ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.30.1
स्पष्टमात्रा तु पद्भ्यां सा गरुडेन बलीयसा ।
अभज्यत तरोः शाखा भग्नां चैकामधारयत् ॥ १.३०.१ ॥
ਬਲਵਾਨ ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਦੀ ਇੱਕ ਟਹਿਣੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ; ਟੁੱਟੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉਸਨੇ ਫੜੀ ਰੱਖੀ।
1.30.2
तां भङ्क्त्वा स महाशाखां स्मयमानो विलोकयन् ।
अथात्रं लम्बतोऽपश्यद्वालखिल्यानधोमुखान् ॥ १.३०.२ ॥
ਉਸ ਵੱਡੀ ਟਹਿਣੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਉਹ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ; ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਲਟੇ ਲਟਕਦੇ ਬਾਲਖਿੱਲਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.30.3
ऋषयो ह्यत्र लम्बन्ते न हन्यामिति तानृषीन् ।
तपोरतांल्लम्बमानान्ब्रह्मर्षीनभिवीक्ष्य सः ॥ १.३०.३ ॥
ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਲਟਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ—
1.30.4
हन्यादेतान्संपतन्ती शाखेत्यथ विचिन्त्य सः ।
नखैर्दृढतरं वीरः संगृह्य गजकच्छपौ ॥ १.३०.४ ॥
'ਡਿੱਗਦੀ ਇਹ ਟਹਿਣੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗੀ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਹੁੰਆਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਕੱਛੂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
1.30.5
स तद्विनाशसंत्रासादभिपत्य स्वगाधिपः ।
शाखामास्येन जग्राह तेषामेवान्ववेक्षया ॥ १.३०.५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦੇ ਡਰੋਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਝਪਟ ਕੇ ਆਪਣੀ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਉਸ ਟਹਿਣੀ ਨੂੰ ਫੜ ਬੈਠਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਦਰ ਕਾਰਨ ਹੀ।
1.30.6
अतिदैवं तु तत्तस्य कर्म दृष्ट्वा महर्षयः ।
विस्मयोत्कम्पहृदया नाम चक्रुर्महाखगे ॥ १.३०.६ ॥
ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਦੈਵੀ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਕੰਬਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ।
1.30.7
गुरुं भारं समासाद्योड्डीन एष विहङ्गमः ।
गरुडस्तु खगश्रेष्ठस्तस्मात्पन्नगभोजनः ॥ १.३०.७ ॥
ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇਹ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਰੁੜ ਇਸੇ ਲਈ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
1.30.8
ततः शनैः पर्यपतत्पक्षैः शैलान्प्रकम्पयन् ।
एवं सोऽभ्यपतद्देशान्बहून्सगजकच्छपः ॥ १.३०.८ ॥
ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦਾ ਉਹ ਉੱਡਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕੱਛੂਆਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
1.30.9
दयार्थं वालखिल्यानां न च स्थानमविन्दत ।
स गत्वा पर्वतश्रेष्ठं गन्धमादनमञ्जसा ॥ १.३०.९ ॥
ਵਾਲਖਿਲਯਾਂ ਦੀ ਦਇਆ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੰਧਮਾਦਨ ਉੱਤੇ ਛੇਤੀ ਪਹੁੰਚਿਆ।
1.30.10
ददर्श कश्यपं तत्र पितरं तपसि स्थितम् ।
ददर्श तं पिता चापि दिव्यरूपं विहङ्गमम् ॥ १.३०.१० ॥
ਉੱਥੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.30.11
तेजोवीर्यबलोपेतं मनोमारुतरंहसम् ।
शैलशृङ्गप्रतीकाशं ब्रह्मदण्डमिवोद्यतम् ॥ १.३०.११ ॥
ਤੇਜ, ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ; ਮਨ ਤੇ ਹਵਾ ਵਰਗੀ ਗਤੀ ਵਾਲਾ; ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ; ਉਠਾਏ ਬ੍ਰਹਮਦੰਡ ਵਰਗਾ।
1.30.12
अचिन्त्यमनभिध्येयं सर्वभूतभयंकरम् ।
महावीर्यधरं रौद्रं साक्षादग्निमिवोद्यतम् ॥ १.३०.१२ ॥
ਅਚਿੰਤ੍ਯ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਿਆਉਣ ਯੋਗ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ, ਮਹਾਂਵੀਰਜ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੌਦ੍ਰ; ਸਾਖਿਆਤ ਉੱਠੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ।
1.30.13
अप्रधृष्यमजेयं च देवदानवराक्षसैः ।
भेत्तारं गिरिशृङ्गाणां समुद्रजलशोषणम् ॥ १.३०.१३ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਜਿੱਤ ਤੇ ਅਜੇਯ; ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਜਲ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ।
1.30.14
लोकसंलोडनं घोरं कृतान्तसमदर्शनम् ।
तमागतमभिप्रेक्ष्य भगवान्कश्यपस्तदा।
विदित्वा चास्यं संकल्पमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.३०.१४ ॥
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ, ਕਾਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਣ ਵਾਲਾ। ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸੰਕਲਪ ਜਾਣ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.30.15
पुत्र मा साहसं कार्षीर्मा सद्यो लप्स्यसे व्यथाम् ।
मा त्वां दहेयुः संक्रुद्धा वालखिल्या मरीचिपाः ॥ १.३०.१५ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਸਾਹਸ ਨਾ ਕਰ; ਤੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੁੱਖ ਮਿਲੇਗਾ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਵਾਲਖਿਲਯ, ਜੋ ਕਿਰਣਾਂ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਸਾੜ ਨਾ ਦੇਣ।
1.30.16
ततः प्रसादयामास कश्यपः पुत्रकारणात् ।
वालखिल्यान्महाभागांस्तपसा हतकल्मषान् ॥ १.३०.१६ ॥
ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਭਾਗ ਵਾਲਖਿਲਯਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
1.30.17
प्रजाहितार्थमारम्भो गरुडस्य तपोधनाः ।
चिकीर्षति महत्कर्म तदनुज्ञातुमर्हथ ॥ १.३०.१७ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨੋ, ਗਰੁੜ ਦਾ ਇਹ ਉੱਦਮ ਪਰਜਾ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੈ; ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੋ।
1.30.18
एवमुक्ता भगवता मुनयस्ते समभ्ययुः ।
मुक्त्वा शाखां गिरिं पुण्यं हिमवन्त तपोऽर्थिनः ॥ १.३०.१८ ॥
ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਹ ਮੁਨੀ ਤਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਖਾ ਛੱਡ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿਮਵਾਨ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਗਏ।
1.30.19
ततस्तेष्वपयातेषु पितरं विनतासुतः ।
शाखाव्याक्षिप्तवदनः पर्यपृच्छत कश्यपम् ॥ १.३०.१९ ॥
ਉਹ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟਾਹਣੀ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਿਤਾ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
1.30.20
भगवन्क्व विमुञ्चामि तरोः शाखामिमामहम् ।
वर्जितं मानुषैर्देशमाख्यातु भगवान्मम ॥ १.३०.२० ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਛੱਡਾਂ? ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਭਗਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
1.30.21
ततो निःपुरुषं शैलं हिमसंरुद्धकन्दरम् ।
अगम्यं मनसाप्यन्यैस्तस्याचख्यौ स कश्यपः ॥ १.३०.२१ ॥
ਤਦ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਬਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਰੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਦੂਜੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਸਨ।
1.30.22
तं पर्वतं महाकुक्षिमुद्दिश्य स महाखगः ।
जवेनाभ्यपतत्तार्क्ष्यः सशाखागजकच्छपः ॥ १.३०.२२ ॥
ਉਸ ਵੱਡੀਆਂ ਖੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਤਾਰਕਸ਼ਯ ਟਾਹਣੀ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਕੱਛੂ ਸਮੇਤ ਵੇਗ ਨਾਲ ਝਪਟਿਆ।
1.30.23
न तां वध्री परिणहेच्छतचर्मा महातनुम् ।
शाखिनो महतीं शाखां यां प्रगृह्य ययौ खगः ॥ १.३०.२३ ॥
ਸੌ ਖੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੰਛੀ ਉਸ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਪੰਛੀ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜਿਸ ਵੱਡੀ ਟਾਹਣੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ।
1.30.24
स ततः शतसाहस्रं योजनान्तरमागतः ।
कालेन नातिमहता गरुडः पतगेश्वरः ॥ १.३०.२४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਗਰੁੜ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
1.30.25
स तं गत्वा क्षणेनैव पर्वतं वचनात्पितुः ।
अमुञ्चन्महतीं शाखां सस्वनं तत्र खेचरः ॥ १.३०.२५ ॥
ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਰਬਤ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਕਾਸ਼ਚਾਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਟਾਹਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
1.30.26
पक्षानिलहतश्चास्य प्राकम्पत स शैलराट् ।
मुमोच पुष्पवर्षं च समागलितपादप ॥ १.३०.२६ ॥
ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਪਰਬਤਰਾਜ ਕੰਬ ਉੱਠਿਆ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਰੁੱਖ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਖੜ ਗਏ।
1.30.27
शृङ्गाणि च व्यशीर्यन्त गिरेस्तस्य समन्ततः ।
मणिकाञ्चनचित्राणि शोभयन्ति महागिरिम् ॥ १.३०.२७ ॥
ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚੋਟੀਆਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ; ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰੀਆਂ ਉਹ ਚੋਟੀਆਂ ਉਸ ਮਹਾਪਰਬਤ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।
1.30.28
शाखिनो बहवश्चापि शाखयाऽभिहतास्तया ।
काञ्चनैः कुसुमैर्भान्ति विद्युत्वन्त इवाम्बुदाः ॥ १.३०.२८ ॥
ਉਸ ਟਾਹਣੀ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
1.30.29
ते हेमविकचा भूमौ युताः पर्वतधातुभिः ।
व्यराजञ्छाखिनस्तत्र सूर्यांशुप्रतिरञ्जिताः ॥ १.३०.२९ ॥
ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਉਹ ਰੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਰਬਤੀ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਚਮਕ ਉੱਠੇ।
1.30.30
ततस्तस्य गिरेः शृङ्गमास्थाय स खगोत्तमः ।
भक्षयामास गरुडस्तावुभौ गजकच्छपौ ॥ १.३०.३० ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਕੱਛੂ, ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ।
1.30.31
तावुभौ भक्षयित्वा तु स तार्क्ष्यः कूर्मकुञ्जरौ ।
ततः पर्वतकूटाग्रादुत्पपात महाजवः ॥ १.३०.३१ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਕੱਛੂ ਅਤੇ ਹਾਥੀ, ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਤਾਰਕਸ਼ਯ ਮਹਾਵੇਗ ਨਾਲ ਪਰਬਤ-ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਉੱਡ ਗਿਆ।
1.30.32
प्रावर्तन्ताथ देवानामुत्पाता भयशंसिनः ।
इन्द्रस्य वज्रं दयितं प्रजज्वाल भयात्ततः ॥ १.३०.३२ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਅਪਸ਼ਗਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਲੱਗੇ; ਡਰ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਵਜ੍ਰ ਬਲ ਉੱਠਿਆ।
1.30.33
सधूमा न्यपतत्सार्चिर्दिवोल्का नभसश्च्युता ।
तथा वसूनां रुद्राणामादित्यानां च सर्वशः ॥ १.३०.३३ ॥
ਧੂੰਏਂ ਤੇ ਲਾਟਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਲਕਾ ਡਿੱਗੀ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸੂਆਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ।
1.30.34
साध्यानां मरुतां चैव ये चान्ये देवतागणाः ।
स्वं स्वं प्रहरणं तेषां परस्परमुपाद्रवत् ॥ १.३०.३४ ॥
ਸਾਧਯਾਂ, ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਗਣਾਂ ਦੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਏ।
1.30.35
अभूतपूर्वं संग्रामे तदा देवासुरेऽपि च ।
ववुर्वाताः सनिर्घाताः पेतुरुल्काः सहस्रशः ॥ १.३०.३५ ॥
ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲੀਆਂ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ।
1.30.36
निरभ्रमेव चाकाशं प्रजगर्ज महास्वनम् ।
देवानामपि यो देवः सोऽप्यवर्षत शोणितम् ॥ १.३०.३६ ॥
ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗਰਜਿਆ; ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੇਵ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਵੀ ਲਹੂ ਵਰਸਾਇਆ।
1.30.37
मम्लुर्माल्यानि देवानां नेशुस्तेजांसि चैव हि ।
उत्पातमेघा रौद्राश्च ववृषुः शोणितं बहु ॥ १.३०.३७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਮੁਰਝਾ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਜ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਿਆਨਕ ਉਤਪਾਤ-ਮੇਘ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਲਹੂ ਵਰਸਾਉਣ ਲੱਗੇ।
1.30.38
रजांसि मुकुटान्येषामुत्थितानि व्यधर्षयन् ।
ततस्त्राससमुद्विग्नः सह देवैः शतक्रतुः।
उत्पातान्दारुणान्पश्यन्नित्युवाच बृहस्पतिम् ॥ १.३०.३८ ॥
ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਧੂੜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਟਾਂ ਨੂੰ ਮੈਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਇਆ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਭਿਆਨਕ ਉਤਪਾਤ ਵੇਖਦਿਆਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ।
1.30.39
किमर्थं भगवन्घोरा उत्पाताः सहसोत्थिताः ।
न च शत्रुं प्रपश्यामि युधि यो नः प्रधर्षयेत् ॥ १.३०.३९ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਉਤਪਾਤ ਅਚਾਨਕ ਕਿਉਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ? ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕੇ।
1.30.40
तवापराधाद्देवेन्द्र प्रमादाच्च शतक्रतो ।
तपसा वालखिल्यानां महर्षीणां महात्मनाम् ॥ १.३०.४० ॥
ਹੇ ਦੇਵਇੰਦਰ, ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਲਖਿਲਯ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
1.30.41
कश्यपस्य मुनेः पुत्रो विनतायाश्च खेचरः ।
हर्तुं सोममभिप्राप्तो बलवान्कामरूपधृक् ॥ १.३०.४१ ॥
ਕਸ਼ਯਪ ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਬਲਵਾਨ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਸੋਮ ਹਰਨ ਲਈ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।
1.30.42
समर्थो बलिनां श्रेष्ठो हर्तुं सोमं विहंगमः ।
सर्वं संभावयाम्यस्मिन्नसाध्यमपि साधयेत् ॥ १.३०.४२ ॥
ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਵਿਹੰਗਮ ਸੋਮ ਹਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਵ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਅਸਾਧ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
1.30.43
श्रुत्वैतद्वचनं शक्रः प्रोवाचामृतरक्षिणः ।
महावीर्यबलः पक्षी हर्तुं सोममिहोद्यतः ॥ १.३०.४३ ॥
ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਮਹਾਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੰਛੀ ਇੱਥੇ ਸੋਮ ਹਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
1.30.44
युष्मान्संबोधयाम्येष गृहीत्वावरणायुधान् ।
परिवार्यामृतं सर्वे यूयं मद्वचनादिह ॥ १.३०.४४ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਕਵਚ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਓ।
1.30.45
रक्षध्वं विबुधा वीरा यथा न स हरेद्बलात् ।
अतुलं हि बलं तस्य बृहस्पतिरुवाच ह ॥ १.३०.४५ ॥
ਹੇ ਵੀਰ ਦੇਵਤਿਓ, ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾ ਖੋਹ ਲਵੇ; ਉਸ ਦਾ ਬਲ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਸੀ।
1.30.46
तच्छ्रुत्वा विबुधा वाक्यं विस्मिता यत्नमास्थिताः ।
परिवार्यामृतं तस्थूर्वज्री चेन्द्रः प्रतापवान् ॥ १.३०.४६ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹ ਗਏ; ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਇੰਦਰ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
1.30.47
धारयन्तो विचित्राणि काञ्चनानि मनस्विनः ।
कवचानि महार्हाणि वैदूर्यविकृतानि च ॥ १.३०.४७ ॥
ਵਿਚਿੱਤਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ, ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਕਵਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨਸਵੀ ਦੇਵਤੇ; ਅਤੇ ਵੈਡੂਰਿਆ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਕਵਚ ਵੀ।
1.30.48
चर्माण्यपि च गात्रेषु भानुमन्ति दृढानि च ।
विविधानि च शस्त्राणि घोररूपाण्यनेकशः ॥ १.३०.४८ ॥
ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਢਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਸਨ।
1.30.49
शिततीक्ष्णाग्रधाराणि समुद्यम्य सुरोत्तमः ।
सविस्फुलिङ्गज्वालानि सधूमानि च सर्वशः ॥ १.३०.४९ ॥
ਤਿੱਖੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਨੇ ਚੰਗਿਆੜਿਆਂ, ਲਾਟਾਂ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਸਮੇਤ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ।
1.30.50
चक्राणि परघांश्चैव त्रिशूलानि परश्वधान् ।
शक्तीश्च विविधास्तीक्ष्णाः करवालांश्च निर्मलान्।
स्वदेहरूपाण्यादाय गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः ॥ १.३०.५० ॥
ਚੱਕਰ, ਪਰਿਘ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਪਰਸ਼ੂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿੱਖੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਨਿਰਮਲ ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ।
1.30.51
तैः शस्त्रैर्भानुमद्भिस्ते दिव्याभरणभूषिताः ।
भानुमन्तः सुरगणास्तस्थुर्विगतकल्मषाः ॥ १.३०.५१ ॥
ਉਹਨਾਂ ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਦੇਵਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
1.30.52
अनुपमबलवीर्यतेजसो ।
धृतमनसः परिरक्षणेऽमृतस्य।
असुरपुरविदारणाः सुरा ।
ज्वलनसमिद्धवपुःप्रकाशिनः ॥ १.३०.५२ ॥
ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਲ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ।
1.30.53
इति समरवरं सुराः स्थितास्ते ।
परिघसहस्रशतैः समाकुलम्।
विगलितमिव चाम्बरान्तरं ।
तपनमरीचिविकाशितं बभासे ॥ १.३०.५३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ; ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਘਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਮਾਨੋ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ।