మహాభారతం · అధ్యాయం 1.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.8.1
स चापि च्यवनो ब्रह्मन्भार्गवोऽजनयत्सुतम् ।
सुकन्यायां महात्मानं प्रमतिं दीप्ततेजसम् ॥ १.८.१ ॥
భృగు వంశీయుడైన చ్యవనుడు కూడా, ఓ బ్రాహ్మణుడా, సుకన్య ద్వారా ఒక కుమారుని కన్నాడు; అతడు మహాత్ముడు ప్రమతి, ప్రకాశించే తేజస్సు గలవాడు.
1.8.2
प्रमतिस्तु रुरुं नाम घृताच्यां समजीजनत् ।
रुरुः प्रमद्वरायां तु शुनकं समजीजनम् ॥ १.८.२ ॥
ప్రమతి ఘృతాచి ద్వారా రురు అనే కుమారుని కన్నాడు; రురువు ప్రమద్వర ద్వారా శునకుని కన్నాడు.
1.8.3
शुनकस्तु महासत्वः सर्वभार्गवनन्दनः ।
जातस्तपसि तीव्रे च स्थितः स्थिरयशास्ततः ॥ १.८.३ ॥
మహాసత్త్వుడైన శునకుడు, భార్గవులందరికీ ఆనందం కలిగించినవాడు, జన్మించాడు; తీవ్రమైన తపస్సులో స్థిరంగా నిలిచాడు, స్థిర కీర్తి గలవాడు.
1.8.4
तस्य ब्रह्मन्रुरोः सर्वं चरितं भूरितेजसः ।
विस्तरेण प्रवक्ष्यामि तच्छृणु त्वमशेषतः ॥ १.८.४ ॥
ఓ బ్రాహ్మణుడా, ఆ మహాతేజస్వి రురువు యొక్క సమస్త చరితను నేను విపులంగా చెబుతాను; నీవు దానిని పూర్తిగా వినుము.
1.8.5
ऋषिरासीन्महान्पूर्वं तपोविद्यासमन्वितः ।
स्थूलकेश इति ख्यातः सर्वभूतहिते रतः ॥ १.८.५ ॥
పూర్వకాలంలో తపస్సు, విద్యలతో కూడిన ఒక మహర్షి ఉండేవాడు; అతడు స్థూలకేశుడనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు, సర్వ ప్రాణుల హితంలో ఆనందించేవాడు.
1.8.6
एतस्मिन्नेव काले तु मेनकायां प्रजज्ञिवान् ।
गन्धर्वराजो विप्रर्षे विश्वावसुरिति स्मृतः ॥ १.८.६ ॥
అదే సమయంలో, ఓ విప్రర్షీ, మేనకలో గంధర్వరాజు ఒక కుమారుని కన్నాడు; అతడు విశ్వావసు అని స్మరించబడ్డాడు.
1.8.7
अप्सरा मेनका तस्य तं गर्भं भृगुनन्दन ।
उत्ससर्ज यथाकालं स्थूलकेशाश्रमं प्रति ॥ १.८.७ ॥
భృగునందనా! అప్సరస మేనక తన గర్భాన్ని తగిన కాలంలో స్థూలకేశుని ఆశ్రమం వైపు విడిచిపెట్టింది.
1.8.8
उत्सृज्य चैव तं गर्भं नद्यास्तीरे जगाम सा ।
अप्सरा मेनका ब्रह्मन्निर्दया निरपत्रपा ॥ १.८.८ ॥
ఆ గర్భాన్ని విడిచి ఆమె నది ఒడ్డుకు వెళ్లిపోయింది. బ్రహ్మన్! అప్సరస మేనక నిర్దయ, నిర్లజ్జ కలది.
1.8.9
कन्याममरगर्भाभां ज्वलन्तीमिव च श्रिया ।
तां ददर्श समुत्सृष्टां नदीतीरे महानृषिः ॥ १.८.९ ॥
దేవతల గర్భంలా కాంతివంతంగా, తేజస్సుతో మండుతున్నట్లు ఉన్న ఆ కన్యను నదీ తీరంలో విడువబడినదిగా మహర్షి చూశాడు.
1.8.10
स्थूलकेशः स तेजस्वी विजने बन्धुवर्जिताम् ।
स तां दृष्ट्वा तदा कन्यां स्थूलकेशो महाद्विजः ॥ १.८.१० ॥
తేజస్వి అయిన స్థూలకేశుడు, నిర్జన ప్రదేశంలో బంధువులు లేని ఆ కన్యను చూసి, అప్పుడు ఆ మహాద్విజుడు స్థూలకేశుడు...
1.8.11
जग्राह च मुनिश्रेष्ठः कृपाविष्टः पुपोष च ।
ववृधे सा वरारोहा तस्याश्रमपदे शुभे ॥ १.८.११ ॥
మునిశ్రేష్ఠుడు కరుణతో ఆమెను తీసుకొని పోషించాడు. అందమైన నడుముగల ఆమె ఆయన శుభ ఆశ్రమంలో పెరిగింది.
1.8.12
जातकाद्याः क्रियाश्चास्या विधिपूर्वं यथाक्रमम् ।
स्थूलकेशो महाभागश्चकार सुमहानृषिः ॥ १.८.१२ ॥
ఆమెకు జాతకర్మ మొదలైన సంస్కారాలను విధి ప్రకారం, క్రమంగా, మహాభాగ్యుడైన మహర్షి స్థూలకేశుడు నిర్వహించాడు.
1.8.13
प्रमदाभ्यो वरा सा तु सत्त्वरूपगुणान्विता ।
ततः प्रमद्वरेत्यस्या नाम चक्रे महानृषिः ॥ १.८.१३ ॥
ప్రమదలలో శ్రేష్ఠురాలైన ఆమె సత్త్వం, రూపం, గుణాలతో కూడినది. అప్పుడు మహర్షి ఆమెకు ప్రమద్వరా అని పేరు పెట్టాడు.
1.8.14
तामाश्रमपदे तस्य रुरुर्दृष्ट्वा प्रमद्वराम् ।
बभूव किल धर्मात्मा मदनोपहतस्तदा ॥ १.८.१४ ॥
ఆ ఆశ్రమంలో ప్రమద్వరను చూసి ధర్మాత్ముడైన రురుడు అప్పుడు మదనుని బాధకు గురయ్యాడు.
1.8.15
पितरं सखिभिः सोऽथ श्रावयामास भार्गवम् ।
प्रमतिश्चाभ्ययाचत्तां स्थूलकेशं यशस्विनम् ॥ १.८.१५ ॥
అప్పుడు అతడు స్నేహితుల ద్వారా తండ్రి భార్గవునికి వార్త పంపించాడు. ప్రమతి యశస్వి స్థూలకేశుని వద్ద ఆమెను అర్థించాడు.
1.8.16
ततः प्रादात्पिता कन्यां रुरवे तां प्रमद्वराम् ।
विवाहं स्थापयित्वाग्रे नक्षत्रे भगदैवते ॥ १.८.१६ ॥
అప్పుడు తండ్రి ఆ కన్య ప్రమద్వరను రురునికి ఇచ్చాడు. ముందుగా భగదైవత నక్షత్రంలో వివాహాన్ని నిర్ణయించి.
1.8.17
ततः कतिपयाहस्य विवाहे समुपस्थिते ।
सखीभिः क्रीडती सार्धं सा कन्यावरवर्णिनी ॥ १.८.१७ ॥
అప్పుడు కొన్ని రోజుల్లోనే వివాహ సమయం దగ్గరకు వచ్చింది. మంచి వర్ణం గల ఆ కన్య స్నేహితురాళ్లతో కలిసి ఆడుకుంటూ ఉంది.
1.8.18
नापश्यत्संप्रसुप्तं वै भुजंगं तिर्यगायतम् ।
पदा चैनं समाक्रामन्मुमूर्षुः कालचोदिता ॥ १.८.१८ ॥
గాఢంగా నిద్రిస్తూ అడ్డంగా పడి ఉన్న పామును ఆమె చూడలేదు. కాలప్రేరితురాలై ఆమె దానిని కాలితో తొక్కింది.
1.8.19
स तस्याः संप्रमत्तायाश्चोदितः कालधर्मणा ।
विषोपलिप्तान्दशनान्भृशमङ्गे न्यपातयत् ॥ १.८.१९ ॥
కాలధర్మంచే ప్రేరితుడైన అతడు, అప్రమత్తంగా లేని ఆమె శరీరంపై విషం పూసిన కోరలను బలంగా దింపాడు.
1.8.20
सा दष्टा तेन सर्पेण पपात सहसा भुवि ।
विवर्णा विगतश्रीका भ्रष्टाभरणचेतना ॥ १.८.२० ॥
ఆ పామువల్ల కరవబడిన ఆమె అకస్మాత్తుగా నేలపై పడిపోయింది; వర్ణం వెలిసి, కాంతి కోల్పోయి, ఆభరణాలు జారి, స్పృహ తప్పింది.
1.8.21
निरानन्दकरी तेषां बन्धूनां मुक्तमूर्धजा ।
व्यसुरप्रेक्षणीया सा प्रेक्षणीयतमाऽभवत् ॥ १.८.२१ ॥
ఆ బంధువులకు ఆనందం లేకుండా చేసిన ఆమె, విరబోసిన జుట్టుతో, ప్రాణం లేనట్లు చూడటానికి బాధాకరంగా ఉన్నా, చూడదగ్గ అత్యంత సుందరిగా కనిపించింది.
1.8.22
प्रसुप्तेवाभवच्चापि भुवि सर्पविषार्दिता ।
भूयो मनोहरतरा बभूव तनुमध्यमा ॥ १.८.२२ ॥
పాము విషంతో బాధపడిన ఆమె నేలపై నిద్రపోతున్నట్లు పడి ఉంది; సన్నని నడుము గల ఆమె మరింత మనోహరంగా కనిపించింది.
1.8.23
ददर्श तां पिता चैव ये चैवान्ये तपस्विनः ।
विचेष्टमानां पतितां भूतले पद्मवर्चसम् ॥ १.८.२३ ॥
ఆమె తండ్రి, ఇతర తపస్వులు ఆమెను చూశారు; నేలపై పడి కొట్టుకుంటున్న, తామర వర్ణపు ఆమెను.
1.8.24
ततः सर्वे द्विजतराः समाजग्मुः कृपान्विताः ।
स्वस्त्यात्रेयो महाजानुः कुशिकः शङ्खमेखलः ॥ १.८.२४ ॥
అప్పుడు శ్రేష్ఠులైన ద్విజులందరూ కరుణతో నిండి సమకూడారు: స్వస్త్యాత్రేయుడు, మహాజానుడు, కుశికుడు, శంఖమేఖలుడు.
1.8.25
उद्दालकः कठश्चैव श्वेतश्चैव महायशाः ।
भरद्वाजः कौणकृत्स्य आर्ष्टिषेणोऽथ गौतमः ॥ १.८.२५ ॥
ఉద్దాలకుడు, కఠుడు, శ్వేతుడు, మహాయశస్వి భరద్వాజుడు, కౌణకృత్స్యుడు, ఆర్ష్టిషేణుడు, గౌతముడు.
1.8.26
प्रमतिः सह पुत्रेण तथान्ये वनवासिनः ।
तां ते कन्यां व्यसुं दृष्ट्वा भुजंगस्य विषार्दिताम् ॥ १.८.२६ ॥
ప్రమతి తన కుమారునితో, ఇతర వనవాసులు కూడా, సర్పవిషంతో బాధపడి ప్రాణం లేని ఆ కన్యను చూసి.
1.8.27
रुरुदुः कृपयाऽविष्टा रुरुस्त्वार्तो बहिर्ययौ ।
ते च सर्वे द्विजश्रेष्ठास्तत्रैवोपाविशंस्तदा ॥ १.८.२७ ॥
కరుణతో నిండి వారు రోదించారు; కాని రురుడు దుఃఖంతో బయటకు వెళ్ళాడు. అప్పుడు ఆ ద్విజశ్రేష్ఠులందరూ అక్కడే కూర్చున్నారు.