Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.30

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.30.1

स्पष्टमात्रा तु पद्भ्यां सा गरुडेन बलीयसा ।
अभज्यत तरोः शाखा भग्नां चैकामधारयत् ॥ १.३०.१ ॥

ବଳବାନ ଗରୁଡ଼ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଗଛର ଗୋଟିଏ ଡାଳ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା; ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଡାଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ସେ ଧରିରଖିଲା।

1.30.2

तां भङ्क्त्वा स महाशाखां स्मयमानो विलोकयन् ।
अथात्रं लम्बतोऽपश्यद्वालखिल्यानधोमुखान् ॥ १.३०.२ ॥

ସେଇ ବଡ଼ ଡାଳଟି ଭାଙ୍ଗି ସେ ହସି ହସି ଚାହିଁଥିଲା; ତାପରେ ସେ ଓଲଟା ଝୁଲୁଥିବା ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।

1.30.3

ऋषयो ह्यत्र लम्बन्ते न हन्यामिति तानृषीन् ।
तपोरतांल्लम्बमानान्ब्रह्मर्षीनभिवीक्ष्य सः ॥ १.३०.३ ॥

ଏଠାରେ ଋଷିମାନେ ଝୁଲୁଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ମାରିବି ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବି, ତପସ୍ୟାରେ ରତ ସେହି ଝୁଲୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ—

1.30.4

हन्यादेतान्संपतन्ती शाखेत्यथ विचिन्त्य सः ।
नखैर्दृढतरं वीरः संगृह्य गजकच्छपौ ॥ १.३०.४ ॥

'ଖସୁଥିବା ଏହି ଡାଳ ଏମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେବ' ବୋଲି ଭାବି, ସେ ବୀର ନଖରେ ହାତୀ ଓ କଇଁଛକୁ ଅତି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରିଲା।

1.30.5

स तद्विनाशसंत्रासादभिपत्य स्वगाधिपः ।
शाखामास्येन जग्राह तेषामेवान्ववेक्षया ॥ १.३०.५ ॥

ସେମାନଙ୍କ ବିନାଶର ଭୟରେ ପକ୍ଷୀରାଜ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ି ଚଞ୍ଚୁରେ ସେହି ଡାଳ ଧରିଲା; ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନରୁ ହିଁ।

1.30.6

अतिदैवं तु तत्तस्य कर्म दृष्ट्वा महर्षयः ।
विस्मयोत्कम्पहृदया नाम चक्रुर्महाखगे ॥ १.३०.६ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି ଅତିଦୈବ କର୍ମ ଦେଖି ମହର୍ଷିମାନେ ବିସ୍ମୟ ଓ କମ୍ପିତ ହୃଦୟରେ ସେ ମହାପକ୍ଷୀର ନାମକରଣ କଲେ।

1.30.7

गुरुं भारं समासाद्योड्डीन एष विहङ्गमः ।
गरुडस्तु खगश्रेष्ठस्तस्मात्पन्नगभोजनः ॥ १.३०.७ ॥

ଗୁରୁଭାର ନେଇ ଏହି ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ିଲା। ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗରୁଡ଼ ସେଥିପାଇଁ ସର୍ପଭୋଜୀ।

1.30.8

ततः शनैः पर्यपतत्पक्षैः शैलान्प्रकम्पयन् ।
एवं सोऽभ्यपतद्देशान्बहून्सगजकच्छपः ॥ १.३०.८ ॥

ତା'ପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପକ୍ଷରେ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ କମ୍ପାଇ ସେ ଉଡ଼ିଲା। ଏହିପରି ହାତୀ ଓ କଇଁଛ ସହିତ ବହୁ ଦେଶ ଉପରେ ସେ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲା।

1.30.9

दयार्थं वालखिल्यानां न च स्थानमविन्दत ।
स गत्वा पर्वतश्रेष्ठं गन्धमादनमञ्जसा ॥ १.३०.९ ॥

ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୟା ପାଇଁ ତାକୁ ସ୍ଥାନ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ସେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧମାଦନକୁ ଶୀଘ୍ର ଗଲା।

1.30.10

ददर्श कश्यपं तत्र पितरं तपसि स्थितम् ।
ददर्श तं पिता चापि दिव्यरूपं विहङ्गमम् ॥ १.३०.१० ॥

ସେଠାରେ ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିତ ପିତା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା। ପିତା ମଧ୍ୟ ସେହି ଦିବ୍ୟରୂପ ପକ୍ଷୀକୁ ଦେଖିଲେ।

1.30.11

तेजोवीर्यबलोपेतं मनोमारुतरंहसम् ।
शैलशृङ्गप्रतीकाशं ब्रह्मदण्डमिवोद्यतम् ॥ १.३०.११ ॥

ତେଜ, ବୀର୍ଯ୍ୟ, ବଳରେ ଯୁକ୍ତ; ମନ ଓ ପବନ ପରି ବେଗବାନ; ପର୍ବତଶିଖର ପରି; ଉଠାଯାଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ପରି।

1.30.12

अचिन्त्यमनभिध्येयं सर्वभूतभयंकरम् ।
महावीर्यधरं रौद्रं साक्षादग्निमिवोद्यतम् ॥ १.३०.१२ ॥

ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଧ୍ୟାନର ଅଗମ୍ୟ, ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟଧାରୀ, ରୌଦ୍ର; ସାକ୍ଷାତ୍ ଉଠିଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି।

1.30.13

अप्रधृष्यमजेयं च देवदानवराक्षसैः ।
भेत्तारं गिरिशृङ्गाणां समुद्रजलशोषणम् ॥ १.३०.१३ ॥

ଦେବ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟ ଓ ଅପରାଜିତ; ପର୍ବତଶିଖର ଭେଦକାରୀ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରଜଳ ଶୋଷକ।

1.30.14

लोकसंलोडनं घोरं कृतान्तसमदर्शनम् ।
तमागतमभिप्रेक्ष्य भगवान्कश्यपस्तदा।
विदित्वा चास्यं संकल्पमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.३०.१४ ॥

ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକମ୍ପିତ କରୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର, କୃତାନ୍ତ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିବା। ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଭଗବାନ କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ ବୁଝି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.30.15

पुत्र मा साहसं कार्षीर्मा सद्यो लप्स्यसे व्यथाम् ।
मा त्वां दहेयुः संक्रुद्धा वालखिल्या मरीचिपाः ॥ १.३०.१५ ॥

ପୁତ୍ର, ସାହସ କର ନାହିଁ; ତୁରନ୍ତ ତୁମେ ବ୍ୟଥା ପାଇବ। କ୍ରୁଦ୍ଧ ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କିରଣ ପାନ କରନ୍ତି, ତୁମକୁ ଯେପରି ନ ଦହନ୍ତୁ।

1.30.16

ततः प्रसादयामास कश्यपः पुत्रकारणात् ।
वालखिल्यान्महाभागांस्तपसा हतकल्मषान् ॥ १.३०.१६ ॥

ତା'ପରେ ପୁତ୍ରପାଇଁ କଶ୍ୟପ ତପସ୍ୟାରେ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ମହାଭାଗ ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।

1.30.17

प्रजाहितार्थमारम्भो गरुडस्य तपोधनाः ।
चिकीर्षति महत्कर्म तदनुज्ञातुमर्हथ ॥ १.३०.१७ ॥

ହେ ତପୋଧନମାନେ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କର ଏହି ଉଦ୍ୟମ ପ୍ରଜାହିତ ପାଇଁ; ସେ ଏକ ମହତ୍କର୍ମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଆପଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ।

1.30.18

एवमुक्ता भगवता मुनयस्ते समभ्ययुः ।
मुक्त्वा शाखां गिरिं पुण्यं हिमवन्त तपोऽर्थिनः ॥ १.३०.१८ ॥

ଭଗବାନ ଏପରି କହିବାରୁ ସେହି ମୁନିମାନେ ତପସ୍ୟା ଇଚ୍ଛାରେ ଶାଖା ତ୍ୟାଗ କରି ପବିତ୍ର ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଦିଗରେ ଗଲେ।

1.30.19

ततस्तेष्वपयातेषु पितरं विनतासुतः ।
शाखाव्याक्षिप्तवदनः पर्यपृच्छत कश्यपम् ॥ १.३०.१९ ॥

ସେମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଶାଖାରେ ମୁଖ ଅଟକିଥିବା ବିନତାପୁତ୍ର ପିତା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

1.30.20

भगवन्क्व विमुञ्चामि तरोः शाखामिमामहम् ।
वर्जितं मानुषैर्देशमाख्यातु भगवान्मम ॥ १.३०.२० ॥

ହେ ଭଗବନ୍, ଏ ବୃକ୍ଷର ଶାଖା ମୁଁ କେଉଁଠାରେ ରଖିବି? ମନୁଷ୍ୟବର୍ଜିତ ସ୍ଥାନ ଭଗବାନ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

1.30.21

ततो निःपुरुषं शैलं हिमसंरुद्धकन्दरम् ।
अगम्यं मनसाप्यन्यैस्तस्याचख्यौ स कश्यपः ॥ १.३०.२१ ॥

ତା'ପରେ କଶ୍ୟପ ତାକୁ ମନୁଷ୍ୟହୀନ, ତୁଷାରରେ ଅବରୁଦ୍ଧ ଗୁମ୍ଫାଥିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଅଗମ୍ୟ ଏକ ପର୍ବତ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।

1.30.22

तं पर्वतं महाकुक्षिमुद्दिश्य स महाखगः ।
जवेनाभ्यपतत्तार्क्ष्यः सशाखागजकच्छपः ॥ १.३०.२२ ॥

ସେହି ବଡ଼ ଗହ୍ୱରମୟ ପର୍ବତକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ସେହି ମହାପକ୍ଷୀ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଶାଖା, ହାତୀ ଓ କଇଁଛ ସହିତ ବେଗରେ ଓହ୍ଲାଇଲା।

1.30.23

न तां वध्री परिणहेच्छतचर्मा महातनुम् ।
शाखिनो महतीं शाखां यां प्रगृह्य ययौ खगः ॥ १.३०.२३ ॥

ଶହେ ଚର୍ମବିଶିଷ୍ଟ ଦୁର୍ବଳ ପକ୍ଷୀ ସେହି ବିଶାଳ ଦେହକୁ ଧରି ପାରେ ନାହିଁ। ପକ୍ଷୀ ଗଛର ଯେଉଁ ବଡ଼ ଶାଖା ଧରି ଗଲା, ତାକୁ ନେଇ ସେ ଚାଲିଗଲା।

1.30.24

स ततः शतसाहस्रं योजनान्तरमागतः ।
कालेन नातिमहता गरुडः पतगेश्वरः ॥ १.३०.२४ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ପକ୍ଷୀରାଜ ଗରୁଡ଼ ଅଧିକ ସମୟ ନେଇ ନଥାଇ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

1.30.25

स तं गत्वा क्षणेनैव पर्वतं वचनात्पितुः ।
अमुञ्चन्महतीं शाखां सस्वनं तत्र खेचरः ॥ १.३०.२५ ॥

ପିତାଙ୍କ ବଚନରେ ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେହି ପର୍ବତ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଆକାଶଚାରୀ ଏକ ବଡ଼ ଶାଖା ଶବ୍ଦସହ ଛାଡ଼ିଲେ।

1.30.26

पक्षानिलहतश्चास्य प्राकम्पत स शैलराट् ।
मुमोच पुष्पवर्षं च समागलितपादप ॥ १.३०.२६ ॥

ପକ୍ଷର ପବନରେ ଆହତ ହୋଇ ସେ ପର୍ବତରାଜ କମ୍ପିଲେ; ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କଲେ, ବୃକ୍ଷସବୁ ଉପାଡ଼ି ପଡ଼ିଲେ।

1.30.27

शृङ्गाणि च व्यशीर्यन्त गिरेस्तस्य समन्ततः ।
मणिकाञ्चनचित्राणि शोभयन्ति महागिरिम् ॥ १.३०.२७ ॥

ସେହି ପର୍ବତର ଚାରିପାଶରେ ଶିଖରସବୁ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ; ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଚିତ୍ରିତ ସେସବୁ ସେହି ମହାପର୍ବତର ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିଲେ।

1.30.28

शाखिनो बहवश्चापि शाखयाऽभिहतास्तया ।
काञ्चनैः कुसुमैर्भान्ति विद्युत्वन्त इवाम्बुदाः ॥ १.३०.२८ ॥

ସେହି ଶାଖା ଆଘାତରେ ଆହତ ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ସୁନା ଫୁଲରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଥିବା ମେଘ ପରି ଝଲସୁଥିଲେ।

1.30.29

ते हेमविकचा भूमौ युताः पर्वतधातुभिः ।
व्यराजञ्छाखिनस्तत्र सूर्यांशुप्रतिरञ्जिताः ॥ १.३०.२९ ॥

ସୁନା ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ସେହି ବୃକ୍ଷସବୁ ଭୂମିରେ ପର୍ବତୀୟ ଧାତୁ ସହିତ ମିଶି ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ରଞ୍ଜିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଝଲସୁଥିଲେ।

1.30.30

ततस्तस्य गिरेः शृङ्गमास्थाय स खगोत्तमः ।
भक्षयामास गरुडस्तावुभौ गजकच्छपौ ॥ १.३०.३० ॥

ତା'ପରେ ସେହି ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଚଢ଼ି ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗରୁଡ଼ ସେ ଦୁଇଜଣ, ହାତୀ ଓ କଇଁଛକୁ ଖାଇଲେ।

1.30.31

तावुभौ भक्षयित्वा तु स तार्क्ष्यः कूर्मकुञ्जरौ ।
ततः पर्वतकूटाग्रादुत्पपात महाजवः ॥ १.३०.३१ ॥

ସେହି କଇଁଛ ଓ ହାତୀ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଖାଇ ସେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ମହାବେଗରେ ପର୍ବତଶିଖରର ଅଗ୍ରଭାଗରୁ ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଗଲା।

1.30.32

प्रावर्तन्ताथ देवानामुत्पाता भयशंसिनः ।
इन्द्रस्य वज्रं दयितं प्रजज्वाल भयात्ततः ॥ १.३०.३२ ॥

ତା'ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୂଚକ ଅପଶକୁନ ପ୍ରକଟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା; ଭୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବଜ୍ର ଜଳି ଉଠିଲା।

1.30.33

सधूमा न्यपतत्सार्चिर्दिवोल्का नभसश्च्युता ।
तथा वसूनां रुद्राणामादित्यानां च सर्वशः ॥ १.३०.३३ ॥

ଧୂଆଁ ଓ ଶିଖା ସହିତ ଆକାଶରୁ ଉଲ୍କା ପଡ଼ିଲା; ସେହିପରି ବସୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସର୍ବତ୍ର।

1.30.34

साध्यानां मरुतां चैव ये चान्ये देवतागणाः ।
स्वं स्वं प्रहरणं तेषां परस्परमुपाद्रवत् ॥ १.३०.३४ ॥

ସାଧ୍ୟ, ମରୁତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବଗଣଙ୍କ ନିଜ ନିଜର ଅସ୍ତ୍ର ପରସ୍ପର ଉପରେ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲା।

1.30.35

अभूतपूर्वं संग्रामे तदा देवासुरेऽपि च ।
ववुर्वाताः सनिर्घाताः पेतुरुल्काः सहस्रशः ॥ १.३०.३५ ॥

ଦେବ-ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ନ ଘଟିଥିବା ପ୍ରକାରେ ବଜ୍ରନାଦ ସହିତ ପବନ ବହିଲା; ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଉଲ୍କା ପଡ଼ିଲା।

1.30.36

निरभ्रमेव चाकाशं प्रजगर्ज महास्वनम् ।
देवानामपि यो देवः सोऽप्यवर्षत शोणितम् ॥ १.३०.३६ ॥

ମେଘ ବିନା ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ମହାଶବ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କଲା; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଦେବ ଥିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତ ବର୍ଷାଇଲେ।

1.30.37

मम्लुर्माल्यानि देवानां नेशुस्तेजांसि चैव हि ।
उत्पातमेघा रौद्राश्च ववृषुः शोणितं बहु ॥ १.३०.३७ ॥

ଦେବତାଙ୍କ ମାଳା ମଳିନ ହେଲା, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ତେଜ ବି ନଷ୍ଟ ହେଲା। ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ପାତ-ମେଘ ପ୍ରଚୁର ରକ୍ତ ବର୍ଷଣ କଲା।

1.30.38

रजांसि मुकुटान्येषामुत्थितानि व्यधर्षयन् ।
ततस्त्राससमुद्विग्नः सह देवैः शतक्रतुः।
उत्पातान्दारुणान्पश्यन्नित्युवाच बृहस्पतिम् ॥ १.३०.३८ ॥

ଉଠିଥିବା ଧୂଳି ସେମାନଙ୍କ ମୁକୁଟକୁ ମଳିନ କଲା। ତେବେ ଭୟରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ପାତ ଦେଖି ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।

1.30.39

किमर्थं भगवन्घोरा उत्पाताः सहसोत्थिताः ।
न च शत्रुं प्रपश्यामि युधि यो नः प्रधर्षयेत् ॥ १.३०.३९ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ପାତ ହଠାତ୍ କାହିଁକି ଉଠିଲା? ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବା ଏପରି ଶତ୍ରୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।

1.30.40

तवापराधाद्देवेन्द्र प्रमादाच्च शतक्रतो ।
तपसा वालखिल्यानां महर्षीणां महात्मनाम् ॥ १.३०.४० ॥

ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ହେ ଶତକ୍ରତୁ, ଏହା ତୁମର ଅପରାଧ ଓ ପ୍ରମାଦ ଯୋଗୁଁ, ଏବଂ ମହାତ୍ମା ବାଳଖିଲ୍ୟ ମହର୍ଷିଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଘଟିଛି।

1.30.41

कश्यपस्य मुनेः पुत्रो विनतायाश्च खेचरः ।
हर्तुं सोममभिप्राप्तो बलवान्कामरूपधृक् ॥ १.३०.४१ ॥

କଶ୍ୟପ ମୁନି ଓ ବିନତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଆକାଶଚାରୀ, ବଳବାନ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣକାରୀ—ସୋମ ହରଣ ପାଇଁ ଆସିଛି।

1.30.42

समर्थो बलिनां श्रेष्ठो हर्तुं सोमं विहंगमः ।
सर्वं संभावयाम्यस्मिन्नसाध्यमपि साधयेत् ॥ १.३०.४२ ॥

ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ବିହଙ୍ଗମ ସୋମ ହରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ। ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ସବୁକିଛି ସମ୍ଭବ ମନେ କରେ; ସେ ଅସାଧ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସାଧନ କରିପାରେ।

1.30.43

श्रुत्वैतद्वचनं शक्रः प्रोवाचामृतरक्षिणः ।
महावीर्यबलः पक्षी हर्तुं सोममिहोद्यतः ॥ १.३०.४३ ॥

ଏହା ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର ଅମୃତର ରକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳଶାଳୀ ଏହି ପକ୍ଷୀ ଏଠାରେ ସୋମ ହରଣ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇଛି।

1.30.44

युष्मान्संबोधयाम्येष गृहीत्वावरणायुधान् ।
परिवार्यामृतं सर्वे यूयं मद्वचनादिह ॥ १.३०.४४ ॥

ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସଚେତ କରୁଛି; ଏ କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଆସିଛି। ମୋ ବାକ୍ୟରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଅମୃତକୁ ଘେରି ଠିଆ ହୁଅ।

1.30.45

रक्षध्वं विबुधा वीरा यथा न स हरेद्बलात् ।
अतुलं हि बलं तस्य बृहस्पतिरुवाच ह ॥ १.३०.४५ ॥

ହେ ବୀର ଦେବତାମାନେ, ସେ ବଳପୂର୍ବକ ଅମୃତ ହରଣ ନ କରୁ ସେଥିପାଇଁ ରକ୍ଷା କର; ତାର ବଳ ଅତୁଳନୀୟ ବୋଲି ବୃହସ୍ପତି କହିଥିଲେ।

1.30.46

तच्छ्रुत्वा विबुधा वाक्यं विस्मिता यत्नमास्थिताः ।
परिवार्यामृतं तस्थूर्वज्री चेन्द्रः प्रतापवान् ॥ १.३०.४६ ॥

ଏହା ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ଯତ୍ନ ସହ ଅମୃତକୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ; ବଜ୍ରଧାରୀ ପ୍ରତାପୀ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଠିଆ ହେଲେ।

1.30.47

धारयन्तो विचित्राणि काञ्चनानि मनस्विनः ।
कवचानि महार्हाणि वैदूर्यविकृतानि च ॥ १.३०.४७ ॥

ବିଚିତ୍ର, ସୁନାର, ମହାମୂଲ୍ୟବାନ କବଚ ଧାରଣ କରିଥିବା ମନସ୍ବୀ ଦେବତାମାନେ; ବୈଡୂର୍ଯ୍ୟ ଖଚିତ କବଚ ମଧ୍ୟ।

1.30.48

चर्माण्यपि च गात्रेषु भानुमन्ति दृढानि च ।
विविधानि च शस्त्राणि घोररूपाण्यनेकशः ॥ १.३०.४८ ॥

ଶରୀରରେ ଝଲସୁଥିବା ଦୃଢ ଢାଲ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଭୟଙ୍କର ରୂପର ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

1.30.49

शिततीक्ष्णाग्रधाराणि समुद्यम्य सुरोत्तमः ।
सविस्फुलिङ्गज्वालानि सधूमानि च सर्वशः ॥ १.३०.४९ ॥

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାରଯୁକ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରସବୁ ଉଠାଇ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ, ଜ୍ୱାଳା ଓ ଧୂଆଁ ସହିତ ସବୁ ଦିଗରୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କଲେ।

1.30.50

चक्राणि परघांश्चैव त्रिशूलानि परश्वधान् ।
शक्तीश्च विविधास्तीक्ष्णाः करवालांश्च निर्मलान्।
स्वदेहरूपाण्यादाय गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः ॥ १.३०.५० ॥

ଚକ୍ର, ପରିଘ, ତ୍ରିଶୂଳ, ପରଶୁ, ବିବିଧ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶକ୍ତି, ନିର୍ମଳ ଖଡ୍ଗ ଓ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ଗଦା — ନିଜ ଦେହର ରୂପବିଶିଷ୍ଟ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

1.30.51

तैः शस्त्रैर्भानुमद्भिस्ते दिव्याभरणभूषिताः ।
भानुमन्तः सुरगणास्तस्थुर्विगतकल्मषाः ॥ १.३०.५१ ॥

ସେହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅସ୍ତ୍ରସବୁ ସହିତ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଦେବଗଣ ଠିଆ ହେଲେ।

1.30.52

अनुपमबलवीर्यतेजसो ।
धृतमनसः परिरक्षणेऽमृतस्य।
असुरपुरविदारणाः सुरा ।
ज्वलनसमिद्धवपुःप्रकाशिनः ॥ १.३०.५२ ॥

ଅନୁପମ ବଳ, ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ତେଜ ବିଶିଷ୍ଟ, ଅମୃତ ରକ୍ଷାରେ ଦୃଢ଼ମନା, ଅସୁରପୁରୀ ବିଦାରଣକାରୀ ଦେବଗଣ, ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଦେହରେ ପ୍ରକାଶିତ।

1.30.53

इति समरवरं सुराः स्थितास्ते ।
परिघसहस्रशतैः समाकुलम्।
विगलितमिव चाम्बरान्तरं ।
तपनमरीचिविकाशितं बभासे ॥ १.३०.५३ ॥

ଏହିପରି ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଣଭୂମିରେ ଦେବଗଣ ଠିଆ ହେଲେ; ଶହ-ହଜାର ପରିଘରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯେପରି ଆକାଶର ମଧ୍ୟଭାଗ ଫାଟିଯାଇଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୋଇ ଶୋଭା ପାଇଲା।