మహాభారతం · అధ్యాయం 1.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.75.1
अथ दीर्घस्य कालस्य देवयानी नृपोत्तम ।
वनं तदेव निर्याता क्रीडार्थं वरवर्णिनी ॥ १.७५.१ ॥
ఆ తర్వాత చాలా కాలానికి, ఓ రాజశ్రేష్ఠా, అందమైన వర్ణం గల దేవయాని ఆటల కోసం అదే అడవికి వెళ్ళింది.
1.75.2
तेन दासीसहस्रेण सार्धं शर्मिष्ठया तदा ।
तमेव देशं संप्राप्ता यथाकामं चचार सा ॥ १.७५.२ ॥
ఆ సమయంలో ఆమె వెయ్యి మంది దాసీలతో, శర్మిష్ఠతో కలిసి అదే ప్రదేశానికి చేరి, తన ఇష్టానుసారం తిరిగింది.
1.75.3
ताभिः सखीभिः सहिता सर्वाभिर्मुदिता भृशम् ।
क्रीडन्त्योऽभिरताः सर्वाः पिबन्त्यो मधुमाधवीं ॥ १.७५.३ ॥
ఆ చెలికత్తెలందరితో కలిసి, ఎంతో సంతోషంగా ఆడుతూ, అందరూ ఆనందంలో మునిగి తీపి మాధవీ మధువు త్రాగారు.
1.75.4
खादन्त्यो विविधान्भक्ष्यान्विदशन्त्यः फलानि च ।
पुनश्च नाडुषो राजा मृगलिप्सुर्यदृच्छया ॥ १.७५.४ ॥
వారు రకరకాల ఆహార పదార్థాలు తింటూ, పండ్లు కొరుకుతూ ఉన్నారు. మళ్ళీ, నహుషుని కుమారుడైన రాజు మృగాలను వెతుకుతూ, యాదృచ్ఛికంగా అక్కడికి వచ్చాడు.
1.75.5
तमेव देशं संप्राप्तो जलार्थी श्रमकर्शितः ।
ददर्श देवयानीं स शर्मिष्ठां ताश्च योषितः ॥ १.७५.५ ॥
దాహంతో, అలసటతో కృశించిన అతడు ఆ ప్రదేశానికి చేరి దేవయానిని, శర్మిష్ఠను, ఆ స్త్రీలను చూశాడు.
1.75.6
पिबन्तीर्ललमानाश्च दिव्याभरणभूषिताः ।
आसनप्रवरे दिव्ये सर्वरत्नविभूषिते।
उपविष्टां च ददृशे देवयानीं शुचिस्मिताम् ॥ १.७५.६ ॥
వారు త్రాగుతూ, ఆడుతూ, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించుకుని ఉన్నారు. సర్వరత్నాలతో అలంకరించిన శ్రేష్ఠమైన దివ్య ఆసనంపై కూర్చున్న పవిత్ర మందహాసం గల దేవయానిని అతడు చూశాడు.
1.75.7
रूपेणाप्रतिमां तासां स्त्रीणां मध्ये वराङ्गनम् ।
आसनाच्च ततः किंचिद्विहीनां हेमभीषिताम् ॥ १.७५.७ ॥
ఆ స్త్రీల మధ్య అందంలో సాటిలేనిదీ, శ్రేష్ఠ అంగనలలో ఒకతీ అయిన ఆమె, ఆసనం నుండి కొంచెం లేచి, బంగారంతో అలంకరించబడి ఉంది.
1.75.8
असुरेन्द्रसुतां चापि निषण्णां चारुहासिनीम् ।
ददर्श पादौ विप्रायाः संवहन्तीमनिन्दिताम् ॥ १.७५.८ ॥
అసుర రాజు కుమార్తెనూ, కూర్చుని అందంగా నవ్వుతున్నదీ అయిన ఆమెను అతడు చూశాడు; నిందారహితురాలైన బ్రాహ్మణ కన్య పాదాలను ఆమె నొక్కుతూ ఉంది.
1.75.9
गायन्त्योऽथ प्रनृत्यन्त्यो वादयन्त्योऽथ भारत ।
दृष्ट्वा ययातिमतुलं लज्जयाऽवनताः स्थिताः ॥ १.७५.९ ॥
పాడుతూ, నాట్యం చేస్తూ, వాయిద్యాలు వాయిస్తూ ఉన్న వారు, ఓ భారతా, సాటిలేని యయాతిని చూసి సిగ్గుతో తలవంచి నిలిచారు.
1.75.10
द्वाभ्यां कन्यासहस्राभ्यां द्वे कन्ये परिवारिते ।
गोत्रे च नामनी चैव द्वयोः पृच्छाम्यहं शुभे। ॥ १.७५.१० ॥
వేలాది కన్యలతో చుట్టుముట్టబడిన ఇద్దరు కన్యల గోత్రాలు, పేర్లు నేను అడుగుతున్నాను, ఓ శుభే.
1.75.11
आख्यास्याम्यहमादत्स्व वचनं मे नराधिप ।
शुक्रो नामासुरगुरुः सुतां जानीहि तस्य माम् ॥ १.७५.११ ॥
నేను చెబుతాను; ఓ నరాధిపా, నా మాటలు విను. అసుర గురువైన శుక్రుడనే పేరుగలవాడు; ఆయన కుమార్తెగా నన్ను తెలుసుకో.
1.75.12
इयं च मे सखी दासी यत्राहं तत्र गामिनी ।
दुहिता दानवेन्द्रस्य शर्मिष्ठा वृषपर्वणः ॥ १.७५.१२ ॥
ఈమె నా స్నేహితురాలు, దాసి; నేను ఎక్కడికి వెళ్తానో అక్కడికి వస్తుంది. ఈమె దానవ రాజు వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ.
1.75.13
कथं तु ते सखी दासी कन्येयं वरवर्णिनी ।
असुरेन्द्रसुता सुभ्रूः परं कौतूहलं हि मे ॥ १.७५.१३ ॥
నీ స్నేహితురాలు, దాసి అయిన ఈ శ్రేష్ఠవర్ణ కన్య ఎలా ఇలా ఉంది? అసురేంద్రుని కుమార్తె, అందమైన కనుబొమ్మలున్నది; దీనిపై నాకు చాలా కుతూహలంగా ఉంది.
1.75.14
नैव देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किन्नरी ।
नैवंरूपा मया नारी दृष्टपूर्वा महीतले ॥ १.७५.१४ ॥
దేవి కాదు, గంధర్వి కాదు, యక్షి కాదు, కిన్నరి కాదు; ఇటువంటి రూపం కలిగిన స్త్రీని భూమిపై నేను ఇంతకు ముందు చూడలేదు.
1.75.15
श्रीरिवायतपद्माक्षी सर्वलक्षणशोभना ।
असुरेन्द्रसुता कन्या सर्वालङ्कारभूषिता ॥ १.७५.१५ ॥
ఈమె శ్రీదేవిలా ఉంది, విశాలమైన పద్మనేత్రాలు కలది, అన్ని శుభలక్షణాలతో శోభిస్తున్నది; అసురేంద్రుని కుమార్తె ఈ కన్య సర్వాభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
1.75.16
दैवेनोपहता सुभ्रूरुताहो तपसापि वा ।
अन्यथैषाऽनवद्याङ्गी दासी नेह भविष्यति ॥ १.७५.१६ ॥
విధివశాత్తు బాధలు పడిందా, అందమైన కనుబొమ్మలున్నదానా, లేక తపస్సు వల్లనా? లేకపోతే నిర్దోషమైన అంగాలున్న ఈమె ఇక్కడ దాసిగా ఉండేది కాదు.
1.75.17
अस्या रूपेण ते रूपं न किंचित्सदृशं भवेत् ।
पुरा दुश्चरितेनेयं तव दासी भवत्यहो ॥ १.७५.१७ ॥
ఈమె రూపానికి నీ రూపం ఏమాత్రం సమానం కాదు. పూర్వం ఏదో దుష్ప్రవర్తన వల్ల ఈమె నీకు దాసి అయింది, అయ్యో!
1.75.18
सर्व एव नरश्रेष्ठ विधानमनुवर्तते ।
विधानविहितं मत्वा मा विचित्राः कथाःकृथाः ॥ १.७५.१८ ॥
నరశ్రేష్ఠా, అందరూ విధిని అనుసరిస్తారు. దీనిని విధి నిర్ణయించినదిగా భావించి, విచిత్రమైన కథలు చెప్పకు.
1.75.19
राजवद्रूपवेषौ ते ब्राह्मीं वाचं बिभर्षि च ।
को नाम त्वं कुतश्चासि कस्य पुत्रश्च शस मे ॥ १.७५.१९ ॥
నీ రూపం, వేషం రాజులా ఉన్నాయి; అయినా నీవు బ్రాహ్మణ వాణిని పలుకుతున్నావు. నీవు ఎవరు, ఎక్కడి నుండి వచ్చావు, ఎవరి కుమారుడవు? నాకు చెప్పు.
1.75.20
ब्रहमचर्येण वेदो मे कृत्स्रः श्रुतिपथं गतः ।
राजाहं राजपुत्रश्च ययातिरिति विश्रुतः ॥ १.७५.२० ॥
బ్రహ్మచర్యంతో నేను సంపూర్ణ వేదాన్ని విని ఆకళింపు చేసుకున్నాను. నేను రాజును, రాజకుమారుడను; యయాతి అని ప్రసిద్ధుడను.
1.75.21
केनास्यर्थेन नृपते इमं देशमुपागतः ।
जिघृक्षुर्वारिजं किंचिदथवा मृगलिप्सया ॥ १.७५.२१ ॥
ఓ రాజా, ఏ ప్రయోజనంతో ఈ ప్రదేశానికి వచ్చావు? నీటిలో పుట్టిన దేనినైనా తీసుకోవాలనే కోరికతోనా, లేక జింకను పట్టాలనే ఆశతోనా?
1.75.22
मृगलिप्सुरहं भद्रे पानीयार्थमुपागतः ।
बहुधाऽप्यनुयुक्तोऽस्मि तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १.७५.२२ ॥
ఓ భద్రా, నేను జింక కోసం కాదు, నీటి కోసమే వచ్చాను. చాలాసార్లు నన్ను అడిగారు; కాబట్టి నాకు అనుమతి ఇవ్వడం నీకు తగినది.
1.75.23
द्वाभ्यां कन्यासहस्राभ्यां दास्या शर्मिष्ठया सह ।
त्वदधीनाऽस्मि भद्रं ते सखा भर्ता च मे भव ॥ १.७५.२३ ॥
రెండు వేల కన్యలతో, దాసి శర్మిష్ఠతో కలిసి నేను నీ అధీనంలో ఉన్నాను. నీకు శుభం కలుగుగాక; నీవు నా సఖుడవు, భర్తవు కావాలి.
1.75.24
असुरेन्द्रसुतामीक्ष्य तस्यां सक्तेन चेतसा ।
शर्मिष्ठा महिषी मह्यमिति मत्वा वचोऽब्रवीत् ॥ १.७५.२४ ॥
అసుర రాజు కుమార్తెను చూసి, ఆమెపై మనసు అంటుకుని, 'శర్మిష్ఠ నా పట్టమహిషి అవుతుంది' అని తలచి అతడు ఈ మాటలు పలికాడు.
1.75.25
विद्ध्यौशनसि भद्रं ते न त्वामर्होऽस्मि भामिनि ।
अविवाह्या हि राजानो देवयानि पितुस्तव ॥ १.७५.२५ ॥
ఉశనసుని కూతురా, నీకు శుభం కలుగుగాక. ఓ సుందరీ, నేను నీకు తగినవాడను కాను. దేవయానీ, రాజులు నీ తండ్రి వంశపు కన్యలను వివాహం చేసుకోరు.
1.75.26
परभार्या स्वसा श्रेष्ठा सगोत्रा पतिता स्नुषा ।
अवरा भिक्षुकाऽस्वस्था अगम्याः कीर्तिता बुधैः ॥ १.७५.२६ ॥
పరుని భార్య, సోదరి, శ్రేష్ఠురాలు, సగోత్రురాలు, పతితురాలు, కోడలు, హీనవర్ణురాలు, భిక్షురాలు, అనారోగ్యవంతురాలు — వీరిని పండితులు అగమ్యులని చెప్పారు.
1.75.27
संसृष्टं ब्रह्मणा क्षत्रं क्षत्रेण ब्रह्म संहितम् ।
अन्यत्वमस्ति न तयोरेकान्ततरमास्थिते।
ऋषिश्चाप्यृषिपुत्रश्च नाहुषाङ्ग वहस्व माम् ॥ १.७५.२७ ॥
బ్రాహ్మణంతో క్షత్రియం కలిసి ఉంది; క్షత్రియంతో బ్రాహ్మణం కలిసి ఉంది. ఈ ఇద్దరికీ పూర్తిగా భేదం లేదు. ఋషియే, ఋషి పుత్రుడే — నహుషుని కుమారుడా, నన్ను స్వీకరించు.
1.75.28
एकदेहोद्भवा वर्णाश्चत्वारोऽपि वराङ्गने ।
पृथग्धर्माः पृथक्शौचास्तेषां तु ब्राह्मणो वरः ॥ १.७५.२८ ॥
ఓ సుందరీ, నాలుగు వర్ణాలు ఒకే దేహం నుండి పుట్టినా, వాటి ధర్మాలు, శుచులు వేరువేరు. వారిలో బ్రాహ్మణుడే శ్రేష్ఠుడు.
1.75.29
पाणि धर्मो नाहुषाऽयं न पुंभिः सेवितः पुरा ।
तं मे त्वमग्रहीरग्रे वृणोमि त्वामहं ततः ॥ १.७५.२९ ॥
నహుషుని కుమారుడా, చేయి పట్టుకోవడం అనే ఈ ధర్మాన్ని పూర్వం పురుషులు పాటించలేదు. నా చేతిని నువ్వు మొదట పట్టుకున్నావు; కాబట్టి నేను నిన్నే ఎన్నుకుంటున్నాను.
1.75.30
कथं नु मे मनस्विन्याः पाणिमन्यः पुमान्स्पृशेत् ।
गृहीतमृषिपुत्रेण स्वयं वाप्यृषिणा त्वया ॥ १.७५.३० ॥
ఋషి పుత్రుడు పట్టుకున్న, లేదా నువ్వే — ఋషివై ఉండి — పట్టుకున్న నా మనస్విని చేతిని మరో పురుషుడు ఎలా తాకగలడు?
1.75.31
क्रुद्धादाशीविषात्सर्पाज्ज्वलनात्सर्वतोमुखात् ।
दुराधर्षतरो विप्रो ज्ञेयः पुंसा विजानता ॥ १.७५.३१ ॥
కోపించిన విషసర్పం కంటే, సర్వముఖమైన అగ్ని కంటే కూడా బ్రాహ్మణుడు ఎదుర్కోవడానికి మరింత కఠినుడు అని తెలివైనవాడు తెలుసుకోవాలి.
1.75.32
कथमाशीविषात्सर्पाज्ज्वलनात्सर्वतोमुखात् ।
दुराधर्षतरो विप्र इत्यात्थ पुरुषर्षभ ॥ १.७५.३२ ॥
ఓ పురుషశ్రేష్ఠా, విషసర్పం కంటే, సర్వముఖ అగ్ని కంటే బ్రాహ్మణుడు కఠినుడని నువ్వు ఎలా చెబుతున్నావు?
1.75.33
एकमाशीविषो हन्ति शस्त्रेणैकश्च वध्यते ।
हन्ति विप्रः सराष्ट्राणि पुराण्यपि हि कोपितः ॥ १.७५.३३ ॥
విషసర్పం ఒక్కరినే చంపుతుంది; ఆయుధంతో ఒక్కరే చంపబడతారు. కానీ కోపించిన బ్రాహ్మణుడు రాష్ట్రాలతో సహా నగరాలను కూడా నాశనం చేస్తాడు.
1.75.34
दुराधर्षतरो विप्रस्तस्माद्भीरु मतो मम ।
अतोऽदत्तां च पित्रा त्वां भद्रे न विवहाम्यहम् ॥ १.७५.३४ ॥
బ్రాహ్మణుడు ఎదుర్కోవడానికి కఠినుడని నా అభిప్రాయం, భీరూ. కాబట్టి ఓ భద్రే, నీ తండ్రి ఇవ్వనిదానిని నేను వివాహం చేసుకోను.
1.75.35
दत्तां वहस्व तन्मा त्वं पित्रा राजन्वृतो मया ।
आयचतो भयं नास्ति दत्तां च प्रतिगृह्णतः ॥ १.७५.३५ ॥
ఓ రాజా, నా తండ్రి నన్ను ఇచ్చాడు కాబట్టి నన్ను వివాహం చేసుకో; నేను నిన్నే ఎన్నుకున్నాను. అడిగేవానికి భయం లేదు, ఇచ్చినదాన్ని స్వీకరించేవానికీ భయం లేదు.
1.75.36
तिष्ठ राजन्मुहूर्तं च प्रेषयिष्याम्यहं पितुः ।
गच्छ त्वं धात्रिके शीघ्रं ब्रह्मकल्पमिहानय।
स्वयंवरे वृतं शीघ्रं निवेदय च नाहुषम् ॥ १.७५.३६ ॥
ఓ రాజా, ఒక్క క్షణం ఆగు; నేను తండ్రి వద్దకు దూతను పంపుతాను. ఓ ధాత్రీ, త్వరగా వెళ్లి బ్రాహ్మణుని వంటివాడిని ఇక్కడికి తీసుకురా. స్వయంవరంలో ఎన్నుకున్న నహుషుని కుమారుని గురించి త్వరగా తెలియజెయ్యి.
1.75.37
त्वरितं देवयान्याथ संदिष्टं पितुरात्मनः ।
सर्वं निवेदयामास धात्री तस्मै यथातथम् ॥ १.७५.३७ ॥
అప్పుడు దేవయాని తన తండ్రి ఇచ్చిన ఆజ్ఞను త్వరగా చెప్పింది; ధాత్రి దానిని అతనికి యథాతథంగా నివేదించింది.
1.75.38
श्रुत्वैव च स राजानं दर्शयामास भार्गवः ।
दृष्ट्वैव चागतं शुक्रं ययातिः पृथिवीपतिः।
ववन्दे ब्राह्मणं काव्यं प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः ॥ १.७५.३८ ॥
అది విన్న వెంటనే భార్గవుడు (శుక్రుడు) రాజుకు దర్శనమిచ్చాడు; వచ్చిన శుక్రుడిని చూసి భూపతి యయాతి బ్రాహ్మణుడైన కావ్యుడికి నమస్కరించి చేతులు జోడించి వినయంగా నిలిచాడు.
1.75.39
राजायं नाहुषस्तात दुर्गमे पाणिमग्रहीत् ।
नान्यपूर्वगृहीतं मे तेनाहमभया कृता।
नमस्ते देहि मामस्मै लोके नान्यं पतिं वृणे ॥ १.७५.३९ ॥
తండ్రీ, ఈ నహుషుని కుమారుడైన రాజు కష్టమైన స్థితిలో నా చేయిని పట్టుకున్నాడు. నా చేయిని ఇంతకు ముందు మరెవరూ పట్టలేదు; అతడు నన్ను భయరహితురాలిని చేశాడు. మీకు నమస్కారం; నన్ను వీడికి ఇవ్వండి, లోకంలో నేను వేరే భర్తను కోరను.
1.75.40
अन्यो धर्मः प्रियस्त्वन्यो वृतस्ते नाहुषः पतिः ।
कचशापात्त्वया पूर्वं नान्यद्भवितुमर्हति ॥ १.७५.४० ॥
ఒక ధర్మం ప్రియమైనది, మరొకటి వేరైనది; నీవు నహుషుని కుమారుడిని భర్తగా ఎన్నుకున్నావు. కచుని శాపం కారణంగా నీకు ముందు వేరొక భర్త కావడం తగదు.
1.75.41
वृतोऽनया पतिर्वीर सुतया त्वं ममेष्टया ।
स्वयं ग्रहे महान्दोषो ब्राह्मण्या वर्णसंकरात्।
गृहाणेमां मया दत्तां महिषीं नहुषात्मज ॥ १.७५.४१ ॥
వీరుడా, నా ప్రియ కుమార్తె ఈ భర్తను ఎన్నుకుంది. తనంతట తానే వివాహం చేసుకోవడం బ్రాహ్మణ స్త్రీకి వర్ణసంకరం వల్ల గొప్ప దోషం. నహుష కుమారుడా, నేను ఇస్తున్న ఈ మహిషిని (రాణిని) స్వీకరించు.
1.75.42
अधर्मो न स्पृशेदेष महान्मामिह भार्गव ।
वर्णसंकरजो ब्रह्मन्निति त्वां प्रवृणोम्यहम् ॥ १.७५.४२ ॥
భార్గవా, ఇక్కడ ఈ మహా అధర్మం నన్ను తాకకుండు గాక. బ్రాహ్మణా, వర్ణసంకరం వలన జన్మించిన నేను నిన్ను ఇలా వరిస్తున్నాను.
1.75.43
अधर्मात्त्वां विमुञ्चामि शृणु त्वं वरमीप्सितम् ।
अस्मिन्विवाहे मा म्लासीरहं पापं नुदामि ते ॥ १.७५.४३ ॥
అధర్మం నుండి నిన్ను విడిపిస్తాను. నీ కోరిన వరాన్ని వినుము. ఈ వివాహంలో విచారపడకు; నీ పాపాన్ని నేను తొలగిస్తాను.
1.75.44
वहस्व भार्यां धर्मेण देवयानीं सुमध्यमाम् ।
अनया सह संप्रीतिमतुलां समवाप्नुहि ॥ १.७५.४४ ॥
ధర్మానుసారంగా సుమధ్యమ అయిన దేవయానిని భార్యగా స్వీకరించు. ఆమెతో సాటిలేని ప్రేమను పొందుము.
1.75.45
इयं चापि कुमारी ते शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
संपूज्या सततं राजन्मा चैनां शयने ह्वयेः ॥ १.७५.४५ ॥
రాజా, వృషపర్వుని కుమార్తె ఈ కన్య శర్మిష్ఠ నీచే ఎల్లప్పుడూ గౌరవింపబడాలి. ఈమెను శయ్యకు పిలువకు.
1.75.46
रहस्येनां समाहूय न वदेर्न च संस्पृशेः ।
वहस्व भार्यां भद्रं ते यथा काममवाप्स्यसि ॥ १.७५.४६ ॥
ఏకాంతంలో ఆమెను పిలిచి మాట్లాడకు, తాకకు. భార్యను స్వీకరించు; నీకు మేలు కలుగుగాక, నీ కోరిక నెరవేరుతుంది.
1.75.47
एवमुक्तो ययातिस्तु शुक्रं कृत्वा प्रदक्षिणम् ।
शास्त्रोक्तविधिना राजा विवाहमकरोच्छुभम् ॥ १.७५.४७ ॥
శుక్రుడు ఇలా చెప్పగా, రాజు యయాతి శుక్రునికి ప్రదక్షిణం చేసి, శాస్త్రోక్త విధిగా శుభ వివాహాన్ని జరిపాడు.
1.75.48
लब्ध्वा शुक्रान्महद्वित्तं देवयानीं तदोत्तमाम् ।
द्विसहस्रेण कन्यानां तथा शर्मिष्ठया सह ॥ १.७५.४८ ॥
శుక్రుని నుండి గొప్ప సంపదను, ఉత్తమురాలైన దేవయానిని పొంది, రెండువేల కన్యలతో, అలాగే శర్మిష్ఠతో కలిసి.
1.75.49
संपूजितश्च शुक्रेण दैत्यैश्च नृपसत्तमः ।
जगाम स्वपुरं हृष्टोऽनुज्ञातोऽथ महात्मना ॥ १.७५.४९ ॥
శుక్రునిచే, దైత్యులచే గౌరవించబడిన ఆ ఉత్తమ రాజు, మహాత్ముని అనుమతి పొంది ఆనందంగా తన నగరానికి వెళ్ళాడు.