మహాభారతం · అధ్యాయం 1.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.84.1
यदाऽवसो नन्दने कामरूपी ।
संवत्सराणामयुतं शतानाम्।
किं कारणं कार्तयुगप्रधान ।
हित्वा च त्वं वसुधामन्वपद्यः ॥ १.८४.१ ॥
కృతయుగ ప్రధానుడా! కామరూపివై నందన వనంలో వేల వేల సంవత్సరాలు నివసించినప్పుడు, దానిని విడిచి నీవు భూమికి ఎందుకు తిరిగి వచ్చావు?
1.84.2
ज्ञातिः सुहृत्स्वजनो वा यथेह ।
क्षीणे वित्ते त्यज्यते मानवैर्हि।
तथा तत्र क्षीणपुण्यं मनुष्यं ।
त्यजन्ति सद्यः सेश्वरा देवसङ्घाः ॥ १.८४.२ ॥
ఇక్కడ సంపద నశించినప్పుడు మనుషులు బంధువులను, స్నేహితులను, స్వజనులను వదిలివేస్తారు; అలాగే అక్కడ పుణ్యం క్షీణించినవాడిని దేవగణాలు తమ ప్రభువులతో కలిసి వెంటనే విడిచిపెడతాయి.
1.84.3
तस्मिन्कथं क्षीणपुण्या भवन्ति ।
संमुह्यते मेऽत्र मनोऽतिमात्रम्।
किं वा विशिष्टाः कस्य धामोपयान्ति ।
तद्वै ब्रूहि क्षेत्रवित्त्वं मतो मे ॥ १.८४.३ ॥
అక్కడ పుణ్యం ఎలా క్షీణిస్తుంది? ఇక్కడ నా మనసు ఎంతగానో గందరగోళంలో పడుతోంది. లేదా ఆ విశిష్టులు ఎవరి లోకానికి వెళ్తారు? అది నాకు చెప్పండి; క్షేత్రజ్ఞుడిగా నేను మిమ్మల్ని భావిస్తున్నాను.
1.84.4
इमं भौमं नरकं ते पतन्ति ।
ललाप्यमाना नरदेव सर्वे।
ते कङ्कगोमायुबलाशनार्थे ।
क्षीणे पुण्ये बहुधा प्रव्रजन्ति ॥ १.८४.४ ॥
ఓ నరదేవా! వారందరూ విలపిస్తూ ఈ భూలోక నరకంలో పడతారు. పుణ్యం క్షీణించినప్పుడు, రాబందులకు, నక్కలకు ఆహారం కావడానికి వారు అనేక విధాలుగా సంచరిస్తారు.
1.84.5
तस्मादेतद्वर्जनीयं नरेन्द्र ।
दुष्टं लोके गर्हणीयं च कर्म।
आख्यातं ते पार्थिव सर्वमेव ।
भूयश्चेदानीं वद किं ते वदामि ॥ १.८४.५ ॥
కాబట్టి, ఓ నరేంద్రా, ఈ దుష్కర్మను, లోకంలో నిందార్హమైన ఈ కర్మను విడిచిపెట్టాలి. ఓ రాజా! నేను నీకు అంతా చెప్పాను. ఇంకా ఏమి చెప్పాలో ఇప్పుడు చెప్పు.
1.84.6
यदा तु तान्वितुदन्ते वयांसि ।
तथा गृध्राः शितिकण्ठाः पतङ्गाः।
कथं भवन्ति कथमाभवन्ति ।
न भौममन्यं नरकं शृणोमि ॥ १.८४.६ ॥
పక్షులు వారిని చీల్చేటప్పుడు, రాబందులు, నీలకంఠాలు, ఎగిరే జీవులు (చీల్చేటప్పుడు), వారు ఎలా అవుతారు, ఎలా పుడతారు? ఈ భౌమ నరకానికి భిన్నమైన మరొక నరకం గురించి నేను వినలేదు.
1.84.7
ऊर्ध्वं देहात्कर्मणो जृम्भमाणा-
द्व्यक्तं पृथिव्यामनुसंचरन्ति।
इमं भौमं नरकं ते पतन्ति ।
नावेक्षन्ते वर्षपूगाननेकान् ॥ १.८४.७ ॥
దేహం నుండి పైకి, కర్మ వలన పెరుగుతూ, వారు స్పష్టంగా భూమిపై తిరుగుతారు. ఈ భౌమ నరకంలో పడతారు; అనేక సంవత్సరాలను వారు ఎదురుచూడరు.
1.84.8
षष्टिं सहस्राणि पतन्ति व्योम्नि ।
तथा अशीतिं परिवत्सराणि।
तान्वै तुदन्ति पततः प्रपातं ।
भीमा भौमा राक्षसास्तीक्ष्णदंष्ट्राः ॥ १.८४.८ ॥
వారు ఆకాశంలో అరవై వేల (సంవత్సరాలు) పడతారు, అలాగే ఎనభై సంవత్సరాలు కూడా. పడుతున్న వారిని భయంకరమైన, భౌమ, పదునైన దంతాల రాక్షసులు నిజంగా హింసిస్తారు.
1.84.9
यदेनसस्ते पततस्तुदन्ति ।
भीमा भौमा राक्षसास्तीक्ष्णदंष्ट्राः।
कथं भवन्ति कथमाभवन्ति ।
कथंभूता गर्भभूता भवन्ति ॥ १.८४.९ ॥
పాపం వలన పడుతున్నప్పుడు వారిని భయంకరమైన, భౌమ, పదునైన దంతాల రాక్షసులు హింసిస్తారు. వారు ఎలా అవుతారు, ఎలా పుడతారు, ఏ రూపంలో ఉంటారు, గర్భరూపులుగా ఎలా అవుతారు?
1.84.10
अस्रं रेतः पुष्पफलानुपृक्त-
मन्वेति तद्वै पुरुषेण सृष्टम्।
स वै तस्या रज आपद्यते वै ।
स गर्भभूतः समुपैति तत्र ॥ १.८४.१० ॥
రక్తం మరియు వీర్యం, పుష్పం మరియు ఫలాల రసంతో కలిసి, పురుషుడు విడిచిన (జీవుని) వెంట వెళ్తాయి. అది నిజంగా ఆమె రజస్సులో ప్రవేశిస్తుంది; అది గర్భంగా మారి అక్కడ కలుస్తుంది.
1.84.11
वनस्पतीनोषधीश्चाविशन्ति ।
आपो वायुं पृथिवीं चान्तरिक्षम्।
चतुष्पदं द्विपदं चाति सर्व-
मेवंभूता गर्भभूता भवन्ति ॥ १.८४.११ ॥
అవి వృక్షాలలోను ఓషధులలోను ప్రవేశిస్తాయి. జలంలో, వాయువులో, భూమిలో, అంతరిక్షంలో కూడా; చతుష్పాదులలో, ద్విపాదులలో, అన్నింటిలో కూడా. ఈ విధంగా అవి గర్భాలవుతాయి.
1.84.12
अन्यद्वपुर्विदधातीह गर्भ-
मुताहोस्वित्स्वेन कायेन याति।
आपद्यमानो नरयोनिमेता-
माचक्ष्व मे संशयात्प्रब्रवीमि ॥ १.८४.१२ ॥
ఇక్కడ గర్భం ఒక కొత్త శరీరాన్ని ధరిస్తుందా, లేక తన స్వంత శరీరంతోనే వెళ్తుందా? మానవ యోనిలోకి ప్రవేశించేటప్పుడు దాన్ని నాకు వివరించండి; సందేహంతో అడుగుతున్నాను.
1.84.13
शरीरदेहातिसमुच्छ्रयं च ।
चक्षुःश्रोत्रे लभते केन संज्ञाम्।
एतत्तत्त्वं सर्वमाचक्ष्व पृष्टः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तात मन्याम सर्वे ॥ १.८४.१३ ॥
శరీరం, దేహం, దాని వృద్ధి, కన్ను, చెవి ఏ దానివల్ల సంజ్ఞను పొందుతాయి? అడిగినందున ఈ తత్త్వమంతా నాకు వివరించండి. తండ్రీ, మేమంతా మిమ్మల్ని క్షేత్రజ్ఞునిగా భావిస్తాము.
1.84.14
वायुः समुत्कर्षति गर्भयोनि-
मृतौ रेतः पुष्पफलानुपृक्तम्।
स तत्र तन्मात्रकृताधिकारः ।
क्रमेण संवर्धयतीह गर्भम् ॥ १.८४.१४ ॥
వాయువు ఋతుకాలంలో పుష్పఫలాలతో కలిసిన రేతస్సును గర్భయోనికి పైకి తీసుకువెళ్తుంది. అక్కడ అది ఆ తన్మాత్రలపై అధికారం కలిగి, క్రమంగా ఇక్కడ గర్భాన్ని పోషిస్తుంది.
1.84.15
स जायमानो विगृहीतमात्रः ।
संज्ञामधिष्ठाय ततो मनुष्यः।
स श्रोत्राभ्यां वेदयतीह शब्दं ।
स वै रूपं पश्यति चक्षुषा च ॥ १.८४.१५ ॥
అతడు జన్మిస్తూ, రూపం పొంది, సంజ్ఞను అధిష్ఠించి, అప్పుడు మనుష్యుడవుతాడు. అతడు ఇక్కడ చెవులతో శబ్దాన్ని గ్రహిస్తాడు; కన్నులతో రూపాన్ని కూడా చూస్తాడు.
1.84.16
घ्राणेन गन्धं जिह्वयाऽथो रसं च ।
त्वचा स्पर्शं मनसा वेदभावम्।
इत्यष्टकेहोपहितं हि विद्धि ।
महात्मनः प्राणभृतः शरीरे ॥ १.८४.१६ ॥
ముక్కుతో వాసన, నాలుకతో రుచి, చర్మంతో స్పర్శ, మనస్సుతో జ్ఞానభావం—ఓ అష్టకా, ఇవన్నీ మహాత్ముడైన ప్రాణి శరీరంలో ఉన్నాయని తెలుసుకో.
1.84.17
यः संस्थितः पुरुषो दह्यते वा ।
निखन्यते वापि निकृष्यते वा।
अभावभूतः स विनाशमेत्य ।
केनात्मानं चेतयते परस्तात् ॥ १.८४.१७ ॥
ఉన్న పురుషుడు దహింపబడినా, పాతిపెట్టబడినా, లాగబడినా, అభావస్థితుడై నాశనాన్ని చేరుకుంటాడు—అలాంటప్పుడు పరలోకం నుండి అతడు తన ఆత్మను దేనితో గ్రహిస్తాడు?
1.84.18
हित्वा सोऽसून्सुप्तवन्निष्टनित्वा ।
पुरोधाय सुकृतं दुष्कृतं वा।
अन्यां योनिं पवनाग्रानुसारी ।
हित्वा देहं भजते राजसिंह ॥ १.८४.१८ ॥
అతడు ప్రాణవాయువులను విడిచి, నిద్రపోయినవానిలా మూలిగి, సత్కర్మ లేదా దుష్కర్మను ముందుంచి, గాలి ముందు భాగాన్ని అనుసరించి, దేహాన్ని వదిలి మరో యోనిని పొందుతాడు, ఓ రాజసింహా.
1.84.19
पुण्यां योनिं पुण्यकृतो व्रजन्ति ।
पापां योनिं पापकृतो व्रजन्ति।
कीटाः पतङ्गाश्च भवन्ति पापा ।
न मे विवक्षास्ति महानुभाव ॥ १.८४.१९ ॥
పుణ్యకర్ములు పుణ్య యోనిని పొందుతారు, పాపకర్ములు పాప యోనిని పొందుతారు; కీటకాలు, పతంగాలు కూడా పాపులై పుడతాయి. ఓ మహానుభావా, నాకు ఇంకా చెప్పాలనే కోరిక లేదు.
1.84.20
चतुष्पदा द्विपदाः षट्पदाश्च ।
तथाभूता गर्भभूता भवन्ति।
आख्यातमेतन्निखिलेन सर्वं ।
भूयस्तु किं पृच्छसि राजसिंह ॥ १.८४.२० ॥
నాలుగు కాళ్ల, రెండు కాళ్ల, ఆరు కాళ్ల ప్రాణులు కూడా అలాంటి స్వభావంతో గర్భం నుండి పుడతాయి. ఇవన్నీ పూర్తిగా చెప్పబడ్డాయి; ఓ రాజసింహా, ఇంకా ఏమి అడుగుతున్నావు?
1.84.21
किंस्वित्कृत्वा लभते तात लोका-
न्मर्त्यः श्रेष्ठांस्तपसा विद्यया च।
तन्मे पृष्टः शंस सर्वं यथाव-
च्छुभाँल्लोकान्येन गच्छेत्क्रमेण ॥ १.८४.२१ ॥
ఓ ప్రియా, మనిషి ఏమి చేసి తపస్సు, విద్య ద్వారా శ్రేష్ఠ లోకాలను పొందుతాడు? నన్ను అడిగినందున అన్నీ యథావిధిగా చెప్పుము, ఏ క్రమంలో శుభ లోకాలకు వెళ్ళగలడో.
1.84.22
पुंसः सदैवेति वदन्ति सन्तः ॥ १.८४.२२ ॥
సత్పురుషులు ఎల్లప్పుడూ మనిషి గురించి ఇలాగే చెబుతారు.
1.84.23
अधीयानः पण्डितंमन्यमानो ।
यो विद्यया हन्ति यशः परेषाम्।
तस्यान्तवन्तश्च भवन्ति लोका ।
न चास्य तद्ब्रह्म फलं ददाति ॥ १.८४.२३ ॥
చదువుకుని తనను పండితునిగా భావించి, విద్యతో ఇతరుల కీర్తిని నాశనం చేసేవాడి లోకాలు నశించేవి; ఆ బ్రహ్మజ్ఞానం అతనికి ఫలాన్ని ఇవ్వదు.
1.84.24
चत्वारि कर्माण्यभयङ्कराणि ।
भयं प्रयच्छन्त्ययथाकृतानि।
मानाग्निहोत्रमुत मानमौनं ।
मानेनाधीतमुत मानयज्ञः ॥ १.८४.२४ ॥
నాలుగు కర్మలు భయాన్ని కలిగించేవి; సరిగా చేయకపోతే అవి భయాన్నే ఇస్తాయి: మానం కోసం అగ్నిహోత్రం, మానం కోసం మౌనం, మానంతో చదువుట, మానం కోసం యజ్ఞం.
1.84.25
न मानमान्यो मुदमाददीत ।
न सन्तापं प्राप्नुयाच्चावमानात्।
सन्तः सतः पूजयन्तीह लोके ।
नासाधवः साधुबुद्धिं लभन्ते ॥ १.८४.२५ ॥
గౌరవానికి అర్హుడు గౌరవంతో సంతోషించకూడదు, అవమానంతో బాధపడకూడదు. ఈ లోకంలో సత్పురుషులే సత్పురుషులను గౌరవిస్తారు; దుష్టులు సద్బుద్ధిని పొందరు.
1.84.26
इति दद्यामिति यज इत्यदीय इति व्रतम् ।
इत्येतानि भयान्याहुस्तानि वर्ज्यानि सर्वशः ॥ १.८४.२६ ॥
'నేను ఇస్తాను', 'నేను యజ్ఞం చేస్తాను', 'నేను చదువుతాను', 'ఇది వ్రతం' అనే ఇవి భయాలని చెప్పబడ్డాయి; వాటినన్నింటినీ పూర్తిగా వదిలివేయాలి.
1.84.27
ये चाश्रयं वेदयन्ते पुराणं ।
मनीषिणो मानसमार्गरुद्धम्।
तन्निःश्रेयस्तेन संयोगमेत्य ।
परां शान्तिं प्रत्युः प्रेत्य चेह ॥ १.८४.२७ ॥
పురాతన ఆశ్రయాన్ని బోధించే మనీషులు, మనస్సు మార్గంతో అడ్డగింపబడినదాన్ని, దాని ద్వారా నిఃశ్రేయసంతో కలిసి, ఇక్కడా మరణానంతరమూ పరమ శాంతిని పొందుతారు.