ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.8.1
स चापि च्यवनो ब्रह्मन्भार्गवोऽजनयत्सुतम् ।
सुकन्यायां महात्मानं प्रमतिं दीप्ततेजसम् ॥ १.८.१ ॥
ଭୃଗୁବଂଶୀ ଚ୍ୟବନ ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୁକନ୍ୟାଠାରୁ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇଲେ; ସେ ମହାତ୍ମା ପ୍ରମତି, ଦୀପ୍ତ ତେଜବାନ।
1.8.2
प्रमतिस्तु रुरुं नाम घृताच्यां समजीजनत् ।
रुरुः प्रमद्वरायां तु शुनकं समजीजनम् ॥ १.८.२ ॥
ପ୍ରମତି ଘୃତାଚୀଠାରୁ ରୁରୁ ନାମକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇଲେ; ରୁରୁ ପ୍ରମଦ୍ୱରାଠାରୁ ଶୁନକଙ୍କୁ ଜନ୍ମାଇଲେ।
1.8.3
शुनकस्तु महासत्वः सर्वभार्गवनन्दनः ।
जातस्तपसि तीव्रे च स्थितः स्थिरयशास्ततः ॥ १.८.३ ॥
ମହାସତ୍ତ୍ୱ ଶୁନକ, ସମସ୍ତ ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, ଜନ୍ମିଲେ; ତୀବ୍ର ତପରେ ସ୍ଥିର ହେଲେ, ସ୍ଥିର ଯଶସ୍ୱୀ।
1.8.4
तस्य ब्रह्मन्रुरोः सर्वं चरितं भूरितेजसः ।
विस्तरेण प्रवक्ष्यामि तच्छृणु त्वमशेषतः ॥ १.८.४ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରୁରୁଙ୍କର ସମସ୍ତ ଚରିତ୍ର ମୁଁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି; ତୁମେ ତାହା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣ।
1.8.5
ऋषिरासीन्महान्पूर्वं तपोविद्यासमन्वितः ।
स्थूलकेश इति ख्यातः सर्वभूतहिते रतः ॥ १.८.५ ॥
ପୂର୍ବକାଳରେ ତପ ଓ ବିଦ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ଜଣେ ମହାନ ଋଷି ଥିଲେ; ସେ ସ୍ଥୂଳକେଶ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ସର୍ବଭୂତର ହିତରେ ରତ ଥିଲେ।
1.8.6
एतस्मिन्नेव काले तु मेनकायां प्रजज्ञिवान् ।
गन्धर्वराजो विप्रर्षे विश्वावसुरिति स्मृतः ॥ १.८.६ ॥
ଏହି ସମୟରେ, ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ମେନକାଠାରୁ ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇଲେ; ସେ ବିଶ୍ୱାବସୁ ନାମରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
1.8.7
अप्सरा मेनका तस्य तं गर्भं भृगुनन्दन ।
उत्ससर्ज यथाकालं स्थूलकेशाश्रमं प्रति ॥ १.८.७ ॥
ହେ ଭୃଗୁନନ୍ଦନ! ଅପ୍ସରା ମେନକା ଯଥାସମୟରେ ସେ ଗର୍ଭକୁ ସ୍ଥୂଳକେଶଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଆଡ଼କୁ ତ୍ୟାଗ କଲା।
1.8.8
उत्सृज्य चैव तं गर्भं नद्यास्तीरे जगाम सा ।
अप्सरा मेनका ब्रह्मन्निर्दया निरपत्रपा ॥ १.८.८ ॥
ସେ ଗର୍ଭକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ନଦୀ କୂଳକୁ ଚାଲିଗଲା। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍! ଅପ୍ସରା ମେନକା ନିର୍ଦ୍ଦୟା ଓ ନିର୍ଲଜ୍ଜା ଥିଲା।
1.8.9
कन्याममरगर्भाभां ज्वलन्तीमिव च श्रिया ।
तां ददर्श समुत्सृष्टां नदीतीरे महानृषिः ॥ १.८.९ ॥
ଦେବଗର୍ଭ ପରି ଦୀପ୍ତ, ଶୋଭାରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତା ସେ କନ୍ୟାକୁ ନଦୀକୂଳେ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ମହର୍ଷି ଦେଖିଲେ।
1.8.10
स्थूलकेशः स तेजस्वी विजने बन्धुवर्जिताम् ।
स तां दृष्ट्वा तदा कन्यां स्थूलकेशो महाद्विजः ॥ १.८.१० ॥
ତେଜସ୍ୱୀ ସ୍ଥୂଳକେଶ, ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ବନ୍ଧୁହୀନା ସେ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି, ସେତେବେଳେ ସେ ମହାଦ୍ୱିଜ ସ୍ଥୂଳକେଶ...
1.8.11
जग्राह च मुनिश्रेष्ठः कृपाविष्टः पुपोष च ।
ववृधे सा वरारोहा तस्याश्रमपदे शुभे ॥ १.८.११ ॥
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଲେ ଓ ପୋଷଣ କଲେ। ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶ ବିଶିଷ୍ଟା ସେ କନ୍ୟା ତାଙ୍କ ଶୁଭ ଆଶ୍ରମରେ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା।
1.8.12
जातकाद्याः क्रियाश्चास्या विधिपूर्वं यथाक्रमम् ।
स्थूलकेशो महाभागश्चकार सुमहानृषिः ॥ १.८.१२ ॥
ତାଙ୍କର ଜାତକର୍ମ ପ୍ରଭୃତି କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ବିଧି ଅନୁସାରେ, ଯଥାକ୍ରମେ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍ ମହର୍ଷି ସ୍ଥୂଳକେଶ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ।
1.8.13
प्रमदाभ्यो वरा सा तु सत्त्वरूपगुणान्विता ।
ततः प्रमद्वरेत्यस्या नाम चक्रे महानृषिः ॥ १.८.१३ ॥
ପ୍ରମଦାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସେ ସତ୍ତ୍ୱ, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ସମ୍ପନ୍ନା ଥିଲେ। ତା'ପରେ ମହର୍ଷି ତାଙ୍କର ନାମ ପ୍ରମଦ୍ୱରା ରଖିଲେ।
1.8.14
तामाश्रमपदे तस्य रुरुर्दृष्ट्वा प्रमद्वराम् ।
बभूव किल धर्मात्मा मदनोपहतस्तदा ॥ १.८.१४ ॥
ସେହି ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରମଦ୍ୱରାଙ୍କୁ ଦେଖି ଧର୍ମାତ୍ମା ରୁରୁ ସେତେବେଳେ ମଦନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଲେ।
1.8.15
पितरं सखिभिः सोऽथ श्रावयामास भार्गवम् ।
प्रमतिश्चाभ्ययाचत्तां स्थूलकेशं यशस्विनम् ॥ १.८.१५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିତା ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ। ପ୍ରମତି ଯଶସ୍ୱୀ ସ୍ଥୂଳକେଶଙ୍କ ପାଖରେ ସେହି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ମାଗିଲେ।
1.8.16
ततः प्रादात्पिता कन्यां रुरवे तां प्रमद्वराम् ।
विवाहं स्थापयित्वाग्रे नक्षत्रे भगदैवते ॥ १.८.१६ ॥
ତା'ପରେ ପିତା ସେହି କନ୍ୟା ପ୍ରମଦ୍ୱରାଙ୍କୁ ରୁରୁଙ୍କୁ ଦେଲେ। ପୂର୍ବରୁ ଭଗଦେବତା-ଅଧିଷ୍ଠିତ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବିବାହ ସ୍ଥିର କରି।
1.8.17
ततः कतिपयाहस्य विवाहे समुपस्थिते ।
सखीभिः क्रीडती सार्धं सा कन्यावरवर्णिनी ॥ १.८.१७ ॥
ତା'ପରେ କିଛି ଦିନ ପରେ ବିବାହ ସମୟ ଆସିଲା। ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣର ସେହି କନ୍ୟା ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ।
1.8.18
नापश्यत्संप्रसुप्तं वै भुजंगं तिर्यगायतम् ।
पदा चैनं समाक्रामन्मुमूर्षुः कालचोदिता ॥ १.८.१८ ॥
ଗଭୀର ନିଦରେ ଅନୁଭୂମିକ ପଡ଼ିଥିବା ସାପକୁ ସେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। କାଳଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେ ପାଦରେ ତା'ର ଉପରେ ପାଦ ଦେଲେ।
1.8.19
स तस्याः संप्रमत्तायाश्चोदितः कालधर्मणा ।
विषोपलिप्तान्दशनान्भृशमङ्गे न्यपातयत् ॥ १.८.१९ ॥
କାଳଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସେ, ଅସାବଧାନ ସେହି କନ୍ୟାର ଶରୀରରେ ବିଷଲିପ୍ତ ଦନ୍ତ ସବଳରେ ବିଦ୍ଧ କଲା ।
1.8.20
सा दष्टा तेन सर्पेण पपात सहसा भुवि ।
विवर्णा विगतश्रीका भ्रष्टाभरणचेतना ॥ १.८.२० ॥
ସେହି ସାପ ଦ୍ୱାରା ଦଂଶିତା ସେ ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ବର୍ଣ୍ଣ ମଳିନ, ଶୋଭାହୀନ, ଅଳଙ୍କାର ଖସି ଚେତନା ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଲା ।
1.8.21
निरानन्दकरी तेषां बन्धूनां मुक्तमूर्धजा ।
व्यसुरप्रेक्षणीया सा प्रेक्षणीयतमाऽभवत् ॥ १.८.२१ ॥
ସେହି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦହୀନ କରାଇଥିବା ସେ, ମୁକ୍ତ କେଶରେ, ପ୍ରାଣହୀନା ଭଳି ଦେଖିବାକୁ କଷ୍ଟଦାୟକ ହେଲେ ବି ଅତି ସୁନ୍ଦର ହେଲା ।
1.8.22
प्रसुप्तेवाभवच्चापि भुवि सर्पविषार्दिता ।
भूयो मनोहरतरा बभूव तनुमध्यमा ॥ १.८.२२ ॥
ସର୍ପ ବିଷରେ ପୀଡ଼ିତା ସେ ଭୂମିରେ ଶୋଇଥିବା ଭଳି ପଡ଼ିରହିଲା; ସରୁ କଟିବିଶିଷ୍ଟା ସେ ଆହୁରି ମନୋହର ହେଲା ।
1.8.23
ददर्श तां पिता चैव ये चैवान्ये तपस्विनः ।
विचेष्टमानां पतितां भूतले पद्मवर्चसम् ॥ १.८.२३ ॥
ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ୱୀମାନେ ତାକୁ ଦେଖିଲେ; ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଛଟପଟ ହେଉଥିବା, ପଦ୍ମ ବର୍ଣ୍ଣର ସେ କନ୍ୟାକୁ ।
1.8.24
ततः सर्वे द्विजतराः समाजग्मुः कृपान्विताः ।
स्वस्त्यात्रेयो महाजानुः कुशिकः शङ्खमेखलः ॥ १.८.२४ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ କରୁଣାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏକତ୍ର ହେଲେ: ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟ, ମହାଜାନୁ, କୁଶିକ, ଶଙ୍ଖମେଖଳ ।
1.8.25
उद्दालकः कठश्चैव श्वेतश्चैव महायशाः ।
भरद्वाजः कौणकृत्स्य आर्ष्टिषेणोऽथ गौतमः ॥ १.८.२५ ॥
ଉଦ୍ଦାଳକ, କଠ, ଶ୍ୱେତ, ମହାଯଶା ଭରଦ୍ୱାଜ, କୌଣକୃତ୍ସ୍ୟ, ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ ଓ ଗୌତମ।
1.8.26
प्रमतिः सह पुत्रेण तथान्ये वनवासिनः ।
तां ते कन्यां व्यसुं दृष्ट्वा भुजंगस्य विषार्दिताम् ॥ १.८.२६ ॥
ପ୍ରମତି ପୁତ୍ର ସହିତ ଓ ଅନ୍ୟ ବନବାସୀମାନେ, ସର୍ପବିଷରେ ପୀଡ଼ିତା ଓ ପ୍ରାଣହୀନ ସେହି କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି।
1.8.27
रुरुदुः कृपयाऽविष्टा रुरुस्त्वार्तो बहिर्ययौ ।
ते च सर्वे द्विजश्रेष्ठास्तत्रैवोपाविशंस्तदा ॥ १.८.२७ ॥
କରୁଣାରେ ଭରି ସେମାନେ କାନ୍ଦିଲେ; କିନ୍ତୁ ରୁରୁ ଦୁଃଖରେ ବାହାରକୁ ଗଲା। ତା'ପରେ ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସେଠାରେ ବସିଲେ।