चास्य प्रीतिमान्बभूव ॥ १.३.७५ ॥

Er erzählte ihm alles, und der Lehrer war mit ihm zufrieden.

1.3.76

आह चैनं यथाऽश्विनावाहतुस्तथा त्वं श्रेयोऽवाप्स्यसीति ॥ १.३.७६ ॥

Und er sprach zu ihm: "So wie die Aśvins gesagt haben, so wirst auch du das Gute erlangen."

1.3.77

सर्वे च ते वेदाःप्रतिभास्यन्ति सर्वाणि च धर्मशास्त्राणीति ।
एषा तस्यापि परीक्षोपमन्न्योः ॥ १.३.७७ ॥

"Alle Veden und alle Abhandlungen über den dharma werden dir aufleuchten." Dies war auch die Prüfung des Upamanyu.

1.3.78

अथापरः शिष्यस्तस्यैवापोदस्य धौम्यस्य बैदो नाम तमुपाध्यायः समादिदेश वत्स बैद इहास्यतां तावन्मम गृहे कंचित्कालं शुश्रूषुणा च भवितव्यं श्रेयस्ते भविष्यतीति ॥ १.३.७८ ॥

Danach wurde ein anderer Schüler desselben Āpoda Dhaumya, namens Baida, von seinem Lehrer angewiesen: "Lieber Sohn Baida, bleibe hier in meinem Haus eine Weile und diene; das wird dir zum Heil gereichen."

1.3.79

स तथेत्युक्त्वा गुरुकुले दीर्घकालं गुरुशुश्रूषणपरोऽवसत् ।
गौरिव नित्यं गुरुणा धूर्षु नियोज्यमानः शीतोष्णक्षुत्तृष्णादुःखसहः सर्वत्राप्रतिकूलस्तस्य महतात्कालेन गुरुः परितोषं जगाम ॥ १.३.७९ ॥

Mit den Worten "So sei es" blieb er lange Zeit im Haus des Lehrers, ganz dem Dienst am Lehrer hingegeben. Wie ein Ochse, der stets im Joch geht, wurde er täglich vom Lehrer zur Arbeit angespannt; er ertrug das Leid von Kälte, Hitze, Hunger und Durst und widersetzte sich nirgends. Nach langer Zeit war der Lehrer zufrieden.

1.3.80

तत्परितोषाच्च श्रेयः सर्वज्ञतां चावाप ।
एषा तस्यापि परीक्षा बैदस्य ॥ १.३.८० ॥

Durch die Zufriedenheit des Lehrers erlangte er Glück und Allwissenheit. Auch dies war die Prüfung des Baida.

1.3.81

स उपाध्यायेनानुज्ञातः समावृत्तस्तस्माद्गुरुकुलवासाद्गृहाश्रमं प्रत्यपद्यत ।
तस्यापि स्वगृहे वसतस्त्रयः शिष्या बभूवुः स शिष्यान्न किंचिदुवाच कर्म वा क्रियतां गुरुशुश्रूषा वेति।
दुःखाभिज्ञो हि गुरुकुलवासस्य शिष्यान्परिक्लेशेन योजयितुं नेयेष ॥ १.३.८१ ॥

Mit der Erlaubnis seines Lehrers kehrte er aus dem Leben im Haus des Lehrers zurück und trat in den Stand des Hausvaters ein. Während er in seinem eigenen Haus lebte, hatte er drei Schüler; doch befahl er ihnen weder eine Aufgabe noch den Dienst am Lehrer, denn da er die Mühsal des Lebens im Haus des Lehrers kannte, wollte er sie nicht in Bedrängnis bringen.

1.3.82

अथ कस्मिंश्चित्काले बैदं ब्राह्मणं जनमेजयः पौष्यश्च क्षत्रियावुपेत्योपाध्यायं वरयाञ्चक्रतुः ॥ १.३.८२ ॥

Dann, zu einer bestimmten Zeit, traten die beiden Kṣatriyas Janamejaya und Pauṣya an den Brahmanen Baida heran und wählten ihn zu ihrem Lehrer (Priester).

1.3.83

स कदाचिद्याज्यकार्येणाभिप्रस्थित उत्तङ्कनामानं शिष्यं नियोजयामास ॥ १.३.८३ ॥

Als er einmal zu einer Opferangelegenheit aufbrach, setzte er seinen Schüler namens Uttaṅka ein (um sein Haus zu betreuen).

1.3.84

भोयत्किंचिदस्मद्गृहे परिहीयते तदिच्छाम्यहमपरिहीयमानं भवता क्रियमाणमिति स एवं प्रतिसंदिश्योत्तङ्कं बैदः प्रवासं जगाम ॥ १.३.८४ ॥

"O (Uttaṅka), was in unserem Hause fehlt, möchte ich, dass du es ohne Mangel erledigst." Nachdem er Uttaṅka so unterwiesen hatte, brach der Brahmane Baida zu einer Reise auf.

1.3.85

अथोत्तङ्कः शुश्रूषुर्गुरुनियोगमनुतिष्ठमानो गुरुकुले वसति स्म ।
स तत्र वसमान उपाध्यायस्त्रीभिः सहिताभिराहूयोक्तः ॥ १.३.८५ ॥

Da lebte Uttaṅka, eifrig im Dienen, im Haus des Lehrers und erfüllte dessen Befehle. Während er dort wohnte, rief ihn der Lehrer zusammen mit seinen Frauen und sprach zu ihm.

1.3.86

उपाध्यायानी ते ऋतुमती उपाध्यायश्च प्रोषितोऽस्या यथाऽयमृतुर्वन्ध्यो न भवति तथा क्रियतामेषा विषीदतीति ॥ १.३.८६ ॥

"Die Frau des Lehrers ist in ihrer fruchtbaren Zeit, und der Lehrer ist verreist. Handle so, dass diese Zeit nicht unfruchtbar bleibt; sie ist betrübt."

1.3.87

एवमुक्तस्ताः स्त्रियः प्रत्युवाच ।
न मया स्त्रीणां वचनादिदमकार्यं करणीयम्।
न ह्यहमुपाध्यायेन संदिष्टोऽकार्यमपि त्वया कार्यमिति ॥ १.३.८७ ॥

So angesprochen, antwortete er den Frauen: »Auf das Wort von Frauen hin werde ich diese unrechte Tat nicht begehen. Der Lehrer hat mir nicht befohlen, auch eine unrechte Tat für dich zu tun.«

1.3.88

तस्य पुनरुपाध्यायः कालान्तरेण गृहमाजगाम तस्मात्प्रवासात् ।
स तु तद्वृत्तं तस्याशेषमुपलभ्य प्रीतिमानभूत् ॥ १.३.८८ ॥

Nach einiger Zeit kehrte der Lehrer von jener Reise nach Hause zurück. Als er von seinem ganzen Verhalten erfuhr, war er erfreut.

1.3.89

उवाच चैनं वत्सोत्तङ्कं किं ते प्रियं करवाणीति ।
धर्मतो हि शुश्रूषितोऽस्मि भवता तेन प्रीतिः परस्परेण नौ संवृद्धा तदनुजाने भवन्तं सर्वानेव कामानवाप्स्यसि गम्यतामिति ॥ १.३.८९ ॥

Er sprach zu Vatsottaṅka: „Was Liebes soll ich dir tun? Du hast mir gemäß dem Dharma gedient, und so ist zwischen uns gegenseitige Zuneigung gewachsen. Darum erlaube ich dir; du wirst alle deine Wünsche erlangen. Nun geh.

1.3.90

स एवमुक्तः प्रत्युवाच किं ते प्रियं करवाणीति एवं ह्याहुः ॥ १.३.९० ॥

So angesprochen, antwortete er: „Was Liebes soll ich dir tun?“ So sprechen die Menschen.

1.3.91

यश्चाधर्मेण वै ब्रूयाद्यश्चाधर्मेण पृच्छति ।
तयोरन्यतरः प्रैति विद्वेषं चाधिगच्छति ॥ १.३.९१ ॥

Wer unrechtmäßig spricht, und wer unrechtmäßig fragt — von diesen beiden geht einer zugrunde und zieht Feindschaft auf sich.

1.3.92

सोहमनुज्ञातो भवता इच्छामीष्टं गुर्वर्थमुपहर्तुमिति ।
तेनैवमुक्त उपाध्यायः प्रत्युवाच वत्सोत्तङ्क उष्यतां तावदिति ॥ १.३.९२ ॥

„Mit deiner Erlaubnis möchte ich dem Lehrer etwas Ersehntes bringen.“ So angesprochen antwortete der Lehrer: „Lieber Uttaṅka, bleib vorerst hier.“

1.3.93

स कदाचित्तमुपाध्यायमाहोत्तङ्क आज्ञापयतु भवान्किं ते प्रियमुपाहरामि गुर्वर्थमिति ॥ १.३.९३ ॥

Einst sprach Uttaṅka zu jenem Lehrer: „Ihr möget befehlen: Was Liebes für Euch soll ich dem Lehrer bringen?“

1.3.94

तमुपाध्यायः प्रत्युवाच वत्सोत्तङ्क बहुशो मां चोदयसि गुर्वर्थमुपाहरामीति तद्गच्छैनां प्रविश्योपाध्यायानीं पृच्छ किमुपाहरामीति एषा यद्ब्रवीति तदुपाहरस्वेति ॥ १.३.९४ ॥

Der Lehrer antwortete ihm: »Lieber Uttaṅka, du drängst mich oft und sagst: Ich werde es dem Lehrer bringen. Geh, tritt ein und frage die Frau des Lehrers, was ich bringen soll. Bringe, was sie sagt.«

1.3.95

स एवमुक्त उपाध्यायेनोपाध्यायानीमपृच्छद्भवत्युपाध्यायेनास्म्यनुज्ञातो गृहं गन्तुमिच्छामीष्टं ते गुर्वर्थमुपहृत्यानृणो गन्तुं तदाज्ञापयतु भवती किमुपाहरामि गुर्वर्थमिति ॥ १.३.९५ ॥

Als der Lehrer so gesprochen hatte, fragte er die Frau des Lehrers: »Herrin, der Lehrer hat mir die Erlaubnis gegeben, nach Hause zu gehen. Nachdem ich für den Lehrer das gebracht habe, was dir lieb ist, möchte ich schuldenfrei gehen. So befiehl, was ich für den Lehrer bringen soll.«

1.3.96

सैवमुक्तोपाध्यायानी तमुत्तङ्कं प्रत्युवाच गच्छ पौष्यं प्रति राजानं कुण्डले भिक्षितुं तस्य क्षत्रियया पिनद्धे ॥ १.३.९६ ॥

So angesprochen antwortete die Frau des Lehrers Uttaṅka: »Geh zu König Pauṣya und bitte ihn um seine Ohrringe, die seine kṣatriya-Königin trägt.«

1.3.97

आनयस्वेतश्चतुर्थेऽहनि पुण्यकर्म भविता ताभ्यामाबद्धाभ्यां शोभमाना ब्राह्मणान्परिवेष्टुमिच्छामि ।
तत्संपादयस्व एवं हि कुर्वतः श्रेयो भविताऽन्यथा कुतः श्रेय इति ॥ १.३.९७ ॥

Bringe sie von hier in vier Tagen, dann wird es ein heiliges Werk sein. Wenn sie angelegt sind, möchte ich, strahlend, die Brahmanen bedienen. Vollbringe dies, denn das Glück kommt dem, der so handelt; sonst, woher käme das Glück?

1.3.98

स एवमुक्तस्तयोपाध्यायान्या प्रातिष्ठतोत्तङ्कः स पथि गच्छन्नपश्यदृषभमतिप्रमाणं तमधिरूढं च पुरुषमतिप्रमाणमेव स पुरुष उत्तङ्कमभ्यभाषत ॥ १.३.९८ ॥

So angesprochen von der Frau des Lehrers, brach Uttaṅka auf. Unterwegs sah er einen Stier von gewaltiger Größe und einen Mann von gewaltiger Größe auf ihm reitend. Dieser Mann sprach zu Uttaṅka.

1.3.99

भोउत्तङ्कैतत्पुरीषमस्य ऋषभस्य भक्षयस्वेति स एवमुक्तो नैच्छत् ॥ १.३.९९ ॥

"O Uttaṅka, iss diesen Kot dieses Stiers!" So angesprochen, wollte er nicht.

1.3.100

तमाह पुरुषो भूयो भक्षयस्वोत्तङ्क मा विचारयोपाध्यायेनापि ते भक्षितं पूर्वमिति ।
स एवमुक्तो बाढमित्युक्त्वा तदा तद्वृपभस्य मूत्रं पुरीषं च भक्षयित्वोत्तङ्कः संभ्रमाढुत्थित एवापोऽनुस्पृश्य प्रतस्थे ॥ १.३.१०० ॥

Jener Mann sprach erneut zu ihm: "Uttaṅka, iss, zögere nicht; auch der Lehrer hat gegessen, was du zuvor gegessen hast." So angesprochen, sagte er "Gut", und nachdem er den Urin und den Kot jenes Stieres gegessen hatte, erhob sich Uttaṅka hastig, berührte das Wasser und brach auf.

1.3.102

यत्र स क्षत्रियः पौष्यस्तमुपेत्यासीनमपश्यदुत्तङ्कः ।
स उत्तङ्कस्तमुपेत्याशीर्भिरभिनन्द्योवाच ॥ १.३.१०२ ॥

Dort, wo jener Krieger Pauṣya war, sah Uttaṅka ihn sitzend. Dann trat Uttaṅka zu ihm, begrüßte ihn mit Segenswünschen und sprach.

1.3.103

अर्थी भवन्तमुपागतोऽस्मीति स एनमभिवाद्योवाच ।
भगवन्पौष्यः खल्वहं किं करवाणीति ॥ १.३.१०३ ॥

"Ich bin zu dir gekommen als einer, der um eine Gunst bittet." Dann grüßte er ihn und sagte: "Ehrwürdiger Herr, ich bin tatsächlich Pauṣya. Was soll ich tun?"

1.3.104

स तमुवाच गुर्वर्थं कुण्डलयोरर्थेनाभ्यागतोऽस्मि ।
ये वै ते क्षत्रिया पिनद्धे कुण्डले ते भवान्दातुमर्हतीति ॥ १.३.१०४ ॥

Er sagte zu ihm: "Ich bin um meines Lehrers willen, um der Ohrringe willen gekommen. Du bist würdig, mir die Ohrringe zu geben, die du trägst."

1.3.105

तं प्रत्युवाच पौष्यः प्रविश्यान्तःपुरं क्षत्रिया याच्यतामिति ।
स तेनैवमुक्तः प्रविश्यान्तःपुरं क्षत्रियां नापश्यत् ॥ १.३.१०५ ॥

Pauṣya antwortete ihm: "Tritt in die inneren Gemächer ein und frage die Kṣatriya-Frauen." So angesprochen, betrat er die inneren Gemächer, sah jedoch keine Kṣatriya-Frau.

1.3.106

स पौष्यं पुनरुवाच न युक्तं भवताऽहमनृतेनोपचरितुं न हि तेऽन्तःपुरे क्षत्रिया सन्निहिता नैनां पश्यामि ॥ १.३.१०६ ॥

Er sprach wieder zu Pauṣya: "Es ziemt sich nicht für dich, mich mit einer Lüge zu behandeln. In deinen inneren Gemächern sind keine Kṣatriya-Frauen anwesend; ich sehe sie nicht."

1.3.107

स एवमुक्तः पौष्यः क्षणमात्रं विमृश्योत्तङ्कं प्रत्युवाच ।
नियतं भवानुच्छिष्टः स्मर तावन्न हि सा क्षत्रिया उच्छिष्टेनाशुचिना शक्या द्रष्टुं पतिव्रतात्वात्सैषा नाशुचेर्दर्शनमुपैतीति ॥ १.३.१०७ ॥

So angesprochen, überlegte Pauṣya einen Augenblick und antwortete Uttaṅka: "Gewiss bist du unrein, da du Reste gegessen hast; bedenke das. Eine Kṣatriya-Frau kann von dem, der durch das Essen von Resten unrein ist, im Augenblick nicht gesehen werden; da sie ihrem Gatten treu ergeben ist, erlangt sie den Anblick des Unreinen nicht."

1.3.108

अथैवमुक्त उत्तङ्कः स्मृत्वोवाचास्ति खलु मया तु भक्षितं नोपस्पृष्टमागच्छतेति ।
तं पौष्यः प्रत्युवाच एष ते व्यतिक्रमो नोत्थितेनोपस्पृष्टं भवति शीघ्रमागच्छतेति ॥ १.३.१०८ ॥

So angesprochen erinnerte sich Uttaṅka und sagte: "Wahrlich, ich habe etwas gegessen und mich nicht mit Wasser gereinigt; komm." Pauṣya antwortete ihm: "Das ist dein Vergehen; die Reinigung ist für den Aufgestandenen nicht vollständig. Komm schnell."

1.3.109

अथोत्तङ्कस्तं तथेत्युक्त्वा प्राङ्मुख उपावेश्य सुप्रक्षालितपाणिपादवदनो निःशब्दाभिरफेनाभिरनुष्णाभिर्हृद्गताभिरद्भिस्त्रिः पीत्वा द्विः परिमृज्य खान्यद्भिरुपस्पृश्य चान्तःपुरं प्रविवेश ॥ १.३.१०९ ॥

Da sprach Uttaṅka: "So sei es", setzte sich nach Osten, wusch Hände, Füße und Gesicht gründlich, trank dreimal Wasser, lautlos, schaumlos, nicht warm, bis ins Herz reichend, wischte sich zweimal ab, berührte die Sinnesöffnungen mit Wasser und trat in die inneren Gemächer ein.

1.3.110

ततस्तां क्षत्रियामपश्यत्सा च दृष्ट्वैवोत्तङ्कं प्रत्युत्थायाभिवाद्योवाच स्वागतं ते भगवन्नाज्ञापय किं करवाणीति ॥ १.३.११० ॥

Dann sah er die königliche Frau. Als sie Uttaṅka erblickte, stand sie auf, grüßte ihn ehrerbietig und sprach: "Willkommen, ehrwürdiger Herr. Befehlt: Was soll ich tun?"

1.3.111

स तामुवाचैते कुण्डले गुर्वर्थं मे भिक्षिते दातुमर्हसीति ।
सा प्रीता तेन तस्य सद्भावेन पात्रमयमनतिक्रमणीयश्चेति मत्वा ते कुण्डले अवमुच्यास्मै प्रायच्छदाह चैनमेते कुण्डले तक्षको नागराजः सुभृशं प्रार्थयत्यप्रमत्तो नेतुमर्हसीति ॥ १.३.१११ ॥

Er sprach zu ihr: »Ich bitte um diese beiden Ohrringe als Almosen für meinen Lehrer; du solltest sie mir geben.« Erfreut über seine gute Gesinnung und in dem Gedanken, er sei ein würdiger Empfänger, den man nicht übergehen dürfe, nahm sie die Ohrringe ab und gab sie ihm und sprach: »Der Nāga-König Takṣaka begehrt sie sehr; nimm sie sorgfältig mit.«

1.3.112

स एवमुक्तस्तां क्षत्रियां प्रत्युवाच भवती सुनिर्वृता भवतु ।
न मां शक्तस्तक्षको नागराजो धर्षयितुमिति ॥ १.३.११२ ॥

So angeredet, antwortete er jener kṣatriya-Frau: »Mögest du ganz unbesorgt sein. Der Nāga-König Takṣaka vermag mir nichts anzutun.«

1.3.113

स एवमुक्त्वा तां क्षत्रियामामन्त्र्य पौष्यसकाशमागच्छत् ।
आह चैनं भोः पौष्य प्रीतोऽस्मीति तमुत्तङ्कं पौष्यः प्रत्युवाच ॥ १.३.११३ ॥

Nachdem er so gesprochen und sich von jener kṣatriya-Frau verabschiedet hatte, kehrte er zu Pauṣya zurück. Er sprach zu ihm: »O Pauṣya, ich bin erfreut.« Da antwortete Pauṣya dem Uttaṅka.

1.3.114

भगवंश्चिरेण पात्रमासाद्यते भवाश्च गुणवानतिथिस्तदिच्छे श्राद्धं कर्तुं क्रियतां क्षण इति ॥ १.३.११४ ॥

»Ehrwürdiger, ein würdiger Empfänger findet sich erst nach langer Zeit, und du bist ein tugendhafter Gast; darum möchte ich ein Śrāddha vollziehen. Bitte warte einen Augenblick.«

1.3.115

तमुत्तङ्कः प्रत्युवाच कृतक्षण एवास्मि शीघ्रमिच्छामि यथोपपन्नमन्नमुपस्कृतं भवतेति स तथेत्युक्त्वा यथोपपन्नेनान्नेनैनं भोजयामास ॥ १.३.११५ ॥

Uttaṅka antwortete: »Ich bin rechtzeitig gekommen; ich wünsche, dass das vorhandene Essen rasch zubereitet wird.« Er sagte »So sei es« und speiste ihn mit der vorhandenen Speise.

1.3.116

अथोत्तङ्कः सकेशं शीतमन्नं दृष्ट्वा अशुच्येतदिति मत्वा तं पौष्यमुवाच ।
यस्मान्मे अशुच्यन्नं ददासि तस्मादन्धो भविष्यसीति ॥ १.३.११६ ॥

Da sah Uttaṅka das kalte Essen mit einem Haar darin, dachte »Das ist unrein« und sprach zu Pauṣya: »Weil du mir unreine Speise gibst, wirst du blind werden.«

1.3.117

तं पौष्यः प्रत्युवाच ।
यस्मात्त्वमदुष्टमन्नंदूषयसि तस्मादनपत्यो भविष्यसीति तमुत्तङ्कः प्रत्युवाच ॥ १.३.११७ ॥

Pauṣya antwortete ihm: »Weil du reine Speise verunreinigst, wirst du kinderlos sein.« Dann antwortete ihm Uttaṅka.

1.3.118

न युक्तं भवताऽन्नमशुचि दत्त्वा प्रतिशापं दातुं तस्मादन्नमेव प्रत्यक्षीकुरु ।
ततः पौष्यस्तदन्नमशुचि दृष्ट्वा तस्याशुचिभावमपरोक्षयामास ॥ १.३.११८ ॥

Uttaṅka sprach: »Es ist nicht angemessen, dass du, nachdem du unreine Speise gegeben hast, einen Gegenfluch gibst; zeige also das Essen selbst.« Da sah Pauṣya die unreine Speise und machte ihre Unreinheit offenkundig.

1.3.119

अथ तदन्नं मुक्तकेश्या स्त्रियोपहृतमनुष्णं सकेशं चाशुच्येतदिति मत्वा तमृषिमुत्तङ्कं प्रसादयामास ॥ १.३.११९ ॥

Da sah er, dass das Essen, das eine Frau mit losen Haaren gebracht hatte, kalt war und ein Haar darin hatte, dachte »Das ist unrein« und suchte den Weisen Uttaṅka zu besänftigen.

1.3.120

भघवन्नेतदज्ञानादन्नं सकेशमुपाहृतं शीतं च ।
तत्क्षामये भवन्तं न भवेयमन्ध इति।
तमुत्तङ्कः प्रत्युवाच ॥ १.३.१२० ॥

Ehrwürdiger, aus Unwissenheit wurde diese Speise mit Haaren darin und kalt gebracht. Darum bitte ich dich um Verzeihung, damit ich nicht erblinde. So antwortete Uttaṅka.

1.3.121

न मृषा ब्रवीमि भूत्वा त्वमन्धो नचिरादनन्धो भविष्यसीति ।
ममापि शापो भवता दत्तो न भवेदिति ॥ १.३.१२१ ॥

Ich spreche nicht falsch: Du wirst blind werden, doch bald wirst du nicht mehr blind sein. Und der Fluch, den du mir auferlegt hast, soll nicht vergeblich sein.

1.3.122

तं पौष्यः प्रत्युवाच न चाहं शक्तः शापं प्रत्यादातुं न हि मे मन्युरद्याप्युपशमं गच्छति किं चैतद्भवता न ज्ञायते ।
यथा ॥ १.३.१२२ ॥

Pauṣya antwortete ihm: Ich kann den Fluch nicht zurücknehmen, denn mein Zorn hat sich bis heute nicht gelegt. Weißt du das nicht? Wie…

1.3.123

नवनीतं हृदयं ब्राह्मणस्य ।
वाचि क्षुरो निहितस्तीक्ष्णधारः।
तदुभयमेतद्विपरीतं क्षत्रियस्य ।
वाङ्नवनीतं हृदयं तीक्ष्णधारम्॥ इति ॥ १.३.१२३ ॥

Das Herz eines Brahmanen ist Butter, und in seiner Rede liegt ein scharfes Rasiermesser. Bei einem Kṣatriya ist es umgekehrt: Die Rede des Kṣatriya ist Butter, sein Herz eine scharfe Klinge.

1.3.124

तदेवंगते न शक्तोऽहं तीक्ष्णहृदयत्वात्तं शापमन्यथाकर्तुं गम्यतामिति ।
तमुत्तङ्कः प्रत्युवाच ॥ १.३.१२४ ॥

Daher bin ich in diesem Zustand wegen meines scharfen Herzens nicht imstande, jenen Fluch zu ändern. Nun geh. So antwortete ihm Uttaṅka.

1.3.125

भवताऽहमन्नस्याशुचिभावमालक्ष्य प्रत्यनुनीतः ।
प्राक् च तेऽभिहितं यस्माददुष्टमन्नं दूषयसि तस्मादनपत्यो भविष्यसीति।
दुष्टे चान्ने नैष मम शापो भविष्यतीति ॥ १.३.१२५ ॥

Durch dich wurde ich besänftigt, als ich die Unreinheit der Speise sah. Früher wurde dir gesagt: Weil du unverdorbene Speise verunreinigst, wirst du kinderlos sein. Und bei verdorbener Speise soll dies nicht mein Fluch sein.

1.3.126

साधयामस्तावदित्युक्त्वा प्रातिष्ठतोत्तङ्कस्ते कुण्डले गृहीत्वा ।
सोऽपश्यदथ पथि नग्नं क्षपणकमागच्छन्तं मुहुर्मुहुर्दृश्यमानमदृश्यमानं च ॥ १.३.१२६ ॥

Mit den Worten »Wir wollen dies nun vollbringen« brach Uttaṅka auf und nahm die Ohrringe mit. Dann sah er auf dem Weg einen nackten jainistischen Asketen kommen, der immer wieder sichtbar und unsichtbar war.

1.3.127

अथोत्तङ्कस्ते कुण्डले संन्यस्य भूमावुदकार्थं प्रचक्रमे ।
एतस्मिन्नन्तरे स क्षपणकस्त्वरमाण उपसृत्य ते कुण्डले गृहीत्वा प्राद्रवत् ॥ १.३.१२७ ॥

Dann legte Uttaṅka die Ohrringe auf den Boden und begann die rituelle Wasserreinigung. Inzwischen eilte jener Asket heran, ergriff die Ohrringe und lief davon.

1.3.128

तमुत्तङ्कोऽभिसृत्य कृतोदककार्यः शुचिः प्रयतो नमो देवेभ्यो गुरुभ्यश्च कृत्वा महता जवेन तमन्वयात् ॥ १.३.१२८ ॥

Uttaṅka, der das Wasserritual vollendet hatte, rein und gesammelt, den Göttern und Lehrern Ehrerbietung erweisend, verfolgte ihn mit großer Schnelligkeit.

1.3.129

तस्य तक्षको दृढमासन्नः सतं जग्राह ।
गृहीतमात्रः स तद्रूपं विहाय तक्षकस्वरूपं कृत्वा सहसा धरण्यां विवृतं महाबिलं प्रविवेश ॥ १.३.१२९ ॥

Takṣaka packte ihn fest. Kaum gepackt, legte er seine eigene Gestalt ab, nahm die Gestalt Takṣakas an und drang plötzlich in das große Loch ein, das sich in der Erde geöffnet hatte.

1.3.130

प्रविश्य च नागलोकं स्वभवनमगच्छत् ।
अथोत्तङ्कस्तस्याः क्षत्रियाया वचः स्मृत्वा तं तक्षकमन्वगच्छत् ॥ १.३.१३० ॥

Nachdem er in die Welt der Schlangen eingetreten war, ging er zu seiner eigenen Wohnstatt. Da folgte Uttaṅka, der sich der Worte jener Kṣatriya-Frau erinnerte, Takṣaka.

1.3.131

स तद्बिलं दण्डकाष्ठेन चखान न चाशकत् ।
तं क्लिश्यमानमिन्द्रोऽपश्यत्स वज्रं प्रेषयामास।
गच्छास्य ब्राह्मणस्य साहाय्यं कुरुष्वेति ॥ १.३.१३१ ॥

Er versuchte, jenes Loch mit einem Holzstab auszugraben, doch es gelang ihm nicht. Als Indra ihn bedrängt sah, sandte er den Donnerkeil: »Geh, leiste diesem Brahmanen Beistand!«

1.3.132

अथ वज्रं दण्डकाष्ठमनुप्रविश्य तद्बिलमदारयत् ॥ १.३.१३२ ॥

Da drang der Donnerkeil in den Holzstab ein und spaltete jenes Loch auf.

1.3.133

तमुत्तङ्कोऽनुविवेश तेनैव बिलेन प्रविश्य च तं नागलोकमपर्यन्तमनेकविधप्रासादहर्म्यवलभीनिर्यूहशतसंकुलमुच्चावचक्रीडाश्चर्यस्थानावकीर्णमपश्यत् ॥ १.३.१३३ ॥

Uttaṅka folgte ihm durch jenes Loch. Nachdem er in die Welt der Schlangen eingetreten war, sah er sie: grenzenlos, angefüllt mit Palästen und Häusern vielerlei Art, mit Terrassen und Hunderten vorspringender Balkone, übersät mit wunderbaren Vergnügungsorten, hoch und niedrig.

1.3.134

स तत्र नागांस्तानस्तुवदेभिः श्लोकैः ।
य ऐरावतराजानः सर्पाः समितिशोभाः।
क्षरन्त इव जीमूताः सविद्युत्पवनेरिताः ॥ १.३.१३४ ॥

Dort pries er jene Nāgas mit diesen Versen: die Schlangenkönige, Nachkommen des Airāvata, im Kampf glanzvoll, strömend wie Wolken, getrieben von Blitz und Wind.

1.3.135

सुरूपा बहुरूपाश्च तथा कल्माषकुण्डलाः ।
आदित्यवन्नाकपृष्ठे रेजुरैरावतोद्भवाः ॥ १.३.१३५ ॥

Schön, vielgestaltig, mit gefleckten Ohrringen, aus Airāvata geboren, leuchteten die Nāgas auf dem Rücken des Himmels wie die Sonne.

1.3.136

बहूनि नागवेश्मानि गङ्गायास्तीर उत्तरे ।
तत्रस्थानपि संस्तौमि महतः पन्नगानहम् ॥ १.३.१३६ ॥

Am nördlichen Ufer des Gaṅgā gibt es viele Wohnstätten der Nāgas; auch die großen Schlangen, die dort wohnen, preise ich.

1.3.137

इच्छेत्कोऽर्कांशुसेनायां चर्तुमैरावतं विना ।
शतान्यशीतिरष्टौ च सहस्राणि च विंशतिः ॥ १.३.१३७ ॥

Wer wollte ohne Airāvata in dem Heer der Sonnenstrahlen umherziehen? (Sie zählen) hunderte, achtzig, acht und zwanzigtausend.

1.3.138

सर्पाणां प्रग्रहा यान्ति धृतराष्ट्रो यदैजति ।
ये चैनमुपसर्पन्ति ये च दूरपथं गताः ॥ १.३.१३८ ॥

Wenn Dhṛtarāṣṭra sich bewegt, gehen die Zügel der Schlangen; sowohl jene, die sich ihm nähern, als auch jene, die weite Wege gegangen sind.

1.3.139

अहमैरावतज्येष्ठभ्रातृभ्योऽकरवं नमः ।
यस्य वासः कुरुक्षेत्रे खाण्डवे चाभवत्पुरा ॥ १.३.१३९ ॥

Ich habe den älteren Brüdern Airāvatas meine Ehrerbietung erwiesen, deren Wohnstätte einst in Kurukṣetra und Khāṇḍava war.

1.3.140

तं नागराजमस्तौषं कुण्डलार्थाय तक्षकम् ।
तक्षकश्चाश्वसेनश्च नित्यं सहचरावुभौ ॥ १.३.१४० ॥

Um der Ohrringe willen pries ich jenen Schlangenkönig Takṣaka; Takṣaka und Aśvasena, die beiden, sind stets Gefährten.

1.3.141

कुरुक्षेत्रं च वसतां नदीमिक्षुमतीमनु ।
जघन्यजस्तक्षकस्य श्रुतसेनेति यः सुतः ॥ १.३.१४१ ॥

Unter denen, die in Kurukṣetra und entlang des Flusses Ikṣumatī wohnen, der jüngste Sohn Takṣakas, namens Śrutasena.

1.3.142

अवसद्यो महद्द्युम्नि प्रार्थयन्नागमुख्यताम् ।
करवाणि सदा चाहं नमस्तस्मै महात्मने ॥ १.३.१४२ ॥

Er, von großem Glanz, der nach dem Vorrang unter den Schlangen verlangt, dort wohnt; ich werde stets seinen Willen tun. Gruß dem Großherzigen.

1.3.143

सौतिरुवाच ।
एवं स्तुत्वा स विप्रर्षिरुत्तङ्को भुजगोत्तमान्।
नैव ते कुण्डले लेभे ततश्चिन्तामुपागमत् ॥ १.३.१४३ ॥

Sauti sprach: Nachdem der brahmanische Seher Uttanka so die besten der Schlangen gepriesen hatte, erlangte er jene Ohrringe nicht, und da verfiel er in Sorge.

1.3.144

एवं स्तुवन्नपि नागान्यदा ते कुण्डले नालभत्तदाऽपश्यत्स्त्रियौ तन्त्रे अधिरोप्य सुवेमे पटं वयन्त्यौ ।
तस्मिंस्तन्त्रे कृष्णाः सिताश्च तन्तवश्चक्रं चापश्यद्द्वादशारं षड्भिः कुमारैः परिवर्त्यमानं पुरुषं चापश्यदश्वं च दर्शनीयम् ॥ १.३.१४४ ॥

Obwohl er so die Schlangen pries und jene Ohrringe noch immer nicht erlangte, sah er da zwei Frauen, die auf einem Webstuhl Tuch woben. Auf jenem Webstuhl waren schwarze und weiße Fäden. Er sah ein Rad mit zwölf Speichen, das sechs Jünglinge drehten, und er sah einen Mann und ein schönes Pferd.