Mahābhārata · Adhyāya 1.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.30.1
स्पष्टमात्रा तु पद्भ्यां सा गरुडेन बलीयसा ।
अभज्यत तरोः शाखा भग्नां चैकामधारयत् ॥ १.३०.१ ॥
El poderoso Garuḍa rompió una rama del árbol con sus pies, y ella sostuvo una de las ramas rotas.
1.30.2
तां भङ्क्त्वा स महाशाखां स्मयमानो विलोकयन् ।
अथात्रं लम्बतोऽपश्यद्वालखिल्यानधोमुखान् ॥ १.३०.२ ॥
Tras romper aquella gran rama, miró sonriendo, y entonces vio a los Vālakhilyas colgando cabeza abajo.
1.30.3
ऋषयो ह्यत्र लम्बन्ते न हन्यामिति तानृषीन् ।
तपोरतांल्लम्बमानान्ब्रह्मर्षीनभिवीक्ष्य सः ॥ १.३०.३ ॥
Aquí cuelgan los sabios; no debo golpearlos. Al contemplar a los brahmarṣis suspendidos, absortos en el tapas, él—
1.30.4
हन्यादेतान्संपतन्ती शाखेत्यथ विचिन्त्य सः ।
नखैर्दृढतरं वीरः संगृह्य गजकच्छपौ ॥ १.३०.४ ॥
Pensando: «Esta rama que cae los mataría», el héroe agarró con sus garras, con gran firmeza, al elefante y a la tortuga.
1.30.5
स तद्विनाशसंत्रासादभिपत्य स्वगाधिपः ।
शाखामास्येन जग्राह तेषामेवान्ववेक्षया ॥ १.३०.५ ॥
Temiendo su destrucción, el señor de las aves se precipitó y tomó la rama con el pico, solo por consideración hacia ellos.
1.30.6
अतिदैवं तु तत्तस्य कर्म दृष्ट्वा महर्षयः ।
विस्मयोत्कम्पहृदया नाम चक्रुर्महाखगे ॥ १.३०.६ ॥
Al ver aquella hazaña sobrehumana, los grandes sabios, con el corazón estremecido de asombro, dieron un nombre al gran pájaro.
1.30.7
गुरुं भारं समासाद्योड्डीन एष विहङ्गमः ।
गरुडस्तु खगश्रेष्ठस्तस्मात्पन्नगभोजनः ॥ १.३०.७ ॥
Habiendo cargado el peso pesado, esta ave emprendió el vuelo. Garuḍa, el mejor de los pájaros, es por eso el comedor de serpientes.
1.30.8
ततः शनैः पर्यपतत्पक्षैः शैलान्प्रकम्पयन् ।
एवं सोऽभ्यपतद्देशान्बहून्सगजकच्छपः ॥ १.३०.८ ॥
Entonces, lentamente, volando y haciendo temblar las montañas con sus alas, se abalanzó sobre muchas regiones, junto con elefantes y tortugas.
1.30.9
दयार्थं वालखिल्यानां न च स्थानमविन्दत ।
स गत्वा पर्वतश्रेष्ठं गन्धमादनमञ्जसा ॥ १.३०.९ ॥
Por compasión hacia los Vālakhilyas no encontró lugar. Fue rápidamente al Gandhamādana, el mejor de los montes.
1.30.10
ददर्श कश्यपं तत्र पितरं तपसि स्थितम् ।
ददर्श तं पिता चापि दिव्यरूपं विहङ्गमम् ॥ १.३०.१० ॥
Allí vio a su padre Kaśyapa, de pie en austeridad. Y el padre también vio a aquel pájaro de forma divina.
1.30.11
तेजोवीर्यबलोपेतं मनोमारुतरंहसम् ।
शैलशृङ्गप्रतीकाशं ब्रह्मदण्डमिवोद्यतम् ॥ १.३०.११ ॥
Dotado de esplendor, valor y fuerza, veloz como la mente y el viento, semejante a la cima de una montaña, como el bastón de Brahmā alzado.
1.30.12
अचिन्त्यमनभिध्येयं सर्वभूतभयंकरम् ।
महावीर्यधरं रौद्रं साक्षादग्निमिवोद्यतम् ॥ १.३०.१२ ॥
Inconcebible e inimaginable, terrible para todos los seres, portador de gran poder, feroz, como el propio fuego alzado.
1.30.13
अप्रधृष्यमजेयं च देवदानवराक्षसैः ।
भेत्तारं गिरिशृङ्गाणां समुद्रजलशोषणम् ॥ १.३०.१३ ॥
Inatacable e invencible para dioses, dānavas y rākṣasas, quebrador de las cumbres de las montañas y desecador de las aguas del océano.
1.30.14
लोकसंलोडनं घोरं कृतान्तसमदर्शनम् ।
तमागतमभिप्रेक्ष्य भगवान्कश्यपस्तदा।
विदित्वा चास्यं संकल्पमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.३०.१४ ॥
Sacudidor de los mundos, terrible, de aspecto semejante a la Muerte. Al verlo llegar, el bienaventurado Kaśyapa, comprendiendo su propósito, pronunció estas palabras.
1.30.15
पुत्र मा साहसं कार्षीर्मा सद्यो लप्स्यसे व्यथाम् ।
मा त्वां दहेयुः संक्रुद्धा वालखिल्या मरीचिपाः ॥ १.३०.१५ ॥
Hijo, no cometas esta temeridad; pronto obtendrás aflicción. Que los vālakhilyas, bebedores de rayos, enfurecidos, no te quemen.
1.30.16
ततः प्रसादयामास कश्यपः पुत्रकारणात् ।
वालखिल्यान्महाभागांस्तपसा हतकल्मषान् ॥ १.३०.१६ ॥
Entonces Kaśyapa, por causa de su hijo, aplacó a los muy afortunados vālakhilyas, cuyos pecados habían sido destruidos por la austeridad.
1.30.17
प्रजाहितार्थमारम्भो गरुडस्य तपोधनाः ।
चिकीर्षति महत्कर्म तदनुज्ञातुमर्हथ ॥ १.३०.१७ ॥
Oh ricos en austeridad, la empresa de Garuḍa es por el bienestar de los seres; él desea realizar una gran hazaña, así que debéis concederle permiso.
1.30.18
एवमुक्ता भगवता मुनयस्ते समभ्ययुः ।
मुक्त्वा शाखां गिरिं पुण्यं हिमवन्त तपोऽर्थिनः ॥ १.३०.१८ ॥
Así interpelados por el bienaventurado, aquellos sabios, deseosos de austeridad, abandonaron la rama y se dirigieron a la sagrada montaña Himavat.
1.30.19
ततस्तेष्वपयातेषु पितरं विनतासुतः ।
शाखाव्याक्षिप्तवदनः पर्यपृच्छत कश्यपम् ॥ १.३०.१९ ॥
Cuando ellos se hubieron marchado, el hijo de Vinatā, con la boca obstruida por la rama, preguntó a su padre Kaśyapa.
1.30.20
भगवन्क्व विमुञ्चामि तरोः शाखामिमामहम् ।
वर्जितं मानुषैर्देशमाख्यातु भगवान्मम ॥ १.३०.२० ॥
Venerable señor, ¿dónde dejaré esta rama del árbol? Que el venerable me indique un lugar libre de hombres.
1.30.21
ततो निःपुरुषं शैलं हिमसंरुद्धकन्दरम् ।
अगम्यं मनसाप्यन्यैस्तस्याचख्यौ स कश्यपः ॥ १.३०.२१ ॥
Entonces Kaśyapa le describió una montaña sin hombres, con cuevas bloqueadas por la nieve, inalcanzable incluso para el pensamiento de otros.
1.30.22
तं पर्वतं महाकुक्षिमुद्दिश्य स महाखगः ।
जवेनाभ्यपतत्तार्क्ष्यः सशाखागजकच्छपः ॥ १.३०.२२ ॥
Dirigiéndose a aquella montaña de grandes oquedades, el gran pájaro Tārkṣya se abalanzó con rapidez, con la rama, el elefante y la tortuga.
1.30.23
न तां वध्री परिणहेच्छतचर्मा महातनुम् ।
शाखिनो महतीं शाखां यां प्रगृह्य ययौ खगः ॥ १.३०.२३ ॥
Ningún ave débil de cien pieles podría sujetar a aquel de gran cuerpo; el pájaro se marchó sosteniendo la gran rama del árbol que había asido.
1.30.24
स ततः शतसाहस्रं योजनान्तरमागतः ।
कालेन नातिमहता गरुडः पतगेश्वरः ॥ १.३०.२४ ॥
Entonces Garuḍa, señor de las aves, llegó a cien mil yojanas de distancia, en no mucho tiempo.
1.30.25
स तं गत्वा क्षणेनैव पर्वतं वचनात्पितुः ।
अमुञ्चन्महतीं शाखां सस्वनं तत्र खेचरः ॥ १.३०.२५ ॥
Habiendo llegado en un instante a aquella montaña, por orden de su padre, el volador del cielo dejó caer allí una gran rama con estruendo.
1.30.26
पक्षानिलहतश्चास्य प्राकम्पत स शैलराट् ।
मुमोच पुष्पवर्षं च समागलितपादप ॥ १.३०.२६ ॥
Golpeado por el viento de sus alas, aquel rey de las montañas tembló; derramó una lluvia de flores, y sus árboles fueron arrancados.
1.30.27
शृङ्गाणि च व्यशीर्यन्त गिरेस्तस्य समन्ततः ।
मणिकाञ्चनचित्राणि शोभयन्ति महागिरिम् ॥ १.३०.२७ ॥
Por todas partes se quebraron los picos de aquella montaña, variados de gemas y oro, que adornaban la gran montaña.
1.30.28
शाखिनो बहवश्चापि शाखयाऽभिहतास्तया ।
काञ्चनैः कुसुमैर्भान्ति विद्युत्वन्त इवाम्बुदाः ॥ १.३०.२८ ॥
Muchos árboles, también golpeados por aquella rama, brillaban con flores doradas como nubes cargadas de rayos.
1.30.29
ते हेमविकचा भूमौ युताः पर्वतधातुभिः ।
व्यराजञ्छाखिनस्तत्र सूर्यांशुप्रतिरञ्जिताः ॥ १.३०.२९ ॥
Aquellos árboles, en flor dorada, tendidos en el suelo mezclados con los minerales de la montaña, resplandecían allí, teñidos por los rayos del sol.
1.30.30
ततस्तस्य गिरेः शृङ्गमास्थाय स खगोत्तमः ।
भक्षयामास गरुडस्तावुभौ गजकच्छपौ ॥ १.३०.३० ॥
Entonces, subiendo a la cima de aquella montaña, Garuḍa, el mejor de las aves, devoró a aquellos dos, el elefante y la tortuga.
1.30.31
तावुभौ भक्षयित्वा तु स तार्क्ष्यः कूर्मकुञ्जरौ ।
ततः पर्वतकूटाग्रादुत्पपात महाजवः ॥ १.३०.३१ ॥
Habiendo devorado a esos dos, la tortuga y el elefante, aquel Tārkṣya se elevó con gran velocidad desde la cima del pico de la montaña.
1.30.32
प्रावर्तन्ताथ देवानामुत्पाता भयशंसिनः ।
इन्द्रस्य वज्रं दयितं प्रजज्वाल भयात्ततः ॥ १.३०.३२ ॥
Entonces comenzaron a aparecer entre los dioses presagios que anunciaban temor; y por el miedo, el amado rayo de Indra se encendió en llamas.
1.30.33
सधूमा न्यपतत्सार्चिर्दिवोल्का नभसश्च्युता ।
तथा वसूनां रुद्राणामादित्यानां च सर्वशः ॥ १.३०.३३ ॥
Con humo y llamas, cayó del cielo un meteoro ardiente; asimismo, de los Vasus, los Rudras y los Ādityas, por todas partes.
1.30.34
साध्यानां मरुतां चैव ये चान्ये देवतागणाः ।
स्वं स्वं प्रहरणं तेषां परस्परमुपाद्रवत् ॥ १.३०.३४ ॥
Y las armas de los Sādhyas, los Maruts y los demás grupos de deidades, cada cual las suyas, se lanzaron unas contra otras.
1.30.35
अभूतपूर्वं संग्रामे तदा देवासुरेऽपि च ।
ववुर्वाताः सनिर्घाताः पेतुरुल्काः सहस्रशः ॥ १.३०.३५ ॥
En aquella batalla entre dioses y asuras, como nunca antes había ocurrido, soplaron vientos acompañados de truenos, y cayeron meteoros por miles.
1.30.36
निरभ्रमेव चाकाशं प्रजगर्ज महास्वनम् ।
देवानामपि यो देवः सोऽप्यवर्षत शोणितम् ॥ १.३०.३६ ॥
Aunque sin nubes, el cielo retumbó con un gran estruendo; y aquel que es el dios entre los dioses también hizo llover sangre.
1.30.37
मम्लुर्माल्यानि देवानां नेशुस्तेजांसि चैव हि ।
उत्पातमेघा रौद्राश्च ववृषुः शोणितं बहु ॥ १.३०.३७ ॥
Las guirnaldas de los dioses se marchitaron, y su esplendor pereció. Nubes terribles de presagio hicieron llover mucha sangre.
1.30.38
रजांसि मुकुटान्येषामुत्थितानि व्यधर्षयन् ।
ततस्त्राससमुद्विग्नः सह देवैः शतक्रतुः।
उत्पातान्दारुणान्पश्यन्नित्युवाच बृहस्पतिम् ॥ १.३०.३८ ॥
El polvo que se alzaba ensució sus coronas. Entonces Indra, el de los cien sacrificios, agitado por el terror, junto con los dioses, viendo los terribles presagios, habló así a Bṛhaspati.
1.30.39
किमर्थं भगवन्घोरा उत्पाताः सहसोत्थिताः ।
न च शत्रुं प्रपश्यामि युधि यो नः प्रधर्षयेत् ॥ १.३०.३९ ॥
Oh venerable, ¿por qué han surgido de repente estos terribles presagios? No veo enemigo alguno que pudiera atacarnos en batalla.
1.30.40
तवापराधाद्देवेन्द्र प्रमादाच्च शतक्रतो ।
तपसा वालखिल्यानां महर्षीणां महात्मनाम् ॥ १.३०.४० ॥
Oh señor de los dioses, oh Indra de los cien sacrificios, esto proviene de tu ofensa y tu descuido, y de la austeridad de los grandes sabios, los Vālakhilyas de noble alma.
1.30.41
कश्यपस्य मुनेः पुत्रो विनतायाश्च खेचरः ।
हर्तुं सोममभिप्राप्तो बलवान्कामरूपधृक् ॥ १.३०.४१ ॥
El hijo del sabio Kaśyapa y de Vinatā, el que surca el cielo, poderoso, capaz de tomar cualquier forma a voluntad, ha venido a arrebatar el Soma.
1.30.42
समर्थो बलिनां श्रेष्ठो हर्तुं सोमं विहंगमः ।
सर्वं संभावयाम्यस्मिन्नसाध्यमपि साधयेत् ॥ १.३०.४२ ॥
Aquella ave, la primera de los poderosos, es capaz de arrebatar el Soma. De él considero posible todo; podría lograr incluso lo imposible.
1.30.43
श्रुत्वैतद्वचनं शक्रः प्रोवाचामृतरक्षिणः ।
महावीर्यबलः पक्षी हर्तुं सोममिहोद्यतः ॥ १.३०.४३ ॥
Al oír estas palabras, Indra habló a los guardianes del néctar: Esta ave, de gran valor y fuerza, aquí está decidida a arrebatar el soma.
1.30.44
युष्मान्संबोधयाम्येष गृहीत्वावरणायुधान् ।
परिवार्यामृतं सर्वे यूयं मद्वचनादिह ॥ १.३०.४४ ॥
Os advierto: viene con armadura y armas. Por mi palabra, rodead todos el néctar aquí.
1.30.45
रक्षध्वं विबुधा वीरा यथा न स हरेद्बलात् ।
अतुलं हि बलं तस्य बृहस्पतिरुवाच ह ॥ १.३०.४५ ॥
Protegedlo, valientes dioses, para que no lo arrebate por la fuerza; pues su poder es incomparable, dijo Bṛhaspati.
1.30.46
तच्छ्रुत्वा विबुधा वाक्यं विस्मिता यत्नमास्थिताः ।
परिवार्यामृतं तस्थूर्वज्री चेन्द्रः प्रतापवान् ॥ १.३०.४६ ॥
Al oír estas palabras, los dioses, asombrados, emprendieron el esfuerzo, rodearon el néctar y se quedaron; y también Indra, portador del rayo y poderoso, se quedó allí.
1.30.47
धारयन्तो विचित्राणि काञ्चनानि मनस्विनः ।
कवचानि महार्हाणि वैदूर्यविकृतानि च ॥ १.३०.४७ ॥
Los dioses resueltos, portando armaduras variadas, doradas, de gran valor y adornadas de lapislázuli.
1.30.48
चर्माण्यपि च गात्रेषु भानुमन्ति दृढानि च ।
विविधानि च शस्त्राणि घोररूपाण्यनेकशः ॥ १.३०.४८ ॥
Escudos fuertes y brillantes sobre sus cuerpos, y muchas clases de armas de forma terrible.
1.30.49
शिततीक्ष्णाग्रधाराणि समुद्यम्य सुरोत्तमः ।
सविस्फुलिङ्गज्वालानि सधूमानि च सर्वशः ॥ १.३०.४९ ॥
Empuñando armas de filos agudos y afilados, el mejor de los dioses las alzó por todas partes, con chispas, llamas y humo.
1.30.50
चक्राणि परघांश्चैव त्रिशूलानि परश्वधान् ।
शक्तीश्च विविधास्तीक्ष्णाः करवालांश्च निर्मलान्।
स्वदेहरूपाण्यादाय गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः ॥ १.३०.५० ॥
Tomaron discos, mazas de hierro, tridentes, hachas de batalla, diversas lanzas afiladas, espadas relucientes y mazas de aspecto feroz, con la forma de sus propios cuerpos.
1.30.51
तैः शस्त्रैर्भानुमद्भिस्ते दिव्याभरणभूषिताः ।
भानुमन्तः सुरगणास्तस्थुर्विगतकल्मषाः ॥ १.३०.५१ ॥
Con aquellas armas resplandecientes, adornadas con joyas divinas, las huestes de dioses radiantes permanecían de pie, libres de mancha.
1.30.52
अनुपमबलवीर्यतेजसो ।
धृतमनसः परिरक्षणेऽमृतस्य।
असुरपुरविदारणाः सुरा ।
ज्वलनसमिद्धवपुःप्रकाशिनः ॥ १.३०.५२ ॥
Dioses de fuerza, valor y brillo incomparables, firmes en la guarda del néctar, destructores de las ciudades de los asuras, resplandecientes con cuerpos ardientes como fuego encendido.
1.30.53
इति समरवरं सुराः स्थितास्ते ।
परिघसहस्रशतैः समाकुलम्।
विगलितमिव चाम्बरान्तरं ।
तपनमरीचिविकाशितं बभासे ॥ १.३०.५३ ॥
Así se mantuvieron los dioses en aquel excelente campo de batalla, repleto de cientos y miles de mazas de hierro, brillando con los rayos del sol como si el centro del cielo se hubiera abierto.