మహాభారతం · అధ్యాయం 1.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.85.1
चरन्गृहस्थः कथमेति धर्मान्कथं भिक्षुः कथमाचार्यकर्मा ।
वानप्रस्थः सत्पथे सन्निविष्टो
बहून्यस्मिन्संप्रति वेदयन्ति ॥ १.८५.१ ॥
గృహస్థుడు ఎలా ధర్మాలను పొందుతాడు? భిక్షువు ఎలా? ఆచార్యకర్మ చేసేవాడు ఎలా? సత్పథంలో నిలిచిన వానప్రస్థుడు — ఈ విషయంలో ఇప్పుడు అనేకం చెబుతున్నారు.
1.85.2
आहूताध्यायी गुरुकर्मस्वचोद्यः ।
पूर्वोत्थायी चरमं चोपशायी।
मृदुर्दान्तो धृतिमानप्रमत्तः ।
स्वाध्याशीलः सिध्यति ब्रह्मचारी ॥ १.८५.२ ॥
పిలిస్తే అధ్యయనం చేసేవాడు, గురుకార్యాలలో ప్రేరణ లేకుండానే పాల్గొనేవాడు, ముందుగా లేచి చివరగా నిద్రించేవాడు, మృదువుగా, నిగ్రహంతో, ధైర్యంగా, అప్రమత్తంగా, స్వాధ్యాయశీలంగా ఉండేవాడు — ఇలాంటి బ్రహ్మచారి సిద్ధిని పొందుతాడు.
1.85.3
धर्मागतं प्राप्य धनं यजेत ।
दद्यात्सदैवातिथीन्भोजयेच्च।
अनाददानश्च परैरदत्तं ।
सैषा गृहस्थोपनिषत्पुराणी ॥ १.८५.३ ॥
ధర్మంగా లభించిన ధనాన్ని పొంది యజ్ఞం చేయాలి; ఎల్లప్పుడూ దానం చేసి అతిథులకు భోజనం పెట్టాలి; ఇతరులు ఇవ్వనిది తీసుకోకూడదు — ఇదే గృహస్థుని పురాతన ఉపనిషత్తు.
1.85.4
स्ववीर्यजीवी वृजिनान्निवृत्तो ।
दाता परेभ्यो न परोपतापी।
तादृङ्मुनिः सिद्धिमुपैति मुख्यां ।
वसन्नरण्ये नियताहारचेष्टः ॥ १.८५.४ ॥
తన పరాక్రమంతో జీవించేవాడు, పాపం నుండి విరమించినవాడు, ఇతరులకు ఇచ్చేవాడు, ఇతరులను బాధించనివాడు — అటువంటి ముని అరణ్యంలో నివసిస్తూ, నియమిత ఆహార నడవడికతో ఉత్తమ సిద్ధిని పొందుతాడు.
1.85.5
अशिल्पजीवी गुणवांश्चैव नित्यं ।
जितेन्द्रियः सर्वतो विप्रयुक्तः।
अनोकशायी लघुरल्पप्रसार-
श्चरन्देशानेकचरः स भिक्षुः ॥ १.८५.५ ॥
కళా-పని ద్వారా జీవించనివాడు, ఎల్లప్పుడూ గుణవంతుడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, అన్ని విధాలుగా విరక్తుడు, ఇల్లు లేకుండా నిద్రించేవాడు, తేలికైనవాడు, తక్కువ విస్తారం కలవాడు, ఒంటరిగా అనేక దేశాలలో సంచరించేవాడు — అతడే భిక్షువు.
1.85.6
रात्र्या यया वाऽभिजिताश्च लोका ।
भवन्ति कामाभिजिताः सुखाश्च।
तामेव रात्रिं प्रयतेत विद्वा-
नरण्यसंस्थो भवितुं यतात्मा ॥ १.८५.६ ॥
ఏ రాత్రి చేత లోకాలు జయించబడతాయో, లేదా కామంచేత జయించబడి సుఖమైనవిగా అవుతాయో, ఆ రాత్రినే జ్ఞాని ప్రయత్నించాలి, అరణ్యంలో నివసించేవాడుగా, ఆత్మనిగ్రహం కలవాడుగా కావడానికి.
1.85.7
दशैव पूर्वान्दश चापरांश्च ।
ज्ञातीनथात्मानमथैकविंशम्।
अरण्यवासी सुकृते दधाति ।
विमुच्यारण्ये स्वशरीरधातून् ॥ १.८५.७ ॥
పది పూర్వులను, పది తరువాతి వారిని, తరువాత బంధువులను, తనను, ఇరవై ఒకటవదిగా, అరణ్యవాసి పుణ్యకార్యంలో నిలుపుతాడు, అరణ్యంలో తన శరీర ధాతువులను విడిచిపెట్టి.
1.85.8
कतिस्विदेव मुनयः कति मौनानि चाप्युत ।
भवन्तीति तदाचक्ष्व श्रोतुमिच्छामहे वयम् ॥ १.८५.८ ॥
ఎంతమంది మునులు ఉన్నారు, ఎన్ని మౌనాలు కూడా ఉంటాయి? అది మాకు చెప్పండి, మేము వినాలనుకుంటున్నాము.
1.85.9
अरण्ये वसतो यस्य ग्रामो भवति पृष्ठतः ।
ग्रामे वा वसतोऽरण्यं स मुनिः स्याज्जनाधिप ॥ १.८५.९ ॥
అరణ్యంలో నివసించేవాడికి గ్రామం వెనుక ఉంటుందో, లేదా గ్రామంలో నివసించేవాడికి అరణ్యం వెనుక ఉంటుందో, అతడే ముని అవుతాడు, ఓ జనాధిపా.
1.85.10
कथंस्विद्वसतोऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः ।
ग्रामे वा वसतोऽरण्यं कथं भवति पृष्ठतः ॥ १.८५.१० ॥
అరణ్యంలో నివసించేవాడికి గ్రామం ఎలా వెనుక ఉంటుంది, లేదా గ్రామంలో నివసించేవాడికి అరణ్యం ఎలా వెనుక ఉంటుంది?
1.85.11
न ग्राम्यमुपयुञ्जीत य आरण्यो मुनिर्भवेत् ।
तथास्य वसतोऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः ॥ १.८५.११ ॥
అరణ్యవాసి మునియైనవాడు గ్రామ్య భోగాలను అనుభవించకూడదు; ఈ విధంగా, అరణ్యంలో నివసించేవాడికి గ్రామం వెనుక ఉంటుంది.
1.85.12
अनग्निरनिकेतश्चाप्यगोत्रचरणो मुनिः ।
कौपीनाच्छादनं यावत्तावदिच्छेच्च चीवरम् ॥ १.८५.१२ ॥
అగ్ని, నివాసం లేకుండా, గోత్ర బంధాలు లేకుండా సంచరించే ముని కౌపీనాన్ని కప్పేంత మాత్రమే వస్త్రాన్ని కోరాలి.
1.85.13
यावत्प्राणाभिसन्धानं तावदिच्छेच्च भोजनम् ।
तथाऽस्य वसतो ग्रामेऽरण्यं भवति पृष्ठतः ॥ १.८५.१३ ॥
ప్రాణాన్ని నిలుపుకోవడానికి సరిపోయినంతే భోజనం కోరాలి. గ్రామంలో ఉన్నా అతనికి అడవి వెనుక ఉన్నట్టే అవుతుంది.
1.85.14
यस्तु कामान्परित्यज्य त्यक्तकर्मा जितेन्द्रियः ।
आतिष्ठेच्च मुनिर्मौनं स लोके सिद्धिमाप्नुयात् ॥ १.८५.१४ ॥
కోరికలను త్యజించి, కర్మలను విడిచి, ఇంద్రియాలను జయించి మౌనాన్ని ఆశ్రయించే ముని ఈ లోకంలో సిద్ధిని పొందుతాడు.
1.85.15
धौतदन्तं कृत्तनखं सदा स्नातमलङ्कृतम् ।
असितं सितकर्माणं कस्तमर्हति नार्चितुम् ॥ १.८५.१५ ॥
పళ్ళు శుభ్రంగా, గోళ్ళు కత్తిరించి, ఎల్లప్పుడూ స్నానం చేసి అలంకరించుకున్నవాడు, నల్లని వర్ణం ఉన్నా శుద్ధ కర్మలు కలవాడిని గౌరవించకుండా ఎవరుంటారు?
1.85.16
तपसा कर्शितः क्षामः क्षीणमांसास्थिशोणितः ।
स च लोकमिमं जित्वा लोकं विजयते परम् ॥ १.८५.१६ ॥
తపస్సుతో కృశించి, బలహీనుడై, మాంసం, ఎముక, రక్తం క్షీణించినవాడు ఈ లోకాన్ని జయించి పరమ లోకాన్ని జయిస్తాడు.
1.85.17
यदा भवति निर्द्वन्द्वो मुनिर्मौनं समास्थितः ।
अथ लोकमिमं जित्वा लोकं विजयते परम् ॥ १.८५.१७ ॥
ముని ద్వంద్వాలను దాటి మౌనంలో పూర్తిగా స్థిరపడినప్పుడు, ఈ లోకాన్ని జయించి పరమ లోకాన్ని జయిస్తాడు.
1.85.18
आस्येन तु यदाऽहारं गोवन्मृगयते मुनिः ।
अथास्य लोकः सर्वोऽयं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥ १.८५.१८ ॥
ముని ఆవులా నోటితో ఆహారాన్ని వెతికినప్పుడు, అతని ఈ సమస్త లోకం అమరత్వానికి అర్హమవుతుంది.
1.85.19
सामान्यधर्मः सर्वेषां क्रोधो लोभो द्रुहाऽक्षमा ।
विहाय मत्सरं शाठ्यं दर्पं दम्भं च पैशुनम्।
क्रोधं लोभं ममत्वं च यस्य नास्ति स धर्मवित् ॥ १.८५.१९ ॥
క్రోధం, లోభం, ద్రోహం, అసహనం అందరికీ సాధారణ ధర్మం; మత్సరం, కపటం, గర్వం, డంభం, చాడీ విడిచి, క్రోధం, లోభం, మమకారం లేనివాడే ధర్మజ్ఞుడు.
1.85.20
नित्याशनो ब्रह्मचारी गृहस्थो वनगो मुनिः ।
नाधर्ममशनात्प्राप्येत्कथं ब्रूहीह पृच्छते ॥ १.८५.२० ॥
నిత్య భోజనం చేసేవాడు, బ్రహ్మచారి, గృహస్థుడు, అరణ్యవాసి ముని — భోజనం వలన అధర్మం ఎలా కలగకుండా ఉంటుంది? ఇక్కడ అడుగుతున్న నాకు చెప్పండి.
1.85.21
अष्टौ ग्रासा मुनेः प्रोक्ताः षोडशारण्यवासिनः ।
द्वात्रिंशत्तु गृहस्थस्य अमितं ब्रह्मचारिणः ॥ १.८५.२१ ॥
మునికి ఎనిమిది ముద్దలు, అరణ్యవాసికి పదహారు, గృహస్థుడికి ముప్పై రెండు, బ్రహ్మచారికి అపరిమితం అని చెప్పబడ్డాయి.
1.85.22
इत्येवं कारणैर्ज्ञेयमष्टकैतच्छुभाशुभम् ॥ १.८५.२२ ॥
ఈ విధంగా ఈ కారణాల వలన, అష్టకా, ఈ శుభాశుభాన్ని తెలుసుకోవాలి.