มหาภารตะ · อัธยายะ 1.77

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.77.1

तस्मिन्नक्षत्रसंयोगे शुक्ले पुण्यर्क्षगेन्दुना ।
स राजा मुमुदे सम्राट् तया शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.१ ॥

ในวันที่ดาวฤกษ์มาประสานกันอย่างเป็นมงคล ในปักษ์ขาวและเมื่อดวงจันทร์อยู่ในดาวฤกษ์อันเป็นสิริ พระราชาผู้ยิ่งใหญ่นั้นทรงสำราญพระทัยร่วมกับศรรมิษฐา

1.77.2

प्रजानां श्रीरिवाभ्याशे शर्मिष्ठा ह्यभवद्वधूः ।
पन्नगीवोग्ररूपा वै देवयानी ममाप्यभूत् ॥ १.७७.२ ॥

ศรรมิษฐาดุจศรีแห่งประชาชนอยู่ใกล้ ได้เป็นภรรยา ส่วนเทวยานีผู้มีรูปร่างดุจนางงูก็ได้เป็นของข้าด้วยเช่นกัน

1.77.3

पर्जन्य इव सस्यानां देवानाममृतं यथा ।
तद्वन्ममापि संभूता शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी।
इत्येवं मनसा ज्ञात्वा देवयानीमवर्जयत् ॥ १.७७.३ ॥

ดุจเมฆฝนแก่พืชพรรณ และดุจอมฤตแก่เหล่าเทพ ศรรมิษฐาก็เช่นนั้น เกิดแก่ข้าดุจงานฉลองฤดูฝน ทรงคิดในพระทัยดังนี้แล้ว จึงทรงละทิ้งเทวยานี

1.77.4

श्रुत्वा कुमारं जातं तु देवयानी शुचिस्मिता ।
चिन्तयामास दुःखार्ता शर्मिष्ठां प्रति भारत ॥ १.७७.४ ॥

เมื่อได้ยินว่ามีโอรสประสูติแล้ว เทวยานีผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ดูกรภารตะ ทรงเศร้าโศกด้วยทุกข์และทรงครุ่นคิดถึงศรรมิษฐา

1.77.5

अभिगम्य च शर्मिष्ठां देवयान्यब्रवीदिदम् ।
किमिदं वृजिनं सुभ्रु कृतं वै कामलुब्धया ॥ १.७७.५ ॥

เทวยานีเสด็จเข้าไปหาศรรมิษฐาแล้วตรัสว่า "ดูกรนางผู้มีคิ้วงาม การกระทำชั่วนี้ที่เธอทำไปด้วยความโลภในกามนั้นคืออะไรกัน"

1.77.6

ऋषिरभ्यागतः कश्चिद्धर्मात्मा वेदपारगः ।
स मया वरदः कामं याचितो धर्मसंहितम् ॥ १.७७.६ ॥

มีฤๅษีผู้หนึ่งมาเป็นแขก เป็นผู้มีใจชอบธรรมและชำนาญในพระเวท ข้าได้ขอพรจากท่านผู้ประทานพรนั้นตามความปรารถนา เป็นพรที่สอดคล้องกับธรรม

1.77.7

अपत्यार्थे स तु मया वृतो वै चारुहासिनि ।
नाहमन्यायतः काममाचरामि शुचिस्मिते।
तस्मादृषेर्ममापत्यमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७७.७ ॥

ศรรมิษฐากล่าวว่า "ดูกรนางผู้มีรอยยิ้มงาม ข้าได้เลือกท่านเพื่อประโยชน์แห่งบุตร ดูกรนางผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ข้ามิได้ทำตามกามโดยไม่ชอบธรรม เพราะฉะนั้นข้าจึงกล่าวแก่เจ้าโดยสัตย์ว่า บุตรนี้เป็นของฤๅษีนั้น มิใช่ของข้า"

1.77.8

शोभनं भीरु यद्येवमथ स ज्ञायते द्विजः ।
गोत्रनामाभिजनतो वेत्तुमिच्छामि तं द्विजम् ॥ १.७७.८ ॥

เทวยานีกล่าวว่า "ดูกรนางขี้ขลาด ถ้าเป็นเช่นนั้นก็ดีแล้ว บัดนี้ข้าปรารถนาจะรู้พราหมณ์ผู้นั้นด้วยโคตร นาม และตระกูลของท่าน"

1.77.9

तपसा तेजसा चैव दीप्यमानं यथा रविम् ।
तं दृष्ट्वा मम संप्रष्टुं शक्तिर्नासीच्छुचिस्मिते ॥ १.७७.९ ॥

ศรรมิษฐากล่าวว่า "ดูกรนางผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ เมื่อเห็นท่านรุ่งเรืองดุจดวงอาทิตย์ด้วยตบะและรัศมี ข้าก็ไม่มีกำลังจะถามท่านได้"

1.77.10

यद्येतदेवं शर्मिष्ठे न मन्युर्विद्यते मम ।
अपत्यं यदि ते लब्धं ज्येष्ठाच्छ्रेष्ठाच्च वै द्विजात् ॥ १.७७.१० ॥

เทวยานีกล่าวว่า "ดูกรศรรมิษฐา ถ้าเป็นเช่นนั้นจริง ข้าก็ไม่มีความโกรธ หากเจ้าได้บุตรจากพราหมณ์ผู้เป็นผู้อาวุโสและประเสริฐที่สุด"

1.77.11

अन्योन्यमेवमुक्त्वा तु संप्रहस्य च ते मिथः ।
जगाम भार्गवी वेश्म तथ्यमित्यवजग्मुषी ॥ १.७७.११ ॥

ทั้งสองสนทนากันเช่นนี้แล้วหัวเราะด้วยกันอย่างร่าเริง ยอมรับว่าเป็นความจริงแล้ว ธิดาของภฤคุจึงเสด็จกลับไปยังเรือนของตน

1.77.12

ययातिर्देवयान्यां तु पुत्रावजनयन्नृपः ।
यदुं च तुर्वसुं चैव शक्रविष्णू इवापरौ ॥ १.७७.१२ ॥

พระราชายยาติทรงมีโอรสสองพระองค์กับเทวยานี คือยทุและตุรวสุ ซึ่งดุจพระอินทร์และพระวิษณุอีกสองพระองค์

1.77.13

तस्मिन्काले तु राजर्षिर्ययातिः पृथिवीपतिः ।
माध्वीकरससंयुक्तां मदिरां मदवर्धनीम् ॥ १.७७.१३ ॥

ในกาลนั้น พระราชายยาติ ผู้เป็นราชฤๅษีและเป็นจอมแห่งแผ่นดิน ทรงมีสุราผสมด้วยน้ำผึ้ง ซึ่งเป็นเครื่องดื่มที่ทำให้เมาเพิ่มขึ้น

1.77.14

पाययामास शुक्रस्य तनयां रक्तपिङ्गलाम् ।
पीत्वा पीत्वा च मदिरां देवयानी मुमोह सा ॥ १.७७.१४ ॥

ทรงให้ธิดาของศุกระ ผู้มีผิวแดงเหลือง ดื่มสุรานั้น เทวยานีดื่มสุราซ้ำแล้วซ้ำอีกจนหลงลืม

1.77.15

रुदती गायमाना च नृत्यन्ती च मुहुर्मुहुः ।
बहु प्रलपती देवी राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.७७.१५ ॥

เทวยานีร้องไห้ ขับร้อง และร่ายรำซ้ำแล้วซ้ำอีก เทวีผู้นั้นพร่ำรำพันมาก จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่พระราชา

1.77.16

राजवद्रूपवेषौ ते किमर्थं त्वमिहागतः ।
केन कार्येण संप्राप्तो निर्जनं गहनं वनम् ॥ १.७७.१६ ॥

ท่านผู้มีรูปร่างและเครื่องแต่งกายดุจกษัตริย์ เหตุใดท่านจึงมาถึงที่นี่ ท่านมาถึงป่าทึบอันเปลี่ยวไร้ผู้คนนี้เพื่อกิจธุระอันใด

1.77.17

द्विजश्रेष्ठ नृपश्रेष्ठो ययातिश्चोग्रदर्शनः ।
तस्मादितः पलायस्व हितमिच्छसि चेद्द्विज ॥ १.७७.१७ ॥

ดูกรผู้ประเสริฐแห่งทวิชาติ พระยยาติผู้ประเสริฐแห่งกษัตริย์มีรูปลักษณ์น่าเกรงขาม ดูกรทวิชาติ เพราะฉะนั้น หากท่านปรารถนาประโยชน์ของตน ท่านจงหนีจากที่นี่ไปเถิด

1.77.18

इत्येवं प्रलपन्तीं तां देवयानीं तु नाहुषः ।
भर्त्सयामास वचनैरनर्हां पापवर्धनीम् ॥ १.७७.१८ ॥

เมื่อเทวยานีร่ำไห้พร่ำรำพันอยู่เช่นนั้น พระยยาติ บุตรของนหุษะ ทรงตำหนิเธอด้วยถ้อยคำที่ไม่สมควร และเป็นการเพิ่มบาป

1.77.19

ततो वर्षवरान्मूकान्व्यङ्गान्वृद्धांश्च पङ्गुकान् ।
रक्षणे देवयान्याः स पोषणे च शशास तान् ॥ १.७७.१९ ॥

จากนั้นพระองค์ทรงแต่งตั้งคนใบ้ คนพิการ คนชรา คนง่อย และขันทีให้ดูแลรักษาและบำรุงเลี้ยงเทวยานี

1.77.20

ततस्तु नाहुषो राजा शर्मिष्ठां प्राप्य बुद्धिमान् ।
रेमे च सुचिरं कालं तया शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.२० ॥

ครั้นแล้วพระราชาผู้มีปัญญา บุตรของนหุษะ ได้ศรรมิษฐาเป็นของตน ทรงสำราญอยู่กับนางเป็นเวลานาน

1.77.21

तस्मादेव तु राजर्षेः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
द्रुह्युं चानुं च पूरुं च त्रीन्कुमारानजीजनत् ॥ १.७७.२१ ॥

จากราชฤๅษีนั้น ศรรมิษฐาธิดาของพระวฤษปรรวัน ได้ให้กำเนิดบุตรชายสามคน คือ ทรุหยุ อนุ และปูรุ

1.77.22

ततः काले तु कस्मिंश्चिद्देवयानी शुचिस्मिता ।
ययातिसहिता राजञ्जगाम रहितं वनम् ॥ १.७७.२२ ॥

ต่อมา ท่านกษัตริย์ ในกาลหนึ่ง เทวยานีผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ได้เสด็จไปกับยยาติยังป่าอันเงียบสงัด

1.77.23

ददर्श च तदा तत्र कुमारान्देवरूपिणः ।
क्रीडमानान्सुविश्रब्धान्विस्मिता चेदमब्रवीत् ॥ १.७७.२३ ॥

ที่นั่นนางได้เห็นเด็กชายรูปงามดุจเทวดา กำลังเล่นกันอย่างไม่หวาดระแวง นางประหลาดใจจึงกล่าวดังนี้

1.77.24

कस्यैते दारका राजन्देवपुत्रोपमाः शुभाः ।
वर्चसा रूपतश्चैव सदृशा मे मतास्तव ॥ १.७७.२४ ॥

ข้าแต่กษัตริย์ เด็กน่ารักเหล่านี้เป็นบุตรของใคร ดูเหมือนบุตรของเทวดา ทั้งความรุ่งเรืองและรูปร่างหน้าตา ข้าเห็นว่าคล้ายท่านยิ่งนัก

1.77.25

एवं पृष्ट्वा तु राजानं कुमारान्पर्यपृच्छत ॥ १.७७.२५ ॥

เมื่อทูลถามพระราชาดังนี้แล้ว นางจึงถามเด็กเหล่านั้นต่อไป

1.77.26

तस्मिन्काले तु तच्छ्रुत्वा धात्री तेषां वचोऽब्रवीत् ।
किं न ब्रूत कुमारा वः पितरं वै द्विजर्षभम् ॥ १.७७.२६ ॥

เมื่อได้ยินเช่นนั้น นางพี่เลี้ยงจึงตอบถ้อยคำของเด็กเหล่านั้นว่า "เด็กๆ ทำไมพวกเจ้าไม่บอกถึงบิดาของพวกเจ้า ผู้ประเสริฐในหมู่ผู้เกิดสองครั้งเล่า"

1.77.27

ऋषिश्च ब्राह्मणश्चैव द्विजातिश्चैव नः पिता ।
शर्मिष्ठा नानृतं ब्रूते देवयानि क्षमस्व नः ॥ १.७७.२७ ॥

"บิดาของพวกเรานั้นเป็นฤๅษีและพราหมณ์ เป็นผู้เกิดสองครั้ง ศรรมิษฐาไม่กล่าวคำเท็จ เทวยานีโปรดอภัยให้พวกเราด้วยเถิด"

1.77.28

किंनामधेयगोत्रो वः पुत्रका ब्राह्मणः पिता ।
प्रब्रूत तत्त्वतः क्षिप्रं कश्चासौ क्व च वर्तते ॥ १.७७.२८ ॥

"ลูกๆ บิดาพราหมณ์ของพวกเจ้ามีนามและโคตรว่าอย่างไร จงบอกข้าโดยสัตย์จริงและโดยเร็ว เขาคือใครและอยู่ที่ใดเล่า"

1.77.29

प्रब्रूत मे यथा तथ्यं श्रोतुमिच्छामि तं ह्यहम् ।
एवमुक्ताः कुमारस्ते देवयान्या सुमध्यया ॥ १.७७.२९ ॥

"จงบอกข้าตามความจริงเถิด ข้าปรารถนาจะฟังเรื่องของเขา" เมื่อเทวยานีผู้มีเอวบางตรัสดังนี้ เด็กเหล่านั้น

1.77.30

तेऽदर्शयन्प्रदेशिन्या तमेव नृपसत्तमम् ।
शर्मिष्ठां मातरं चैव तथाऽऽचख्युश्च दारकाः ॥ १.७७.३० ॥

พวกเขาชี้นิ้วชี้ไปยังพระราชาผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์นั้นเอง และเด็กๆ ก็บอกถึงศรรมิษฐาผู้เป็นมารดาของตนด้วย

1.77.31

इत्युक्त्वा सहितास्ते तु राजानमुपचक्रमुः ।
नाभ्यनन्दत तान्राजा देवयान्यास्तदान्तिके ॥ १.७७.३१ ॥

เด็กๆ กล่าวดังนี้แล้วพร้อมกันเข้าไปหาพระราชา แต่พระราชาไม่ต้อนรับพวกเขาต่อหน้าเทวยานี

1.77.32

रुदन्तस्तेऽथ शर्मिष्ठामभ्ययुर्बालकास्ततः ।
अविब्रुवन्ती किंचिच्च राजानं चारुलोचना ॥ १.७७.३२ ॥

เด็กๆ จึงร้องไห้วิ่งไปหาศรรมิษฐา นางผู้มีดวงตางดงามมิได้กล่าวอะไร และมิได้พูดกับพระราชาเลย

1.77.33

नातिदूराच्च राजानं सा चातिष्ठदवाङ्मुखी ।
श्रुत्वा तेषां तु बालानां सव्रीड इव पार्थिवः ॥ १.७७.३३ ॥

นางยืนไม่ไกลจากพระราชา ก้มหน้าลง เมื่อได้ยินเด็กเหล่านั้น พระราชาดูประหนึ่งอับอาย

1.77.34

प्रतिवक्तुमशक्तोऽभूत्तूष्णींभूतोऽभवन्नृपः ।
दृष्ट्वा तु तेषां बालानां प्रणयं पार्थिवं प्रति ॥ १.७७.३४ ॥

พระราชาไม่อาจตอบได้จึงนิ่งเงียบไป เมื่อเห็นความรักใคร่ที่เด็กเหล่านั้นมีต่อพระราชา

1.77.35

बुद्ध्वा तु तत्त्वतो देवी शर्मिष्ठापिदमब्रवीत् ।
अभ्यागच्छति मां कश्चिदृषिरित्येवमब्रवीः ॥ १.७७.३५ ॥

เทวีศรรมิษฐาทรงรู้ความจริงแล้วจึงตรัสว่า "เจ้าได้กล่าวไว้เช่นนี้ว่ามีฤๅษีบางองค์จะมาหาข้า"

1.77.36

ययातिमेवं राजानं त्वं गोपायसि भामिनि ।
पूर्वमेव मया प्रोक्तं त्वया तु वृजिनं कृतम् ॥ १.७७.३६ ॥

"ดูก่อนหญิงผู้งาม เจ้าปกป้องพระราชายยาติเช่นนี้ ข้าได้กล่าวไว้ก่อนแล้ว แต่เจ้าได้กระทำความผิด"

1.77.37

मदधीना सती कस्मादकार्षीर्विप्रियं मम ।
तमेवाऽऽसुरधर्मं त्वमास्थिता न बिभेषि मे ॥ १.७७.३७ ॥

ทั้งที่ขึ้นต่อข้า เหตุใดเจ้าจึงทำสิ่งที่ไม่ถูกใจข้า เมื่อเจ้าประพฤติตามธรรมของอสุรเช่นนั้น เจ้าไม่หวาดกลัวข้าหรือ

1.77.38

यदुक्तमृषिरित्येव तत्सत्यं चारुहासिनि ।
न्यायतो धर्मतश्चैव चरन्ती न बिभेमि ते ॥ १.७७.३८ ॥

ที่กล่าวว่า "เป็นฤๅษี" นั้นเป็นความจริงแน่นอน ดูก่อนหญิงผู้ยิ้มงาม เมื่อประพฤติตามความยุติธรรมและธรรม ข้าก็ไม่หวาดกลัวเจ้า

1.77.39

यदा त्वया वृतो भर्ता वृत एव तदा मया ।
सखीभर्ता हि धर्मेण भर्ता भवति शोभने ॥ १.७७.३९ ॥

เมื่อเจ้าเลือกสามี ข้าก็เลือกเขาด้วยเช่นกัน ดูก่อนหญิงผู้งดงาม สามีของเพื่อนย่อมเป็นสามีของตนโดยธรรม

1.77.40

पूज्यासि मम मान्या च ज्येष्ठा च ब्राह्मणी ह्यसि ।
त्वत्तोपि मे पूज्यतमो राजर्षिः किं न वेत्थ तत् ॥ १.७७.४० ॥

เจ้าเป็นผู้ควรแก่การเคารพบูชาและการนับถือของข้า และเพราะเป็นพราหมณีจึงเป็นผู้อาวุโส แต่สำหรับข้า ราชฤๅษีเป็นผู้ควรแก่การเคารพยิ่งกว่าเจ้า เจ้าไม่รู้เรื่องนี้หรือ

1.77.41

त्वत्पित्रा मम गुरुणा सह दत्ते उभे शुभे ।
ततो भर्ता च पूज्यश्च पोष्यां पोषयतीह माम् ॥ १.७७.४१ ॥

ท่านพ่อของเจ้าได้มอบเราทั้งสองให้แก่ข้าพเจ้าพร้อมกับอาจารย์ของข้าพเจ้า โอ้ผู้เป็นมงคล เพราะเหตุนั้น สามีก็ควรได้รับการเคารพ ณ ที่นี้ ผู้ที่เลี้ยงดูย่อมเลี้ยงดูข้าพเจ้าผู้ควรได้รับการเลี้ยงดู

1.77.42

श्रुत्वा तस्यास्ततो वाक्यं देवयान्यब्रवीदिदम् ।
रमस्वेह यथाकामं देव्या शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.४२ ॥

เมื่อได้ฟังคำของนาง เทวยานีจึงกล่าวถ้อยคำนี้ว่า ที่นี่ จงสำราญตามที่ปรารถนาพร้อมกับพระนางศรรมิษฐาเถิด

1.77.43

राजन्नाद्येह वत्स्यामि विप्रियं मे कृतं त्वया ।
इति जज्वाल कोपेन देवयानी ततो भृशम् ॥ १.७७.४३ ॥

ข้าแต่พระราชา วันนี้ข้าพเจ้าจะไม่อยู่ที่นี่ พระองค์ได้ทำให้ข้าพเจ้าเดือดร้อน ดังนี้ เทวยานีจึงลุกโพลงด้วยความโกรธอย่างยิ่ง

1.77.44

निर्दहन्तीव सव्रीडां शर्मिष्ठां समुदीक्ष्य च ।
अपविध्य च सर्वाणि भूषणान्यसितेक्षणा ॥ १.७७.४४ ॥

นางมองศรรมิษฐาผู้ละอายใจราวกับจะเผาผลาญนาง และถอดเครื่องประดับทั้งหมดออก โอ้ผู้มีดวงตาดำขลับ

1.77.45

सहसोत्पतितां श्यामां दृष्ट्वा तां साश्रुलोचनाम् ।
तूर्णं सकाशं काव्यस्य प्रस्थितां व्यथितस्तदा ॥ १.७७.४५ ॥

เมื่อเห็นนางผิวคล้ำลุกขึ้นอย่างฉับพลันและรีบจากไปยังสำนักของกาวยะ (ศุกระ) ดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตา พระราชาก็ทรงทุกข์ใจยิ่งนัก

1.77.46

अनुवव्राज संभ्रान्तः पृष्ठतः सान्त्वयन्नृपः ।
न्यवर्तत नचैव स्म क्रोधसंरक्तलोचना ॥ १.७७.४६ ॥

พระราชาผู้ตื่นตระหนกเดินตามหลังนางไปพลางปลอบโยน แต่นางซึ่งดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ มิได้หันกลับมาเลย

1.77.47

अविब्रुवन्ती किंचित्सा राजानं साश्रुलोचना ।
अचिरादेव संप्राप्ता काव्यस्योशनसोऽन्तिकम् ॥ १.७७.४७ ॥

นางมิได้กล่าวสิ่งใดแก่พระราชาเลย ดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตา ไม่นานนักนางก็มาถึงต่อหน้าอุศนัส คือกาวยะ (ศุกระ)

1.77.48

सा तु दृष्ट्वै पितरमभिवाद्याग्रतः स्थिता ।
अनन्तरं यायातिस्तु पूजयामास भार्गवम् ॥ १.७७.४८ ॥

ส่วนนางเมื่อเห็นบิดาแล้ว ก็กราบไหว้และยืนอยู่เบื้องหน้า ต่อมายยาติก็ได้บูชาภารควะ (ศุกระ) ผู้สืบเชื้อสายของภฤคุ

1.77.49

अधर्मेण जितो धर्मः प्रवृत्तमधरोत्तरम् ।
शर्मिष्ठयाऽतिवृत्ताऽस्मि दुहित्रा वृषपर्वणः ॥ १.७७.४९ ॥

ธรรมะถูกอธรรมะเอาชนะ และการดำเนินที่กลับตาลปัตรก็ได้เกิดขึ้น ศรรมิษฐาบุตรีของวฤษปรรวันได้ล่วงเกินข้าพเจ้าแล้ว

1.77.50

त्रयोऽस्यां जनिताः पुत्रा राज्ञाऽनेन ययातिना ।
दुर्भगाया मम द्वौ तु पुत्रौ तात ब्रवीमि ते ॥ १.७७.५० ॥

พระราชาคือยยาติผู้นี้ได้ให้กำเนิดบุตรชายสามคนกับนาง ส่วนข้าพเจ้าผู้โชคร้ายนี้มีบุตรชายเพียงสองคน ท่านพ่อ ข้าพเจ้าจึงเรียนท่านดังนี้

1.77.51

धर्मज्ञ इति विख्यात एष राजा भृगूद्वह ।
अतिक्रान्तश्च मर्यादां काव्यैतत्कथयामि ते ॥ १.७७.५१ ॥

พระราชาองค์นี้ขึ้นชื่อว่าเป็นผู้รู้ธรรมะ แต่ได้ก้าวล่วงขอบเขตแล้ว ข้าแต่กาวยะ โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภฤคุ ข้าพเจ้าขอบอกเรื่องนี้แก่ท่าน

1.77.52

धर्मज्ञः सन्महाराज योऽधर्ममकृथाः प्रियम् ।
तस्माज्जरा त्वामचिराद्धर्षयिष्यति दुर्जया ॥ १.७७.५२ ॥

ข้าแต่มหาราชา แม้พระองค์จะทรงรู้ธรรมะ แต่พระองค์ได้ทำอธรรมเพื่อความพอพระทัย เพราะเหตุนั้น ชราอันไม่อาจพ่ายแพ้จะครอบงำพระองค์ในไม่ช้า

1.77.53

ऋतुं वै याचमानाया भगवन्नान्यचेतसा ।
दुहितुर्दानवेन्द्रस्य धर्म्यमेतत्कृतं मया ॥ १.७७.५३ ॥

ข้าแต่ท่านผู้ทรงเกียรติ ข้าพเจ้าได้ทำเช่นนี้โดยชอบธรรมแก่บุตรีของจอมแห่งทานพ ผู้ขอฤดูกาลนั้น โดยมิได้มีจิตใจจดจ่ออยู่กับเรื่องอื่น

1.77.54

ऋतुं वै याचमानाया न ददाति पुमानृतुम् ।
भ्रूणहेत्युच्यते ब्रह्मन् स इह ब्रह्मवादिभिः ॥ १.७७.५४ ॥

ชายผู้ไม่ให้ฤดูกาลแก่หญิงที่ขอ ข้าแต่พราหมณ์ ย่อมถูกเรียกในโลกนี้โดยผู้กล่าวถึงพรหมันว่าเป็นผู้ฆ่าทารกในครรภ์

1.77.55

अभिकामां स्त्रियं यश्च गम्यां रहसि याचितः ।
नोपैति स च धर्मेषु भ्रूणहेत्युच्यते बुधैः ॥ १.७७.५५ ॥

ผู้ใดไม่เข้าหาหญิงที่ปรารถนาและควรเข้าหาได้ ซึ่งขอร้องเป็นการส่วนตัว ตามธรรมะ ผู้นั้นย่อมถูกเรียกโดยปราชญ์ว่าเป็นผู้ฆ่าทารกในครรภ์

1.77.56

यद्यद्वृणोति मां कश्चित्तत्तद्देयमिति व्रतम् ।
त्वया च सापि दत्ता मे नान्यं नाथमिहेच्छति ॥ १.७७.५६ ॥

สิ่งใดก็ตามที่ผู้ใดขอจากข้าพเจ้า สิ่งนั้นต้องให้ นี่คือคำปฏิญาณของข้าพเจ้า ท่านเองก็ได้มอบนางให้แก่ข้าพเจ้า และนางก็ไม่ปรารถนาเจ้านายอื่นในที่นี้

1.77.57

इत्येतानि समीक्ष्याहं कारणानि भृगूद्वह ।
अधर्मभयसंविग्नः शर्मिष्ठामुपजग्मिवान्।
मत्वैतन्मे धर्म इति कृतं ब्रह्मन्क्षमस्व माम् ॥ १.७७.५७ ॥

ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภฤคุ เมื่อพิจารณาเหตุผลเหล่านี้แล้ว ข้าพเจ้าผู้หวาดกลัวอธรรมจึงได้ไปหาศรรมิษฐา เห็นว่านี่เป็นหน้าที่ของข้าพเจ้า จึงได้กระทำไป ข้าแต่พราหมณ์ โปรดให้อภัยข้าพเจ้าด้วยเถิด

1.77.58

नन्वहं प्रत्यवेक्ष्यस्ते मदधीनोऽसि पार्थिव ।
मिथ्याचारस्य धर्मेषु चौर्यं भवति नाहुष ॥ १.७७.५८ ॥

แท้จริงข้าพเจ้าจะพิจารณาท่าน เพราะท่านขึ้นอยู่กับข้าพเจ้า ข้าแต่พระราชา ผู้ที่ประพฤติผิดในเรื่องธรรมะย่อมมีความผิดฐานลักขโมย ข้าแต่บุตรของนหุษะ

1.77.59

क्रुद्धेनोशनसा शप्तो ययातिर्नाहुषस्तदा ।
पूर्वं वयः परित्यज्य जरां सद्योऽन्वपद्यत ॥ १.७७.५९ ॥

ยยาติผู้เป็นบุตรของนหุษะ เมื่อถูกอุศนัสผู้โกรธแค้นสาปแช่ง ก็ได้ละทิ้งวัยหนุ่มของตนในทันที และตกอยู่ในความชรา

1.77.60

अतृप्तो यौवनस्याहं देवयान्यां भृगूद्वह ।
प्रसादं कुरु मे ब्रह्मञ्जरेयं न विशेच्च माम् ॥ १.७७.६० ॥

ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภฤคุ ข้าพเจ้ายังไม่อิ่มเอมกับวัยหนุ่มและกับเทวยานี ข้าแต่พราหมณ์ โปรดแสดงความเมตตาแก่ข้าพเจ้า ขอให้ความชรานี้อย่าได้เข้ามาในตัวข้าพเจ้าเลย

1.77.61

नाहं मृषा ब्रवीम्येतज्जरां प्राप्तोऽसि भूमिप ।
जरां त्वेतां त्वमन्यस्मिन्संक्रामय यदीच्छसि ॥ १.७७.६१ ॥

ศุกรตรัสว่า ข้าพเจ้าไม่กล่าวเท็จในเรื่องนี้ ท่านได้มาถึงวัยชราแล้ว ข้าแต่ผู้เป็นจอมแห่งแผ่นดิน หากท่านปรารถนา จงโอนชราภาพนี้ไปให้ผู้อื่นเถิด

1.77.62

राज्यभाक्स भवेद्ब्रह्मन्पुण्यभाक्कीर्तिभाक्तथा ।
यो मे दद्याद्वयः पुत्रस्तद्भवाननुमन्यताम् ॥ १.७७.६२ ॥

ยยาติตรัสว่า ข้าแต่พราหมณ์ บุตรคนใดที่มอบวัยหนุ่มของตนให้ข้า บุตรคนนั้นจะได้เป็นผู้มีส่วนในราชสมบัติ ได้เป็นผู้มีส่วนในบุญ และได้เป็นผู้มีส่วนในเกียรติยศเช่นกัน ขอท่านจงอนุญาตเรื่องนี้เถิด

1.77.63

संक्रामयिष्यसि जरां येथेष्टं नहुषात्मज ।
मामनुध्याय भावेन न च पापमवाप्स्यसि ॥ १.७७.६३ ॥

ศุกรตรัสว่า ข้าแต่บุตรของนหุษ ท่านจะโอนชราภาพไปได้ตามที่ปรารถนา จงระลึกถึงข้าด้วยใจศรัทธาเถิด แล้วท่านจะไม่ต้องรับบาป

1.77.64

वयो दास्यति ते पुत्रो यः स राजा भविष्यति ।
आयुष्मान्कीर्तिमांश्चैव बह्वपत्यस्तथैव च ॥ १.७७.६४ ॥

ศุกรตรัสว่า บุตรคนใดที่มอบวัยหนุ่มให้ท่าน บุตรคนนั้นจะได้เป็นกษัตริย์ เขาจะมีอายุยืน มีเกียรติยศ และมีบุตรหลานมากเช่นกัน