મહાભારત · અધ્યાય 1.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.77.1
तस्मिन्नक्षत्रसंयोगे शुक्ले पुण्यर्क्षगेन्दुना ।
स राजा मुमुदे सम्राट् तया शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.१ ॥
તે નક્ષત્ર-સંયોગમાં, શુક્લ પક્ષમાં, ચંદ્ર શુભ નક્ષત્રમાં હતો ત્યારે, તે સમ્રાટ રાજાએ શર્મિષ્ઠા સાથે આનંદ માણ્યો.
1.77.2
प्रजानां श्रीरिवाभ्याशे शर्मिष्ठा ह्यभवद्वधूः ।
पन्नगीवोग्ररूपा वै देवयानी ममाप्यभूत् ॥ १.७७.२ ॥
પ્રજાની શ્રી જેવી નજીક રહેલી શર્મિષ્ઠા વધૂ બની; અને ઉગ્ર રૂપવાળી નાગિણી જેવી દેવયાની પણ મારી થઈ.
1.77.3
पर्जन्य इव सस्यानां देवानाममृतं यथा ।
तद्वन्ममापि संभूता शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी।
इत्येवं मनसा ज्ञात्वा देवयानीमवर्जयत् ॥ १.७७.३ ॥
પાક માટે જેમ મેઘ અને દેવો માટે જેમ અમૃત, તેમ મારા માટે પણ વર્ષાપર્વ જેવી શર્મિષ્ઠા જન્મી છે—એમ મનમાં વિચારીને તેણે દેવયાનીનો ત્યાગ કર્યો.
1.77.4
श्रुत्वा कुमारं जातं तु देवयानी शुचिस्मिता ।
चिन्तयामास दुःखार्ता शर्मिष्ठां प्रति भारत ॥ १.७७.४ ॥
પુત્રનો જન્મ થયો છે એ સાંભળીને શુચિસ્મિતા દેવયાની, હે ભારત, દુઃખથી પીડાઈ શર્મિષ્ઠા વિશે વિચારવા લાગી.
1.77.5
अभिगम्य च शर्मिष्ठां देवयान्यब्रवीदिदम् ।
किमिदं वृजिनं सुभ्रु कृतं वै कामलुब्धया ॥ १.७७.५ ॥
શર્મિષ્ઠા પાસે જઈને દેવયાની બોલી—'હે સુંદર ભ્રમરોવાળી, કામલોભથી તેં આ કેવું પાપ કર્યું?'
1.77.6
ऋषिरभ्यागतः कश्चिद्धर्मात्मा वेदपारगः ।
स मया वरदः कामं याचितो धर्मसंहितम् ॥ १.७७.६ ॥
એક ધર્માત્મા, વેદપારંગત ઋષિ અતિથિ બનીને આવ્યા હતા. તે વરદાતા પાસે મેં ધર્મ અનુસાર ઇચ્છિત વર માંગ્યો.
1.77.7
अपत्यार्थे स तु मया वृतो वै चारुहासिनि ।
नाहमन्यायतः काममाचरामि शुचिस्मिते।
तस्मादृषेर्ममापत्यमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७७.७ ॥
શર્મિષ્ઠા બોલી: હે સુંદર હસનારી, સંતાન માટે તેમને મેં વર્યા હતા. હે શુચિસ્મિતા, હું અન્યાયથી કામ પૂરો કરતી નથી. તેથી તે સંતાન ઋષિનું જ છે, એ હું તને સાચું કહું છું.
1.77.8
शोभनं भीरु यद्येवमथ स ज्ञायते द्विजः ।
गोत्रनामाभिजनतो वेत्तुमिच्छामि तं द्विजम् ॥ १.७७.८ ॥
દેવયાની બોલી: હે ભીરુ, એમ હોય તો સારું. હવે તે બ્રાહ્મણને તેના ગોત્ર, નામ અને કુળથી ઓળખવા ઇચ્છું છું.
1.77.9
तपसा तेजसा चैव दीप्यमानं यथा रविम् ।
तं दृष्ट्वा मम संप्रष्टुं शक्तिर्नासीच्छुचिस्मिते ॥ १.७७.९ ॥
શર્મિષ્ઠા બોલી: હે શુચિસ્મિતા, તપ અને તેજથી સૂર્ય સમાન ચમકતા તેમને જોઈને, તેમને પૂછવાની શક્તિ મારામાં નહોતી.
1.77.10
यद्येतदेवं शर्मिष्ठे न मन्युर्विद्यते मम ।
अपत्यं यदि ते लब्धं ज्येष्ठाच्छ्रेष्ठाच्च वै द्विजात् ॥ १.७७.१० ॥
દેવયાની બોલી: હે શર્મિષ્ઠા, જો આ એવું હોય તો મારા મનમાં ક્રોધ નથી. જો તેં જ્યેષ્ઠ અને શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણથી સંતાન મેળવ્યું હોય તો.
1.77.11
अन्योन्यमेवमुक्त्वा तु संप्रहस्य च ते मिथः ।
जगाम भार्गवी वेश्म तथ्यमित्यवजग्मुषी ॥ १.७७.११ ॥
આ રીતે એકબીજાને કહીને અને પરસ્પર ખૂબ હસીને, તે સત્ય માનીને ભાર્ગવી પોતાના ઘરે ગઈ.
1.77.12
ययातिर्देवयान्यां तु पुत्रावजनयन्नृपः ।
यदुं च तुर्वसुं चैव शक्रविष्णू इवापरौ ॥ १.७७.१२ ॥
રાજા યયાતિએ દેવયાનીથી યદુ અને તુર્વસુ એ બે પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા; તેઓ જાણે ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ જેવા બીજા બે હતા.
1.77.13
तस्मिन्काले तु राजर्षिर्ययातिः पृथिवीपतिः ।
माध्वीकरससंयुक्तां मदिरां मदवर्धनीम् ॥ १.७७.१३ ॥
તે સમયે રાજર્ષિ યયાતિ, પૃથ્વીના સ્વામી, માધ્વીક રસ મિશ્રિત, મદ વધારનારી મદિરા [ધારણ કરતા હતા].
1.77.14
पाययामास शुक्रस्य तनयां रक्तपिङ्गलाम् ।
पीत्वा पीत्वा च मदिरां देवयानी मुमोह सा ॥ १.७७.१४ ॥
તેણે શુક્રની પુત્રી, લાલ-પીળી કાંતિવાળી [દેવયાનીને] મદિરા પીવડાવી. વારંવાર મદિરા પીને દેવયાની મોહિત થઈ ગઈ.
1.77.15
रुदती गायमाना च नृत्यन्ती च मुहुर्मुहुः ।
बहु प्रलपती देवी राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.७७.१५ ॥
રડતી, ગાતી, વારંવાર નાચતી, ઘણું વિલાપ કરતી દેવીએ રાજાને આ કહ્યું.
1.77.16
राजवद्रूपवेषौ ते किमर्थं त्वमिहागतः ।
केन कार्येण संप्राप्तो निर्जनं गहनं वनम् ॥ १.७७.१६ ॥
રાજા જેવા રૂપ અને વેશવાળા તું અહીં શા માટે આવ્યો છે? કયા કાર્ય માટે આ નિર્જન, ગાઢ વનમાં પહોંચ્યો છે?
1.77.17
द्विजश्रेष्ठ नृपश्रेष्ठो ययातिश्चोग्रदर्शनः ।
तस्मादितः पलायस्व हितमिच्छसि चेद्द्विज ॥ १.७७.१७ ॥
હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ! નૃપશ્રેષ્ઠ યયાતિ ભયંકર દેખાવવાળા છે. તેથી, હે દ્વિજ, જો તારું હિત ઇચ્છતો હોય તો અહીંથી ભાગી જા.
1.77.18
इत्येवं प्रलपन्तीं तां देवयानीं तु नाहुषः ।
भर्त्सयामास वचनैरनर्हां पापवर्धनीम् ॥ १.७७.१८ ॥
આ રીતે વિલાપ કરતી દેવયાનીને નહુષપુત્ર યયાતિએ અયોગ્ય, પાપ વધારનારા વચનો વડે ધમકાવી.
1.77.19
ततो वर्षवरान्मूकान्व्यङ्गान्वृद्धांश्च पङ्गुकान् ।
रक्षणे देवयान्याः स पोषणे च शशास तान् ॥ १.७७.१९ ॥
પછી તેણે દેવયાનીના રક્ષણ અને પોષણ માટે મૂંગા, વિકલાંગ, વૃદ્ધ અને લંગડા તથા નપુંસક સેવકોને નિયુક્ત કર્યા.
1.77.20
ततस्तु नाहुषो राजा शर्मिष्ठां प्राप्य बुद्धिमान् ।
रेमे च सुचिरं कालं तया शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.२० ॥
પછી બુદ્ધિમાન નહુષપુત્ર રાજાએ શર્મિષ્ઠાને પ્રાપ્ત કરી અને તેની સાથે લાંબા સમય સુધી આનંદ માણ્યો.
1.77.21
तस्मादेव तु राजर्षेः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
द्रुह्युं चानुं च पूरुं च त्रीन्कुमारानजीजनत् ॥ १.७७.२१ ॥
તે રાજર્ષિથી વૃષપર્વાની પુત્રી શર્મિષ્ઠાએ દ્રુહ્યુ, અનુ અને પૂરુ નામના ત્રણ પુત્રોને જન્મ આપ્યો.
1.77.22
ततः काले तु कस्मिंश्चिद्देवयानी शुचिस्मिता ।
ययातिसहिता राजञ्जगाम रहितं वनम् ॥ १.७७.२२ ॥
હે રાજન, પછી કોઈ સમયે પવિત્ર હાસ્યવાળી દેવયાની યયાતિ સાથે એકાંત વનમાં ગઈ.
1.77.23
ददर्श च तदा तत्र कुमारान्देवरूपिणः ।
क्रीडमानान्सुविश्रब्धान्विस्मिता चेदमब्रवीत् ॥ १.७७.२३ ॥
ત્યારે ત્યાં તેણે દેવસ્વરૂપ બાળકોને નિર્ભય રીતે રમતા જોયા અને આશ્ચર્યચકિત થઈને આમ કહ્યું.
1.77.24
कस्यैते दारका राजन्देवपुत्रोपमाः शुभाः ।
वर्चसा रूपतश्चैव सदृशा मे मतास्तव ॥ १.७७.२४ ॥
હે રાજન, દેવપુત્રો જેવા આ સુંદર બાળકો કોના છે? તેજ અને રૂપમાં એ મને અને તમને સમાન લાગે છે.
1.77.25
एवं पृष्ट्वा तु राजानं कुमारान्पर्यपृच्छत ॥ १.७७.२५ ॥
આ રીતે રાજાને પૂછ્યા પછી તેણે કુમારોને પણ પૂછ્યું.
1.77.26
तस्मिन्काले तु तच्छ्रुत्वा धात्री तेषां वचोऽब्रवीत् ।
किं न ब्रूत कुमारा वः पितरं वै द्विजर्षभम् ॥ १.७७.२६ ॥
ત્યારે તે સાંભળીને ધાત્રીએ તેમની વાતના જવાબમાં કહ્યું, "કુમારો, તમે તમારા પિતા, એ દ્વિજશ્રેષ્ઠ વિશે કેમ કહેતા નથી?"
1.77.27
ऋषिश्च ब्राह्मणश्चैव द्विजातिश्चैव नः पिता ।
शर्मिष्ठा नानृतं ब्रूते देवयानि क्षमस्व नः ॥ १.७७.२७ ॥
"અમારા પિતા ઋષિ, બ્રાહ્મણ અને દ્વિજાતિ છે. શર્મિષ્ઠા જૂઠું બોલતી નથી. દેવયાની, અમને માફ કર."
1.77.28
किंनामधेयगोत्रो वः पुत्रका ब्राह्मणः पिता ।
प्रब्रूत तत्त्वतः क्षिप्रं कश्चासौ क्व च वर्तते ॥ १.७७.२८ ॥
"પુત્રો, તમારા તે બ્રાહ્મણ પિતાનું નામ અને ગોત્ર શું છે? સાચે જ જલદી કહો, તે કોણ છે અને ક્યાં રહે છે?"
1.77.29
प्रब्रूत मे यथा तथ्यं श्रोतुमिच्छामि तं ह्यहम् ।
एवमुक्ताः कुमारस्ते देवयान्या सुमध्यया ॥ १.७७.२९ ॥
"જેવું સત્ય હોય તેવું કહો, હું તેમના વિશે સાંભળવા ઇચ્છું છું." સુમધ્યા દેવયાનીએ આ રીતે કહેતા, તે કુમારો…
1.77.30
तेऽदर्शयन्प्रदेशिन्या तमेव नृपसत्तमम् ।
शर्मिष्ठां मातरं चैव तथाऽऽचख्युश्च दारकाः ॥ १.७७.३० ॥
તેમણે તર્જની વડે એ જ શ્રેષ્ઠ રાજા તરફ ઇશારો કર્યો; અને તે બાળકોએ માતા શર્મિષ્ઠા વિશે પણ એ જ રીતે કહ્યું.
1.77.31
इत्युक्त्वा सहितास्ते तु राजानमुपचक्रमुः ।
नाभ्यनन्दत तान्राजा देवयान्यास्तदान्तिके ॥ १.७७.३१ ॥
આમ કહીને તેઓ સૌ સાથે રાજા પાસે આવ્યા; પણ દેવયાની સમક્ષ રાજાએ તેમનું સ્વાગત ન કર્યું.
1.77.32
रुदन्तस्तेऽथ शर्मिष्ठामभ्ययुर्बालकास्ततः ।
अविब्रुवन्ती किंचिच्च राजानं चारुलोचना ॥ १.७७.३२ ॥
રડતાં રડતાં એ બાળકો શર્મિષ્ઠા પાસે ગયા; સુંદર નેત્રોવાળી તેણે કંઈ કહ્યું નહીં, રાજાને પણ કંઈ કહ્યું નહીં.
1.77.33
नातिदूराच्च राजानं सा चातिष्ठदवाङ्मुखी ।
श्रुत्वा तेषां तु बालानां सव्रीड इव पार्थिवः ॥ १.७७.३३ ॥
તે રાજાથી બહુ દૂર નહીં, નીચું મોં કરીને ઊભી રહી; એ બાળકોની વાત સાંભળીને રાજા જાણે શરમાઈ ગયો.
1.77.34
प्रतिवक्तुमशक्तोऽभूत्तूष्णींभूतोऽभवन्नृपः ।
दृष्ट्वा तु तेषां बालानां प्रणयं पार्थिवं प्रति ॥ १.७७.३४ ॥
રાજા જવાબ આપવા અસમર્થ થઈને મૌન થઈ ગયો; એ બાળકોનો રાજા પ્રત્યેનો સ્નેહ જોઈને.
1.77.35
बुद्ध्वा तु तत्त्वतो देवी शर्मिष्ठापिदमब्रवीत् ।
अभ्यागच्छति मां कश्चिदृषिरित्येवमब्रवीः ॥ १.७७.३५ ॥
સત્ય સમજીને દેવી શર્મિષ્ઠાએ પણ આ કહ્યું: 'મારી પાસે કોઈ ઋષિ આવે છે, એમ તેં આવું કહ્યું હતું.'
1.77.36
ययातिमेवं राजानं त्वं गोपायसि भामिनि ।
पूर्वमेव मया प्रोक्तं त्वया तु वृजिनं कृतम् ॥ १.७७.३६ ॥
'હે સુંદરી, આ રીતે તું રાજા યયાતિનું રક્ષણ કરે છે; મેં પહેલાં જ કહ્યું હતું, પણ તેં અપરાધ કર્યો છે.'
1.77.37
मदधीना सती कस्मादकार्षीर्विप्रियं मम ।
तमेवाऽऽसुरधर्मं त्वमास्थिता न बिभेषि मे ॥ १.७७.३७ ॥
મારા પર આધારિત સતી, તેં મને અપ્રિય કેમ કર્યું? એ જ આસુરી ધર્મનો આશ્રય લઈને તું મારાથી ડરતી નથી?
1.77.38
यदुक्तमृषिरित्येव तत्सत्यं चारुहासिनि ।
न्यायतो धर्मतश्चैव चरन्ती न बिभेमि ते ॥ १.७७.३८ ॥
"ઋષિ" એમ જે કહ્યું તે સાચું છે, હે સુંદર હસનારી. ન્યાય અને ધર્મથી ચાલતી હું તારાથી ડરતી નથી.
1.77.39
यदा त्वया वृतो भर्ता वृत एव तदा मया ।
सखीभर्ता हि धर्मेण भर्ता भवति शोभने ॥ १.७७.३९ ॥
તેં પતિને વર્યો ત્યારે જ મેં પણ તેને વર્યો. હે શોભને, ધર્મથી સખીનો પતિ પણ પતિ બને છે.
1.77.40
पूज्यासि मम मान्या च ज्येष्ठा च ब्राह्मणी ह्यसि ।
त्वत्तोपि मे पूज्यतमो राजर्षिः किं न वेत्थ तत् ॥ १.७७.४० ॥
તું મારી પૂજનીય અને માનનીય છે, બ્રાહ્મણી હોવાથી જ્યેષ્ઠ પણ છે. પણ તારાથી પણ મારા માટે સૌથી પૂજનીય રાજર્ષિ છે. શું તું એ જાણતી નથી?
1.77.41
त्वत्पित्रा मम गुरुणा सह दत्ते उभे शुभे ।
ततो भर्ता च पूज्यश्च पोष्यां पोषयतीह माम् ॥ १.७७.४१ ॥
તારા પિતાએ મારા ગુરુ સાથે આપણ બંનેને આપ્યા, હે શુભે. તેથી પતિ પણ પૂજનીય છે; અહીં પોષણ કરનાર મને, પોષ્યાને, પોષે છે.
1.77.42
श्रुत्वा तस्यास्ततो वाक्यं देवयान्यब्रवीदिदम् ।
रमस्वेह यथाकामं देव्या शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.४२ ॥
તેના વચનો સાંભળીને દેવયાની બોલી — "અહીં રાણી શર્મિષ્ઠા સાથે તારી ઇચ્છા મુજબ રમ."
1.77.43
राजन्नाद्येह वत्स्यामि विप्रियं मे कृतं त्वया ।
इति जज्वाल कोपेन देवयानी ततो भृशम् ॥ १.७७.४३ ॥
રાજન, આજે હું અહીં રહીશ નહીં; તમે મારું અપ્રિય કર્યું છે. એમ કહીને દેવયાની ક્રોધથી અત્યંત બળી ઊઠી.
1.77.44
निर्दहन्तीव सव्रीडां शर्मिष्ठां समुदीक्ष्य च ।
अपविध्य च सर्वाणि भूषणान्यसितेक्षणा ॥ १.७७.४४ ॥
શરમાયેલી શર્મિષ્ઠાને જાણે બાળતી હોય તેમ જોઈ અને બધાં આભૂષણો ફેંકી દઈને તે કાળી આંખોવાળી.
1.77.45
सहसोत्पतितां श्यामां दृष्ट्वा तां साश्रुलोचनाम् ।
तूर्णं सकाशं काव्यस्य प्रस्थितां व्यथितस्तदा ॥ १.७७.४५ ॥
અચાનક ઊઠીને, આંસુભરેલી આંખોવાળી, કાવ્ય (શુક્ર) પાસે ઝડપથી જતી તે શ્યામવર્ણા સ્ત્રીને જોઈને ત્યારે રાજા વ્યથિત થયો.
1.77.46
अनुवव्राज संभ्रान्तः पृष्ठतः सान्त्वयन्नृपः ।
न्यवर्तत नचैव स्म क्रोधसंरक्तलोचना ॥ १.७७.४६ ॥
ગભરાયેલો રાજા પાછળ પાછળ જઈને તેને સાંત્વન આપતો રહ્યો; પણ ક્રોધથી લાલ નેત્રોવાળી તે પાછી ફરી જ નહીં.
1.77.47
अविब्रुवन्ती किंचित्सा राजानं साश्रुलोचना ।
अचिरादेव संप्राप्ता काव्यस्योशनसोऽन्तिकम् ॥ १.७७.४७ ॥
રાજાને કંઈ પણ કહ્યા વિના, આંસુભરેલી આંખોવાળી તે તરત જ ઉશનસ (શુક્ર) કાવ્ય પાસે પહોંચી ગઈ.
1.77.48
सा तु दृष्ट्वै पितरमभिवाद्याग्रतः स्थिता ।
अनन्तरं यायातिस्तु पूजयामास भार्गवम् ॥ १.७७.४८ ॥
તે પિતાને જોઈને વંદન કરી આગળ ઊભી રહી. પછી યયાતિએ પણ ભાર્ગવ (શુક્ર)નું સન્માન કર્યું.
1.77.49
अधर्मेण जितो धर्मः प्रवृत्तमधरोत्तरम् ।
शर्मिष्ठयाऽतिवृत्ताऽस्मि दुहित्रा वृषपर्वणः ॥ १.७७.४९ ॥
અધર્મથી ધર્મ પરાજિત થયો; ઊલટું આચરણ પ્રવર્તી ગયું. વૃષપર્વાની પુત્રી શર્મિષ્ઠાએ મને ઓળંગી છે.
1.77.50
त्रयोऽस्यां जनिताः पुत्रा राज्ञाऽनेन ययातिना ।
दुर्भगाया मम द्वौ तु पुत्रौ तात ब्रवीमि ते ॥ १.७७.५० ॥
આ રાજા યયાતિએ તેના દ્વારા ત્રણ પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા. પિતાજી, દુર્ભાગી એવી મને તો બે જ પુત્રો છે; આ હું આપને કહું છું.
1.77.51
धर्मज्ञ इति विख्यात एष राजा भृगूद्वह ।
अतिक्रान्तश्च मर्यादां काव्यैतत्कथयामि ते ॥ १.७७.५१ ॥
આ રાજા ધર્મજ્ઞ તરીકે વિખ્યાત છે; પણ હે ભૃગુશ્રેષ્ઠ, તેણે મર્યાદા ઓળંગી છે. હે કાવ્ય, આ હું આપને કહું છું.
1.77.52
धर्मज्ञः सन्महाराज योऽधर्ममकृथाः प्रियम् ।
तस्माज्जरा त्वामचिराद्धर्षयिष्यति दुर्जया ॥ १.७७.५२ ॥
હે મહારાજ, ધર્મજ્ઞ હોવા છતાં તેં પ્રિય માટે અધર્મ કર્યો; તેથી દુર્જય જરા તને શીઘ્ર ઘેરી લેશે.
1.77.53
ऋतुं वै याचमानाया भगवन्नान्यचेतसा ।
दुहितुर्दानवेन्द्रस्य धर्म्यमेतत्कृतं मया ॥ १.७७.५३ ॥
હે ભગવન્, ઋતુની યાચના કરતી દાનવેન્દ્રની પુત્રી માટે મેં અન્યમનસ્ક થયા વિના, ધર્માનુસાર આ કર્યું.
1.77.54
ऋतुं वै याचमानाया न ददाति पुमानृतुम् ।
भ्रूणहेत्युच्यते ब्रह्मन् स इह ब्रह्मवादिभिः ॥ १.७७.५४ ॥
ઋતુની યાચના કરતી સ્ત્રીને જે પુરુષ ઋતુ નથી આપતો, હે બ્રાહ્મણ, તેને અહીં બ્રહ્મવાદીઓ ગર્ભહત્યારો કહે છે.
1.77.55
अभिकामां स्त्रियं यश्च गम्यां रहसि याचितः ।
नोपैति स च धर्मेषु भ्रूणहेत्युच्यते बुधैः ॥ १.७७.५५ ॥
એકાંતમાં ઇચ્છા સાથે માગેલી, ગમ્ય સ્ત્રી પાસે ધર્મ પ્રમાણે ન જનારને જ્ઞાનીઓ ગર્ભહત્યારો કહે છે.
1.77.56
यद्यद्वृणोति मां कश्चित्तत्तद्देयमिति व्रतम् ।
त्वया च सापि दत्ता मे नान्यं नाथमिहेच्छति ॥ १.७७.५६ ॥
મારી પાસે જે કોઈ જે માગે તે આપવું એ મારું વ્રત છે. તમે પણ તેને મને આપી હતી; તે અહીં બીજા સ્વામીને ઇચ્છતી નથી.
1.77.57
इत्येतानि समीक्ष्याहं कारणानि भृगूद्वह ।
अधर्मभयसंविग्नः शर्मिष्ठामुपजग्मिवान्।
मत्वैतन्मे धर्म इति कृतं ब्रह्मन्क्षमस्व माम् ॥ १.७७.५७ ॥
હે ભૃગુવંશશ્રેષ્ઠ, આ કારણોનો વિચાર કરીને, અધર્મના ભયથી વ્યાકુળ થઈને હું શર્મિષ્ઠા પાસે ગયો. આ મારો ધર્મ છે એમ માનીને મેં કર્યું; હે બ્રાહ્મણ, મને ક્ષમા કરો.
1.77.58
नन्वहं प्रत्यवेक्ष्यस्ते मदधीनोऽसि पार्थिव ।
मिथ्याचारस्य धर्मेषु चौर्यं भवति नाहुष ॥ १.७७.५८ ॥
હે રાજા, હું તમારા પર નજર રાખવાનો જ; તમે મારા અધીન છો. હે નહુષપુત્ર, ધર્મોમાં ખોટું આચરણ કરનારને ચોરીનો દોષ લાગે છે.
1.77.59
क्रुद्धेनोशनसा शप्तो ययातिर्नाहुषस्तदा ।
पूर्वं वयः परित्यज्य जरां सद्योऽन्वपद्यत ॥ १.७७.५९ ॥
ક્રોધિત ઉશનસે શાપ આપતાં નહુષપુત્ર યયાતિ તરત જ યૌવન ત્યજીને જરાવસ્થા પામ્યો.
1.77.60
अतृप्तो यौवनस्याहं देवयान्यां भृगूद्वह ।
प्रसादं कुरु मे ब्रह्मञ्जरेयं न विशेच्च माम् ॥ १.७७.६० ॥
હે ભૃગુવંશશ્રેષ્ઠ, દેવયાની સાથેના યૌવનથી હું હજી તૃપ્ત નથી. હે બ્રાહ્મણ, મારા પર કૃપા કરો; આ જરા મારામાં પ્રવેશ ન કરે.
1.77.61
नाहं मृषा ब्रवीम्येतज्जरां प्राप्तोऽसि भूमिप ।
जरां त्वेतां त्वमन्यस्मिन्संक्रामय यदीच्छसि ॥ १.७७.६१ ॥
શુક્ર બોલ્યા: હું આ ખોટું નથી કહેતો, હે ભૂમિપતિ, તને ઘડપણ આવ્યું છે. જો તું ઇચ્છે તો આ ઘડપણ બીજા કોઈને સંક્રમિત કર.
1.77.62
राज्यभाक्स भवेद्ब्रह्मन्पुण्यभाक्कीर्तिभाक्तथा ।
यो मे दद्याद्वयः पुत्रस्तद्भवाननुमन्यताम् ॥ १.७७.६२ ॥
યયાતિ બોલ્યા: હે બ્રાહ્મણ, જે પુત્ર મને પોતાની યુવાની આપશે તે રાજ્ય, પુણ્ય અને કીર્તિનો ભાગી થશે; આપ તેને સંમતિ આપો.
1.77.63
संक्रामयिष्यसि जरां येथेष्टं नहुषात्मज ।
मामनुध्याय भावेन न च पापमवाप्स्यसि ॥ १.७७.६३ ॥
શુક્ર બોલ્યા: હે નહુષપુત્ર, જેમ ઇચ્છે તેમ તું ઘડપણ સંક્રમિત કરીશ; ભાવથી મારું ધ્યાન કર, તને પાપ લાગશે નહીં.
1.77.64
वयो दास्यति ते पुत्रो यः स राजा भविष्यति ।
आयुष्मान्कीर्तिमांश्चैव बह्वपत्यस्तथैव च ॥ १.७७.६४ ॥
શુક્ર બોલ્યા: જે પુત્ર તને પોતાની યુવાની આપશે તે રાજા થશે; તે દીર્ઘાયુ, કીર્તિમાન અને ઘણાં સંતાનવાળો પણ થશે.