ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.77.1
तस्मिन्नक्षत्रसंयोगे शुक्ले पुण्यर्क्षगेन्दुना ।
स राजा मुमुदे सम्राट् तया शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.१ ॥
ಆ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನು ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಆ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ರಾಜನು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಿಸಿದನು.
1.77.2
प्रजानां श्रीरिवाभ्याशे शर्मिष्ठा ह्यभवद्वधूः ।
पन्नगीवोग्ररूपा वै देवयानी ममाप्यभूत् ॥ १.७७.२ ॥
ಪ್ರಜೆಗಳ ಶ್ರೀಯಂತೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಪತ್ನಿಯಾದಳು; ಉಗ್ರರೂಪದ ನಾಗಿನಿಯಂತೆ ದೇವಯಾನಿಯೂ ನನ್ನವಳಾದಳು.
1.77.3
पर्जन्य इव सस्यानां देवानाममृतं यथा ।
तद्वन्ममापि संभूता शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी।
इत्येवं मनसा ज्ञात्वा देवयानीमवर्जयत् ॥ १.७७.३ ॥
ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಮೃತದಂತೆ, ನನಗೂ ವರ್ಷಪರ್ವದಂತಹ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಅವನು ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.
1.77.4
श्रुत्वा कुमारं जातं तु देवयानी शुचिस्मिता ।
चिन्तयामास दुःखार्ता शर्मिष्ठां प्रति भारत ॥ १.७७.४ ॥
ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಶುಭ್ರ ನಗೆಯ ದೇವಯಾನಿ, ಓ ಭಾರತ, ದುಃಖದಿಂದ ನೊಂದು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.
1.77.5
अभिगम्य च शर्मिष्ठां देवयान्यब्रवीदिदम् ।
किमिदं वृजिनं सुभ्रु कृतं वै कामलुब्धया ॥ १.७७.५ ॥
ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ದೇವಯಾನಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು—'ಸುಂದರ ಹುಬ್ಬಿನವಳೇ, ಕಾಮಲೋಭದಿಂದ ನೀನು ಈ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡಿದೆ?'
1.77.6
ऋषिरभ्यागतः कश्चिद्धर्मात्मा वेदपारगः ।
स मया वरदः कामं याचितो धर्मसंहितम् ॥ १.७७.६ ॥
ಒಬ್ಬ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ವೇದಪಾರಂಗತನೂ ಆದ ಋಷಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದನು. ಆ ವರದಾತನಿಂದ ನಾನು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇಚ್ಛಿತ ವರವನ್ನು ಯಾಚಿಸಿದೆ.
1.77.7
अपत्यार्थे स तु मया वृतो वै चारुहासिनि ।
नाहमन्यायतः काममाचरामि शुचिस्मिते।
तस्मादृषेर्ममापत्यमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७७.७ ॥
ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಹೇಳಿದಳು: ಚಂದದ ನಗು ಉಳ್ಳವಳೇ, ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ನಾನು ವರಿಸಿದ್ದೆ. ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆಯೇ, ನಾನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾಮವನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಮಗು ಋಷಿಯದೇ ಎಂದು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
1.77.8
शोभनं भीरु यद्येवमथ स ज्ञायते द्विजः ।
गोत्रनामाभिजनतो वेत्तुमिच्छामि तं द्विजम् ॥ १.७७.८ ॥
ದೇವಯಾನಿ ಹೇಳಿದಳು: ಭೀರುವೇ, ಹಾಗಾದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಈಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಅವನ ಗೋತ್ರ, ಹೆಸರು, ಕುಲದಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
1.77.9
तपसा तेजसा चैव दीप्यमानं यथा रविम् ।
तं दृष्ट्वा मम संप्रष्टुं शक्तिर्नासीच्छुचिस्मिते ॥ १.७७.९ ॥
ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಹೇಳಿದಳು: ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆಯೇ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರನ್ನು ಕೇಳುವ ಶಕ್ತಿ ನನಗಿರಲಿಲ್ಲ.
1.77.10
यद्येतदेवं शर्मिष्ठे न मन्युर्विद्यते मम ।
अपत्यं यदि ते लब्धं ज्येष्ठाच्छ्रेष्ठाच्च वै द्विजात् ॥ १.७७.१० ॥
ದೇವಯಾನಿ ಹೇಳಿದಳು: ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯೇ, ಇದು ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಪವಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ನೀನು ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೆ.
1.77.11
अन्योन्यमेवमुक्त्वा तु संप्रहस्य च ते मिथः ।
जगाम भार्गवी वेश्म तथ्यमित्यवजग्मुषी ॥ १.७७.११ ॥
ಹೀಗೆ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿ, ಪರಸ್ಪರ ಬಹಳ ನಕ್ಕು, ಅದು ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪಿ, ಭಾರ್ಗವಿ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು.
1.77.12
ययातिर्देवयान्यां तु पुत्रावजनयन्नृपः ।
यदुं च तुर्वसुं चैव शक्रविष्णू इवापरौ ॥ १.७७.१२ ॥
ರಾಜ ಯಯಾತಿ ದೇವಯಾನಿಯಿಂದ ಯದು ಮತ್ತು ತುರ್ವಸು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅವರು ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನಂತಹ ಇನ್ನೆರಡು ಮಂದಿಯಂತಿದ್ದರು.
1.77.13
तस्मिन्काले तु राजर्षिर्ययातिः पृथिवीपतिः ।
माध्वीकरससंयुक्तां मदिरां मदवर्धनीम् ॥ १.७७.१३ ॥
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜರ್ಷಿ ಯಯಾತಿ, ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯ, ಮಾಧ್ವೀಕ ರಸದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ, ಮದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮದಿರೆಯನ್ನು [ಹೊಂದಿದ್ದನು].
1.77.14
पाययामास शुक्रस्य तनयां रक्तपिङ्गलाम् ।
पीत्वा पीत्वा च मदिरां देवयानी मुमोह सा ॥ १.७७.१४ ॥
ಅವನು ಶುಕ್ರನ ಮಗಳಾದ, ಕೆಂಪು-ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [ದೇವಯಾನಿಗೆ] ಮದಿರೆಯನ್ನು ಕುಡಿಸಿದನು. ಪದೇಪದೇ ಮದಿರೆಯನ್ನು ಕುಡಿದು ದೇವಯಾನಿ ಮೋಹಗೊಂಡಳು.
1.77.15
रुदती गायमाना च नृत्यन्ती च मुहुर्मुहुः ।
बहु प्रलपती देवी राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.७७.१५ ॥
ಅಳುತ್ತಾ, ಹಾಡುತ್ತಾ, ಪದೇಪದೇ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾ, ಬಹಳ ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಾ ಆ ದೇವಿ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
1.77.16
राजवद्रूपवेषौ ते किमर्थं त्वमिहागतः ।
केन कार्येण संप्राप्तो निर्जनं गहनं वनम् ॥ १.७७.१६ ॥
ರಾಜನಂತೆ ರೂಪ-ವೇಷವುಳ್ಳ ನೀನು ಯಾಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವೆ? ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ನಿರ್ಜನ, ದಟ್ಟ ಕಾಡಿಗೆ ತಲುಪಿರುವೆ?
1.77.17
द्विजश्रेष्ठ नृपश्रेष्ठो ययातिश्चोग्रदर्शनः ।
तस्मादितः पलायस्व हितमिच्छसि चेद्द्विज ॥ १.७७.१७ ॥
ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಯಾತಿಯು ಭಯಂಕರ ನೋಟದವನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ನಿನಗೆ ಹಿತ ಬೇಕಾದರೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿಹೋಗು.
1.77.18
इत्येवं प्रलपन्तीं तां देवयानीं तु नाहुषः ।
भर्त्सयामास वचनैरनर्हां पापवर्धनीम् ॥ १.७७.१८ ॥
ಹೀಗೆ ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ನಹುಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿಯು ಅನರ್ಹ, ಪಾಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗದರಿಸಿದನು.
1.77.19
ततो वर्षवरान्मूकान्व्यङ्गान्वृद्धांश्च पङ्गुकान् ।
रक्षणे देवयान्याः स पोषणे च शशास तान् ॥ १.७७.१९ ॥
ನಂತರ ಅವನು ದೇವಯಾನಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ಮೂಕರನ್ನು, ಅಂಗವಿಕಲರನ್ನು, ವೃದ್ಧರನ್ನು, ಕುಂಟರನ್ನು ಮತ್ತು ಷಂಡರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು.
1.77.20
ततस्तु नाहुषो राजा शर्मिष्ठां प्राप्य बुद्धिमान् ।
रेमे च सुचिरं कालं तया शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.२० ॥
ನಂತರ ಬುದ್ಧಿವಂತ ನಹುಷ ರಾಜನು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಬಹುಕಾಲ ರಮಿಸಿದನು.
1.77.21
तस्मादेव तु राजर्षेः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
द्रुह्युं चानुं च पूरुं च त्रीन्कुमारानजीजनत् ॥ १.७७.२१ ॥
ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯಿಂದ ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳಾದ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ದ್ರುಹ್ಯು, ಅನು ಮತ್ತು ಪೂರು ಎಂಬ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
1.77.22
ततः काले तु कस्मिंश्चिद्देवयानी शुचिस्मिता ।
ययातिसहिता राजञ्जगाम रहितं वनम् ॥ १.७७.२२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆಯಾದ ದೇವಯಾನಿ ಯಯಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
1.77.23
ददर्श च तदा तत्र कुमारान्देवरूपिणः ।
क्रीडमानान्सुविश्रब्धान्विस्मिता चेदमब्रवीत् ॥ १.७७.२३ ॥
ಆಗ ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ದೇವರೂಪದ ಬಾಲಕರು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
1.77.24
कस्यैते दारका राजन्देवपुत्रोपमाः शुभाः ।
वर्चसा रूपतश्चैव सदृशा मे मतास्तव ॥ १.७७.२४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ದೇವಪುತ್ರರಂತಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ಬಾಲಕರು ಯಾರವರು? ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇವರು ನನಗೂ ನಿನಗೂ ಸಮಾನರೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
1.77.25
एवं पृष्ट्वा तु राजानं कुमारान्पर्यपृच्छत ॥ १.७७.२५ ॥
ಹೀಗೆ ರಾಜನನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಅವಳು ಆ ಕುಮಾರರನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಿದಳು.
1.77.26
तस्मिन्काले तु तच्छ्रुत्वा धात्री तेषां वचोऽब्रवीत् ।
किं न ब्रूत कुमारा वः पितरं वै द्विजर्षभम् ॥ १.७७.२६ ॥
ಆಗ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ದಾದಿ ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: "ಕುಮಾರರೇ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ, ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನ ಬಗ್ಗೆ ಏಕೆ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ?"
1.77.27
ऋषिश्च ब्राह्मणश्चैव द्विजातिश्चैव नः पिता ।
शर्मिष्ठा नानृतं ब्रूते देवयानि क्षमस्व नः ॥ १.७७.२७ ॥
"ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಋಷಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದ್ವಿಜಾತಿ. ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವಯಾನಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು."
1.77.28
किंनामधेयगोत्रो वः पुत्रका ब्राह्मणः पिता ।
प्रब्रूत तत्त्वतः क्षिप्रं कश्चासौ क्व च वर्तते ॥ १.७७.२८ ॥
"ಮಕ್ಕಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗೋತ್ರ ಯಾವುದು? ನಿಜವಾಗಿ ಬೇಗನೆ ಹೇಳಿ, ಅವರು ಯಾರು, ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ?"
1.77.29
प्रब्रूत मे यथा तथ्यं श्रोतुमिच्छामि तं ह्यहम् ।
एवमुक्ताः कुमारस्ते देवयान्या सुमध्यया ॥ १.७७.२९ ॥
"ಇದ್ದಂತೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿ, ನಾನು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ." ಸುಮಧ್ಯೆ ದೇವಯಾನಿ ಹೀಗೆ ಕೇಳಲು, ಆ ಕುಮಾರರು…
1.77.30
तेऽदर्शयन्प्रदेशिन्या तमेव नृपसत्तमम् ।
शर्मिष्ठां मातरं चैव तथाऽऽचख्युश्च दारकाः ॥ १.७७.३० ॥
ಅವರು ತೋರುಬೆರಳಿನಿಂದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನನ್ನೇ ತೋರಿಸಿದರು; ಆ ಬಾಲಕರು ತಾಯಿ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಿದರು.
1.77.31
इत्युक्त्वा सहितास्ते तु राजानमुपचक्रमुः ।
नाभ्यनन्दत तान्राजा देवयान्यास्तदान्तिके ॥ १.७७.३१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು; ಆದರೆ ದೇವಯಾನಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಿಲ್ಲ.
1.77.32
रुदन्तस्तेऽथ शर्मिष्ठामभ्ययुर्बालकास्ततः ।
अविब्रुवन्ती किंचिच्च राजानं चारुलोचना ॥ १.७७.३२ ॥
ಅಳುತ್ತಾ ಆ ಮಕ್ಕಳು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು; ಚೆಲುವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಆಕೆ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ರಾಜನಿಗೂ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.
1.77.33
नातिदूराच्च राजानं सा चातिष्ठदवाङ्मुखी ।
श्रुत्वा तेषां तु बालानां सव्रीड इव पार्थिवः ॥ १.७७.३३ ॥
ಅವಳು ರಾಜನಿಂದ ದೂರವಿಲ್ಲದೆ, ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತಳು; ಆ ಮಕ್ಕಳ ಮಾತು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ನಾಚಿದಂತಾದನು.
1.77.34
प्रतिवक्तुमशक्तोऽभूत्तूष्णींभूतोऽभवन्नृपः ।
दृष्ट्वा तु तेषां बालानां प्रणयं पार्थिवं प्रति ॥ १.७७.३४ ॥
ರಾಜನು ಉತ್ತರಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿ ಮೌನಿಯಾದನು; ಆ ಮಕ್ಕಳು ರಾಜನ ಮೇಲೆ ತೋರಿದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಂಡು.
1.77.35
बुद्ध्वा तु तत्त्वतो देवी शर्मिष्ठापिदमब्रवीत् ।
अभ्यागच्छति मां कश्चिदृषिरित्येवमब्रवीः ॥ १.७७.३५ ॥
ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ದೇವಿ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನೀನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ.'
1.77.36
ययातिमेवं राजानं त्वं गोपायसि भामिनि ।
पूर्वमेव मया प्रोक्तं त्वया तु वृजिनं कृतम् ॥ १.७७.३६ ॥
'ಓ ಸುಂದರಿ, ಈ ರೀತಿ ನೀನು ರಾಜ ಯಯಾತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ನಾನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ನೀನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ.'
1.77.37
मदधीना सती कस्मादकार्षीर्विप्रियं मम ।
तमेवाऽऽसुरधर्मं त्वमास्थिता न बिभेषि मे ॥ १.७७.३७ ॥
ನನ್ನನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದ ಸತಿಯೇ, ನನಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಮಾಡಿದೆ? ಆ ಆಸುರ ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಹಿಡಿದು ನೀನು ನನಗೆ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲವೇ?
1.77.38
यदुक्तमृषिरित्येव तत्सत्यं चारुहासिनि ।
न्यायतो धर्मतश्चैव चरन्ती न बिभेमि ते ॥ १.७७.३८ ॥
"ಋಷಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ನಿಜವೇ, ಓ ಚಾರುಹಾಸಿನಿ. ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಿಂದ ನಡೆಯುವ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ.
1.77.39
यदा त्वया वृतो भर्ता वृत एव तदा मया ।
सखीभर्ता हि धर्मेण भर्ता भवति शोभने ॥ १.७७.३९ ॥
ನೀನು ಪತಿಯನ್ನು ವರಿಸಿದಾಗಲೇ ನಾನೂ ಅವನನ್ನು ವರಿಸಿದೆ. ಓ ಶೋಭನೇ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಗೆಳತಿಯ ಪತಿಯೂ ಪತಿಯೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
1.77.40
पूज्यासि मम मान्या च ज्येष्ठा च ब्राह्मणी ह्यसि ।
त्वत्तोपि मे पूज्यतमो राजर्षिः किं न वेत्थ तत् ॥ १.७७.४० ॥
ನೀನು ನನಗೆ ಪೂಜ್ಯಳು, ಮಾನ್ಯಳು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಹಿರಿಯಳೂ ಹೌದು. ಆದರೆ ನಿನಗಿಂತ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯರು ರಾಜರ್ಷಿ. ಅದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದೇ?
1.77.41
त्वत्पित्रा मम गुरुणा सह दत्ते उभे शुभे ।
ततो भर्ता च पूज्यश्च पोष्यां पोषयतीह माम् ॥ १.७७.४१ ॥
ನಿನ್ನ ತಂದೆಯು ನನ್ನ ಗುರುವಿನೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರು, ಓ ಶುಭೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪತಿಯೂ ಪೂಜ್ಯನು; ಇಲ್ಲಿ ಪೋಷಿಸುವವನು ಪೋಷಿತಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
1.77.42
श्रुत्वा तस्यास्ततो वाक्यं देवयान्यब्रवीदिदम् ।
रमस्वेह यथाकामं देव्या शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.४२ ॥
ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವಯಾನಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು — "ಇಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರಮಿಸು."
1.77.43
राजन्नाद्येह वत्स्यामि विप्रियं मे कृतं त्वया ।
इति जज्वाल कोपेन देवयानी ततो भृशम् ॥ १.७७.४३ ॥
ರಾಜನೇ, ಇಂದು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ನನಗೆ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವಯಾನಿ ಕೋಪದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಉರಿದಳು.
1.77.44
निर्दहन्तीव सव्रीडां शर्मिष्ठां समुदीक्ष्य च ।
अपविध्य च सर्वाणि भूषणान्यसितेक्षणा ॥ १.७७.४४ ॥
ನಾಚಿದ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಿನ ಆ ದೇವಯಾನಿ.
1.77.45
सहसोत्पतितां श्यामां दृष्ट्वा तां साश्रुलोचनाम् ।
तूर्णं सकाशं काव्यस्य प्रस्थितां व्यथितस्तदा ॥ १.७७.४५ ॥
ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಎದ್ದು, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣೆಯು ಕಾವ್ಯನ (ಶುಕ್ರನ) ಬಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಗ ರಾಜನು ವ್ಯಥೆಗೊಂಡನು.
1.77.46
अनुवव्राज संभ्रान्तः पृष्ठतः सान्त्वयन्नृपः ।
न्यवर्तत नचैव स्म क्रोधसंरक्तलोचना ॥ १.७७.४६ ॥
ಗಾಬರಿಗೊಂಡ ರಾಜನು ಹಿಂದೆಯೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣಿನ ಆಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಲೇ ಇಲ್ಲ.
1.77.47
अविब्रुवन्ती किंचित्सा राजानं साश्रुलोचना ।
अचिरादेव संप्राप्ता काव्यस्योशनसोऽन्तिकम् ॥ १.७७.४७ ॥
ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳದೆ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣಿನ ಆಕೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಉಶನಸ್ (ಶುಕ್ರ) ಕಾವ್ಯನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿದಳು.
1.77.48
सा तु दृष्ट्वै पितरमभिवाद्याग्रतः स्थिता ।
अनन्तरं यायातिस्तु पूजयामास भार्गवम् ॥ १.७७.४८ ॥
ಆಕೆ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತಳು. ಅನಂತರ ಯಯಾತಿಯೂ ಭಾರ್ಗವನನ್ನು (ಶುಕ್ರನನ್ನು) ಪೂಜಿಸಿದನು.
1.77.49
अधर्मेण जितो धर्मः प्रवृत्तमधरोत्तरम् ।
शर्मिष्ठयाऽतिवृत्ताऽस्मि दुहित्रा वृषपर्वणः ॥ १.७७.४९ ॥
ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಧರ್ಮ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ತಲೆಕೆಳಗಾದ ನಡೆ ಹರಡಿತು. ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ನನ್ನನ್ನು ಮೀರಿಸಿದಳು.
1.77.50
त्रयोऽस्यां जनिताः पुत्रा राज्ञाऽनेन ययातिना ।
दुर्भगाया मम द्वौ तु पुत्रौ तात ब्रवीमि ते ॥ १.७७.५० ॥
ಈ ರಾಜ ಯಯಾತಿಯಿಂದ ಅವಳಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆಯೇ, ದುರ್ದೈವಿಯಾದ ನನಗೆ ಇಬ್ಬರೇ ಮಕ್ಕಳು; ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
1.77.51
धर्मज्ञ इति विख्यात एष राजा भृगूद्वह ।
अतिक्रान्तश्च मर्यादां काव्यैतत्कथयामि ते ॥ १.७७.५१ ॥
ಈ ರಾಜ ಧರ್ಮಜ್ಞನೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ; ಆದರೆ ಓ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವನು ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾನೆ. ಓ ಕಾವ್ಯನೇ, ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
1.77.52
धर्मज्ञः सन्महाराज योऽधर्ममकृथाः प्रियम् ।
तस्माज्जरा त्वामचिराद्धर्षयिष्यति दुर्जया ॥ १.७७.५२ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಧರ್ಮಜ್ಞನಾಗಿದ್ದರೂ ನೀನು ಪ್ರಿಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಧರ್ಮ ಮಾಡಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಜೇಯ ಮುಪ್ಪು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವುದು.
1.77.53
ऋतुं वै याचमानाया भगवन्नान्यचेतसा ।
दुहितुर्दानवेन्द्रस्य धर्म्यमेतत्कृतं मया ॥ १.७७.५३ ॥
ಓ ಭಗವನ್, ಋತುವನ್ನು ಬೇಡಿದ ದಾನವೇಂದ್ರನ ಮಗಳಿಗೆ ನಾನು ಅನ್ಯಮನಸ್ಕನಾಗದೆ, ಧರ್ಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.
1.77.54
ऋतुं वै याचमानाया न ददाति पुमानृतुम् ।
भ्रूणहेत्युच्यते ब्रह्मन् स इह ब्रह्मवादिभिः ॥ १.७७.५४ ॥
ಋತುವನ್ನು ಬೇಡುವ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಋತುವನ್ನು ಕೊಡದ ಪುರುಷನನ್ನು, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಭ್ರೂಣಹಂತಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
1.77.55
अभिकामां स्त्रियं यश्च गम्यां रहसि याचितः ।
नोपैति स च धर्मेषु भ्रूणहेत्युच्यते बुधैः ॥ १.७७.५५ ॥
ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಯಸಿ ಕೇಳಿದ, ಕೂಡಬಹುದಾದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಸೇರದವನನ್ನು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಭ್ರೂಣಹಂತಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
1.77.56
यद्यद्वृणोति मां कश्चित्तत्तद्देयमिति व्रतम् ।
त्वया च सापि दत्ता मे नान्यं नाथमिहेच्छति ॥ १.७७.५६ ॥
ಯಾರು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಅದನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ವ್ರತ. ನೀವೂ ಅವಳನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ; ಅವಳು ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ನಾಥನನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
1.77.57
इत्येतानि समीक्ष्याहं कारणानि भृगूद्वह ।
अधर्मभयसंविग्नः शर्मिष्ठामुपजग्मिवान्।
मत्वैतन्मे धर्म इति कृतं ब्रह्मन्क्षमस्व माम् ॥ १.७७.५७ ॥
ಭೃಗುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಈ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ, ಅಧರ್ಮದ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿ ನಾನು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದೆ. ಇದು ನನ್ನ ಧರ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮಾಡಿದೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.
1.77.58
नन्वहं प्रत्यवेक्ष्यस्ते मदधीनोऽसि पार्थिव ।
मिथ्याचारस्य धर्मेषु चौर्यं भवति नाहुष ॥ १.७७.५८ ॥
ರಾಜನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಗಮನಿಸಲೇಬೇಕು; ನೀನು ನನ್ನ ಅಧೀನನಿದ್ದೀಯೆ. ನಹುಷನ ಮಗನೇ, ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ನಡತೆಯುಳ್ಳವನಿಗೆ ಕಳ್ಳತನದ ದೋಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
1.77.59
क्रुद्धेनोशनसा शप्तो ययातिर्नाहुषस्तदा ।
पूर्वं वयः परित्यज्य जरां सद्योऽन्वपद्यत ॥ १.७७.५९ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಉಶನಸ್ನಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಹುಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿ ಆಗಲೇ ತನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
1.77.60
अतृप्तो यौवनस्याहं देवयान्यां भृगूद्वह ।
प्रसादं कुरु मे ब्रह्मञ्जरेयं न विशेच्च माम् ॥ १.७७.६० ॥
ಭೃಗುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಾನು ದೇವಯಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರು; ಈ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ನನ್ನನ್ನು ಸೇರದಿರಲಿ.
1.77.61
नाहं मृषा ब्रवीम्येतज्जरां प्राप्तोऽसि भूमिप ।
जरां त्वेतां त्वमन्यस्मिन्संक्रामय यदीच्छसि ॥ १.७७.६१ ॥
ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಇದನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಭೂಮಿಪತಿಯೇ, ನಿನಗೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಬಂದಿದೆ. ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಈ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸು.
1.77.62
राज्यभाक्स भवेद्ब्रह्मन्पुण्यभाक्कीर्तिभाक्तथा ।
यो मे दद्याद्वयः पुत्रस्तद्भवाननुमन्यताम् ॥ १.७७.६२ ॥
ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನನಗೆ ತನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ಕೊಡುವ ಮಗ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ, ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ, ಕೀರ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹನಾಗುವನು; ಅದಕ್ಕೆ ನೀವು ಸಮ್ಮತಿಸಿ.
1.77.63
संक्रामयिष्यसि जरां येथेष्टं नहुषात्मज ।
मामनुध्याय भावेन न च पापमवाप्स्यसि ॥ १.७७.६३ ॥
ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನಹುಷನ ಮಗನೇ, ನಿನಗಿಷ್ಟವಾದಂತೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವೆ; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸು, ನಿನಗೆ ಪಾಪ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
1.77.64
वयो दास्यति ते पुत्रो यः स राजा भविष्यति ।
आयुष्मान्कीर्तिमांश्चैव बह्वपत्यस्तथैव च ॥ १.७७.६४ ॥
ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾವ ಮಗ ನಿನಗೆ ತನ್ನ ಯೌವನವನ್ನು ಕೊಡುವನೋ ಅವನು ರಾಜನಾಗುವನು; ಅವನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಹು ಸಂತಾನವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವನು.