ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.84.1
यदाऽवसो नन्दने कामरूपी ।
संवत्सराणामयुतं शतानाम्।
किं कारणं कार्तयुगप्रधान ।
हित्वा च त्वं वसुधामन्वपद्यः ॥ १.८४.१ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਨ! ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਨੰਦਨ ਵਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਵੱਸਦੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਮੁੜ ਆਏ?
1.84.2
ज्ञातिः सुहृत्स्वजनो वा यथेह ।
क्षीणे वित्ते त्यज्यते मानवैर्हि।
तथा तत्र क्षीणपुण्यं मनुष्यं ।
त्यजन्ति सद्यः सेश्वरा देवसङ्घाः ॥ १.८४.२ ॥
ਇੱਥੇ ਧਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਪੁੰਨ ਘਟਣ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਆਪਣੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
1.84.3
तस्मिन्कथं क्षीणपुण्या भवन्ति ।
संमुह्यते मेऽत्र मनोऽतिमात्रम्।
किं वा विशिष्टाः कस्य धामोपयान्ति ।
तद्वै ब्रूहि क्षेत्रवित्त्वं मतो मे ॥ १.८४.३ ॥
ਉੱਥੇ ਪੁੰਨ ਕਿਵੇਂ ਘਟਦਾ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਾਂ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕ ਕਿਸ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
1.84.4
इमं भौमं नरकं ते पतन्ति ।
ललाप्यमाना नरदेव सर्वे।
ते कङ्कगोमायुबलाशनार्थे ।
क्षीणे पुण्ये बहुधा प्रव्रजन्ति ॥ १.८४.४ ॥
ਹੇ ਨਰਦੇਵ! ਉਹ ਸਭ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਪੁੰਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਗਿੱਧਾਂ ਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣਨ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਟਕਦੇ ਹਨ।
1.84.5
तस्मादेतद्वर्जनीयं नरेन्द्र ।
दुष्टं लोके गर्हणीयं च कर्म।
आख्यातं ते पार्थिव सर्वमेव ।
भूयश्चेदानीं वद किं ते वदामि ॥ १.८४.५ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕਰਮ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਾਂ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੱਸੋ।
1.84.6
यदा तु तान्वितुदन्ते वयांसि ।
तथा गृध्राः शितिकण्ठाः पतङ्गाः।
कथं भवन्ति कथमाभवन्ति ।
न भौममन्यं नरकं शृणोमि ॥ १.८४.६ ॥
ਪੰਛੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾੜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਿਰਝਾਂ, ਨੀਲਕੰਠ ਅਤੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ (ਪਾੜਦੇ ਹਨ), ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਦੇ ਹਨ? ਇਸ ਭੌਮ ਨਰਕ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਰਕ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ।
1.84.7
ऊर्ध्वं देहात्कर्मणो जृम्भमाणा-
द्व्यक्तं पृथिव्यामनुसंचरन्ति।
इमं भौमं नरकं ते पतन्ति ।
नावेक्षन्ते वर्षपूगाननेकान् ॥ १.८४.७ ॥
ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਕਰਮ ਨਾਲ ਫੁੱਲਦੇ-ਵਧਦੇ, ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਭੌਮ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਹ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
1.84.8
षष्टिं सहस्राणि पतन्ति व्योम्नि ।
तथा अशीतिं परिवत्सराणि।
तान्वै तुदन्ति पततः प्रपातं ।
भीमा भौमा राक्षसास्तीक्ष्णदंष्ट्राः ॥ १.८४.८ ॥
ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ (ਵਰ੍ਹੇ) ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਸੀ ਵਰ੍ਹੇ ਵੀ। ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ, ਭੌਮ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
1.84.9
यदेनसस्ते पततस्तुदन्ति ।
भीमा भौमा राक्षसास्तीक्ष्णदंष्ट्राः।
कथं भवन्ति कथमाभवन्ति ।
कथंभूता गर्भभूता भवन्ति ॥ १.८४.९ ॥
ਪਾਪ ਕਾਰਨ ਡਿੱਗਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ, ਭੌਮ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਦੇ ਹਨ, ਕਿਸ ਰੂਪ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਗਰਭ-ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੇ ਹਨ?
1.84.10
अस्रं रेतः पुष्पफलानुपृक्त-
मन्वेति तद्वै पुरुषेण सृष्टम्।
स वै तस्या रज आपद्यते वै ।
स गर्भभूतः समुपैति तत्र ॥ १.८४.१० ॥
ਲਹੂ ਅਤੇ ਵੀਰਜ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੁਰਖ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ (ਜੀਵ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸਦੇ ਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗਰਭ ਬਣ ਕੇ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1.84.11
वनस्पतीनोषधीश्चाविशन्ति ।
आपो वायुं पृथिवीं चान्तरिक्षम्।
चतुष्पदं द्विपदं चाति सर्व-
मेवंभूता गर्भभूता भवन्ति ॥ १.८४.११ ॥
ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਲ, ਹਵਾ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਗਰਭ ਬਣਦੇ ਹਨ।
1.84.12
अन्यद्वपुर्विदधातीह गर्भ-
मुताहोस्वित्स्वेन कायेन याति।
आपद्यमानो नरयोनिमेता-
माचक्ष्व मे संशयात्प्रब्रवीमि ॥ १.८४.१२ ॥
ਕੀ ਇੱਥੇ ਗਰਭ ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮਨੁੱਖੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਓ; ਸ਼ੱਕ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।
1.84.13
शरीरदेहातिसमुच्छ्रयं च ।
चक्षुःश्रोत्रे लभते केन संज्ञाम्।
एतत्तत्त्वं सर्वमाचक्ष्व पृष्टः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तात मन्याम सर्वे ॥ १.८४.१३ ॥
ਸਰੀਰ, ਦੇਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਾਧਾ, ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਕੰਨ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸੰਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੱਤ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਤਾਤ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।
1.84.14
वायुः समुत्कर्षति गर्भयोनि-
मृतौ रेतः पुष्पफलानुपृक्तम्।
स तत्र तन्मात्रकृताधिकारः ।
क्रमेण संवर्धयतीह गर्भम् ॥ १.८४.१४ ॥
ਰੁੱਤ ਵੇਲੇ ਹਵਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਬੀਜ ਨੂੰ ਗਰਭ-ਯੋਨੀ ਵੱਲ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਨਮਾਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈ।
1.84.15
स जायमानो विगृहीतमात्रः ।
संज्ञामधिष्ठाय ततो मनुष्यः।
स श्रोत्राभ्यां वेदयतीह शब्दं ।
स वै रूपं पश्यति चक्षुषा च ॥ १.८४.१५ ॥
ਉਹ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਕਾਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ, ਸੰਗਿਆ ਨੂੰ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦਾ ਹੈ; ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰੂਪ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
1.84.16
घ्राणेन गन्धं जिह्वयाऽथो रसं च ।
त्वचा स्पर्शं मनसा वेदभावम्।
इत्यष्टकेहोपहितं हि विद्धि ।
महात्मनः प्राणभृतः शरीरे ॥ १.८४.१६ ॥
ਨੱਕ ਨਾਲ ਗੰਧ, ਜੀਭ ਨਾਲ ਰਸ, ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਛੋਹ, ਮਨ ਨਾਲ ਗਿਆਨ-ਭਾਵ—ਹੇ ਅਸ਼ਟਕ, ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।
1.84.17
यः संस्थितः पुरुषो दह्यते वा ।
निखन्यते वापि निकृष्यते वा।
अभावभूतः स विनाशमेत्य ।
केनात्मानं चेतयते परस्तात् ॥ १.८४.१७ ॥
ਜੋ ਪੁਰਖ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦੱਬਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਪਰਲੋਕ ਤੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?
1.84.18
हित्वा सोऽसून्सुप्तवन्निष्टनित्वा ।
पुरोधाय सुकृतं दुष्कृतं वा।
अन्यां योनिं पवनाग्रानुसारी ।
हित्वा देहं भजते राजसिंह ॥ १.८४.१८ ॥
ਉਹ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਕਰਾਹ ਕੇ, ਸੁਕਰਮ ਜਾਂ ਦੁਕਰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਵਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਜੂਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਸਿੰਘ।
1.84.19
पुण्यां योनिं पुण्यकृतो व्रजन्ति ।
पापां योनिं पापकृतो व्रजन्ति।
कीटाः पतङ्गाश्च भवन्ति पापा ।
न मे विवक्षास्ति महानुभाव ॥ १.८४.१९ ॥
ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨ ਜੂਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਪ ਜੂਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਪਤੰਗੇ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ।
1.84.20
चतुष्पदा द्विपदाः षट्पदाश्च ।
तथाभूता गर्भभूता भवन्ति।
आख्यातमेतन्निखिलेन सर्वं ।
भूयस्तु किं पृच्छसि राजसिंह ॥ १.८४.२० ॥
ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ, ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ ਇਸੇ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਸਿੰਘ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ?
1.84.21
किंस्वित्कृत्वा लभते तात लोका-
न्मर्त्यः श्रेष्ठांस्तपसा विद्यया च।
तन्मे पृष्टः शंस सर्वं यथाव-
च्छुभाँल्लोकान्येन गच्छेत्क्रमेण ॥ १.८४.२१ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਮਨੁੱਖ ਕੀ ਕਰਕੇ ਤਪ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਸਭ ਕੁਝ ਯਥਾਵਤ ਦੱਸੋ, ਕਿਸ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.84.22
पुंसः सदैवेति वदन्ति सन्तः ॥ १.८४.२२ ॥
ਸੰਤ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
1.84.23
अधीयानः पण्डितंमन्यमानो ।
यो विद्यया हन्ति यशः परेषाम्।
तस्यान्तवन्तश्च भवन्ति लोका ।
न चास्य तद्ब्रह्म फलं ददाति ॥ १.८४.२३ ॥
ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਡਤ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਯਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਉਸਨੂੰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
1.84.24
चत्वारि कर्माण्यभयङ्कराणि ।
भयं प्रयच्छन्त्ययथाकृतानि।
मानाग्निहोत्रमुत मानमौनं ।
मानेनाधीतमुत मानयज्ञः ॥ १.८४.२४ ॥
ਚਾਰ ਕਰਮ ਭਿਆਨਕ ਹਨ; ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਹ ਡਰ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਮਾਨ ਲਈ ਅਗਨੀਹੋਤਰ, ਮਾਨ ਲਈ ਮੌਨ, ਮਾਨ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ, ਮਾਨ ਲਈ ਯੱਗ।
1.84.25
न मानमान्यो मुदमाददीत ।
न सन्तापं प्राप्नुयाच्चावमानात्।
सन्तः सतः पूजयन्तीह लोके ।
नासाधवः साधुबुद्धिं लभन्ते ॥ १.८४.२५ ॥
ਮਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ ਦੁੱਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਹੀ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਦੁਸ਼ਟ ਸਾਧੂ-ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
1.84.26
इति दद्यामिति यज इत्यदीय इति व्रतम् ।
इत्येतानि भयान्याहुस्तानि वर्ज्यानि सर्वशः ॥ १.८४.२६ ॥
'ਮੈਂ ਦਿਆਂਗਾ', 'ਮੈਂ ਯੱਗ ਕਰਾਂਗਾ', 'ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਾਂਗਾ', 'ਇਹ ਵਰਤ ਹੈ' — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.84.27
ये चाश्रयं वेदयन्ते पुराणं ।
मनीषिणो मानसमार्गरुद्धम्।
तन्निःश्रेयस्तेन संयोगमेत्य ।
परां शान्तिं प्रत्युः प्रेत्य चेह ॥ १.८४.२७ ॥
ਪੁਰਾਤਨ ਆਸਰੇ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਨੀਸ਼ੀ, ਮਨ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ, ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਨਿਃਸ਼ਰੇਯਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।