മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.98.1
एवमुक्ता वरारोहा व्रीडितेव मनस्विनी ।
विसंज्ञेव च दुःखेन तस्थौ स्थूणेव निश्चला ॥ १.९८.१ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ആ സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ, ലജ്ജിച്ച, ഉദാരമനസ്കയായ, ദുഃഖത്താൽ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവളെപ്പോലെ, തൂണുപോലെ അചഞ്ചലയായി നിന്നു.
1.98.2
संरम्भामर्षताम्राक्षी स्फुरमाणोष्ठसंपुटा ।
कटाक्षैर्निर्दहन्तीव तिर्यग्राजानमैक्षत ॥ १.९८.२ ॥
കോപത്താലും അസഹിഷ്ണുതയാലും ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, വിറയ്ക്കുന്ന ചുണ്ടുകളോടെ, കടാക്ഷങ്ങളാൽ ദഹിപ്പിക്കുന്നവളെപ്പോലെ അവൾ രാജാവിനെ ചരിഞ്ഞുനോക്കി.
1.98.3
आकारं गूहमाना च मन्युना च समीरितम् ।
तपसा संभृतं तेजो धारयामास वै तदा ॥ १.९८.३ ॥
തന്റെ രൂപം മറച്ചുവെച്ചുകൊണ്ടും കോപത്താൽ ഉണർത്തപ്പെട്ടും, തപസ്സിനാൽ സംഭരിച്ച തേജസ്സിനെ അപ്പോൾ അവൾ പിടിച്ചുനിർത്തി.
1.98.4
सा मुहूर्तमिव ध्यात्वा दुःखामर्षसमन्विता ।
भर्तारमभिसंप्रेक्ष्य यथान्यायं वचोऽब्रवीत् ॥ १.९८.४ ॥
ദുഃഖവും അസഹിഷ്ണുതയും നിറഞ്ഞ അവൾ, ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ചതുപോലെ, ഭർത്താവിനെ നോക്കി, ന്യായമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.98.5
जानन्नपि महाराज कस्मादेवं प्रभाषसे ।
न जानामीति निःशङ्कं यथान्यः प्राकृतस्तथा ॥ १.९८.५ ॥
മഹാരാജാവേ, അറിഞ്ഞിരിക്കെ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നത്? "എനിക്കറിഞ്ഞുകൂടാ" എന്ന് സാധാരണക്കാരനെപ്പോലെ സംശയമില്ലാതെ പറയുന്നു.
1.98.6
तस्य ते हृदयं वेद सत्यस्यैवानृतस्य च ।
साक्षिणं बत कल्याणमात्मानमवमन्यसे ॥ १.९८.६ ॥
നിന്റെ ഹൃദയം അത് അറിയുന്നു, സത്യത്തിനും അസത്യത്തിനും സാക്ഷിയായി. അയ്യോ, നന്മയുള്ളവനേ, നീ നിന്നെത്തന്നെ അവമതിക്കുന്നു.
1.98.7
योऽन्यथा सन्तमात्मानन्यथा प्रतिपद्यते ।
किं तेन न कृतं पापं चोरेणात्मापहारिणा ॥ १.९८.७ ॥
താൻ ആയിരിക്കുന്നതുപോലെയല്ലാതെ മറ്റൊന്നായി സ്വയം കാണിക്കുന്നവൻ ഏതു പാപമാണ് ചെയ്യാത്തത്? അവൻ തന്നെത്തന്നെ മോഷ്ടിക്കുന്ന കള്ളനാണ്.
1.98.8
एकोऽहमस्मीति च मन्यसे त्वं ।
न हृच्छयं वेत्सि मुनिं पुराणम्।
यो वेदिता कर्मणः पापकस्य ।
तस्यान्तिके त्वं वृजिनं करोषि ॥ १.९८.८ ॥
ഞാൻ തനിച്ചാണെന്ന് നീ കരുതുന്നു. ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന ആ പുരാതന മുനിയെ നീ അറിയുന്നില്ല. പാപകർമ്മം അറിയുന്നവന്റെ സന്നിധിയിൽത്തന്നെ നീ ദുഷ്കർമ്മം ചെയ്യുന്നു.
1.98.9
धर्म एव हि साधूनां सर्वेषां हितकारणम् ।
नित्यं मिथ्याविहीनानां न च दुःखावहो भवेत् ॥ १.९८.९ ॥
ധർമ്മം തന്നെയാണ് സജ്ജനങ്ങൾക്കും എല്ലാവർക്കും ഹിതകാരണം. അസത്യമില്ലാത്തവർക്ക് അത് ഒരിക്കലും ദുഃഖം വരുത്തുകയില്ല.
1.98.10
मन्यते पापकं कृत्वा न कश्चिद्वेत्ति मामिति ।
विदन्ति चैनं देवाश्च यश्चैवान्तरपूरुषः ॥ १.९८.१० ॥
പാപം ചെയ്തിട്ട്, "എന്നെ ആരും അറിയുന്നില്ല" എന്ന് മനുഷ്യൻ കരുതുന്നു. പക്ഷേ ദേവന്മാരും അവനെ അറിയുന്നു, അന്തരാത്മാവായ പുരുഷനും അറിയുന്നു.
1.98.11
आदित्यचन्द्रावनिलोऽनलश्च ।
द्यौर्भूमिरापो हृदयं यमश्च।
अहश्च रात्रिश्च उभे च सन्ध्ये ।
धर्मश्च जानाति नरस्य वृत्तम् ॥ १.९८.११ ॥
സൂര്യചന്ദ്രന്മാരും കാറ്റും അഗ്നിയും ആകാശവും ഭൂമിയും ജലവും ഹൃദയവും യമനും പകലും രാത്രിയും രണ്ടു സന്ധ്യകളും ധർമ്മവും മനുഷ്യന്റെ നടപ്പിനെ അറിയുന്നു.
1.98.12
यमो वैवस्वतस्तस्य निर्यातयति दुष्कृतम् ।
हृदि स्थितः कर्मसाक्षी क्षेत्रज्ञो यस्य तुष्यति ॥ १.९८.१२ ॥
വിവസ്വാന്റെ പുത്രനായ യമൻ അവന്റെ ദുഷ്കർമ്മത്തിന് ഫലം നൽകുന്നു. ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിതനായ, കർമ്മസാക്ഷിയായ ക്ഷേത്രജ്ഞൻ ആരിൽ സന്തുഷ്ടനാകുന്നുവോ അവനെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.98.13
न तुष्यति च यस्यैष पुरुषस्य दुरात्मनः ।
तं यमः पापकर्माणं निर्भर्त्सयति दुष्कृतम् ॥ १.९८.१३ ॥
ഈ (ഹൃദയസ്ഥ സാക്ഷി) ഏത് ദുരാത്മാവിൽ സന്തോഷിക്കുന്നില്ലയോ, ആ പാപകർമ്മിയെ യമൻ ശാസിക്കുന്നു, ദുഷ്കർമ്മിയെ.
1.98.14
योऽवमत्यात्मनात्मानमन्यथा प्रतिपद्यते ।
न तस्य देवाः श्रेयांसो यस्यात्मापि न कारणम् ॥ १.९८.१४ ॥
സ്വയം തന്നെ അപമാനിച്ച് മറിച്ച് പെരുമാറുന്നവന് ദേവന്മാരും ശ്രേഷ്ഠരല്ല; ആരുടെ ആത്മാവുപോലും കാരണമാകുന്നില്ലയോ.
1.98.15
स्वयं प्राप्तेति मामेवं मावमंस्था पतिव्रताम् ।
अर्चार्हां नार्चयसि मां स्वयं भार्यामुपस्थिताम् ॥ १.९८.१५ ॥
'സ്വയം വന്നവൾ' എന്ന് കരുതി പതിവ്രതയായ എന്നെ അപമാനിക്കരുത്. പൂജാർഹയായ എന്നെ നീ ആദരിക്കുന്നില്ല; ഞാൻ സ്വയം നിന്റെ ഭാര്യയായി മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നു.
1.98.16
किमर्थं मां प्राकृतवदुपप्रेक्षसि संसदि ।
नखल्वहमिदं शून्ये रौमि किं न शृणोषि मे ॥ १.९८.१६ ॥
സദസ്സിൽ നീ എന്നെ സാധാരണ സ്ത്രീയെപ്പോലെ എന്തിന് നോക്കുന്നു? ശൂന്യമായ ഇടത്തിൽ ഞാൻ ഇതു വിളിച്ചുകൂവുന്നു — നീ എന്റെ വാക്കു കേൾക്കുന്നില്ലേ?
1.98.17
यदि मे याचमानाया वचनं न करिष्यसि ।
दुष्यन्त शतधा त्वद्य मूर्धा ते विफलिष्यति ॥ १.९८.१७ ॥
യാചിക്കുന്ന എന്റെ വാക്ക് നീ ചെയ്യാതിരുന്നാൽ, ഹേ ദുഷ്യന്ത, ഇന്നുതന്നെ നിന്റെ തല നൂറായി പൊട്ടിച്ചിതറും.
1.98.18
जायां पतिः संप्रविश्य यदस्यां जायते पुनः ।
जायायास्तद्धि जायात्वं पौराणाः कवयो विदुः ॥ १.९८.१८ ॥
ഭർത്താവ് ഭാര്യയിൽ പ്രവേശിച്ച് അവളിൽ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു; അതാണ് ഭാര്യയുടെ 'ജായാത്വം' എന്ന് പുരാതന കവികൾ അറിയുന്നു.
1.98.19
यदागमवतः पुंसस्तदपत्यं प्रजायते ।
तत्तारयति संतत्या पूर्वप्रेतान्पितामहान् ॥ १.९८.१९ ॥
ശാസ്ത്രജ്ഞനായ പുരുഷന് ജനിക്കുന്ന സന്താനം തന്റെ വംശപരമ്പരയാൽ മുൻപ് മരിച്ച പിതാമഹന്മാരെ കരകയറ്റുന്നു.
1.98.20
पुन्नाम्नो नरकाद्यस्मात्पितरं त्रायते सुतः ।
तस्मात्पुत्र इति प्रोक्तः पूर्वमेव स्वयंभुवा ॥ १.९८.२० ॥
പുത് എന്ന നരകത്തിൽനിന്ന് മകൻ പിതാവിനെ രക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ, സ്വയംഭുവൻ മുൻപേ അവനെ 'പുത്രൻ' എന്നു വിളിച്ചു.
1.98.21
पुत्रेण लोकाञ्जयन्ति पौत्रेणानन्त्यमश्नुते ।
अथ पौत्रस्य पुत्रेण मोदन्ते प्रपितामहाः ॥ १.९८.२१ ॥
മകനാൽ ലോകങ്ങളെ ജയിക്കുന്നു; പേരക്കുട്ടിയാൽ അനന്തത്വം നേടുന്നു; പേരക്കുട്ടിയുടെ മകനാൽ മുത്തച്ഛന്മാർ സന്തോഷിക്കുന്നു.
1.98.22
सा भार्या या गृहे दक्षा सा भार्या या प्रजावती ।
सा भार्या या पतिप्राणा सा भार्या या पतिव्रता ॥ १.९८.२२ ॥
വീട്ടിൽ സമർത്ഥയായവളാണ് ഭാര്യ; സന്താനവതിയായവളാണ് ഭാര്യ; ഭർത്താവുതന്നെ പ്രാണനായവളാണ് ഭാര്യ; പതിവ്രതയായവളാണ് ഭാര്യ.
1.98.23
अर्धं भार्या मनुष्यस्य भार्या श्रेष्ठतमः सखा ।
भार्या मूलं त्रिवर्गस्य यः सभार्यः स बन्धुमान् ॥ १.९८.२३ ॥
ഭാര്യ മനുഷ്യന്റെ പകുതിയാണ്; ഭാര്യ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ സുഹൃത്താണ്; ഭാര്യ ത്രിവർഗ്ഗത്തിന്റെ മൂലമാണ്; ഭാര്യയോടൊപ്പമുള്ളവനാണ് ബന്ധുക്കളുള്ളവൻ.
1.98.24
भार्यावन्तः क्रियावन्तः सभार्या गृहमेधिनः ।
भार्यावन्तः प्रमोदन्ते भार्यावन्तः श्रियावृताः ॥ १.९८.२४ ॥
ഭാര്യയുള്ളവരും കർമ്മനിരതരും ഭാര്യാസഹിതരായ ഗൃഹസ്ഥരും ആനന്ദിക്കുന്നു; ഭാര്യയുള്ളവർ ശ്രീയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ആനന്ദിക്കുന്നു.
1.98.25
सखायः प्रविविक्तेषु भवन्त्येताः प्रियंवदाः ।
पितरो धर्मकार्येषु भवन्त्यार्तस्य मातरः ॥ १.९८.२५ ॥
ഏകാന്തത്തിൽ ഇവർ സുഹൃത്തുക്കളും പ്രിയം പറയുന്നവരുമാകുന്നു; ധർമകാര്യങ്ങളിൽ പിതാക്കന്മാരും ദുഃഖിതന് മാതാക്കളുമാകുന്നു.
1.98.26
कान्तारेष्वपि विश्रामो जनस्याध्वनि कस्य वै ।
यः सदारः स विश्वास्यस्तस्माद्दाराः परा गतिः। ॥ १.९८.२६ ॥
കാടുകളിലും വഴിയിലും ആർക്കാണ് വിശ്രമം? ഭാര്യയോടൊപ്പമുള്ളവനാണ് വിശ്വസനീയൻ; അതിനാൽ ഭാര്യമാർ പരമമായ ആശ്രയം.
1.98.27
संसरन्तमभिप्रेतं विषमेष्वेकपातिनम् ।
भार्यैवान्वेति भर्तारं सततं या पतिव्रता ॥ १.९८.२७ ॥
ദുർഘടസ്ഥലങ്ങളിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രിയനായ ഭർത്താവിനെ, എപ്പോഴും പതിവ്രതയായ ഭാര്യ പിന്തുടരുന്നു.
1.98.28
प्रथमं संस्थिता भार्या पतिं प्रेत्य प्रतीक्षते ।
पूर्वप्रेतं तु भर्तारं पश्चात्साप्यनुगच्छति ॥ १.९८.२८ ॥
ഭാര്യ ആദ്യം നിലനിൽക്കുന്നു; ഭർത്താവ് മരിച്ചാൽ കാത്തിരിക്കുന്നു; മുമ്പേ മരിച്ച ഭർത്താവിനെ പിന്നീട് അവളും പിന്തുടരുന്നു.
1.98.29
एतस्मात्कारणाद्राजन्पाणिग्रहणमिष्यते ।
यदाप्नोति पतिर्भार्यामिह लोके परत्र च ॥ १.९८.२९ ॥
ഈ കാരണത്താൽ, രാജാവേ, പാണിഗ്രഹണം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; കാരണം ഭർത്താവ് ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും ഭാര്യയെ നേടുന്നു.
1.98.30
पोषणार्थं शरीरस्य पाथेयं स्वर्गतस्य वै ।
आत्माऽऽत्मनैव जनितः पुत्र इत्युच्यते बुधैः ॥ १.९८.३० ॥
ശരീരപോഷണത്തിനും സ്വർഗത്തിൽ പോയവന് യാത്രാപാഥേയമായും ഇരിക്കുന്നു; ആത്മാവ് തന്നാൽത്തന്നെ ജനിച്ചത് — അതിനെ ജ്ഞാനികൾ പുത്രൻ എന്നു പറയുന്നു.
1.98.31
तस्माद्भार्यां पतिः पश्येन्मातृवत्पुत्रमातरम् ।
अन्तरात्मैव सर्वस्य पुत्रो नामोच्यते सदा ॥ १.९८.३१ ॥
അതിനാൽ ഭർത്താവ് തന്റെ ഭാര്യയെ, പുത്രന്റെ മാതാവിനെ, മാതാവിനെപ്പോലെ കാണണം. എല്ലാവരുടെയും അന്തരാത്മാവുതന്നെയാണ് എപ്പോഴും 'പുത്രൻ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
1.98.32
गती रूपं च चेष्टा च आवर्ता लक्षणानि च ।
पितॄणां यानि दृश्यन्ते पुत्राणां सन्ति तानि च ॥ १.९८.३२ ॥
നടപ്പ്, രൂപം, പെരുമാറ്റം, ചുഴികൾ, മറ്റ് ലക്ഷണങ്ങൾ — പിതാക്കന്മാരിൽ കാണുന്നവ പുത്രന്മാരിലും ഉണ്ട്.
1.98.33
तेषां शीलगुणाचारास्तत्संपर्काच्छुभाशुभात् ।
भार्यायां जनितं पुत्रमादर्शे स्वमिवाननम् ॥ १.९८.३३ ॥
അവരുടെ ശീലം, ഗുണം, ആചാരം — അവരുമായുള്ള സമ്പർക്കത്താൽ, ശുഭമോ അശുഭമോ ആയത് — ഭാര്യയിൽ ജനിച്ച പുത്രനിൽ കണ്ണാടിയിൽ സ്വന്തം മുഖംപോലെ പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
1.98.34
जनिता मोदते प्रेक्ष्य स्वर्गं प्राप्येव पुण्यकृत् ।
पतिव्रतारूपधराः परबीजस्य संग्रहात् ॥ १.९८.३४ ॥
ജനിതാവ് പുത്രനെ കണ്ട് സന്തോഷിക്കുന്നു, പുണ്യം ചെയ്തവൻ സ്വർഗം നേടിയതുപോലെ. പതിവ്രതയുടെ രൂപം ധരിച്ച സ്ത്രീകൾ പരബീജം സ്വീകരിക്കുന്നതിനാൽ (ആ സന്തോഷം നേടുന്നില്ല).
1.98.35
कुलं विनाश्य भर्तॄणां नरकं यान्ति दारुणम् ।
परेण जनिताः पुत्राः स्वभार्यायां यथेष्टतः ॥ १.९८.३५ ॥
ഭർത്താക്കന്മാരുടെ കുലം നശിപ്പിച്ച് അവർ ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ പോകുന്നു. മറ്റൊരാളാൽ സ്വഭാര്യയിൽ ഇഷ്ടപ്രകാരം ജനിച്ച പുത്രന്മാരും (അങ്ങനെതന്നെ).
1.98.36
मम पुत्रा इति मतास्ते पुत्रा अपि शत्रवः ।
द्विषन्ति प्रतिकुर्वन्ति न ते वचनंकारिणः ॥ १.९८.३६ ॥
'ഇവർ എന്റെ പുത്രന്മാർ' എന്ന് കരുതപ്പെട്ടാലും ആ പുത്രന്മാർ ശത്രുക്കളാകും. അവർ വെറുക്കുന്നു, എതിർക്കുന്നു; അവർ (പിതാവിന്റെ) വാക്ക് അനുസരിക്കുന്നവരല്ല.
1.98.37
द्वेष्टि तांश्च पिता चापि स्वबीजे न तथा नृप ।
न द्वेष्टि पितरं पुत्रो जनितारमथापि वा ॥ १.९८.३७ ॥
പിതാവും അവരെ വെറുക്കുന്നു; എന്നാൽ ഹേ രാജാവേ, സ്വബീജത്തിൽ അങ്ങനെയല്ല. പുത്രൻ പിതാവിനെയോ ജനകനെയോ വെറുക്കുന്നില്ല.
1.98.38
न द्वेष्टि जनिता पुत्रं तस्मादात्मा सुतो भवेत् ।
दह्यमाना मनोदुःखैर्व्याधिभिस्तुमुलैर्जनः ॥ १.९८.३८ ॥
പിതാവ് പുത്രനെ വെറുക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ പുത്രൻ സ്വന്തം ആത്മാവ് തന്നെയാകുന്നു. മനോദുഃഖങ്ങളാലും കഠിന രോഗങ്ങളാലും വെന്തുരുകുന്ന ജനങ്ങൾ.
1.98.39
ह्लादन्ते स्वेषु दारेषु घर्मार्ताः सलिलेष्विव ।
विप्रवासकृशा दीना नरा मलिनवाससः ॥ १.९८.३९ ॥
ചൂടിൽ വാടിയവർ വെള്ളത്തിൽ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ സ്വന്തം ഭാര്യമാരിൽ സന്തോഷിക്കുന്നു. പ്രവാസത്താൽ ക്ഷീണിച്ച, ദീനരായ, മലിനവസ്ത്രം ധരിച്ച മനുഷ്യർ.
1.98.40
तेऽपि स्वदारांस्तुष्यन्ति दरिद्रा धनलाभवत् ।
अप्रियोक्तोपि दाराणां न ब्रूयादप्रियं बुधः ॥ १.९८.४० ॥
അവരും സ്വന്തം ഭാര്യമാരിൽ തൃപ്തരാകുന്നു, ദരിദ്രൻ ധനം നേടുന്നതുപോലെ. ഭാര്യമാരോട് അപ്രിയവാക്ക് പറയപ്പെട്ടാലും ബുദ്ധിമാൻ അവരോട് അപ്രിയം പറയരുത്.
1.98.41
रतिं प्रीतिं च धर्मं च तदायत्तमवेक्ष्य च ।
आत्मनोऽर्धमिति श्रौतं सा रक्षति धनं प्रजाः ॥ १.९८.४१ ॥
രതിയും പ്രീതിയും ധർമ്മവും അവളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ട്, അവൾ തന്റെ ആത്മാവിന്റെ പകുതിയാണെന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു; അവളാണ് ധനത്തെയും സന്തതികളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നത്.
1.98.42
शरीरं लोकयात्रां वै धर्मं स्वर्गमृषीन्पितॄन् ।
आत्मनो जन्मनः क्षेत्रं पुण्या रामाः सनातनाः ॥ १.९८.४२ ॥
ശരീരം, ലോകയാത്ര, ധർമ്മം, സ്വർഗ്ഗം, ഋഷിമാർ, പിതൃക്കൾ, തന്റെ ജന്മത്തിന്റെ ക്ഷേത്രം — പുണ്യവതികളും സനാതനികളുമായ സ്ത്രീകളാണ് ഇവയെല്ലാം.
1.98.43
ऋषीणामपि का शक्तिः स्रष्टुं रामामृते प्रजा- ।
देवानामपि का शक्तिः कर्तुं संभवमात्मनः ॥ १.९८.४३ ॥
സ്ത്രീകളില്ലാതെ സന്തതികളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ഋഷിമാർക്കും എന്ത് ശക്തിയുണ്ട്? സ്വന്തം ജന്മത്തെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ദേവന്മാർക്കും എന്ത് ശക്തിയുണ്ട്?
1.98.44
पण्डितस्यापि लोकेषु स्त्रीषु सृष्टिः प्रतिष्ठिता ।
ऋषिभ्यो ह्यृषयः केचिच्चण्डालीष्वपि जज्ञिरे ॥ १.९८.४४ ॥
ലോകത്ത് പണ്ഡിതന്റെ സൃഷ്ടിയും സ്ത്രീകളിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഋഷിമാരിൽനിന്നുതന്നെ ചില ഋഷിമാർ ചണ്ഡാലസ്ത്രീകളിലും ജനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1.98.45
परिसृत्य यथा सूनुर्धरणीरेणुकुण्ठितः ।
पितुरालिङ्गतेऽङ्गानि किमस्त्यभ्यधिकं ततः ॥ १.९८.४५ ॥
ഭൂമിയിലെ പൊടിയാൽ മൂടിയ മകൻ ഇഴഞ്ഞുവന്ന് അച്ഛന്റെ അവയവങ്ങളെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നതിനെക്കാൾ വലുതായി എന്തുണ്ട്?
1.98.46
स त्वं सूनुमनुप्राप्तं साभिलाषं मनस्विनम् ।
प्रेक्षमाणं कटाक्षेण किमर्थमवमन्यसे ॥ १.९८.४६ ॥
അടുത്തുവന്ന, ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞ, ഉദാരമനസ്സുള്ള മകനെ നീ കടക്കണ്ണുകൊണ്ട് നോക്കി എന്തിന് അവഗണിക്കുന്നു?
1.98.47
अण्डानि बिभ्रति स्वानि न त्यजन्ति पिपीलिकाः ।
किं पुनस्त्वं न मन्येथाः सर्वथा पुत्रमीदृशम् ॥ १.९८.४७ ॥
ഉറുമ്പുകൾ സ്വന്തം മുട്ടകൾ വഹിക്കുന്നു, അവയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല. അങ്ങനെയെങ്കിൽ ഇതുപോലുള്ള മകനെ നീ ഒരുതരത്തിലും മാനിക്കേണ്ടേ?
1.98.48
न भरेथाः कथं नु त्वं मयि जातं स्वमात्मजम् ।
ममाण्डानीति वर्ध्ते कोकिलाण्डानि वायसाः ॥ १.९८.४८ ॥
എന്നിൽനിന്ന് ജനിച്ച നിന്റെ സ്വന്തം മകനെ നീ എന്തുകൊണ്ട് പോറ്റുന്നില്ല? കാക്കകൾ കുയിലിന്റെ മുട്ടകളെയും 'എന്റെ മുട്ടകൾ' എന്നു കരുതി വളർത്തുന്നു.
1.98.49
किं पुनस्त्वं न मन्येथाः सर्वज्ञः पुत्रमीदृशम् ।
मलयाच्चन्दनं जातमतिशीतं वदन्ति वै ॥ १.९८.४९ ॥
അങ്ങനെയെങ്കിൽ സർവജ്ഞനായ ഈ മകനെ നീ എന്തിന് മാനിക്കാതിരിക്കണം? മലയപർവതത്തിൽ ജനിച്ച ചന്ദനം അതിശീതളമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
1.98.50
शिशोरालिङ्गनं तस्माच्चन्दनादधिकं भवेत् ।
न वाससां न रामाणां नापां स्पर्शस्तथाविधः ॥ १.९८.५० ॥
കുഞ്ഞിന്റെ ആലിംഗനം ആ ചന്ദനത്തേക്കാൾ മേന്മയുള്ളതാണ്; വസ്ത്രങ്ങളുടെയോ സ്ത്രീകളുടെയോ ജലത്തിന്റെയോ സ്പർശം അങ്ങനെയല്ല.
1.98.51
शिशुनालिङ्ग्यमानस्य स्पर्शः सूनोर्यथा सुखः ।
पुत्रस्पर्शात्प्रियतरः स्पर्शो लोके न विद्यते ॥ १.९८.५१ ॥
കുഞ്ഞിനാൽ ആലിംഗനം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോഴുള്ള സ്പർശം പുത്രന്റെ സ്പർശം പോലെ സുഖകരമാണ്; പുത്രസ്പർശത്തേക്കാൾ പ്രിയമായ സ്പർശം ലോകത്തിലില്ല.
1.98.52
स्पृशतु त्वां समालिङ्ग्य पुत्रोऽयं प्रियदर्शनः ।
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो गौर्वरिष्ठा चतुष्पदाम् ॥ १.९८.५२ ॥
ഈ പ്രിയദർശനനായ പുത്രൻ നിന്നെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് സ്പർശിക്കട്ടെ; ദ്വിപാദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ ബ്രാഹ്മണനും, ചതുഷ്പാദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠ പശുവുമാണ്.
1.98.53
मुरुर्गरीयसां श्रेष्ठः पुत्रः स्पर्शवतां वरः ।
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु प्रजातोऽयमरिन्दमः ॥ १.९८.५३ ॥
ഈ പുത്രൻ ആദരണീയരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മുരുവിനെപ്പോലെയാണ്; സ്പർശിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്. മൂന്ന് വർഷം പൂർണമായപ്പോൾ ജനിച്ച ഈ ശത്രുനിഗ്രഹകൻ.
1.98.54
अद्यायं मन्नियोगात्तु तवाह्वानं प्रतीक्षते ।
कुमारो राजशार्दूल तव शोकप्रणाशनः ॥ १.९८.५४ ॥
ഇപ്പോൾ ഈ കുമാരൻ എന്റെ നിയോഗത്താൽ നിന്റെ വിളിക്കായി കാത്തിരിക്കുന്നു; രാജശാർദൂലാ, നിന്റെ ശോകം നീക്കുന്നവനാണ് അവൻ.
1.98.55
आहर्ता वाजिमेधस्य शतसङ्ख्यस्य पौरवः ।
राजसूयादिकानन्यान्क्रतूनमितदक्षिणान् ॥ १.९८.५५ ॥
നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ ചെയ്ത പൗരവൻ; രാജസൂയം മുതലായ മറ്റ് യാഗങ്ങൾ അളവറ്റ ദക്ഷിണയോടെ ചെയ്തവൻ.
1.98.56
इति गौरन्तरिक्षे मां सूतके ह्यवदत्पुरा ।
हन्त स्वमङ्कमारोप्य स्नेहाद्ग्रामान्तरं गताः ॥ १.९८.५६ ॥
പണ്ട് ജാതകർമ്മ സമയത്ത് ആകാശത്തുനിന്ന് ഒരു പശു എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ഹാ! സ്വന്തം മടിയിൽ വെച്ച് സ്നേഹത്താൽ മറ്റൊരു ഗ്രാമത്തിലേക്ക് പോയി.'
1.98.57
मूर्ध्नि पुत्रानुपाघ्राय प्रतिनन्दन्ति मानवाः ।
वेदेष्वपि वदन्तीमं मन्त्रग्रामं द्विजातयः ॥ १.९८.५७ ॥
മനുഷ്യർ പുത്രന്മാരുടെ ശിരസ്സ് മണത്ത് ചുംബിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു; വേദങ്ങളിലും ദ്വിജന്മാർ ഈ മന്ത്രസമൂഹം ചൊല്ലുന്നു.
1.98.58
जातकर्मणि पुत्राणां तवापि विदितं ध्रुवम् ।
अङ्गादङ्गात्संभवसि हृदयादधिजायसे ॥ १.९८.५८ ॥
പുത്രന്മാരുടെ ജാതകർമ്മത്തിൽ നിങ്ങൾക്കും ഇത് തീർച്ചയായും അറിയാം: നീ ഓരോ അംഗത്തിൽ നിന്നും ജനിക്കുന്നു; ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.
1.98.59
आत्मा वै पुत्रनामासि स जीव शरदः शतम् ।
उपजिघ्रन्ति पितरो मन्त्रेणानेन मूर्धनि ॥ १.९८.५९ ॥
നീ തന്നെ ആത്മാവാണ്, പുത്രനെന്ന പേരുള്ളവൻ; അതിനാൽ നൂറു വർഷം ജീവിക്കുക. ഈ മന്ത്രത്തോടെ പിതാക്കന്മാർ പുത്രന്റെ ശിരസ്സ് മണക്കുന്നു.
1.98.60
पोषणं त्वदधीनं मे सन्तानमपि चाक्षयम् ।
तस्मात्त्वं जीव मे पुत्र स सुखी शरदां शतम् ॥ १.९८.६० ॥
എന്റെ പോഷണവും അക്ഷയമായ സന്തതിയും നിന്നെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ പുത്രാ, നീ ജീവിക്കുക; നൂറു വർഷം സുഖിയായിരിക്കുക.
1.98.61
एको भूत्वा द्विधा भूत इति वादः प्रवर्तते ।
त्वदङ्गेभ्यः प्रसूतोऽयं पुरुषात्पुरुषः परः ॥ १.९८.६१ ॥
ഒന്നായി രണ്ടായി എന്ന വാദം പ്രചരിക്കുന്നു. നിന്റെ അംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇവൻ ജനിച്ചു; പുരുഷനിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു പുരുഷൻ ജനിച്ചു.
1.98.62
सरसीवामलेऽऽत्मानं द्वितीयं पश्य ते सुतम् ।
सरसीवामले सोमं प्रेक्षात्मानं त्वमात्मनि ॥ १.९८.६२ ॥
നിർമ്മലമായ തടാകത്തിൽ നിന്നെ തന്നെ കാണുന്നതുപോലെ, നിന്റെ രണ്ടാമത്തെ രൂപമായ പുത്രനെ കാണുക. നിർമ്മലമായ തടാകത്തിൽ ചന്ദ്രനെ കാണുന്നതുപോലെ, നിന്നിൽ നിന്നെ തന്നെ കാണുക.
1.98.63
यथाचाहवनीयोऽग्निर्वर्हपत्यात्प्रणीयते ।
एवं त्वत्तः प्रणीतोऽयं त्वमेकः सन्द्विधा कृतः ॥ १.९८.६३ ॥
ഗാർഹപത്യത്തിൽ നിന്ന് ആഹവനീയം എടുക്കുന്നതുപോലെ, നിന്നിൽ നിന്ന് ഇവൻ പുറപ്പെടുവിക്കപ്പെട്ടു. നീ ഒന്നായിരുന്നിട്ടും രണ്ടാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
1.98.64
मृगापकृष्टेन हि वै मृगयां परिधावता ।
अहमासादिता राजन्कुमारी पितुराश्रमे ॥ १.९८.६४ ॥
മാനിനാൽ വലിക്കപ്പെട്ട്, വേട്ടയ്ക്കായി ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്നവനാൽ, ഓ രാജാവേ, ഞാൻ പിതാവിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ കന്യയായിരിക്കെ എത്തപ്പെട്ടു.
1.98.65
उर्वशी पूर्वचित्तिश्च सहजन्या च मेनका ।
विश्वाची च घृताची च षडेवाप्सरसां वराः ॥ १.९८.६५ ॥
ഉർവശി, പൂർവചിത്തി, സഹജന്യ, മേനക, വിശ്വാചി, ഘൃതാചി—ഈ ആറുപേർ അപ്സരസ്സുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠരാണ്.
1.98.66
तासां वै मेनका नाम ब्रह्मयोनिर्वराप्सराः ।
दिवः संप्राप्य जगतीं विश्वामित्रादजीजनत् ॥ १.९८.६६ ॥
അവരിൽ മേനക എന്ന ശ്രേഷ്ഠ അപ്സര ബ്രഹ്മവംശത്തിൽ ജനിച്ചവളാണ്. അവൾ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലെത്തി വിശ്വാമിത്രനിൽ നിന്ന് (എന്നെ) പ്രസവിച്ചു.
1.98.67
श्रीमानृषिर्धर्मपरो वैश्वानर इवापरः ।
ब्रह्मयोनिः कुशो नाम विश्वामित्रपितामहः ॥ १.९८.६७ ॥
ശ്രീമാനും ധർമ്മപരനുമായ ഋഷി, മറ്റൊരു വൈശ്വാനരനെപ്പോലെ, ബ്രഹ്മയോനിയായ കുശൻ എന്ന പേരുള്ളവൻ, വിശ്വാമിത്രന്റെ പിതാമഹൻ.
1.98.68
कुशस्य पुत्रो बलवान्कुशनाभश्च धार्मिकः ।
गाधिस्तस्य सुतो राजन्विश्वामित्रस्तु गाधिजः ॥ १.९८.६८ ॥
കുശന്റെ ബലവാനായ പുത്രൻ ധാർമ്മികനായ കുശനാഭൻ. രാജാവേ, അവന്റെ പുത്രൻ ഗാധി; വിശ്വാമിത്രൻ ഗാധിയുടെ പുത്രൻ.
1.98.69
एवंविधो मम पिता मेनका जननी वरा ।
सा मां हिमवतः पृष्ठे सुषुवे मेनकाऽप्सराः ॥ १.९८.६९ ॥
ഇങ്ങനെയുള്ളവനായിരുന്നു എന്റെ പിതാവ്; ശ്രേഷ്ഠയായ മാതാവ് മേനക. ആ അപ്സരസ്സായ മേനക ഹിമാലയത്തിന്റെ ചെരിവിൽ എന്നെ പ്രസവിച്ചു.
1.98.70
परित्यज्य च मां याता परात्मजमिवासती ।
पक्षिणः पुम्यवन्तस्ते सहिता धर्मतस्तदा ॥ १.९८.७० ॥
എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച് അവൾ പോയി, ദുശ്ചരിത അന്യന്റെ കുഞ്ഞിനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ. അപ്പോൾ ആ പുണ്യവാന്മാരായ പക്ഷികൾ ധർമ്മപ്രകാരം ഒന്നിച്ചുചേർന്നു.
1.98.71
पक्षैस्तैरभिगुप्ता च तस्मादस्मि शकुन्तला ।
ततोऽहमृषिणा दृष्टा काश्यपेन महात्मना ॥ १.९८.७१ ॥
ആ ചിറകുകളാൽ ഞാൻ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അതിനാൽ ഞാൻ ശകുന്തളയായി. അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ കശ്യപ ഋഷി എന്നെ കണ്ടു.
1.98.72
जलार्थमग्निहोत्रस्य गतं दृष्ट्वा तु पक्षिणः ।
न्यासभूतामिव मुनेः प्रददुर्मां दयावतः ॥ १.९८.७२ ॥
അഗ്നിഹോത്രത്തിനു വെള്ളം തേടി പോയ മുനിയെ കണ്ട്, പക്ഷികൾ മുനിയുടെ നിക്ഷേപമെന്നപോലെ ദയാലുവായ അദ്ദേഹത്തിന് എന്നെ ഏൽപ്പിച്ചു.
1.98.73
कण्वस्त्वालोक्य मां प्रीतो हसन्तीति हविर्भुजः ।
स माऽरणिमिवादाय स्वमाश्रममुपागमत् ॥ १.९८.७३ ॥
കണ്വൻ എന്നെ കണ്ട് സന്തോഷിച്ചു; ഹവിർഭുക്ക് അഗ്നി ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, അദ്ദേഹം എന്നെ അരണിപോലെ എടുത്ത് തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
1.98.74
सा वै संभाविता राजन्ननुक्रोशान्महर्षिणा ।
तेनैव स्वसुतेवाहं राजन्वै वरवर्णिनी ॥ १.९८.७४ ॥
രാജാവേ, ആ മഹർഷി കാരുണ്യത്താൽ എന്നെ ബഹുമാനിച്ചു; സ്വന്തം മകളെപ്പോലെ അദ്ദേഹം എന്നെ വളർത്തി; രാജാവേ, ഞാൻ സുന്ദരവർണ്ണയായിരുന്നു.
1.98.75
विश्वामित्रसुता चाहं वर्धिता मुनिना नृप ।
यौवने वर्तमानां च दृष्टवानसि मां नृप ॥ १.९८.७५ ॥
ഞാൻ വിശ്വാമിത്രന്റെ മകളാണ്; മുനി എന്നെ വളർത്തി; രാജാവേ, യൗവനത്തിലായിരുന്ന എന്നെ നീ കണ്ടു, രാജാവേ.
1.98.76
आश्रमे पर्णशालायां कुमारीं विजने तदा ।
धात्रा प्रचोदितां शून्ये पित्रा विरहितां मिथः ॥ १.९८.७६ ॥
ആശ്രമത്തിൽ, ഇലക്കുടിലിൽ, അന്ന് ഏകാന്തതയിൽ ഞാൻ ഒരു കന്യകയായിരുന്നു; ധാത്രിയാൽ പ്രേരിതയായി, ശൂന്യതയിൽ, പിതാവില്ലാതെ, പരസ്പരം.
1.98.77
वाग्भिस्त्वं सूनृताभिर्मामपत्यार्थमचूचुदः ।
अकार्षीस्त्वाश्रमे वासं धर्मकामार्थनिश्चितम् ॥ १.९८.७७ ॥
മധുരവും സത്യവുമായ വാക്കുകളാൽ നീ എന്നെ സന്തതിക്കായി പ്രേരിപ്പിച്ചു; ആശ്രമത്തിൽ ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം എന്നിവയിൽ ഉറച്ച വാസം നീ ചെയ്തു.
1.98.78
गान्धर्वेण विवाहेन विधिना पाणिमग्रहीः ।
साऽहं कुलं च शीलं च सत्यवादित्वमात्मनः ॥ १.९८.७८ ॥
ഗാന്ധർവ വിവാഹവിധിപ്രകാരം നീ എന്റെ പാണിഗ്രഹണം ചെയ്തു; ഞാൻ എന്റെ കുലവും ശീലവും സത്യവാദിത്വവും (വെളിപ്പെടുത്തുന്നു).
1.98.79
स्वधर्मं च पुरस्कृत्य त्वामद्य शरणं गता ।
तस्मान्नर्हसि संश्रुत्य तथेति वितथं वचः ॥ १.९८.७९ ॥
നിന്റെ ധർമ്മം മുൻനിറുത്തി ഇന്ന് ഞാൻ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് വാക്കു നൽകി പറഞ്ഞ വാക്ക് വ്യാജമാക്കുന്നത് നിനക്ക് യോജ്യമല്ല.
1.98.80
स्वधर्मं पृष्ठतः कृत्वा परित्यक्तुमुपस्थिताम् ।
त्वन्नाथां लोकनाथस्त्वं नार्हसि त्वमनागसम् ॥ १.९८.८० ॥
സ്വധർമ്മം പിന്നിലാക്കി ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടാൻ നിൽക്കുന്ന എന്നെ — നിന്നെ നാഥനായി കരുതുന്ന, കുറ്റമറ്റവളായ എന്നെ — ലോകനാഥനായ നീ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് യോജ്യമല്ല.
1.98.81
किं नु कर्माशुभं पूर्वं कृतवत्यस्मि पार्थिव ।
यदहं बान्धवैस्त्यक्ता बाल्ये संप्रति वै त्वया ॥ १.९८.८१ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ മുമ്പ് ഏതൊരു അശുഭകർമ്മം ചെയ്തു? ബാല്യത്തിൽ എന്റെ ബന്ധുക്കൾ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു; ഇപ്പോൾ നീയും എന്നെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നുവല്ലോ.
1.98.82
कामं त्वया परित्यक्ता गमिष्याम्यहमाश्रमम् ।
इमं बालं तु संत्युक्तं नार्हस्यात्मजमात्मना ॥ १.९८.८२ ॥
ശരി, നീ ഉപേക്ഷിച്ച ഞാൻ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോകും. പക്ഷേ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഈ കുഞ്ഞിനെ — നിന്റെ സ്വന്തം പുത്രനായ ഇവനെ — നീ ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
1.98.83
न पुत्रमभिजानामि त्वयि जातं शकुन्तले ।
असत्वचना नार्यः कस्ते श्रद्धास्यते वचः ॥ १.९८.८३ ॥
ശകുന്തളേ, നിന്നിൽ ജനിച്ച പുത്രനെ ഞാൻ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല. അസത്യം പറയുന്ന സ്ത്രീകളുടെ വാക്ക് ആരാണ് വിശ്വസിക്കുക?
1.98.84
अश्रद्धेयमिदं वाक्यं कथयन्ती न लज्जसे ।
विशेषतो मत्सकाशे दुष्टतापसि गम्यताम् ॥ १.९८.८४ ॥
വിശ്വസിക്കാനാകാത്ത ഈ വാക്ക് പറയുമ്പോൾ നിനക്ക് ലജ്ജയില്ലേ? വിശേഷിച്ച് എന്റെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ദുഷ്ടയായ തപസ്വിനീ! പോകൂ.
1.98.85
क्व महर्षिस्तपस्युग्रः क्वाप्सराः सा च मेनका ।
क्व च त्वमेवं कृपणा तापसीवेषधारिणी ॥ १.९८.८५ ॥
തപസ്സിൽ ഉഗ്രനായ ആ മഹർഷി എവിടെ, അപ്സരസ്സായ മേനക എവിടെ, തപസ്വിനിയുടെ വേഷം ധരിച്ച ദീനയായ നീ എവിടെ!
1.98.86
अतिकायश्च पुत्रस्ते बालोऽतिबलवानयम् ।
कथमल्पेन कालेन सालस्कन्ध इवोद्गतः ॥ १.९८.८६ ॥
നിന്റെ ഈ ബാലൻ അതിവിശാലശരീരനും അത്യന്തം ബലവാനുമാണ്. ചെറിയ കാലത്തിനുള്ളിൽ സാലവൃക്ഷത്തിന്റെ കാണ്ഡം പോലെ ഇവൻ എങ്ങനെ വളർന്നു?
1.98.87
सुनिकृष्टा च योनिस्ते पुंश्चली प्रतिभासि मे ।
यदृच्छया कामरागाज्जाता मेनकया ह्यसि ॥ १.९८.८७ ॥
നിന്റെ ജന്മം അത്യന്തം അധമമാണ്; നീ ഒരു വ്യഭിചാരിണിയായി എനിക്ക് തോന്നുന്നു. കാമാസക്തിയാൽ, യാദൃച്ഛികമായി, മേനകയിൽ നിന്ന് നീ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.
1.98.88
सर्वमेव परोक्षं मे यत्त्वं वदसि तापसि ।
सर्वा वामाः स्त्रियो लोके सर्वाः कामपरायणाः ॥ १.९८.८८ ॥
തപസ്വിനീ, നീ പറയുന്നതെല്ലാം എനിക്ക് അദൃശ്യമാണ്. ലോകത്തിലെ സ്ത്രീകളെല്ലാം വക്രസ്വഭാവമുള്ളവരാണ്; എല്ലാവരും കാമാസക്തരാണ്.
1.98.89
सर्वाः स्त्रियः परवशाः सर्वाः क्रोधसमाकुलाः ।
असत्योक्ताः स्त्रियः सर्वा न कण्वं वक्तुमर्हसि ॥ १.९८.८९ ॥
സ്ത്രീകളെല്ലാം പരവശരാണ്; എല്ലാവരും ക്രോധത്താൽ വ്യാകുലരാണ്. സ്ത്രീകളെല്ലാം അസത്യം പറയുന്നവരാണ്. കണ്വനെക്കുറിച്ച് നീ സംസാരിക്കരുത്.
1.98.90
मेनका निरनुक्रोशा वर्धकी जननी तव ।
यया हिमवतः पादे निर्माल्यवदुपेक्षिता ॥ १.९८.९० ॥
കരുണയില്ലാത്ത മേനക നിന്നെ വളർത്തിയ ധായിയും മാതാവുമാണ്; അവൾ ഹിമവാന്റെ അടിവാരത്ത് നിർമ്മാല്യം പോലെ നിന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
1.98.91
स चापि निरनुक्रोशः क्षत्रयोनिः पिता तव ।
विश्वामित्रो ब्राह्मणत्वे लुब्धः कामपरायणः ॥ १.९८.९१ ॥
നിന്റെ പിതാവും ദയയില്ലാത്തവനും ക്ഷത്രിയ യോനിയിൽ ജനിച്ചവനുമായിരുന്നു; വിശ്വാമിത്രൻ ബ്രാഹ്മണ്യത്തിൽ ലോഭിയും കാമപരായണനുമായിരുന്നു.
1.98.92
सुषाव सुरनारी मां विश्वामित्राद्यथेष्टतः ।
अहो जानामि ते जन्म कुत्सितं कुलटे जनैः ॥ १.९८.९२ ॥
ദേവാംഗന വിശ്വാമിത്രനാൽ ഇഷ്ടപ്രകാരം എന്നെ പ്രസവിച്ചു; അയ്യോ കുലടേ, നിന്റെ ജന്മം ജനങ്ങളാൽ നിന്ദിതമെന്നു ഞാൻ അറിയുന്നു.
1.98.93
मेनकाऽप्सरसां श्रेष्ठा महर्षिश्चापि ते पिता ।
तयोरपत्यं कस्मात्त्वं पुंश्चलीवाभिभाषसे ॥ १.९८.९३ ॥
മേനക അപ്സരസ്സുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയാണ്; മഹർഷിയും നിന്റെ പിതാവാണ്. അവരുടെ സന്തതിയായ നീ എന്തുകൊണ്ട് വേശ്യയെപ്പോലെ സംസാരിക്കുന്നു?
1.98.94
जातिश्चापि निकृष्टो ते कुलीनेति विजल्पसे ।
जनयित्वा त्वमुत्सृष्टा कोकिलेन परैर्भृता ॥ १.९८.९४ ॥
നിന്റെ ജാതിയും താഴ്ന്നതാണ്; എന്നിട്ടും നീ കുലീനയെന്ന് വമ്പു പറയുന്നു. കുയിൽ കുഞ്ഞിനെ മറ്റുള്ളവർ വളർത്തുന്നതുപോലെ, പ്രസവിച്ച ശേഷം നീ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
1.98.95
अरिष्टैरिव दुर्बद्धिः कण्वो वर्धयिता पिता ।
अश्रद्धेयमिदं वाक्यं यत्त्वं जल्पसि तापसि ॥ १.९८.९५ ॥
അരിഷ്ട പക്ഷികളെപ്പോലെ ദുർബുദ്ധിയായ കണ്വൻ നിന്നെ വളർത്തിയ പിതാവാണ്; തപസ്വിനീ, നീ പറയുന്ന ഈ വാക്ക് വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാത്തതാണ്.
1.98.96
ब्रुवन्ती राजसान्निध्ये गम्यतां यत्र चेच्छसि ।
सुवर्णमणिमुक्तानि वस्त्राण्याभरणानि च ॥ १.९८.९६ ॥
രാജസന്നിധിയിൽ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നവളേ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്കു പോകൂ; സ്വർണ്ണം, മണി, മുത്ത്, വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവയും കൊണ്ടുപോകൂ.
1.98.97
यदिहेच्छसि भोगार्थं तापसि प्रतिगृह्यताम् ।
नाहं त्वां द्रष्टुमिच्छामि यथेष्टं गम्यतामितः ॥ १.९८.९७ ॥
നീ ഇവിടെ ആനന്ദത്തിനായി എന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഹേ തപസ്വിനി, അത് സ്വീകരിക്കുക. ഞാൻ നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; നിനക്കിഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് ഇവിടെ നിന്ന് പോകുക.