マハーバーラタ · 章 1.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.84.1
यदाऽवसो नन्दने कामरूपी ।
संवत्सराणामयुतं शतानाम्।
किं कारणं कार्तयुगप्रधान ।
हित्वा च त्वं वसुधामन्वपद्यः ॥ १.८४.१ ॥
クリタ時代の第一の王よ。意のままに姿を変えられるあなたは、ナンダナの園に幾千幾万年も住んでいたのに、なぜそこを去って再び大地に戻ったのですか。
1.84.2
ज्ञातिः सुहृत्स्वजनो वा यथेह ।
क्षीणे वित्ते त्यज्यते मानवैर्हि।
तथा तत्र क्षीणपुण्यं मनुष्यं ।
त्यजन्ति सद्यः सेश्वरा देवसङ्घाः ॥ १.८४.२ ॥
ここで財産が尽きると人は親族や友、身内さえ見捨てるように、あちらでは功徳が尽きた人を、神々の集団はその主たちとともにすぐさま見捨てるのです。
1.84.3
तस्मिन्कथं क्षीणपुण्या भवन्ति ।
संमुह्यते मेऽत्र मनोऽतिमात्रम्।
किं वा विशिष्टाः कस्य धामोपयान्ति ।
तद्वै ब्रूहि क्षेत्रवित्त्वं मतो मे ॥ १.८४.३ ॥
そこで功徳が尽きた者はどうなるのでしょうか。ここで私の心は大いに迷っています。あるいは、その優れた人々はどなたの住処へ行くのでしょうか。それを教えてください。あなたは「野を知る者」だと私は思うのですから。
1.84.4
इमं भौमं नरकं ते पतन्ति ।
ललाप्यमाना नरदेव सर्वे।
ते कङ्कगोमायुबलाशनार्थे ।
क्षीणे पुण्ये बहुधा प्रव्रजन्ति ॥ १.८४.४ ॥
人の王よ、彼らは皆嘆き悲しみながら、この地上の地獄に落ちます。功徳が尽きると、彼らは禿鷹や山犬の餌となるために、さまざまな仕方でさまよいます。
1.84.5
तस्मादेतद्वर्जनीयं नरेन्द्र ।
दुष्टं लोके गर्हणीयं च कर्म।
आख्यातं ते पार्थिव सर्वमेव ।
भूयश्चेदानीं वद किं ते वदामि ॥ १.८४.५ ॥
ゆえに人の王よ、この世で邪悪で非難されるべき行いは避けねばなりません。王よ、私はあなたにすべてを語りました。さて、これ以上何を申し上げればよいか、お示しください。
1.84.6
यदा तु तान्वितुदन्ते वयांसि ।
तथा गृध्राः शितिकण्ठाः पतङ्गाः।
कथं भवन्ति कथमाभवन्ति ।
न भौममन्यं नरकं शृणोमि ॥ १.८४.६ ॥
鳥たちが彼らを引き裂くとき、禿鷹や青い首の鳥、飛ぶ生き物たち（が引き裂くとき）、彼らはどのようになり、どのように生まれるのか。この地上の地獄以外の地獄のことは私は聞いたことがない。
1.84.7
ऊर्ध्वं देहात्कर्मणो जृम्भमाणा-
द्व्यक्तं पृथिव्यामनुसंचरन्ति।
इमं भौमं नरकं ते पतन्ति ।
नावेक्षन्ते वर्षपूगाननेकान् ॥ १.८४.७ ॥
身体から上へ、行為によって膨れ上がり、彼らは明らかに地上をさまよう。この地上の地獄に落ち、多くの年を待たない。
1.84.8
षष्टिं सहस्राणि पतन्ति व्योम्नि ।
तथा अशीतिं परिवत्सराणि।
तान्वै तुदन्ति पततः प्रपातं ।
भीमा भौमा राक्षसास्तीक्ष्णदंष्ट्राः ॥ १.८४.८ ॥
彼らは空を六万年、同じく八十年落ち続ける。落ちる彼らを、恐ろしい地上の、鋭い牙をもつ羅刹たちが実際に苦しめる。
1.84.9
यदेनसस्ते पततस्तुदन्ति ।
भीमा भौमा राक्षसास्तीक्ष्णदंष्ट्राः।
कथं भवन्ति कथमाभवन्ति ।
कथंभूता गर्भभूता भवन्ति ॥ १.८४.९ ॥
彼らは罪のために落ちるとき、恐ろしい地上の、鋭い牙をもつ羅刹たちに苦しめられる。彼らはどのようになり、どのように生まれ、どのような姿であり、胎児の姿としてどのようになるのか。
1.84.10
अस्रं रेतः पुष्पफलानुपृक्त-
मन्वेति तद्वै पुरुषेण सृष्टम्।
स वै तस्या रज आपद्यते वै ।
स गर्भभूतः समुपैति तत्र ॥ १.८४.१० ॥
血と精液は、花と果実の精髄と混じり、男が放ったもの（魂）に従う。それは確かに彼女の月経血に入り、胎児となってそこに集まる。
1.84.11
वनस्पतीनोषधीश्चाविशन्ति ।
आपो वायुं पृथिवीं चान्तरिक्षम्।
चतुष्पदं द्विपदं चाति सर्व-
मेवंभूता गर्भभूता भवन्ति ॥ १.८४.११ ॥
それらは樹木や薬草に入り、水、風、大地、虚空にも入る。四足と二足の生き物にも、すべてにも入る。このようにして、それらは胎児となる。
1.84.12
अन्यद्वपुर्विदधातीह गर्भ-
मुताहोस्वित्स्वेन कायेन याति।
आपद्यमानो नरयोनिमेता-
माचक्ष्व मे संशयात्प्रब्रवीमि ॥ १.८४.१२ ॥
ここで胎児は別の身体を得るのか、それとも自らの身体のまま行くのか。人間の胎に入る時のことを、私に説明してください。疑いから問うのです。
1.84.13
शरीरदेहातिसमुच्छ्रयं च ।
चक्षुःश्रोत्रे लभते केन संज्ञाम्।
एतत्तत्त्वं सर्वमाचक्ष्व पृष्टः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तात मन्याम सर्वे ॥ १.८४.१३ ॥
身体、身の形とその成長、そして目と耳は、何によって認識を得るのか。問われたので、この真理のすべてを私に説いてください。親愛なる方よ、私たちは皆あなたを『場を知る者』と見なしています。
1.84.14
वायुः समुत्कर्षति गर्भयोनि-
मृतौ रेतः पुष्पफलानुपृक्तम्।
स तत्र तन्मात्रकृताधिकारः ।
क्रमेण संवर्धयतीह गर्भम् ॥ १.८४.१४ ॥
時期が来ると、風は花と実に混じった精液を子宮へと運び上げる。そこで風はそれら微細な要素を司り、ここで胎児を次第に育てる。
1.84.15
स जायमानो विगृहीतमात्रः ।
संज्ञामधिष्ठाय ततो मनुष्यः।
स श्रोत्राभ्यां वेदयतीह शब्दं ।
स वै रूपं पश्यति चक्षुषा च ॥ १.८४.१५ ॥
生まれる時、形を得て意識を確立し、その後に人となる。彼はここで耳によって音を知覚し、目によって形をも見る。
1.84.16
घ्राणेन गन्धं जिह्वयाऽथो रसं च ।
त्वचा स्पर्शं मनसा वेदभावम्।
इत्यष्टकेहोपहितं हि विद्धि ।
महात्मनः प्राणभृतः शरीरे ॥ १.८४.१६ ॥
鼻で香りを、舌で味を、皮膚で触れを、心で知の状態を——アシュタカよ、これらすべてが偉大なる生き物の身体に備わっていると知れ。
1.84.17
यः संस्थितः पुरुषो दह्यते वा ।
निखन्यते वापि निकृष्यते वा।
अभावभूतः स विनाशमेत्य ।
केनात्मानं चेतयते परस्तात् ॥ १.८४.१७ ॥
存在していた人は、焼かれ、埋められ、あるいは引きずられると、無となって滅びに至る——では彼は来世から何によって自己を知覚するのか。
1.84.18
हित्वा सोऽसून्सुप्तवन्निष्टनित्वा ।
पुरोधाय सुकृतं दुष्कृतं वा।
अन्यां योनिं पवनाग्रानुसारी ।
हित्वा देहं भजते राजसिंह ॥ १.८४.१८ ॥
彼は気息を捨て、眠る者のように呻き、善業や悪業を先に立て、風の先端に従い、身体を離れて別の胎を得る、王の中の獅子よ。
1.84.19
पुण्यां योनिं पुण्यकृतो व्रजन्ति ।
पापां योनिं पापकृतो व्रजन्ति।
कीटाः पतङ्गाश्च भवन्ति पापा ।
न मे विवक्षास्ति महानुभाव ॥ १.८४.१९ ॥
功徳を積む者は功徳ある胎を得、罪を犯す者は罪ある胎に行く。虫や蛾も罪深き者として生まれる。偉大なる者よ、私にはもう語る意思がない。
1.84.20
चतुष्पदा द्विपदाः षट्पदाश्च ।
तथाभूता गर्भभूता भवन्ति।
आख्यातमेतन्निखिलेन सर्वं ।
भूयस्तु किं पृच्छसि राजसिंह ॥ १.८४.२० ॥
四足、二足、六足の生き物もまた、そのような性質によって胎から生まれる。これらすべてはすでに完全に説かれた。王の中の獅子よ、なぜさらに問うのか。
1.84.21
किंस्वित्कृत्वा लभते तात लोका-
न्मर्त्यः श्रेष्ठांस्तपसा विद्यया च।
तन्मे पृष्टः शंस सर्वं यथाव-
च्छुभाँल्लोकान्येन गच्छेत्क्रमेण ॥ १.८४.२१ ॥
親愛なる方よ、人は何をして苦行と知識によって最高の世界を得るのか。私が尋ねるので、すべてを正しく語ってください。どの順序で吉祥の世界へ行けるのかを。
1.84.22
पुंसः सदैवेति वदन्ति सन्तः ॥ १.८४.२२ ॥
善き人々は常に人について、このように言う。
1.84.23
अधीयानः पण्डितंमन्यमानो ।
यो विद्यया हन्ति यशः परेषाम्।
तस्यान्तवन्तश्च भवन्ति लोका ।
न चास्य तद्ब्रह्म फलं ददाति ॥ १.८४.२३ ॥
学んで自ら博学だと思い込み、学識によって他人の名声を滅ぼす者の世界は滅びるものとなり、そのブラフマンの知識は彼に果実を与えない。
1.84.24
चत्वारि कर्माण्यभयङ्कराणि ।
भयं प्रयच्छन्त्ययथाकृतानि।
मानाग्निहोत्रमुत मानमौनं ।
मानेनाधीतमुत मानयज्ञः ॥ १.८४.२४ ॥
四つの行いは恐れをもたらし、正しく行わなければ恐れを与える。慢心のための火の供犠、慢心のための沈黙、慢心による学習、慢心のための祭祀である。
1.84.25
न मानमान्यो मुदमाददीत ।
न सन्तापं प्राप्नुयाच्चावमानात्।
सन्तः सतः पूजयन्तीह लोके ।
नासाधवः साधुबुद्धिं लभन्ते ॥ १.८४.२५ ॥
尊敬に値する者は、敬意によって喜ぶべきではなく、侮辱によって苦しむべきでもない。この世では善人が善人を敬い、悪人は善き心を得ない。
1.84.26
इति दद्यामिति यज इत्यदीय इति व्रतम् ।
इत्येतानि भयान्याहुस्तानि वर्ज्यानि सर्वशः ॥ १.८४.२६ ॥
「私は与えよう」「私は供犠を行おう」「私は学ぼう」「これが私の誓いだ」——これらは恐れと呼ばれ、すべて完全に捨て去るべきである。
1.84.27
ये चाश्रयं वेदयन्ते पुराणं ।
मनीषिणो मानसमार्गरुद्धम्।
तन्निःश्रेयस्तेन संयोगमेत्य ।
परां शान्तिं प्रत्युः प्रेत्य चेह ॥ १.८४.२७ ॥
古い拠り所を説く賢者たちは、心の道によって遮られたそれを通じて至高の善と結ばれ、この世でも死後でも最高の安らぎを得る。