ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.85.1
चरन्गृहस्थः कथमेति धर्मान्कथं भिक्षुः कथमाचार्यकर्मा ।
वानप्रस्थः सत्पथे सन्निविष्टो
बहून्यस्मिन्संप्रति वेदयन्ति ॥ १.८५.१ ॥
ಗೃಹಸ್ಥನು ಹೇಗೆ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ? ಭಿಕ್ಷು ಹೇಗೆ? ಆಚಾರ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು ಹೇಗೆ? ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ವಾನಪ್ರಸ್ಥನು — ಈ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ಅನೇಕರು ಹಲವು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
1.85.2
आहूताध्यायी गुरुकर्मस्वचोद्यः ।
पूर्वोत्थायी चरमं चोपशायी।
मृदुर्दान्तो धृतिमानप्रमत्तः ।
स्वाध्याशीलः सिध्यति ब्रह्मचारी ॥ १.८५.२ ॥
ಕರೆದಾಗ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು, ಗುರುಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಣೆ ಬೇಡದೆ ತೊಡಗುವವನು, ಮೊದಲು ಏಳುವವನು ಕೊನೆಗೆ ಮಲಗುವವನು, ಮೃದು, ಸಂಯಮಿ, ಧೈರ್ಯವಂತ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯುಳ್ಳ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಶೀಲ — ಇಂತಹ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
1.85.3
धर्मागतं प्राप्य धनं यजेत ।
दद्यात्सदैवातिथीन्भोजयेच्च।
अनाददानश्च परैरदत्तं ।
सैषा गृहस्थोपनिषत्पुराणी ॥ १.८५.३ ॥
ಧರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ಧನವನ್ನು ಪಡೆದು ಯಜ್ಞ ಮಾಡಬೇಕು; ಸದಾ ದಾನ ನೀಡಿ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಭೋಜನ ಹಾಕಬೇಕು; ಇತರರು ಕೊಡದಿರುವುದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು — ಇದೇ ಗೃಹಸ್ಥನ ಪುರಾತನ ಉಪನಿಷತ್ತು.
1.85.4
स्ववीर्यजीवी वृजिनान्निवृत्तो ।
दाता परेभ्यो न परोपतापी।
तादृङ्मुनिः सिद्धिमुपैति मुख्यां ।
वसन्नरण्ये नियताहारचेष्टः ॥ १.८५.४ ॥
ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಬದುಕುವವನು, ಪಾಪದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾದವನು, ಇತರರಿಗೆ ಕೊಡುವವನು, ಇತರರನ್ನು ಪೀಡಿಸದವನು — ಅಂತಹ ಮುನಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಡತೆಯಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
1.85.5
अशिल्पजीवी गुणवांश्चैव नित्यं ।
जितेन्द्रियः सर्वतो विप्रयुक्तः।
अनोकशायी लघुरल्पप्रसार-
श्चरन्देशानेकचरः स भिक्षुः ॥ १.८५.५ ॥
ಕೈಕೆಲಸದಿಂದ ಬದುಕದವನು, ಸದಾ ಗುಣವಂತ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ವಿರಕ್ತನು, ಮನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಲಗುವವನು, ಹಗುರನು, ಕಡಿಮೆ ವಿಸ್ತಾರದ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳವನು, ಒಬ್ಬನೇ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು — ಅವನೇ ಭಿಕ್ಷು.
1.85.6
रात्र्या यया वाऽभिजिताश्च लोका ।
भवन्ति कामाभिजिताः सुखाश्च।
तामेव रात्रिं प्रयतेत विद्वा-
नरण्यसंस्थो भवितुं यतात्मा ॥ १.८५.६ ॥
ಯಾವ ರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಲೋಕಗಳು ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯೋ, ಅಥವಾ ಕಾಮದಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ಸುಖಕರವಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ರಾತ್ರಿಗಾಗಿಯೇ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನಾಗಲು, ಸಂಯಮಿತ ಆತ್ಮವುಳ್ಳವನಾಗಲು.
1.85.7
दशैव पूर्वान्दश चापरांश्च ।
ज्ञातीनथात्मानमथैकविंशम्।
अरण्यवासी सुकृते दधाति ।
विमुच्यारण्ये स्वशरीरधातून् ॥ १.८५.७ ॥
ಹತ್ತು ಪೂರ್ವಜರನ್ನು, ಹತ್ತು ನಂತರದವರನ್ನು, ಆಮೇಲೆ ಬಂಧುಗಳನ್ನು, ತನ್ನನ್ನು, ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯದಾಗಿ, ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಹಧಾತುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು.
1.85.8
कतिस्विदेव मुनयः कति मौनानि चाप्युत ।
भवन्तीति तदाचक्ष्व श्रोतुमिच्छामहे वयम् ॥ १.८५.८ ॥
ಎಷ್ಟು ಮುನಿಗಳಿದ್ದಾರೆ, ಎಷ್ಟು ಮೌನಗಳೂ ಇವೆ? ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳಿ, ನಾವು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.
1.85.9
अरण्ये वसतो यस्य ग्रामो भवति पृष्ठतः ।
ग्रामे वा वसतोऽरण्यं स मुनिः स्याज्जनाधिप ॥ १.८५.९ ॥
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ ಗ್ರಾಮ ಹಿಂದೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಹಿಂದೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಅವನೇ ಮುನಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ, ಓ ಜನಾಧಿಪ.
1.85.10
कथंस्विद्वसतोऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः ।
ग्रामे वा वसतोऽरण्यं कथं भवति पृष्ठतः ॥ १.८५.१० ॥
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ ಗ್ರಾಮ ಹೇಗೆ ಹಿಂದೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಹೇಗೆ ಹಿಂದೆ ಇರುತ್ತದೆ?
1.85.11
न ग्राम्यमुपयुञ्जीत य आरण्यो मुनिर्भवेत् ।
तथास्य वसतोऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः ॥ १.८५.११ ॥
ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಮುನಿಯಾದವನು ಗ್ರಾಮ್ಯ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಾರದು; ಹೀಗೆ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ ಗ್ರಾಮ ಹಿಂದೆ ಇರುತ್ತದೆ.
1.85.12
अनग्निरनिकेतश्चाप्यगोत्रचरणो मुनिः ।
कौपीनाच्छादनं यावत्तावदिच्छेच्च चीवरम् ॥ १.८५.१२ ॥
ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಮನೆ ಇಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಗೋತ್ರ ಬಂಧನವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಮುನಿಯು ಕೌಪೀನವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು.
1.85.13
यावत्प्राणाभिसन्धानं तावदिच्छेच्च भोजनम् ।
तथाऽस्य वसतो ग्रामेऽरण्यं भवति पृष्ठतः ॥ १.८५.१३ ॥
ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟೇ ಊಟವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಹಿಂದಿರುವಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
1.85.14
यस्तु कामान्परित्यज्य त्यक्तकर्मा जितेन्द्रियः ।
आतिष्ठेच्च मुनिर्मौनं स लोके सिद्धिमाप्नुयात् ॥ १.८५.१४ ॥
ಆಸೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಮೌನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಮುನಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
1.85.15
धौतदन्तं कृत्तनखं सदा स्नातमलङ्कृतम् ।
असितं सितकर्माणं कस्तमर्हति नार्चितुम् ॥ १.८५.१५ ॥
ಹಲ್ಲು ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ಉಗುರು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಸದಾ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಅಲಂಕೃತನಾದವನು, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವನಾದರೂ ಶುದ್ಧ ಕರ್ಮವುಳ್ಳವನನ್ನು ಪೂಜಿಸದವನು ಯಾರು?
1.85.16
तपसा कर्शितः क्षामः क्षीणमांसास्थिशोणितः ।
स च लोकमिमं जित्वा लोकं विजयते परम् ॥ १.८५.१६ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೃಶನಾಗಿ, ಕ್ಷೀಣನಾಗಿ, ಮಾಂಸ, ಮೂಳೆ, ರಕ್ತ ಕ್ಷಯಿಸಿದವನು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಪರಮ ಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
1.85.17
यदा भवति निर्द्वन्द्वो मुनिर्मौनं समास्थितः ।
अथ लोकमिमं जित्वा लोकं विजयते परम् ॥ १.८५.१७ ॥
ಮುನಿಯು ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಾಗ, ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಪರಮ ಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
1.85.18
आस्येन तु यदाऽहारं गोवन्मृगयते मुनिः ।
अथास्य लोकः सर्वोऽयं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥ १.८५.१८ ॥
ಮುನಿ ಹಸುವಿನಂತೆ ಬಾಯಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಅವನ ಈ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕವು ಅಮರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗುತ್ತದೆ.
1.85.19
सामान्यधर्मः सर्वेषां क्रोधो लोभो द्रुहाऽक्षमा ।
विहाय मत्सरं शाठ्यं दर्पं दम्भं च पैशुनम्।
क्रोधं लोभं ममत्वं च यस्य नास्ति स धर्मवित् ॥ १.८५.१९ ॥
ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ದ್ರೋಹ, ಅಸಹನೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧರ್ಮ; ಮತ್ಸರ, ಕಪಟ, ಗರ್ವ, ದಂಭ, ಚಾಡಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮಮತೆ ಇಲ್ಲದವನೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು.
1.85.20
नित्याशनो ब्रह्मचारी गृहस्थो वनगो मुनिः ।
नाधर्ममशनात्प्राप्येत्कथं ब्रूहीह पृच्छते ॥ १.८५.२० ॥
ನಿತ್ಯ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಗೃಹಸ್ಥ, ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಮುನಿ — ಭೋಜನದಿಂದ ಅಧರ್ಮ ಹೇಗೆ ಬಾರದು? ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳುವ ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
1.85.21
अष्टौ ग्रासा मुनेः प्रोक्ताः षोडशारण्यवासिनः ।
द्वात्रिंशत्तु गृहस्थस्य अमितं ब्रह्मचारिणः ॥ १.८५.२१ ॥
ಮುನಿಗೆ ಎಂಟು ತುತ್ತುಗಳು, ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗೆ ಹದಿನರಡು, ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಮೂವತ್ತೆರಡು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗೆ ಅಪರಿಮಿತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
1.85.22
इत्येवं कारणैर्ज्ञेयमष्टकैतच्छुभाशुभम् ॥ १.८५.२२ ॥
ಹೀಗೆ ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ, ಅಷ್ಟಕನೇ, ಈ ಶುಭಾಶುಭವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.