മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.77.1
तस्मिन्नक्षत्रसंयोगे शुक्ले पुण्यर्क्षगेन्दुना ।
स राजा मुमुदे सम्राट् तया शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.१ ॥
ആ നക്ഷത്രസംയോഗത്തിൽ, ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, ചന്ദ്രൻ പുണ്യനക്ഷത്രത്തിലായിരിക്കെ, ആ സമ്രാട്ട് രാജാവ് ശർമിഷ്ഠയോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു.
1.77.2
प्रजानां श्रीरिवाभ्याशे शर्मिष्ठा ह्यभवद्वधूः ।
पन्नगीवोग्ररूपा वै देवयानी ममाप्यभूत् ॥ १.७७.२ ॥
ജനങ്ങളുടെ ശ്രീയെപ്പോലെ സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന ശർമിഷ്ഠ ഭാര്യയായി; ഉഗ്രരൂപിണിയായ നാഗിനിയെപ്പോലെ ദേവയാനിയും എനിക്കും ഭാര്യയായി.
1.77.3
पर्जन्य इव सस्यानां देवानाममृतं यथा ।
तद्वन्ममापि संभूता शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी।
इत्येवं मनसा ज्ञात्वा देवयानीमवर्जयत् ॥ १.७७.३ ॥
വിളകൾക്ക് മഴമേഘം പോലെയും ദേവന്മാർക്ക് അമൃതം പോലെയും എനിക്കും വർഷോത്സവം പോലെ ശർമിഷ്ഠ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നു മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച് അവൻ ദേവയാനിയെ ഒഴിവാക്കി.
1.77.4
श्रुत्वा कुमारं जातं तु देवयानी शुचिस्मिता ।
चिन्तयामास दुःखार्ता शर्मिष्ठां प्रति भारत ॥ १.७७.४ ॥
മകൻ ജനിച്ചതു കേട്ട്, പരിശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ള ദേവയാനി, ഹേ ഭാരതാ, ദുഃഖാർത്തയായി ശർമിഷ്ഠയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു.
1.77.5
अभिगम्य च शर्मिष्ठां देवयान्यब्रवीदिदम् ।
किमिदं वृजिनं सुभ्रु कृतं वै कामलुब्धया ॥ १.७७.५ ॥
ശർമിഷ്ഠയുടെ അടുത്തെത്തി ദേവയാനി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—'സുന്ദരമായ പുരികമുള്ളവളേ, കാമമോഹത്താൽ നീ എന്തിനാണ് ഈ ദുഷ്കർമം ചെയ്തത്?'
1.77.6
ऋषिरभ्यागतः कश्चिद्धर्मात्मा वेदपारगः ।
स मया वरदः कामं याचितो धर्मसंहितम् ॥ १.७७.६ ॥
ധർമാത്മാവും വേദപാരംഗതനുമായ ഒരു ഋഷി അതിഥിയായി എത്തി. ആ വരദായകനോട് ഞാൻ ധർമാനുസൃതമായി ആഗ്രഹിച്ച വരം യാചിച്ചു.
1.77.7
अपत्यार्थे स तु मया वृतो वै चारुहासिनि ।
नाहमन्यायतः काममाचरामि शुचिस्मिते।
तस्मादृषेर्ममापत्यमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७७.७ ॥
ശർമ്മിഷ്ഠ പറഞ്ഞു: മനോഹരമായി ചിരിക്കുന്നവളേ, സന്തതിക്കായി അദ്ദേഹത്തെ ഞാൻ വരിച്ചിരുന്നു. ശുചിസ്മിതേ, ഞാൻ അന്യായമായി കാമം പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ ആ സന്താനം മഹർഷിയുടേതാണെന്ന് സത്യമായി ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
1.77.8
शोभनं भीरु यद्येवमथ स ज्ञायते द्विजः ।
गोत्रनामाभिजनतो वेत्तुमिच्छामि तं द्विजम् ॥ १.७७.८ ॥
ദേവയാനി പറഞ്ഞു: ഭീരുവേ, അങ്ങനെയെങ്കിൽ നല്ലത്. ഇപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗോത്രം, നാമം, കുലം എന്നിവയാൽ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.77.9
तपसा तेजसा चैव दीप्यमानं यथा रविम् ।
तं दृष्ट्वा मम संप्रष्टुं शक्तिर्नासीच्छुचिस्मिते ॥ १.७७.९ ॥
ശർമ്മിഷ്ഠ പറഞ്ഞു: ശുചിസ്മിതേ, തപസ്സിനാലും തേജസ്സിനാലും സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിക്കാനുള്ള ശക്തി എനിക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല.
1.77.10
यद्येतदेवं शर्मिष्ठे न मन्युर्विद्यते मम ।
अपत्यं यदि ते लब्धं ज्येष्ठाच्छ्रेष्ठाच्च वै द्विजात् ॥ १.७७.१० ॥
ദേവയാനി പറഞ്ഞു: ശർമ്മിഷ്ഠേ, ഇത് അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, എന്റെ മനസ്സിൽ കോപമില്ല. മൂത്തവനും ശ്രേഷ്ഠനുമായ ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്ന് നീ സന്താനം നേടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ.
1.77.11
अन्योन्यमेवमुक्त्वा तु संप्रहस्य च ते मिथः ।
जगाम भार्गवी वेश्म तथ्यमित्यवजग्मुषी ॥ १.७७.११ ॥
ഇങ്ങനെ പരസ്പരം പറഞ്ഞ്, ഉറക്കെ ചിരിച്ച്, അത് സത്യമെന്ന് അംഗീകരിച്ച് ഭാർഗവി തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
1.77.12
ययातिर्देवयान्यां तु पुत्रावजनयन्नृपः ।
यदुं च तुर्वसुं चैव शक्रविष्णू इवापरौ ॥ १.७७.१२ ॥
രാജാവായ യയാതി ദേവയാനിയിൽ യദു, തുർവസു എന്നീ രണ്ട് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു; അവർ ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവിനും സമാനരായ മറ്റ് രണ്ടുപേരെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
1.77.13
तस्मिन्काले तु राजर्षिर्ययातिः पृथिवीपतिः ।
माध्वीकरससंयुक्तां मदिरां मदवर्धनीम् ॥ १.७७.१३ ॥
ആ കാലത്ത് രാജർഷിയായ യയാതി, ഭൂമിയുടെ അധിപൻ, മാധ്വീക രസം ചേർന്ന, ലഹരി വർധിപ്പിക്കുന്ന മദിര [കൈവശം വച്ചിരുന്നു].
1.77.14
पाययामास शुक्रस्य तनयां रक्तपिङ्गलाम् ।
पीत्वा पीत्वा च मदिरां देवयानी मुमोह सा ॥ १.७७.१४ ॥
ശുക്രന്റെ പുത്രിയായ, ചുവപ്പും മഞ്ഞയും കലർന്ന നിറമുള്ള [ദേവയാനിക്ക്] അയാൾ മദിര കുടിപ്പിച്ചു. പലവട്ടം മദിര കുടിച്ച് ദേവയാനി മോഹിതയായി.
1.77.15
रुदती गायमाना च नृत्यन्ती च मुहुर्मुहुः ।
बहु प्रलपती देवी राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.७७.१५ ॥
കരഞ്ഞും പാടിയും പലവട്ടം നൃത്തം ചെയ്തും ഏറെ വിലപിച്ചും ദേവി രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.77.16
राजवद्रूपवेषौ ते किमर्थं त्वमिहागतः ।
केन कार्येण संप्राप्तो निर्जनं गहनं वनम् ॥ १.७७.१६ ॥
രാജാവിനെപ്പോലുള്ള രൂപവും വേഷവുമുള്ള നീ എന്തിനായി ഇവിടെ വന്നു? ഏത് കാര്യത്തിനായി ഈ വിജനവും ഇടതൂർന്നതുമായ കാട്ടിലെത്തി?
1.77.17
द्विजश्रेष्ठ नृपश्रेष्ठो ययातिश्चोग्रदर्शनः ।
तस्मादितः पलायस्व हितमिच्छसि चेद्द्विज ॥ १.७७.१७ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! രാജശ്രേഷ്ഠനായ യയാതി ഭയങ്കരരൂപിയാണ്. അതിനാൽ ദ്വിജാ, നിനക്ക് ഗുണം വേണമെങ്കിൽ ഇവിടെനിന്ന് ഓടിപ്പോവുക.
1.77.18
इत्येवं प्रलपन्तीं तां देवयानीं तु नाहुषः ।
भर्त्सयामास वचनैरनर्हां पापवर्धनीम् ॥ १.७७.१८ ॥
ഇങ്ങനെ വിലപിച്ച ദേവയാനിയെ നഹുഷപുത്രൻ യയാതി, അവൾക്ക് യോഗ്യമല്ലാത്തതും പാപം വർധിപ്പിക്കുന്നതുമായ വാക്കുകളാൽ ശാസിച്ചു.
1.77.19
ततो वर्षवरान्मूकान्व्यङ्गान्वृद्धांश्च पङ्गुकान् ।
रक्षणे देवयान्याः स पोषणे च शशास तान् ॥ १.७७.१९ ॥
പിന്നീട് അവൻ ദേവയാനിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനും പോഷണത്തിനുമായി ഊമകളെയും അംഗവൈകല്യമുള്ളവരെയും വൃദ്ധരെയും മുടന്തരെയും ഷണ്ഡന്മാരെയും നിയോഗിച്ചു.
1.77.20
ततस्तु नाहुषो राजा शर्मिष्ठां प्राप्य बुद्धिमान् ।
रेमे च सुचिरं कालं तया शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.२० ॥
പിന്നീട് ബുദ്ധിമാനായ നഹുഷപുത്രൻ രാജാവ് ശർമിഷ്ഠയെ പ്രാപിച്ച് അവളോടൊപ്പം ദീർഘകാലം രമിച്ചു.
1.77.21
तस्मादेव तु राजर्षेः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
द्रुह्युं चानुं च पूरुं च त्रीन्कुमारानजीजनत् ॥ १.७७.२१ ॥
ആ രാജർഷിയിൽ നിന്ന് വൃഷപർവ്വന്റെ പുത്രി ശർമിഷ്ഠ ദ്രുഹ്യു, അനു, പൂരു എന്നീ മൂന്ന് പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
1.77.22
ततः काले तु कस्मिंश्चिद्देवयानी शुचिस्मिता ।
ययातिसहिता राजञ्जगाम रहितं वनम् ॥ १.७७.२२ ॥
രാജാവേ, പിന്നീട് ഒരിക്കൽ ശുചിസ്മിതയായ ദേവയാനി യയാതിയോടൊപ്പം ഏകാന്തമായ വനത്തിലേക്ക് പോയി.
1.77.23
ददर्श च तदा तत्र कुमारान्देवरूपिणः ।
क्रीडमानान्सुविश्रब्धान्विस्मिता चेदमब्रवीत् ॥ १.७७.२३ ॥
അപ്പോൾ അവൾ അവിടെ ദേവരൂപരായ ബാലന്മാർ നിർഭയരായി കളിക്കുന്നത് കണ്ടു; വിസ്മയിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.77.24
कस्यैते दारका राजन्देवपुत्रोपमाः शुभाः ।
वर्चसा रूपतश्चैव सदृशा मे मतास्तव ॥ १.७७.२४ ॥
രാജാവേ, ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ സുന്ദരരായ ഈ ബാലന്മാർ ആരുടേതാണ്? തേജസ്സിലും രൂപത്തിലും ഇവർ എനിക്കും നിങ്ങൾക്കും തുല്യരെന്നു തോന്നുന്നു.
1.77.25
एवं पृष्ट्वा तु राजानं कुमारान्पर्यपृच्छत ॥ १.७७.२५ ॥
ഇങ്ങനെ രാജാവിനോട് ചോദിച്ച ശേഷം അവൾ ആ കുമാരന്മാരോടും ചോദ്യം ചെയ്തു.
1.77.26
तस्मिन्काले तु तच्छ्रुत्वा धात्री तेषां वचोऽब्रवीत् ।
किं न ब्रूत कुमारा वः पितरं वै द्विजर्षभम् ॥ १.७७.२६ ॥
അപ്പോൾ അത് കേട്ട ധാത്രി അവരുടെ വാക്കുകൾക്ക് മറുപടിയായി പറഞ്ഞു: "കുമാരന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ പിതാവായ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെക്കുറിച്ച് എന്തുകൊണ്ട് പറയുന്നില്ല?"
1.77.27
ऋषिश्च ब्राह्मणश्चैव द्विजातिश्चैव नः पिता ।
शर्मिष्ठा नानृतं ब्रूते देवयानि क्षमस्व नः ॥ १.७७.२७ ॥
"ഞങ്ങളുടെ പിതാവ് ഋഷിയും ബ്രാഹ്മണനും ദ്വിജാതിയുമാണ്. ശർമിഷ്ഠ നുണ പറയില്ല. ദേവയാനീ, ഞങ്ങളോട് ക്ഷമിക്കൂ."
1.77.28
किंनामधेयगोत्रो वः पुत्रका ब्राह्मणः पिता ।
प्रब्रूत तत्त्वतः क्षिप्रं कश्चासौ क्व च वर्तते ॥ १.७७.२८ ॥
"പുത്രന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ആ ബ്രാഹ്മണ പിതാവിന്റെ പേരും ഗോത്രവും എന്താണ്? സത്യമായി വേഗം പറയൂ, അദ്ദേഹം ആരാണ്, എവിടെയാണ്?"
1.77.29
प्रब्रूत मे यथा तथ्यं श्रोतुमिच्छामि तं ह्यहम् ।
एवमुक्ताः कुमारस्ते देवयान्या सुमध्यया ॥ १.७७.२९ ॥
"സത്യമായതുപോലെ പറയൂ, ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു." സുമധ്യയായ ദേവയാനി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ കുമാരന്മാർ…
1.77.30
तेऽदर्शयन्प्रदेशिन्या तमेव नृपसत्तमम् ।
शर्मिष्ठां मातरं चैव तथाऽऽचख्युश्च दारकाः ॥ १.७७.३० ॥
അവർ ചൂണ്ടുവിരൽ കൊണ്ട് ആ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവിനെ തന്നെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി; ആ കുട്ടികൾ അമ്മ ശർമിഷ്ഠയെക്കുറിച്ചും അങ്ങനെതന്നെ പറഞ്ഞു.
1.77.31
इत्युक्त्वा सहितास्ते तु राजानमुपचक्रमुः ।
नाभ्यनन्दत तान्राजा देवयान्यास्तदान्तिके ॥ १.७७.३१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് അവരെല്ലാം ഒന്നിച്ച് രാജാവിനെ സമീപിച്ചു; എന്നാൽ ദേവയാനിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ രാജാവ് അവരെ സ്വീകരിച്ചില്ല.
1.77.32
रुदन्तस्तेऽथ शर्मिष्ठामभ्ययुर्बालकास्ततः ।
अविब्रुवन्ती किंचिच्च राजानं चारुलोचना ॥ १.७७.३२ ॥
കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ആ കുട്ടികൾ ശർമിഷ്ഠയെ സമീപിച്ചു; സുന്ദരനേത്രയായ അവൾ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല, രാജാവിനോടും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
1.77.33
नातिदूराच्च राजानं सा चातिष्ठदवाङ्मुखी ।
श्रुत्वा तेषां तु बालानां सव्रीड इव पार्थिवः ॥ १.७७.३३ ॥
അവൾ രാജാവിൽനിന്ന് വളരെ അകലെയല്ലാതെ, മുഖം താഴ്ത്തി നിന്നു; ആ കുട്ടികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് ലജ്ജിച്ചതുപോലെയായി.
1.77.34
प्रतिवक्तुमशक्तोऽभूत्तूष्णींभूतोऽभवन्नृपः ।
दृष्ट्वा तु तेषां बालानां प्रणयं पार्थिवं प्रति ॥ १.७७.३४ ॥
രാജാവ് മറുപടി പറയാനാകാതെ മൗനിയായി; ആ കുട്ടികൾ രാജാവിനോട് കാണിച്ച സ്നേഹം കണ്ടപ്പോൾ.
1.77.35
बुद्ध्वा तु तत्त्वतो देवी शर्मिष्ठापिदमब्रवीत् ।
अभ्यागच्छति मां कश्चिदृषिरित्येवमब्रवीः ॥ १.७७.३५ ॥
സത്യം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി ശർമിഷ്ഠയും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'എന്റെ അടുത്തേക്ക് ഒരു ഋഷി വരുന്നുണ്ടെന്ന് നീ ഇങ്ങനെയാണ് പറഞ്ഞത്.'
1.77.36
ययातिमेवं राजानं त्वं गोपायसि भामिनि ।
पूर्वमेव मया प्रोक्तं त्वया तु वृजिनं कृतम् ॥ १.७७.३६ ॥
'സുന്ദരീ, ഇങ്ങനെയാണ് നീ യയാതി രാജാവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നത്; ഞാൻ മുൻപേ പറഞ്ഞിരുന്നു, പക്ഷേ നീ തെറ്റ് ചെയ്തു.'
1.77.37
मदधीना सती कस्मादकार्षीर्विप्रियं मम ।
तमेवाऽऽसुरधर्मं त्वमास्थिता न बिभेषि मे ॥ १.७७.३७ ॥
എന്നെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന സതീ, നീ എന്തിനാണ് എനിക്ക് പ്രിയമല്ലാത്തത് ചെയ്തത്? ആ അസുരധർമ്മത്തെത്തന്നെ പിന്തുടർന്ന് നീ എന്നെ ഭയപ്പെടുന്നില്ലേ?
1.77.38
यदुक्तमृषिरित्येव तत्सत्यं चारुहासिनि ।
न्यायतो धर्मतश्चैव चरन्ती न बिभेमि ते ॥ १.७७.३८ ॥
"ഋഷി" എന്ന് പറഞ്ഞത് സത്യം തന്നെ, സുന്ദരമായി ചിരിക്കുന്നവളേ. ന്യായത്തോടും ധർമ്മത്തോടും കൂടി നടക്കുന്ന ഞാൻ നിന്നെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
1.77.39
यदा त्वया वृतो भर्ता वृत एव तदा मया ।
सखीभर्ता हि धर्मेण भर्ता भवति शोभने ॥ १.७७.३९ ॥
നീ ഭർത്താവിനെ വരിച്ചപ്പോൾ തന്നെ ഞാനും അവനെ വരിച്ചു. ശോഭനേ, ധർമ്മപ്രകാരം സഖിയുടെ ഭർത്താവും ഭർത്താവാകുന്നു.
1.77.40
पूज्यासि मम मान्या च ज्येष्ठा च ब्राह्मणी ह्यसि ।
त्वत्तोपि मे पूज्यतमो राजर्षिः किं न वेत्थ तत् ॥ १.७७.४० ॥
നീ എനിക്ക് പൂജ്യയും മാന്യയുമാണ്; ബ്രാഹ്മണിയായതിനാൽ ജ്യേഷ്ഠയുമാണ്. പക്ഷേ നിന്നെക്കാൾ എനിക്ക് ഏറ്റവും പൂജ്യൻ രാജർഷിയാണ്. അത് നീ അറിയുന്നില്ലേ?
1.77.41
त्वत्पित्रा मम गुरुणा सह दत्ते उभे शुभे ।
ततो भर्ता च पूज्यश्च पोष्यां पोषयतीह माम् ॥ १.७७.४१ ॥
നിന്റെ പിതാവ് എന്റെ ഗുരുവിന് നമ്മൾ രണ്ടുപേരെയും നൽകി, ശുഭേ. അതിനാൽ ഭർത്താവും പൂജ്യനാണ്; ഇവിടെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ പോഷ്യയായ എന്നെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.
1.77.42
श्रुत्वा तस्यास्ततो वाक्यं देवयान्यब्रवीदिदम् ।
रमस्वेह यथाकामं देव्या शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.४२ ॥
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദേവയാനി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു — "ഇവിടെ ദേവി ശർമ്മിഷ്ഠയോടൊപ്പം നിന്റെ ഇഷ്ടം പോലെ രമിച്ചുകൊള്ളുക."
1.77.43
राजन्नाद्येह वत्स्यामि विप्रियं मे कृतं त्वया ।
इति जज्वाल कोपेन देवयानी ततो भृशम् ॥ १.७७.४३ ॥
രാജാവേ, ഇന്ന് ഞാൻ ഇവിടെ പാർക്കില്ല; നീ എനിക്ക് അപ്രിയം ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവയാനി കോപത്താൽ അത്യധികം ജ്വലിച്ചു.
1.77.44
निर्दहन्तीव सव्रीडां शर्मिष्ठां समुदीक्ष्य च ।
अपविध्य च सर्वाणि भूषणान्यसितेक्षणा ॥ १.७७.४४ ॥
ലജ്ജിച്ച ശർമിഷ്ഠയെ ദഹിപ്പിക്കുമാറ് നോക്കി, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും എറിഞ്ഞുകളഞ്ഞ് കറുത്ത കണ്ണുകളുള്ള അവൾ.
1.77.45
सहसोत्पतितां श्यामां दृष्ट्वा तां साश्रुलोचनाम् ।
तूर्णं सकाशं काव्यस्य प्रस्थितां व्यथितस्तदा ॥ १.७७.४५ ॥
പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ കാവ്യന്റെ (ശുക്രന്റെ) അടുത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പോകുന്ന ആ ശ്യാമവർണ്ണയെ കണ്ട് അപ്പോൾ രാജാവ് വ്യസനിച്ചു.
1.77.46
अनुवव्राज संभ्रान्तः पृष्ठतः सान्त्वयन्नृपः ।
न्यवर्तत नचैव स्म क्रोधसंरक्तलोचना ॥ १.७७.४६ ॥
പരിഭ്രമിച്ച രാജാവ് പിന്നാലെ ചെന്ന് ആശ്വസിപ്പിച്ചു; എന്നാൽ കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള അവൾ തിരിഞ്ഞു നോക്കിയതേയില്ല.
1.77.47
अविब्रुवन्ती किंचित्सा राजानं साश्रुलोचना ।
अचिरादेव संप्राप्ता काव्यस्योशनसोऽन्तिकम् ॥ १.७७.४७ ॥
രാജാവിനോട് ഒന്നും പറയാതെ, കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ അവൾ വേഗം ഉശനസ്സായ കാവ്യന്റെ (ശുക്രന്റെ) സമീപത്ത് എത്തി.
1.77.48
सा तु दृष्ट्वै पितरमभिवाद्याग्रतः स्थिता ।
अनन्तरं यायातिस्तु पूजयामास भार्गवम् ॥ १.७७.४८ ॥
അവൾ പിതാവിനെ കണ്ട് വന്ദിച്ച് മുന്നിൽ നിന്നു. അനന്തരം യയാതിയും ഭാർഗവനെ (ശുക്രനെ) പൂജിച്ചു.
1.77.49
अधर्मेण जितो धर्मः प्रवृत्तमधरोत्तरम् ।
शर्मिष्ठयाऽतिवृत्ताऽस्मि दुहित्रा वृषपर्वणः ॥ १.७७.४९ ॥
അധർമ്മത്താൽ ധർമ്മം പരാജയപ്പെട്ടു; വിപരീതമായ നടപ്പ് വ്യാപിച്ചു. വൃഷപർവ്വന്റെ പുത്രി ശർമ്മിഷ്ഠ എന്നെ മറികടന്നു.
1.77.50
त्रयोऽस्यां जनिताः पुत्रा राज्ञाऽनेन ययातिना ।
दुर्भगाया मम द्वौ तु पुत्रौ तात ब्रवीमि ते ॥ १.७७.५० ॥
ഈ രാജാവായ യയാതിയാൽ അവളിൽ മൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. അച്ഛാ, ഭാഗ്യഹീനയായ എനിക്കോ രണ്ടു പുത്രന്മാരേയുള്ളൂ; ഇത് ഞാൻ അങ്ങയോട് പറയുന്നു.
1.77.51
धर्मज्ञ इति विख्यात एष राजा भृगूद्वह ।
अतिक्रान्तश्च मर्यादां काव्यैतत्कथयामि ते ॥ १.७७.५१ ॥
ഈ രാജാവ് ധർമ്മജ്ഞനെന്ന് പ്രസിദ്ധനാണ്; പക്ഷേ ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ മര്യാദ ലംഘിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓ കാവ്യാ, ഇത് ഞാൻ അങ്ങയോട് പറയുന്നു.
1.77.52
धर्मज्ञः सन्महाराज योऽधर्ममकृथाः प्रियम् ।
तस्माज्जरा त्वामचिराद्धर्षयिष्यति दुर्जया ॥ १.७७.५२ ॥
ഓ മഹാരാജാവേ, ധർമ്മജ്ഞനായിരുന്നിട്ടും നീ പ്രിയത്തിനായി അധർമ്മം ചെയ്തു; അതിനാൽ ജയിക്കാനാവാത്ത വാർദ്ധക്യം നിന്നെ വേഗം ബാധിക്കും.
1.77.53
ऋतुं वै याचमानाया भगवन्नान्यचेतसा ।
दुहितुर्दानवेन्द्रस्य धर्म्यमेतत्कृतं मया ॥ १.७७.५३ ॥
ഓ ഭഗവാനേ, ഋതുവിനെ യാചിച്ച ദാനവേന്ദ്രന്റെ പുത്രിക്ക് ഞാൻ മനസ്സു മാറാതെ, ധർമ്മപ്രകാരം ഇത് ചെയ്തു.
1.77.54
ऋतुं वै याचमानाया न ददाति पुमानृतुम् ।
भ्रूणहेत्युच्यते ब्रह्मन् स इह ब्रह्मवादिभिः ॥ १.७७.५४ ॥
ഋതുവിനായി യാചിക്കുന്ന സ്ത്രീക്ക് ഋതു നൽകാത്ത പുരുഷനെ, ഓ ബ്രാഹ്മണാ, ഇവിടെ ബ്രഹ്മവാദികൾ ഭ്രൂണഹത്യക്കാരൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
1.77.55
अभिकामां स्त्रियं यश्च गम्यां रहसि याचितः ।
नोपैति स च धर्मेषु भ्रूणहेत्युच्यते बुधैः ॥ १.७७.५५ ॥
രഹസ്യത്തിൽ ആഗ്രഹിച്ച് യാചിച്ച, സമീപിക്കാവുന്ന സ്ത്രീയെ ധർമ്മപ്രകാരം സമീപിക്കാത്തവനെ ജ്ഞാനികൾ ഭ്രൂണഹത്യക്കാരൻ എന്നു പറയുന്നു.
1.77.56
यद्यद्वृणोति मां कश्चित्तत्तद्देयमिति व्रतम् ।
त्वया च सापि दत्ता मे नान्यं नाथमिहेच्छति ॥ १.७७.५६ ॥
ആരെന്തു ചോദിച്ചാലും അത് കൊടുക്കണം എന്നതാണ് എന്റെ വ്രതം. നിങ്ങളും അവളെ എനിക്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ട്; അവൾ ഇവിടെ മറ്റൊരു നാഥനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
1.77.57
इत्येतानि समीक्ष्याहं कारणानि भृगूद्वह ।
अधर्मभयसंविग्नः शर्मिष्ठामुपजग्मिवान्।
मत्वैतन्मे धर्म इति कृतं ब्रह्मन्क्षमस्व माम् ॥ १.७७.५७ ॥
ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠാ, ഈ കാരണങ്ങൾ പരിഗണിച്ച്, അധർമ്മഭയത്താൽ വിറച്ച് ഞാൻ ശർമ്മിഷ്ഠയുടെ അടുത്ത് ചെന്നു. ഇത് എന്റെ ധർമ്മമെന്നു കരുതി ഞാൻ ചെയ്തു; ബ്രാഹ്മണാ, എന്നോട് ക്ഷമിക്കേണമേ.
1.77.58
नन्वहं प्रत्यवेक्ष्यस्ते मदधीनोऽसि पार्थिव ।
मिथ्याचारस्य धर्मेषु चौर्यं भवति नाहुष ॥ १.७७.५८ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നെ പരിഗണിക്കണം; നീ എന്റെ അധീനനാണ്. നഹുഷപുത്രാ, ധർമ്മങ്ങളിൽ വ്യാജമായി പെരുമാറുന്നവന് മോഷണദോഷം സംഭവിക്കുന്നു.
1.77.59
क्रुद्धेनोशनसा शप्तो ययातिर्नाहुषस्तदा ।
पूर्वं वयः परित्यज्य जरां सद्योऽन्वपद्यत ॥ १.७७.५९ ॥
കോപിച്ച ഉശനസ്സിനാൽ ശപിക്കപ്പെട്ട നഹുഷപുത്രൻ യയാതി അപ്പോൾ തന്നെ യൗവനം ഉപേക്ഷിച്ച് വാർദ്ധക്യം പ്രാപിച്ചു.
1.77.60
अतृप्तो यौवनस्याहं देवयान्यां भृगूद्वह ।
प्रसादं कुरु मे ब्रह्मञ्जरेयं न विशेच्च माम् ॥ १.७७.६० ॥
ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠാ, ദേവയാനിയോടൊപ്പമുള്ള യൗവനത്തിൽ ഞാൻ തൃപ്തനല്ല. ബ്രാഹ്മണാ, എന്നോട് കൃപ ചെയ്യേണമേ; ഈ വാർദ്ധക്യം എന്നിൽ പ്രവേശിക്കാതിരിക്കട്ടെ.
1.77.61
नाहं मृषा ब्रवीम्येतज्जरां प्राप्तोऽसि भूमिप ।
जरां त्वेतां त्वमन्यस्मिन्संक्रामय यदीच्छसि ॥ १.७७.६१ ॥
ശുക്രൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇത് വ്യാജമായി പറയുന്നില്ല, ഭൂമിപതേ, നിനക്ക് വാർധക്യം വന്നിരിക്കുന്നു. നീ ഇച്ഛിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഈ വാർധക്യം മറ്റൊരാളിലേക്ക് മാറ്റുക.
1.77.62
राज्यभाक्स भवेद्ब्रह्मन्पुण्यभाक्कीर्तिभाक्तथा ।
यो मे दद्याद्वयः पुत्रस्तद्भवाननुमन्यताम् ॥ १.७७.६२ ॥
യയാതി പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, എനിക്ക് തന്റെ യൗവനം നൽകുന്ന പുത്രൻ രാജ്യത്തിനും പുണ്യത്തിനും കീർത്തിക്കും അവകാശിയാകും; അതിന് അങ്ങ് സമ്മതിക്കണം.
1.77.63
संक्रामयिष्यसि जरां येथेष्टं नहुषात्मज ।
मामनुध्याय भावेन न च पापमवाप्स्यसि ॥ १.७७.६३ ॥
ശുക്രൻ പറഞ്ഞു: നഹുഷപുത്രാ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ വാർധക്യം മാറ്റാം; ഭക്തിയോടെ എന്നെ ധ്യാനിക്കുക, നിനക്ക് പാപം ഭവിക്കില്ല.
1.77.64
वयो दास्यति ते पुत्रो यः स राजा भविष्यति ।
आयुष्मान्कीर्तिमांश्चैव बह्वपत्यस्तथैव च ॥ १.७७.६४ ॥
ശുക്രൻ പറഞ്ഞു: ഏത് പുത്രൻ നിനക്ക് തന്റെ യൗവനം നൽകുന്നുവോ അവൻ രാജാവാകും; അവൻ ദീർഘായുസ്സും കീർത്തിയും ബഹുസന്താനവും ഉള്ളവനാകും.