Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.75

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.75.1

अथ दीर्घस्य कालस्य देवयानी नृपोत्तम ।
वनं तदेव निर्याता क्रीडार्थं वरवर्णिनी ॥ १.७५.१ ॥

ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ, ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਖੇਡਣ ਲਈ ਉਸੇ ਵਨ ਵਿੱਚ ਗਈ।

1.75.2

तेन दासीसहस्रेण सार्धं शर्मिष्ठया तदा ।
तमेव देशं संप्राप्ता यथाकामं चचार सा ॥ १.७५.२ ॥

ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਉਸੇ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀ।

1.75.3

ताभिः सखीभिः सहिता सर्वाभिर्मुदिता भृशम् ।
क्रीडन्त्योऽभिरताः सर्वाः पिबन्त्यो मधुमाधवीं ॥ १.७५.३ ॥

ਉਹਨਾਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡਦੀਆਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਮਿੱਠੀ ਮਾਧਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

1.75.4

खादन्त्यो विविधान्भक्ष्यान्विदशन्त्यः फलानि च ।
पुनश्च नाडुषो राजा मृगलिप्सुर्यदृच्छया ॥ १.७५.४ ॥

ਉਹ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਖਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਫਲ ਚਬਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਹਿਰਨਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

1.75.5

तमेव देशं संप्राप्तो जलार्थी श्रमकर्शितः ।
ददर्श देवयानीं स शर्मिष्ठां ताश्च योषितः ॥ १.७५.५ ॥

ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ, ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਉਹ ਉਸੇ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

1.75.6

पिबन्तीर्ललमानाश्च दिव्याभरणभूषिताः ।
आसनप्रवरे दिव्ये सर्वरत्नविभूषिते।
उपविष्टां च ददृशे देवयानीं शुचिस्मिताम् ॥ १.७५.६ ॥

ਉਹ ਪੀ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਸਰਵ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਉੱਤਮ ਦਿਵ੍ਯ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ।

1.75.7

रूपेणाप्रतिमां तासां स्त्रीणां मध्ये वराङ्गनम् ।
आसनाच्च ततः किंचिद्विहीनां हेमभीषिताम् ॥ १.७५.७ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਅੰਗਨਾ ਉਹ ਆਸਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਉੱਠੀ ਹੋਈ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।

1.75.8

असुरेन्द्रसुतां चापि निषण्णां चारुहासिनीम् ।
ददर्श पादौ विप्रायाः संवहन्तीमनिन्दिताम् ॥ १.७५.८ ॥

ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਬੈਠੀ ਸੀ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੱਸਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਪੈਰ ਦਬਾ ਰਹੀ ਸੀ।

1.75.9

गायन्त्योऽथ प्रनृत्यन्त्यो वादयन्त्योऽथ भारत ।
दृष्ट्वा ययातिमतुलं लज्जयाऽवनताः स्थिताः ॥ १.७५.९ ॥

ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਨੱਚਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਉਂਦੀਆਂ ਉਹ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਝੁਕੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।

1.75.10

द्वाभ्यां कन्यासहस्राभ्यां द्वे कन्ये परिवारिते ।
गोत्रे च नामनी चैव द्वयोः पृच्छाम्यहं शुभे। ॥ १.७५.१० ॥

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਦੋ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦਾ ਗੋਤਰ ਅਤੇ ਨਾਮ ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ।

1.75.11

आख्यास्याम्यहमादत्स्व वचनं मे नराधिप ।
शुक्रो नामासुरगुरुः सुतां जानीहि तस्य माम् ॥ १.७५.११ ॥

ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ; ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨਾਮ ਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣੋ।

1.75.12

इयं च मे सखी दासी यत्राहं तत्र गामिनी ।
दुहिता दानवेन्द्रस्य शर्मिष्ठा वृषपर्वणः ॥ १.७५.१२ ॥

ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਅਤੇ ਦਾਸੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਇਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨਵਰਾਜ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਹੈ।

1.75.13

कथं तु ते सखी दासी कन्येयं वरवर्णिनी ।
असुरेन्द्रसुता सुभ्रूः परं कौतूहलं हि मे ॥ १.७५.१३ ॥

ਤੇਰੀ ਸਖੀ ਅਤੇ ਦਾਸੀ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰਣ ਵਾਲੀ ਕੰਨਿਆ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਅਸੁਰੇਂਦਰ ਦੀ ਧੀ, ਸੁੰਦਰ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਾਲੀ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।

1.75.14

नैव देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किन्नरी ।
नैवंरूपा मया नारी दृष्टपूर्वा महीतले ॥ १.७५.१४ ॥

ਨਾ ਦੇਵੀ, ਨਾ ਗੰਧਰਵੀ, ਨਾ ਯਕਸ਼ੀ, ਨਾ ਕਿੰਨਰੀ; ਇਸ ਰੂਪ ਦੀ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।

1.75.15

श्रीरिवायतपद्माक्षी सर्वलक्षणशोभना ।
असुरेन्द्रसुता कन्या सर्वालङ्कारभूषिता ॥ १.७५.१५ ॥

ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਮਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ; ਅਸੁਰੇਂਦਰ ਦੀ ਇਹ ਧੀ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

1.75.16

दैवेनोपहता सुभ्रूरुताहो तपसापि वा ।
अन्यथैषाऽनवद्याङ्गी दासी नेह भविष्यति ॥ १.७५.१६ ॥

ਕੀ ਇਹ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਜਾਂ ਤਪ ਨਾਲ? ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਇਹ ਇੱਥੇ ਦਾਸੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ।

1.75.17

अस्या रूपेण ते रूपं न किंचित्सदृशं भवेत् ।
पुरा दुश्चरितेनेयं तव दासी भवत्यहो ॥ १.७५.१७ ॥

ਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਬੁਰੇ ਆਚਰਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਬਣੀ ਹੈ, ਅਹੋ!

1.75.18

सर्व एव नरश्रेष्ठ विधानमनुवर्तते ।
विधानविहितं मत्वा मा विचित्राः कथाःकृथाः ॥ १.७५.१८ ॥

ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਰੇ ਹੀ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਮੰਨ ਕੇ ਅਜੀਬ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾ ਕਹੋ।

1.75.19

राजवद्रूपवेषौ ते ब्राह्मीं वाचं बिभर्षि च ।
को नाम त्वं कुतश्चासि कस्य पुत्रश्च शस मे ॥ १.७५.१९ ॥

ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਤੇ ਵੇਸ਼ ਰਾਜੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।

1.75.20

ब्रहमचर्येण वेदो मे कृत्स्रः श्रुतिपथं गतः ।
राजाहं राजपुत्रश्च ययातिरिति विश्रुतः ॥ १.७५.२० ॥

ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਵੇਦ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹਾਂ; ਯਯਾਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ।

1.75.21

केनास्यर्थेन नृपते इमं देशमुपागतः ।
जिघृक्षुर्वारिजं किंचिदथवा मृगलिप्सया ॥ १.७५.२१ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਿਸ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਹਿਰਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ?

1.75.22

मृगलिप्सुरहं भद्रे पानीयार्थमुपागतः ।
बहुधाऽप्यनुयुक्तोऽस्मि तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १.७५.२२ ॥

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੈਂ ਹਿਰਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਾਣੀ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

1.75.23

द्वाभ्यां कन्यासहस्राभ्यां दास्या शर्मिष्ठया सह ।
त्वदधीनाऽस्मि भद्रं ते सखा भर्ता च मे भव ॥ १.७५.२३ ॥

ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਸੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ ਤੇ ਪਤੀ ਬਣ।

1.75.24

असुरेन्द्रसुतामीक्ष्य तस्यां सक्तेन चेतसा ।
शर्मिष्ठा महिषी मह्यमिति मत्वा वचोऽब्रवीत् ॥ १.७५.२४ ॥

ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ, 'ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਮੇਰੀ ਪਟਰਾਣੀ ਹੋਵੇਗੀ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।

1.75.25

विद्ध्यौशनसि भद्रं ते न त्वामर्होऽस्मि भामिनि ।
अविवाह्या हि राजानो देवयानि पितुस्तव ॥ १.७५.२५ ॥

ਹੇ ਉਸ਼ਨਸ ਦੀ ਧੀ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਰਾਜੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

1.75.26

परभार्या स्वसा श्रेष्ठा सगोत्रा पतिता स्नुषा ।
अवरा भिक्षुकाऽस्वस्था अगम्याः कीर्तिता बुधैः ॥ १.७५.२६ ॥

ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ, ਭੈਣ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਗੋਤਰ, ਪਤਿਤ, ਨੂੰਹ, ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੀ, ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ, ਬੀਮਾਰ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਅਗਮਯ ਆਖਦੇ ਹਨ।

1.75.27

संसृष्टं ब्रह्मणा क्षत्रं क्षत्रेण ब्रह्म संहितम् ।
अन्यत्वमस्ति न तयोरेकान्ततरमास्थिते।
ऋषिश्चाप्यृषिपुत्रश्च नाहुषाङ्ग वहस्व माम् ॥ १.७५.२७ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਖੱਤਰੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਖੱਤਰੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ — ਹੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।

1.75.28

एकदेहोद्भवा वर्णाश्चत्वारोऽपि वराङ्गने ।
पृथग्धर्माः पृथक्शौचास्तेषां तु ब्राह्मणो वरः ॥ १.७५.२८ ॥

ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਚਾਰੇ ਵਰਣ ਇੱਕੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।

1.75.29

पाणि धर्मो नाहुषाऽयं न पुंभिः सेवितः पुरा ।
तं मे त्वमग्रहीरग्रे वृणोमि त्वामहं ततः ॥ १.७५.२९ ॥

ਹੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੱਥ ਫੜਨ ਦਾ ਇਹ ਧਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਇਆ। ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਫੜਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਦੀ ਹਾਂ।

1.75.30

कथं नु मे मनस्विन्याः पाणिमन्यः पुमान्स्पृशेत् ।
गृहीतमृषिपुत्रेण स्वयं वाप्यृषिणा त्वया ॥ १.७५.३० ॥

ਰਿਸ਼ੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂ ਤੂੰ ਖੁਦ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋ ਕੇ ਫੜਿਆ — ਇਸ ਮਨਸਵਿਨੀ ਦਾ ਹੱਥ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਰਦ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹੇਗਾ?

1.75.31

क्रुद्धादाशीविषात्सर्पाज्ज्वलनात्सर्वतोमुखात् ।
दुराधर्षतरो विप्रो ज्ञेयः पुंसा विजानता ॥ १.७५.३१ ॥

ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਨਾਲੋਂ, ਸਰਬਮੁਖੀ ਅੱਗ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧੇਰੇ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਆਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

1.75.32

कथमाशीविषात्सर्पाज्ज्वलनात्सर्वतोमुखात् ।
दुराधर्षतरो विप्र इत्यात्थ पुरुषर्षभ ॥ १.७५.३२ ॥

ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਅਤੇ ਸਰਬਮੁਖੀ ਅੱਗ ਨਾਲੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧੇਰੇ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ?

1.75.33

एकमाशीविषो हन्ति शस्त्रेणैकश्च वध्यते ।
हन्ति विप्रः सराष्ट्राणि पुराण्यपि हि कोपितः ॥ १.७५.३३ ॥

ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਸੱਪ ਇੱਕ ਹੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜਾਂ ਸਮੇਤ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

1.75.34

दुराधर्षतरो विप्रस्तस्माद्भीरु मतो मम ।
अतोऽदत्तां च पित्रा त्वां भद्रे न विवहाम्यहम् ॥ १.७५.३४ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧੇਰੇ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਵਿਆਹਾਂਗਾ ਨਹੀਂ।

1.75.35

दत्तां वहस्व तन्मा त्वं पित्रा राजन्वृतो मया ।
आयचतो भयं नास्ति दत्तां च प्रतिगृह्णतः ॥ १.७५.३५ ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਓ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ।

1.75.36

तिष्ठ राजन्मुहूर्तं च प्रेषयिष्याम्यहं पितुः ।
गच्छ त्वं धात्रिके शीघ्रं ब्रह्मकल्पमिहानय।
स्वयंवरे वृतं शीघ्रं निवेदय च नाहुषम् ॥ १.७५.३६ ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਪਲ ਠਹਿਰੋ; ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਾਂਗੀ। ਹੇ ਧਾਤਰੀ, ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਗੇ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆ। ਸਵੈਂਵਰ ਵਿੱਚ ਵਰੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਜਲਦੀ ਦੱਸ।

1.75.37

त्वरितं देवयान्याथ संदिष्टं पितुरात्मनः ।
सर्वं निवेदयामास धात्री तस्मै यथातथम् ॥ १.७५.३७ ॥

ਫਿਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਛੇਤੀ ਦੱਸਿਆ; ਧਾਤ੍ਰੀ ਨੇ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।

1.75.38

श्रुत्वैव च स राजानं दर्शयामास भार्गवः ।
दृष्ट्वैव चागतं शुक्रं ययातिः पृथिवीपतिः।
ववन्दे ब्राह्मणं काव्यं प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः ॥ १.७५.३८ ॥

ਇਹ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਭਾਰਗਵ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ; ਆਏ ਹੋਏ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਾਵਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਝੁਕਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।

1.75.39

राजायं नाहुषस्तात दुर्गमे पाणिमग्रहीत् ।
नान्यपूर्वगृहीतं मे तेनाहमभया कृता।
नमस्ते देहि मामस्मै लोके नान्यं पतिं वृणे ॥ १.७५.३९ ॥

ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਸ ਨਹੁਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਔਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ। ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਡਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ; ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਾਂਗੀ।

1.75.40

अन्यो धर्मः प्रियस्त्वन्यो वृतस्ते नाहुषः पतिः ।
कचशापात्त्वया पूर्वं नान्यद्भवितुमर्हति ॥ १.७५.४० ॥

ਇੱਕ ਧਰਮ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਨਹੁਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਕਚ ਦੇ ਸਰਾਪ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਹੋਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।

1.75.41

वृतोऽनया पतिर्वीर सुतया त्वं ममेष्टया ।
स्वयं ग्रहे महान्दोषो ब्राह्मण्या वर्णसंकरात्।
गृहाणेमां मया दत्तां महिषीं नहुषात्मज ॥ १.७५.४१ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਨੇ ਇਸ ਪਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਆਪ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਲਈ ਵਰਣਸੰਕਰ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਹੇ ਨਹੁਸ਼ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਇਸ ਮਹਿਸ਼ੀ (ਰਾਣੀ) ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।

1.75.42

अधर्मो न स्पृशेदेष महान्मामिह भार्गव ।
वर्णसंकरजो ब्रह्मन्निति त्वां प्रवृणोम्यहम् ॥ १.७५.४२ ॥

ਹੇ ਭਾਰਗਵ, ਇੱਥੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਧਰਮ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਰਣਸੰਕਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।

1.75.43

अधर्मात्त्वां विमुञ्चामि शृणु त्वं वरमीप्सितम् ।
अस्मिन्विवाहे मा म्लासीरहं पापं नुदामि ते ॥ १.७५.४३ ॥

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਆਪਣਾ ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਸੁਣ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

1.75.44

वहस्व भार्यां धर्मेण देवयानीं सुमध्यमाम् ।
अनया सह संप्रीतिमतुलां समवाप्नुहि ॥ १.७५.४४ ॥

ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਮੱਧਮਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਬਣਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਿਆਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।

1.75.45

इयं चापि कुमारी ते शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
संपूज्या सततं राजन्मा चैनां शयने ह्वयेः ॥ १.७५.४५ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਦੀ ਇਹ ਕੁਆਰੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸੇਜ ਲਈ ਨਾ ਬੁਲਾ।

1.75.46

रहस्येनां समाहूय न वदेर्न च संस्पृशेः ।
वहस्व भार्यां भद्रं ते यथा काममवाप्स्यसि ॥ १.७५.४६ ॥

ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਛੂਹੀਂ। ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।

1.75.47

एवमुक्तो ययातिस्तु शुक्रं कृत्वा प्रदक्षिणम् ।
शास्त्रोक्तविधिना राजा विवाहमकरोच्छुभम् ॥ १.७५.४७ ॥

ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁਭ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

1.75.48

लब्ध्वा शुक्रान्महद्वित्तं देवयानीं तदोत्तमाम् ।
द्विसहस्रेण कन्यानां तथा शर्मिष्ठया सह ॥ १.७५.४८ ॥

ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰੀਆ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਧਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਸਮੇਤ।

1.75.49

संपूजितश्च शुक्रेण दैत्यैश्च नृपसत्तमः ।
जगाम स्वपुरं हृष्टोऽनुज्ञातोऽथ महात्मना ॥ १.७५.४९ ॥

ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।