ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.85.1
चरन्गृहस्थः कथमेति धर्मान्कथं भिक्षुः कथमाचार्यकर्मा ।
वानप्रस्थः सत्पथे सन्निविष्टो
बहून्यस्मिन्संप्रति वेदयन्ति ॥ १.८५.१ ॥
ଗୃହସ୍ଥ କିପରି ଧର୍ମ ପାଏ? ଭିକ୍ଷୁ କିପରି? ଆଚାର୍ଯ୍ୟକର୍ମୀ କିପରି? ସତ୍ପଥରେ ସ୍ଥିର ବାନପ୍ରସ୍ଥ — ଏ ବିଷୟରେ ଏବେ ବହୁ ଲୋକ ବହୁ କଥା କହନ୍ତି।
1.85.2
आहूताध्यायी गुरुकर्मस्वचोद्यः ।
पूर्वोत्थायी चरमं चोपशायी।
मृदुर्दान्तो धृतिमानप्रमत्तः ।
स्वाध्याशीलः सिध्यति ब्रह्मचारी ॥ १.८५.२ ॥
ଡାକିଲେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା, ଗୁରୁକର୍ମରେ ପ୍ରେରଣା ବିନା ଲାଗିଥିବା, ସର୍ବାଗ୍ରେ ଉଠୁଥିବା ଓ ସର୍ବଶେଷରେ ଶୋଉଥିବା, କୋମଳ, ସଂଯମୀ, ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ, ସାବଧାନ ଓ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟଶୀଳ — ଏପରି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସିଦ୍ଧି ପାଏ।
1.85.3
धर्मागतं प्राप्य धनं यजेत ।
दद्यात्सदैवातिथीन्भोजयेच्च।
अनाददानश्च परैरदत्तं ।
सैषा गृहस्थोपनिषत्पुराणी ॥ १.८५.३ ॥
ଧର୍ମରୁ ଆସିଥିବା ଧନ ପାଇ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ; ସର୍ବଦା ଦାନ ଦେବା ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା; ଅନ୍ୟ ଦେଇନଥିବା ଜିନିଷ ଗ୍ରହଣ ନ କରିବା — ଏହା ଗୃହସ୍ଥର ପୁରାତନ ଉପନିଷଦ।
1.85.4
स्ववीर्यजीवी वृजिनान्निवृत्तो ।
दाता परेभ्यो न परोपतापी।
तादृङ्मुनिः सिद्धिमुपैति मुख्यां ।
वसन्नरण्ये नियताहारचेष्टः ॥ १.८५.४ ॥
ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା, ପାପରୁ ନିବୃତ୍ତ, ଅନ୍ୟକୁ ଦାନ ଦେଉଥିବା, ଅନ୍ୟକୁ ପୀଡ଼ା ନ ଦେଉଥିବା — ଏପରି ମୁନି ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରି, ନିୟମିତ ଆହାର ଓ ଆଚରଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧି ପାଏ।
1.85.5
अशिल्पजीवी गुणवांश्चैव नित्यं ।
जितेन्द्रियः सर्वतो विप्रयुक्तः।
अनोकशायी लघुरल्पप्रसार-
श्चरन्देशानेकचरः स भिक्षुः ॥ १.८५.५ ॥
ଶିଳ୍ପକର୍ମରେ ଜୀବିକା ନ ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା, ସର୍ବଦା ଗୁଣବାନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ, ସର୍ବପ୍ରକାରେ ବିରକ୍ତ, ଘର ବିନା ଶୋଉଥିବା, ଲଘୁ, ଅଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତାବିଶିଷ୍ଟ, ଏକାକୀ ଅନେକ ଦେଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା — ସେ ହିଁ ଭିକ୍ଷୁ।
1.85.6
रात्र्या यया वाऽभिजिताश्च लोका ।
भवन्ति कामाभिजिताः सुखाश्च।
तामेव रात्रिं प्रयतेत विद्वा-
नरण्यसंस्थो भवितुं यतात्मा ॥ १.८५.६ ॥
ଯେଉଁ ରାତ୍ରି ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଜିତାଯାଆନ୍ତି, କିମ୍ବା କାମ ଦ୍ୱାରା ଜିତାଯାଇ ସୁଖୀ ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ରାତ୍ରି ପାଇଁ ବିଦ୍ୱାନ ଲୋକ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଓ ସଂଯତାତ୍ମା ହେବା ପାଇଁ।
1.85.7
दशैव पूर्वान्दश चापरांश्च ।
ज्ञातीनथात्मानमथैकविंशम्।
अरण्यवासी सुकृते दधाति ।
विमुच्यारण्ये स्वशरीरधातून् ॥ १.८५.७ ॥
ଦଶ ପୂର୍ବପୁରୁଷ, ଦଶ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବଂଶଧର, ତାପରେ ଜ୍ଞାତି ଓ ନିଜକୁ, ଏକବିଂଶତମ ଭାବରେ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ ପୁଣ୍ୟକର୍ମରେ ସ୍ଥାପନ କରେ, ଅରଣ୍ୟରେ ନିଜ ଶରୀରଧାତୁ ଛାଡି।
1.85.8
कतिस्विदेव मुनयः कति मौनानि चाप्युत ।
भवन्तीति तदाचक्ष्व श्रोतुमिच्छामहे वयम् ॥ १.८५.८ ॥
କେତେ ମୁନି ଅଛନ୍ତି, ଆଉ କେତେ ମୌନ ମଧ୍ୟ ଅଛି? ତାହା ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ।
1.85.9
अरण्ये वसतो यस्य ग्रामो भवति पृष्ठतः ।
ग्रामे वा वसतोऽरण्यं स मुनिः स्याज्जनाधिप ॥ १.८५.९ ॥
ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକର ପଛରେ ଗ୍ରାମ ଥାଏ, କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକର ପଛରେ ଅରଣ୍ୟ ଥାଏ, ସେ ମୁନି ହୁଏ, ହେ ଜନାଧିପ।
1.85.10
कथंस्विद्वसतोऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः ।
ग्रामे वा वसतोऽरण्यं कथं भवति पृष्ठतः ॥ १.८५.१० ॥
ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକର ପଛରେ ଗ୍ରାମ କିପରି ଥାଏ, କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକର ପଛରେ ଅରଣ୍ୟ କିପରି ଥାଏ?
1.85.11
न ग्राम्यमुपयुञ्जीत य आरण्यो मुनिर्भवेत् ।
तथास्य वसतोऽरण्ये ग्रामो भवति पृष्ठतः ॥ १.८५.११ ॥
ଯେ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ମୁନି ହୁଏ, ସେ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହିପରି, ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକର ପଛରେ ଗ୍ରାମ ଥାଏ।
1.85.12
अनग्निरनिकेतश्चाप्यगोत्रचरणो मुनिः ।
कौपीनाच्छादनं यावत्तावदिच्छेच्च चीवरम् ॥ १.८५.१२ ॥
ଅଗ୍ନି ଓ ଗୃହହୀନ, ଗୋତ୍ରବନ୍ଧନହୀନ ହୋଇ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ମୁନି କୌପୀନ ଢାଙ୍କିବା ପରିମାଣ ବସ୍ତ୍ର ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ।
1.85.13
यावत्प्राणाभिसन्धानं तावदिच्छेच्च भोजनम् ।
तथाऽस्य वसतो ग्रामेऽरण्यं भवति पृष्ठतः ॥ १.८५.१३ ॥
ପ୍ରାଣ ଧାରଣ ପାଇଁ ଯେତିକି ଦରକାର ସେତିକି ଭୋଜନ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ। ଗ୍ରାମରେ ବାସ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବନ ପଛରେ ରହେ।
1.85.14
यस्तु कामान्परित्यज्य त्यक्तकर्मा जितेन्द्रियः ।
आतिष्ठेच्च मुनिर्मौनं स लोके सिद्धिमाप्नुयात् ॥ १.८५.१४ ॥
ଯିଏ କାମନା ଛାଡ଼ି, କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରି ମୌନ ଧାରଣ କରେ, ସେ ମୁନି ଏ ଲୋକରେ ସିଦ୍ଧି ପାଏ।
1.85.15
धौतदन्तं कृत्तनखं सदा स्नातमलङ्कृतम् ।
असितं सितकर्माणं कस्तमर्हति नार्चितुम् ॥ १.८५.१५ ॥
ଦାନ୍ତ ପରିଷ୍କୃତ, ନଖ କଟା, ସଦା ସ୍ନାତ ଓ ଅଳଙ୍କୃତ, କଳା ବର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ କର୍ମ କରୁଥିବା ଏଭଳି ଲୋକଙ୍କୁ ପୂଜା ନ କରିବ କିଏ?
1.85.16
तपसा कर्शितः क्षामः क्षीणमांसास्थिशोणितः ।
स च लोकमिमं जित्वा लोकं विजयते परम् ॥ १.८५.१६ ॥
ତପସ୍ୟାରେ କୃଶ, କ୍ଷୀଣ, ମାଂସ-ହାଡ-ରକ୍ତ କ୍ଷୟ ହୋଇଥିବା ସେ ଏ ଲୋକକୁ ଜିତି ପରମ ଲୋକ ଜିତେ।
1.85.17
यदा भवति निर्द्वन्द्वो मुनिर्मौनं समास्थितः ।
अथ लोकमिमं जित्वा लोकं विजयते परम् ॥ १.८५.१७ ॥
ଯେତେବେଳେ ମୁନି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୌନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେ ଏ ଲୋକ ଜିତି ପରମ ଲୋକ ଜିତନ୍ତି।
1.85.18
आस्येन तु यदाऽहारं गोवन्मृगयते मुनिः ।
अथास्य लोकः सर्वोऽयं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥ १.८५.१८ ॥
ମୁନି ଗାଇ ପରି ମୁଖରେ ଆହାର ଖୋଜିଲେ, ତାଙ୍କର ଏହି ସମଗ୍ର ଲୋକ ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
1.85.19
सामान्यधर्मः सर्वेषां क्रोधो लोभो द्रुहाऽक्षमा ।
विहाय मत्सरं शाठ्यं दर्पं दम्भं च पैशुनम्।
क्रोधं लोभं ममत्वं च यस्य नास्ति स धर्मवित् ॥ १.८५.१९ ॥
କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଦ୍ରୋହ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତା ସମସ୍ତଙ୍କର ସାଧାରଣ ଧର୍ମ; ମତ୍ସର, ଛଳ, ଦର୍ପ, ଦମ୍ଭ ଓ ପୈଶୁନ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଯାହାର କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଓ ମମତା ନାହିଁ, ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ।
1.85.20
नित्याशनो ब्रह्मचारी गृहस्थो वनगो मुनिः ।
नाधर्ममशनात्प्राप्येत्कथं ब्रूहीह पृच्छते ॥ १.८५.२० ॥
ନିତ୍ୟ ଭୋଜନକାରୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ ଓ ବନବାସୀ ମୁନି — ଆହାରରୁ ଅଧର୍ମ କିପରି ନ ମିଳିବ? ଏଠାରେ ପଚାରୁଥିବା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
1.85.21
अष्टौ ग्रासा मुनेः प्रोक्ताः षोडशारण्यवासिनः ।
द्वात्रिंशत्तु गृहस्थस्य अमितं ब्रह्मचारिणः ॥ १.८५.२१ ॥
ମୁନିଙ୍କ ପାଇଁ ଆଠ ଗ୍ରାସ, ବନବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଷୋଳ, ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ବତ୍ରିଶ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅସୀମ କୁହାଯାଇଛି।
1.85.22
इत्येवं कारणैर्ज्ञेयमष्टकैतच्छुभाशुभम् ॥ १.८५.२२ ॥
ଏହିପରି ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଅଷ୍ଟକ, ଏହି ଶୁଭାଶୁଭ ଜାଣିବା ଉଚିତ।