ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.77.1
तस्मिन्नक्षत्रसंयोगे शुक्ले पुण्यर्क्षगेन्दुना ।
स राजा मुमुदे सम्राट् तया शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.१ ॥
ସେହି ନକ୍ଷତ୍ର-ସଂଯୋଗରେ, ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଥିବାବେଳେ, ସେହି ସମ୍ରାଟ ରାଜା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସହିତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
1.77.2
प्रजानां श्रीरिवाभ्याशे शर्मिष्ठा ह्यभवद्वधूः ।
पन्नगीवोग्ररूपा वै देवयानी ममाप्यभूत् ॥ १.७७.२ ॥
ପ୍ରଜାଙ୍କ ଶ୍ରୀ ପରି ନିକଟରେ ଥିବା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ବଧୂ ହେଲେ; ଉଗ୍ରରୂପା ନାଗିନୀ ପରି ଦେବଯାନୀ ମଧ୍ୟ ମୋର ହେଲେ।
1.77.3
पर्जन्य इव सस्यानां देवानाममृतं यथा ।
तद्वन्ममापि संभूता शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी।
इत्येवं मनसा ज्ञात्वा देवयानीमवर्जयत् ॥ १.७७.३ ॥
ଶସ୍ୟ ପାଇଁ ମେଘ ଯେପରି ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅମୃତ ଯେପରି, ସେହିପରି ମୋର ପାଇଁ ବି ବର୍ଷାପର୍ବ ପରି ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଜନ୍ମିଛି—ଏହା ମନରେ ଭାବି ସେ ଦେବଯାନୀଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
1.77.4
श्रुत्वा कुमारं जातं तु देवयानी शुचिस्मिता ।
चिन्तयामास दुःखार्ता शर्मिष्ठां प्रति भारत ॥ १.७७.४ ॥
ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଛି ବୋଲି ଶୁଣି ଶୁଚିସ୍ମିତା ଦେବଯାନୀ, ହେ ଭାରତ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
1.77.5
अभिगम्य च शर्मिष्ठां देवयान्यब्रवीदिदम् ।
किमिदं वृजिनं सुभ्रु कृतं वै कामलुब्धया ॥ १.७७.५ ॥
ଶର୍ମିଷ୍ଠା ନିକଟକୁ ଯାଇ ଦେବଯାନୀ କହିଲେ—'ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୃଷ୍ଟିଯୁକ୍ତା, କାମଲୋଭରେ ପଡ଼ି ତୁମେ ଏ କେଉଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ କଲ?'
1.77.6
ऋषिरभ्यागतः कश्चिद्धर्मात्मा वेदपारगः ।
स मया वरदः कामं याचितो धर्मसंहितम् ॥ १.७७.६ ॥
ଜଣେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ବେଦପାରଙ୍ଗତ ଋଷି ଅତିଥି ରୂପେ ଆସିଥିଲେ। ସେହି ବରଦାତାଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଯାଚିଥିଲି।
1.77.7
अपत्यार्थे स तु मया वृतो वै चारुहासिनि ।
नाहमन्यायतः काममाचरामि शुचिस्मिते।
तस्मादृषेर्ममापत्यमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.७७.७ ॥
ଶର୍ମିଷ୍ଠା କହିଲେ: ହେ ସୁନ୍ଦର ହସୁଥିବା ନାରୀ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ସେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବରଣ ହୋଇଥିଲେ। ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା, ମୁଁ ଅନ୍ୟାୟରେ କାମନା ପୂରଣ କରେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସେହି ସନ୍ତାନ ଋଷିଙ୍କର, ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
1.77.8
शोभनं भीरु यद्येवमथ स ज्ञायते द्विजः ।
गोत्रनामाभिजनतो वेत्तुमिच्छामि तं द्विजम् ॥ १.७७.८ ॥
ଦେବଯାନୀ କହିଲେ: ହେ ଭୀରୁ, ଯଦି ଏପରି ତେବେ ଭଲ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗୋତ୍ର, ନାମ ଓ କୁଳ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
1.77.9
तपसा तेजसा चैव दीप्यमानं यथा रविम् ।
तं दृष्ट्वा मम संप्रष्टुं शक्तिर्नासीच्छुचिस्मिते ॥ १.७७.९ ॥
ଶର୍ମିଷ୍ଠା କହିଲେ: ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା, ତପ ଓ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋର ତାଙ୍କୁ ପଚାରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ନ ଥିଲା।
1.77.10
यद्येतदेवं शर्मिष्ठे न मन्युर्विद्यते मम ।
अपत्यं यदि ते लब्धं ज्येष्ठाच्छ्रेष्ठाच्च वै द्विजात् ॥ १.७७.१० ॥
ଦେବଯାନୀ କହିଲେ: ହେ ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ଯଦି ଏପରି ତେବେ ମୋ ମନରେ କ୍ରୋଧ ନାହିଁ। ଯଦି ତୁମେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ସନ୍ତାନ ପାଇଛ।
1.77.11
अन्योन्यमेवमुक्त्वा तु संप्रहस्य च ते मिथः ।
जगाम भार्गवी वेश्म तथ्यमित्यवजग्मुषी ॥ १.७७.११ ॥
ଏହିପରି ପରସ୍ପରକୁ କହି, ପରସ୍ପର ଖୁବ ହସି, ତାହା ସତ୍ୟ ମାନି ଭାର୍ଗବୀ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
1.77.12
ययातिर्देवयान्यां तु पुत्रावजनयन्नृपः ।
यदुं च तुर्वसुं चैव शक्रविष्णू इवापरौ ॥ १.७७.१२ ॥
ରାଜା ଯଯାତି ଦେବଯାନୀଙ୍କଠାରୁ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ ନାମକ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ସେମାନେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପରି ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ଥିଲେ।
1.77.13
तस्मिन्काले तु राजर्षिर्ययातिः पृथिवीपतिः ।
माध्वीकरससंयुक्तां मदिरां मदवर्धनीम् ॥ १.७७.१३ ॥
ସେହି ସମୟରେ ରାଜର୍ଷି ଯଯାତି, ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି, ମାଧ୍ୱୀକ ରସରେ ମିଶ୍ରିତ, ମଦ ବଢ଼ାଉଥିବା ମଦିରା [ଧରିଥିଲେ]।
1.77.14
पाययामास शुक्रस्य तनयां रक्तपिङ्गलाम् ।
पीत्वा पीत्वा च मदिरां देवयानी मुमोह सा ॥ १.७७.१४ ॥
ସେ ଶୁକ୍ରଙ୍କ କନ୍ୟା, ଲାଲ-ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣର [ଦେବଯାନୀଙ୍କୁ] ମଦିରା ପିଆଇଲେ। ବାରମ୍ବାର ମଦିରା ପାନ କରି ଦେବଯାନୀ ମୋହିତ ହେଲେ।
1.77.15
रुदती गायमाना च नृत्यन्ती च मुहुर्मुहुः ।
बहु प्रलपती देवी राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.७७.१५ ॥
କାନ୍ଦି, ଗାଇ, ବାରମ୍ବାର ନାଚି, ବହୁତ ପ୍ରଲାପ କରି ସେହି ଦେବୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.77.16
राजवद्रूपवेषौ ते किमर्थं त्वमिहागतः ।
केन कार्येण संप्राप्तो निर्जनं गहनं वनम् ॥ १.७७.१६ ॥
ରାଜାଙ୍କ ପରି ରୂପ ଓ ବେଶଧାରୀ ତୁମେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ? କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ନିର୍ଜନ, ଘନ ବନରେ ପହଞ୍ଚିଛ?
1.77.17
द्विजश्रेष्ठ नृपश्रेष्ठो ययातिश्चोग्रदर्शनः ।
तस्मादितः पलायस्व हितमिच्छसि चेद्द्विज ॥ १.७७.१७ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଯାତି ଭୟଙ୍କର ରୂପ। ଅତଏବ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଯଦି ତୁମେ ନିଜର ମଙ୍ଗଳ ଚାହଁ, ଏଠାରୁ ପଳାଅ।
1.77.18
इत्येवं प्रलपन्तीं तां देवयानीं तु नाहुषः ।
भर्त्सयामास वचनैरनर्हां पापवर्धनीम् ॥ १.७७.१८ ॥
ଏହିପରି ପ୍ରଲାପ କରୁଥିବା ଦେବଯାନୀଙ୍କୁ ନହୁଷ ପୁତ୍ର ଯଯାତି ଅନୁପଯୁକ୍ତ, ପାପ ବଢ଼ାଉଥିବା ବାକ୍ୟରେ ଭର୍ତ୍ସନା କଲେ।
1.77.19
ततो वर्षवरान्मूकान्व्यङ्गान्वृद्धांश्च पङ्गुकान् ।
रक्षणे देवयान्याः स पोषणे च शशास तान् ॥ १.७७.१९ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦେବଯାନୀଙ୍କ ରକ୍ଷଣ ଓ ପୋଷଣ ପାଇଁ ମୂକ, ବିକଳାଙ୍ଗ, ବୃଦ୍ଧ, ଖଞ୍ଜ ଓ ନପୁଂସକମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲା।
1.77.20
ततस्तु नाहुषो राजा शर्मिष्ठां प्राप्य बुद्धिमान् ।
रेमे च सुचिरं कालं तया शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.२० ॥
ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନହୁଷପୁତ୍ର ରାଜା ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ପାଇ ତାଙ୍କ ସହ ବହୁକାଳ ରମଣ କଲେ।
1.77.21
तस्मादेव तु राजर्षेः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
द्रुह्युं चानुं च पूरुं च त्रीन्कुमारानजीजनत् ॥ १.७७.२१ ॥
ସେହି ରାଜର୍ଷିଙ୍କଠାରୁ ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୂରୁ ନାମକ ତିନି ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
1.77.22
ततः काले तु कस्मिंश्चिद्देवयानी शुचिस्मिता ।
ययातिसहिता राजञ्जगाम रहितं वनम् ॥ १.७७.२२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ କୌଣସି ସମୟରେ ଶୁଚିସ୍ମିତା ଦେବଯାନୀ ଯଯାତି ସହ ନିର୍ଜନ ବନକୁ ଗଲେ।
1.77.23
ददर्श च तदा तत्र कुमारान्देवरूपिणः ।
क्रीडमानान्सुविश्रब्धान्विस्मिता चेदमब्रवीत् ॥ १.७७.२३ ॥
ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ସେ ଦେବରୂପୀ ବାଳକମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟରେ ଖେଳୁଥିବାର ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ଏହା କହିଲେ।
1.77.24
कस्यैते दारका राजन्देवपुत्रोपमाः शुभाः ।
वर्चसा रूपतश्चैव सदृशा मे मतास्तव ॥ १.७७.२४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦେବପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ଏହି ସୁନ୍ଦର ବାଳକମାନେ କାହାର? ତେଜ ଓ ରୂପରେ ଏମାନେ ମୋ ଓ ଆପଣଙ୍କ ସମାନ ବୋଲି ମନେ ହେଉଛନ୍ତି।
1.77.25
एवं पृष्ट्वा तु राजानं कुमारान्पर्यपृच्छत ॥ १.७७.२५ ॥
ଏପରି ରାଜାଙ୍କୁ ପଚାରିବା ପରେ ସେ କୁମାରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଚାରିଲେ।
1.77.26
तस्मिन्काले तु तच्छ्रुत्वा धात्री तेषां वचोऽब्रवीत् ।
किं न ब्रूत कुमारा वः पितरं वै द्विजर्षभम् ॥ १.७७.२६ ॥
ସେତେବେଳେ ତାହା ଶୁଣି ଧାତ୍ରୀ ସେମାନଙ୍କ କଥାର ଉତ୍ତରରେ କହିଲା, "ହେ କୁମାରଗଣ, ତୁମେମାନେ ତୁମର ପିତା, ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ବିଷୟରେ କାହିଁକି କହୁନ ନାହଁ?"
1.77.27
ऋषिश्च ब्राह्मणश्चैव द्विजातिश्चैव नः पिता ।
शर्मिष्ठा नानृतं ब्रूते देवयानि क्षमस्व नः ॥ १.७७.२७ ॥
"ଆମ ପିତା ଋଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦ୍ୱିଜାତି। ଶର୍ମିଷ୍ଠା ମିଥ୍ୟା କହେ ନାହିଁ। ଦେବଯାନୀ, ଆମକୁ କ୍ଷମା କର।"
1.77.28
किंनामधेयगोत्रो वः पुत्रका ब्राह्मणः पिता ।
प्रब्रूत तत्त्वतः क्षिप्रं कश्चासौ क्व च वर्तते ॥ १.७७.२८ ॥
"ପୁଅମାନେ, ତୁମ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପିତାଙ୍କର ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର କ'ଣ? ସତ୍ୟ କହ ଶୀଘ୍ର, ସେ କିଏ ଓ କେଉଁଠି ଥାଏ?"
1.77.29
प्रब्रूत मे यथा तथ्यं श्रोतुमिच्छामि तं ह्यहम् ।
एवमुक्ताः कुमारस्ते देवयान्या सुमध्यया ॥ १.७७.२९ ॥
"ଯେପରି ସତ୍ୟ ସେପରି କହ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।" ସୁମଧ୍ୟା ଦେବଯାନୀ ଏପରି କହିବାରୁ ସେ କୁମାରମାନେ…
1.77.30
तेऽदर्शयन्प्रदेशिन्या तमेव नृपसत्तमम् ।
शर्मिष्ठां मातरं चैव तथाऽऽचख्युश्च दारकाः ॥ १.७७.३० ॥
ସେମାନେ ତର୍ଜନୀ ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ହିଁ ଦେଖାଇଲେ; ଆଉ ସେହି ପିଲାମାନେ ମାତା ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି କହିଲେ।
1.77.31
इत्युक्त्वा सहितास्ते तु राजानमुपचक्रमुः ।
नाभ्यनन्दत तान्राजा देवयान्यास्तदान्तिके ॥ १.७७.३१ ॥
ଏହା କହି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; କିନ୍ତୁ ଦେବଯାନୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କଲେ ନାହିଁ।
1.77.32
रुदन्तस्तेऽथ शर्मिष्ठामभ्ययुर्बालकास्ततः ।
अविब्रुवन्ती किंचिच्च राजानं चारुलोचना ॥ १.७७.३२ ॥
କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ସେହି ପିଲାମାନେ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସୁନ୍ଦର ନୟନା ସେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
1.77.33
नातिदूराच्च राजानं सा चातिष्ठदवाङ्मुखी ।
श्रुत्वा तेषां तु बालानां सव्रीड इव पार्थिवः ॥ १.७७.३३ ॥
ସେ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବେଶି ଦୂରରେ ନଥିଲେ, ମୁଖ ତଳକୁ କରି ଠିଆ ହେଲେ; ସେହି ପିଲାମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଯେପରି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
1.77.34
प्रतिवक्तुमशक्तोऽभूत्तूष्णींभूतोऽभवन्नृपः ।
दृष्ट्वा तु तेषां बालानां प्रणयं पार्थिवं प्रति ॥ १.७७.३४ ॥
ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ ନୀରବ ରହିଲେ; ସେହି ପିଲାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଦେଖି।
1.77.35
बुद्ध्वा तु तत्त्वतो देवी शर्मिष्ठापिदमब्रवीत् ।
अभ्यागच्छति मां कश्चिदृषिरित्येवमब्रवीः ॥ १.७७.३५ ॥
ସତ୍ୟ ବୁଝି ଦେବୀ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ମଧ୍ୟ ଏହା କହିଲେ: 'ମୋ ପାଖକୁ କୌଣସି ଋଷି ଆସୁଛନ୍ତି, ଏପରି ତୁମେ କହିଥିଲ।'
1.77.36
ययातिमेवं राजानं त्वं गोपायसि भामिनि ।
पूर्वमेव मया प्रोक्तं त्वया तु वृजिनं कृतम् ॥ १.७७.३६ ॥
'ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହିପରି ତୁମେ ରାଜା ଯଯାତିଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛ; ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଅପରାଧ କରିଛ।'
1.77.37
मदधीना सती कस्मादकार्षीर्विप्रियं मम ।
तमेवाऽऽसुरधर्मं त्वमास्थिता न बिभेषि मे ॥ १.७७.३७ ॥
ମୋ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳା ସତୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ମୋ ପ୍ରତି ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲ? ସେହି ଆସୁର ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତୁମେ ମୋତେ ଭୟ କରୁନାହଁ କି?
1.77.38
यदुक्तमृषिरित्येव तत्सत्यं चारुहासिनि ।
न्यायतो धर्मतश्चैव चरन्ती न बिभेमि ते ॥ १.७७.३८ ॥
"ଋଷି" ବୋଲି ଯାହା କୁହାଯାଇଛି ତାହା ସତ୍ୟ, ହେ ସୁନ୍ଦର ହସିବାକୁ ଥିବା ନାରୀ। ନ୍ୟାୟ ଓ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଚାଲୁଥିବା ମୁଁ ତୁମକୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ।
1.77.39
यदा त्वया वृतो भर्ता वृत एव तदा मया ।
सखीभर्ता हि धर्मेण भर्ता भवति शोभने ॥ १.७७.३९ ॥
ତୁମେ ସ୍ୱାମୀ ବରଣ କଲ ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବରଣ କଲି। ହେ ଶୋଭନେ, ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ସଖୀର ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ହୁଏ।
1.77.40
पूज्यासि मम मान्या च ज्येष्ठा च ब्राह्मणी ह्यसि ।
त्वत्तोपि मे पूज्यतमो राजर्षिः किं न वेत्थ तत् ॥ १.७७.४० ॥
ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ପୂଜନୀୟା ଓ ମାନ୍ୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ମଧ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ତୁମଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ପୂଜନୀୟ ରାଜର୍ଷି। ତାହା କ'ଣ ତୁମେ ଜାଣ ନାହଁ?
1.77.41
त्वत्पित्रा मम गुरुणा सह दत्ते उभे शुभे ।
ततो भर्ता च पूज्यश्च पोष्यां पोषयतीह माम् ॥ १.७७.४१ ॥
ତୁମ ପିତା ମୋ ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ, ହେ ଶୁଭେ। ତେଣୁ ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ପୂଜନୀୟ; ଏଠାରେ ଯେ ପୋଷଣ କରେ, ସେ ପୋଷ୍ୟା ମୋତେ ପୋଷଣ କରେ।
1.77.42
श्रुत्वा तस्यास्ततो वाक्यं देवयान्यब्रवीदिदम् ।
रमस्वेह यथाकामं देव्या शर्मिष्ठया सह ॥ १.७७.४२ ॥
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦେବଯାନୀ କହିଲେ — "ଏଠାରେ ରାଣୀ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସହ ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରମଣ କର।"
1.77.43
राजन्नाद्येह वत्स्यामि विप्रियं मे कृतं त्वया ।
इति जज्वाल कोपेन देवयानी ततो भृशम् ॥ १.७७.४३ ॥
ରାଜନ୍, ଆଜି ମୁଁ ଏଠାରେ ରହିବି ନାହିଁ; ତୁମେ ମୋର ଅପ୍ରୀତି କରିଛ। ଏହା କହି ଦେବଯାନୀ କ୍ରୋଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଳି ଉଠିଲା।
1.77.44
निर्दहन्तीव सव्रीडां शर्मिष्ठां समुदीक्ष्य च ।
अपविध्य च सर्वाणि भूषणान्यसितेक्षणा ॥ १.७७.४४ ॥
ଲଜ୍ଜିତା ଶର୍ମିଷ୍ଠାକୁ ଯେପରି ଦହନ କରୁଥିବା ପରି ଦେଖି ଓ ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଫିଙ୍ଗି ଦେଇ, ସେ କୃଷ୍ଣନୟନା।
1.77.45
सहसोत्पतितां श्यामां दृष्ट्वा तां साश्रुलोचनाम् ।
तूर्णं सकाशं काव्यस्य प्रस्थितां व्यथितस्तदा ॥ १.७७.४५ ॥
ହଠାତ୍ ଉଠି, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନା ସେହି ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣା କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ର)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଥିବା ଦେଖି ସେତେବେଳେ ରାଜା ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।
1.77.46
अनुवव्राज संभ्रान्तः पृष्ठतः सान्त्वयन्नृपः ।
न्यवर्तत नचैव स्म क्रोधसंरक्तलोचना ॥ १.७७.४६ ॥
ବ୍ୟସ୍ତ ରାଜା ପଛେ ପଛେ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଥିଲେ; କିନ୍ତୁ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନା ସେ ଫେରି ଆସିଲା ନାହିଁ।
1.77.47
अविब्रुवन्ती किंचित्सा राजानं साश्रुलोचना ।
अचिरादेव संप्राप्ता काव्यस्योशनसोऽन्तिकम् ॥ १.७७.४७ ॥
ରାଜାଙ୍କୁ କିଛି ନକହି, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନା ସେ ଶୀଘ୍ର ଉଶନସ (ଶୁକ୍ର) କାବ୍ୟଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲା।
1.77.48
सा तु दृष्ट्वै पितरमभिवाद्याग्रतः स्थिता ।
अनन्तरं यायातिस्तु पूजयामास भार्गवम् ॥ १.७७.४८ ॥
ସେ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଣାମ କରି ଆଗରେ ଠିଆ ହେଲା। ତା'ପରେ ଯଯାତି ମଧ୍ୟ ଭାର୍ଗବ (ଶୁକ୍ର)ଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
1.77.49
अधर्मेण जितो धर्मः प्रवृत्तमधरोत्तरम् ।
शर्मिष्ठयाऽतिवृत्ताऽस्मि दुहित्रा वृषपर्वणः ॥ १.७७.४९ ॥
ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ପରାଜିତ ହେଲା; ଓଲଟା ଆଚରଣ ଚାଲିଲା। ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ମୋତେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି।
1.77.50
त्रयोऽस्यां जनिताः पुत्रा राज्ञाऽनेन ययातिना ।
दुर्भगाया मम द्वौ तु पुत्रौ तात ब्रवीमि ते ॥ १.७७.५० ॥
ଏହି ରାଜା ଯଯାତି ତାଙ୍କଠାରୁ ତିନି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇଲେ। ପିତା, ଦୁର୍ଭାଗିନୀ ମୋର ତ ଦୁଇ ପୁତ୍ର; ଏହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛି।
1.77.51
धर्मज्ञ इति विख्यात एष राजा भृगूद्वह ।
अतिक्रान्तश्च मर्यादां काव्यैतत्कथयामि ते ॥ १.७७.५१ ॥
ଏହି ରାଜା ଧର୍ମଜ୍ଞ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ; କିନ୍ତୁ ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲଙ୍ଘନ କରିଛନ୍ତି। ହେ କାବ୍ୟ, ଏହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛି।
1.77.52
धर्मज्ञः सन्महाराज योऽधर्ममकृथाः प्रियम् ।
तस्माज्जरा त्वामचिराद्धर्षयिष्यति दुर्जया ॥ १.७७.५२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ଅଧର୍ମ କଲ; ତେଣୁ ଦୁର୍ଜୟ ଜରା ଶୀଘ୍ର ତୁମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବ।
1.77.53
ऋतुं वै याचमानाया भगवन्नान्यचेतसा ।
दुहितुर्दानवेन्द्रस्य धर्म्यमेतत्कृतं मया ॥ १.७७.५३ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ଋତୁ ଯାଚନା କରୁଥିବା ଦାନବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଅନ୍ୟମନସ୍କ ନ ହୋଇ, ଧର୍ମସଙ୍ଗତ ଭାବେ ଏହା କରିଛି।
1.77.54
ऋतुं वै याचमानाया न ददाति पुमानृतुम् ।
भ्रूणहेत्युच्यते ब्रह्मन् स इह ब्रह्मवादिभिः ॥ १.७७.५४ ॥
ଋତୁ ଯାଚନା କରୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଋତୁ ଦିଏ ନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାକୁ ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ଭ୍ରୁଣହତ୍ୟାକାରୀ କହନ୍ତି।
1.77.55
अभिकामां स्त्रियं यश्च गम्यां रहसि याचितः ।
नोपैति स च धर्मेषु भ्रूणहेत्युच्यते बुधैः ॥ १.७७.५५ ॥
ଗୋପନରେ ଇଚ୍ଛାରେ ଯାଚିତ, ଗମ୍ୟା ସ୍ତ୍ରୀ ନିକଟକୁ ଧର୍ମାନୁସାରେ ନ ଯାଉଥିବା ଲୋକକୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଭ୍ରୂଣହନ୍ତା କହନ୍ତି।
1.77.56
यद्यद्वृणोति मां कश्चित्तत्तद्देयमिति व्रतम् ।
त्वया च सापि दत्ता मे नान्यं नाथमिहेच्छति ॥ १.७७.५६ ॥
ଯିଏ ମୋ ପାଖରୁ ଯାହା ମାଗେ, ତାହା ଦେବା ହିଁ ମୋର ବ୍ରତ। ଆପଣ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ; ସେ ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ନାଥ ଚାହୁଁ ନାହାଁନ୍ତି।
1.77.57
इत्येतानि समीक्ष्याहं कारणानि भृगूद्वह ।
अधर्मभयसंविग्नः शर्मिष्ठामुपजग्मिवान्।
मत्वैतन्मे धर्म इति कृतं ब्रह्मन्क्षमस्व माम् ॥ १.७७.५७ ॥
ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କାରଣଗୁଡ଼ିକ ବିଚାର କରି, ଅଧର୍ମ ଭୟରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ମୁଁ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ନିକଟକୁ ଗଲି। ଏହା ମୋର ଧର୍ମ ମନେ କରି ମୁଁ କଲି; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।
1.77.58
नन्वहं प्रत्यवेक्ष्यस्ते मदधीनोऽसि पार्थिव ।
मिथ्याचारस्य धर्मेषु चौर्यं भवति नाहुष ॥ १.७७.५८ ॥
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅବଶ୍ୟ ଦେଖିବି; ତୁମେ ମୋ ଅଧୀନ ଅଛ। ହେ ନହୁଷପୁତ୍ର, ଧର୍ମରେ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ଚୋରୀର ଦୋଷ ଲାଗେ।
1.77.59
क्रुद्धेनोशनसा शप्तो ययातिर्नाहुषस्तदा ।
पूर्वं वयः परित्यज्य जरां सद्योऽन्वपद्यत ॥ १.७७.५९ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ଉଶନସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଶପ୍ତ ହୋଇ ନହୁଷପୁତ୍ର ଯଯାତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଯୌବନ ତ୍ୟାଗ କରି ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ପାଇଲେ।
1.77.60
अतृप्तो यौवनस्याहं देवयान्यां भृगूद्वह ।
प्रसादं कुरु मे ब्रह्मञ्जरेयं न विशेच्च माम् ॥ १.७७.६० ॥
ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବଯାନୀ ସହିତ ଯୌବନରେ ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ନୁହେଁ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ଉପରେ କୃପା କରନ୍ତୁ; ଏହି ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ମୋ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ ନ କରୁ।
1.77.61
नाहं मृषा ब्रवीम्येतज्जरां प्राप्तोऽसि भूमिप ।
जरां त्वेतां त्वमन्यस्मिन्संक्रामय यदीच्छसि ॥ १.७७.६१ ॥
ଶୁକ୍ର କହିଲେ: ମୁଁ ଏହା ମିଥ୍ୟା କହୁନାହିଁ, ହେ ଭୂମିପତି, ତୁମର ବାର୍ଧକ୍ୟ ଆସିଛି। ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କଲେ ଏହି ବାର୍ଧକ୍ୟ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ସଂକ୍ରମିତ କର।
1.77.62
राज्यभाक्स भवेद्ब्रह्मन्पुण्यभाक्कीर्तिभाक्तथा ।
यो मे दद्याद्वयः पुत्रस्तद्भवाननुमन्यताम् ॥ १.७७.६२ ॥
ଯଯାତି କହିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁ ପୁତ୍ର ମୋତେ ନିଜ ଯୌବନ ଦେବ, ସେ ରାଜ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟ ଓ କୀର୍ତ୍ତିର ଭାଗୀ ହେବ; ଆପଣ ଏଥିରେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ।
1.77.63
संक्रामयिष्यसि जरां येथेष्टं नहुषात्मज ।
मामनुध्याय भावेन न च पापमवाप्स्यसि ॥ १.७७.६३ ॥
ଶୁକ୍ର କହିଲେ: ହେ ନହୁଷପୁତ୍ର, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର ସେପରି ବାର୍ଧକ୍ୟ ସଂକ୍ରମିତ କରିବ; ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କର, ତୁମକୁ ପାପ ଲାଗିବ ନାହିଁ।
1.77.64
वयो दास्यति ते पुत्रो यः स राजा भविष्यति ।
आयुष्मान्कीर्तिमांश्चैव बह्वपत्यस्तथैव च ॥ १.७७.६४ ॥
ଶୁକ୍ର କହିଲେ: ଯେଉଁ ପୁତ୍ର ତୁମକୁ ନିଜ ଯୌବନ ଦେବ, ସେ ରାଜା ହେବ; ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, କୀର୍ତ୍ତିମାନ ଓ ବହୁ ସନ୍ତାନବାନ ହେବ।