مهابهاراتا · أدهيايا 1.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.99.1
राजन्सर्षपमात्राणि परच्छिद्राणि पश्यसि ।
आत्मनो बिल्वमात्राणि पश्यन्नपि न पश्यसि ॥ १.९९.१ ॥
أيها الملك، ترى عيوب الآخرين بحجم حبات الخردل، ولا ترى عيوبك وهي بحجم ثمرة البِلفا.
1.99.2
मेनका त्रिदशेष्वेव त्रिदशाश्चानु मेनकाम् ।
ममैवोद्रिच्यते जन्म दुष्यन्त तव जन्मतः ॥ १.९९.२ ॥
ميناكا بين الآلهة، والآلهة تتبع ميناكا. يا دوشيانتا، إن ميلادي أسمى من ميلادك.
1.99.3
क्षितौ चरसि राजंस्त्वमन्तरिक्षे चराम्यहम् ।
आवयोरन्तरं पश्य मेरुसर्षपयोरिव ॥ १.९९.३ ॥
أيها الملك، أنت تمشي على الأرض، وأنا أتنقل في السماء. انظر إلى الفرق بيننا، كالفرق بين جبل ميرو وحبة خردل.
1.99.4
महेन्द्रस्य कुबेरस्य यमस्य वरुणस्य च ।
भवनान्यनुसंयामि प्रभावं पश्य मे नृप ॥ १.९९.४ ॥
أزور مساكن ماهيندرا وكوبيرا وياما وفارونا. أيها الملك، انظر إلى قوتي.
1.99.5
पुरा नरवरः पुत्र उर्वश्यां जनितस्तदा ।
आयुर्नाम महाराज तव पूर्वपितामहः ॥ १.९९.५ ॥
في القديم وُلد من أورفاشي ابنٌ هو خير الرجال. أيها الملك العظيم، واسمه آيو، وهو جدُّك الأقدم.
1.99.6
महर्षयश्च बहवः क्षत्रियाश्च परन्तपाः ।
अप्सरःसु ऋषीणां च मातृदोषो न विद्यते ॥ १.९९.६ ॥
وُلد كثير من كبار الحكماء والمحاربين الذين يحرقون أعداءهم من الأبساراس ومن الحكماء، ولا يُوجد في أمهاتهم أي عيب.
1.99.7
सत्यश्चापि प्रवादोऽयं प्रवक्ष्यामि च ते नृप ।
निदर्शनार्थं न द्वेषाच्छ्रुत्वा तत्क्षन्तुमर्हसि ॥ १.९९.७ ॥
وهذا القول صادق أيضًا، وسأقصّه عليك أيها الملك. إنما هو مثال، لا عن بغض؛ فإذا سمعته فاصفح عنه.
1.99.8
विरूपो यावदादर्शे नात्मनो वीक्षते मुखम् ।
मन्यते तावदात्मानमन्येभ्यो रूपवत्तरम् ॥ १.९९.८ ॥
ما دام القبيح لا يرى وجهه في المرآة، فإنه يظن نفسه أجمل من غيره.
1.99.9
यदा तु रूपमादर्शे विरूपं सोऽभिवीक्षते ।
तदा ह्रीमांस्तु जानीयादन्तरं नेतरं जनम् ॥ १.९९.९ ॥
أما حين يرى في المرآة صورته القبيحة، فعلى الرجل الحيي أن يدرك أنه لا يختلف عن غيره من الناس.
1.99.10
अतीव रूपसंपन्नो न कंचिदवमन्यते ।
अतीव जल्पन्दुर्वाचो भवतीह विहेतुकः ॥ १.९९.१० ॥
فالرجل البالغ الجمال لا يحتقر أحدًا؛ أما من يكثر من الكلام الجارح فيصير هنا سببًا للأذى.
1.99.11
पांसुपातेन हृष्यन्ति कुञ्जरा मदशालिनः ।
तथा परिवदन्नन्यान्हृष्टो भवति दुर्मतिः ॥ १.९९.११ ॥
تفرح الفيلة المزهوة بالشبق إذا سقط عليها الغبار؛ وكذلك يفرح الخبيث الفكر إذا ذمّ غيره.
1.99.12
सत्यधर्मच्युतात्पुंसः क्रुद्धादाशीविषादिव ।
सुनास्तिकोप्युद्विजते जनः किं पुनरास्तिकः ॥ १.९९.१२ ॥
يُذعر الناس من الرجل الساقط عن الحق والدهرما كما يُذعرون من الأفعى الغاضبة؛ حتى الملحد الصريح يُقلق الناس، فكيف بالمؤمن؟
1.99.13
स्वयमुत्पाद्य पुत्रं वै सदृशं योऽवमन्यते ।
तस्य देवाः श्रियं घ्नन्ति तत्रैनं कलिराविशेत् ॥ १.९९.१३ ॥
من يحتقر ابنًا أنجبه بنفسه يشبهه، فإن الآلهة تهلك حظه، ويدخل فيه كلي هناك.
1.99.14
अभव्येऽप्यनृतेऽशुद्धे नास्तिके पापकर्मणि ।
दुराचारे कलिर्ह्याशु न कलिर्धर्मचारिषु ॥ १.९९.१४ ॥
يدخل كلي سريعًا في المشؤوم والكاذب والنجس والملحد وفاعل الشر وسيئ السلوك، أما الذين يتبعون الدهرما فلا يكون فيهم كلي.
1.99.15
मूर्खो हि जल्पतां पुंसां श्रुत्वा वाचः शुभाशुभाः ।
अशुभं वाक्यमादत्ते पुरीषमिव सूकरः ॥ १.९९.१५ ॥
الأحمق إذا سمع كلام الناس الحسن والسيئ، أخذ الكلام السيئ كما يأكل الخنزير الروث.
1.99.16
प्राज्ञस्तु जल्पतां पुंसां श्रुत्वा वाचः शुभाशुभाः ।
गुणवद्वाक्यमादत्ते हंसः क्षीरमिवाम्भसि ॥ १.९९.१६ ॥
أما الحكيم فإذا سمع كلام الناس الحسن والسيئ، أخذ الكلام الفاضل كما يأخذ البجعة اللبن من الماء.
1.99.17
आत्मनो दुष्टभावत्वं जानन्नीचोऽप्रसन्नधीः ।
परेषामपि जानाति स्वधर्मसदृशान्गुणान् ॥ १.९९.१७ ॥
الوضيع الذي يعرف طبيعته السيئة، وقلبه غير راضٍ، يعرف أيضًا صفات الآخرين التي تشبه طبيعته.
1.99.18
दह्यमानास्तु तीव्रेण नीचाः परयशोग्निना ।
अशक्तास्तद्गतिं गन्तुं ततो निन्दां प्रकुर्वते ॥ १.९९.१८ ॥
الأوغاد، وقد احترقوا بنار شديدة من شهرة الآخرين، وعجزوا عن السير في طريقهم، لذلك يتهمونهم بالذم.
1.99.19
अन्यान्परिवदन्साधुर्यथा हि परितप्यते ।
तथा परिवदन्नन्यान्हृष्टो भवति दुर्जनः ॥ १.९९.१९ ॥
كما يتألم الرجل الصالح حين يذم غيره، كذلك يفرح الرجل الشرير حين يذم غيره.
1.99.20
अपवादरता मूर्खा भवन्ति हि विशेषतः ।
नापवादरताः सन्तो भवन्ति स्म विशेषतः ॥ १.९९.२० ॥
الحمقى الذين يلتذون بالطعن هم بوجه خاص كذلك، والأخيار الذين لا يلتذون بالطعن ليسوا بوجه خاص كذلك.
1.99.21
अभिवाद्य यथा वृद्धान्साधुर्गच्छति निर्वृतिम् ।
एवं सज्जनमाक्रुश्य मूर्खो भवति निर्वृतः ॥ १.९९.२१ ॥
كما ينال الرجل الصالح الطمأنينة بتحية الكبار احتراما، كذلك يطمئن الأحمق بشتم الرجل الصالح.
1.99.22
सुखं जीवन्त्यदोषज्ञा मूर्खा दोषानुदर्शिनः ।
यथा वाच्याः परैः सन्तः परानाहुस्तथाविधान् ॥ १.९९.२२ ॥
الذين لا يعرفون العيب يعيشون في سعادة، أما الحمقى الذين يرون العيوب فلا. وكما يُعاب الأخيار من غيرهم، كذلك يعيبون غيرهم بمثل ذلك.
1.99.23
अतो हास्यतरं लोके किंचिदन्यन्न विद्यते ।
यदि दुर्जन इत्याहुः सज्जनं दुर्जनाः स्वयम् ॥ १.९९.२३ ॥
ولذلك ليس في العالم شيء أضحك من هذا: أن الأشرار أنفسهم يسمّون الرجل الصالح شريرًا.
1.99.24
दारुणाल्लोकसंक्लेशाद्दुःखमाप्नोत्यसंशयम् ।
कुलवंशप्रतिष्ठां हि पितरः पुत्रमब्रुवन् ॥ १.९९.२४ ॥
ومن شدائد العالم المفزعة ينال الحزن بلا ريب، إذ قال الآباء للابن عن شرف الأسرة والنسب.
1.99.25
उत्तमं सर्वधर्माणां तस्मात्पुत्रं तु न त्यजेत् ।
स्वपत्नीप्रभवाँल्लब्धान्कृतान्समयवर्धितान् ॥ १.९९.२५ ॥
إنه أعلى جميع الواجبات؛ فلا ينبغي التخلي عن الابن: الأبناء المولودين من الزوجة الخاصة، والمكتسبين، والمصنوعين، والمُرَبّين مع الزمن.
1.99.26
क्रीतान्कन्यासु चोत्पन्नान्पुत्रान्वै मनुरब्रवीत् ।
ते च षड्वन्धुदायादाः षडदायादबान्धवाः ॥ १.९९.२६ ॥
قال مانو إن هناك أبناء مشترون، وأبناء مولودون من البنات. وهم ستة أنواع من الأقارب الورثة، وستة أنواع من الأقارب غير الورثة.
1.99.27
धर्मकृत्यवहा नॄणां मनसः प्रीतिवर्धनाः ।
त्रायन्ते नरकाज्जाताः पुत्रा धर्मप्लवाः पितॄन् ॥ १.९९.२७ ॥
الأبناء الذين يحملون شعائر الدهارما للناس ويزيدون بهجة النفس، إذا وُلدوا ينقذون الآباء من الجحيم؛ إنهم قوارب الدهارما.
1.99.28
स त्वं नृपतिशार्दूल न पुत्रं त्यक्तुमर्हसि ।
तस्मात्पुत्रं च सत्यं च पालयस्व महीपते ॥ १.९९.२८ ॥
أنت يا نمر الملوك لا ينبغي لك أن تتخلى عن ابن. فلذلك، يا سيد الأرض، احفظ الابن والحق معًا.
1.99.29
उभयं पालयस्वैतन्नानृतं वक्तुमर्हसि ।
आत्मानं सत्यधर्मौ च पालयेथा महीपते।
नरेन्द्रसिंह कपटं न हि वोढुं त्वमर्हसि ॥ १.९९.२९ ॥
احفظ كليهما؛ لا يليق بك أن تنطق بالكذب. يا سيد الأرض، احفظ نفسك وواجب الحق. يا أسد الملوك، لا يليق بك أن تحمل الخداع.
1.99.30
वरं कूपशताद्वापी वरं वापीशतात्क्रतुः ।
वरं क्रतुशतात्पुत्रः सत्यं पुत्रशताद्वरम् ॥ १.९९.३० ॥
البئر المدرجة الواحدة أفضل من مئة بئر؛ والقربان الواحد أفضل من مئة بئر مدرجة؛ والابن الواحد أفضل من مئة قربان؛ والحق أفضل من مئة ابن.
1.99.31
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् ।
अश्वमेधसहस्राद्धि सत्यमेव विशिष्यते ॥ १.९९.३१ ॥
وُزنت ألف قربان للفرس والحقيقة في الميزان؛ فالحقيقة وحدها تفوق ألف قربان للفرس.
1.99.32
सर्ववेदाधिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
सत्यस्यैव च राजेन्द्र कलां नार्हति षोडशीम् ॥ १.९९.३२ ॥
دراسة جميع الفيدات والاغتسال في جميع المشارع المقدسة، يا سيد الملوك، لا تعادل ولا الجزء السادس عشر من الحقيقة.
1.99.33
नास्ति सत्यसमो धर्मो न सत्याद्विद्यते परम् ।
न हि तीव्रतरं पापमनृतादिह विद्यते ॥ १.९९.३३ ॥
لا يوجد دھرما مساوٍ للحقيقة، ولا يوجد ما هو أعلى من الحقيقة؛ فإنه لا يوجد في هذا العالم ذنب أشد من الكذب.
1.99.34
राजन्सत्यं परो धर्मः सत्याच्च समयः परः ।
मात्याक्षीः समयं राजन्सत्यं सङ्गतमस्तु ते ॥ १.९९.३४ ॥
أيها الملك، الحقيقة هي الدھرما الأسمى، والعهد أعلى من الحقيقة. أيها الملك، لا تنقض عهدك؛ لتكن الحقيقة معك.
1.99.35
यः पापो न विजानीयात्कर्म कृत्वा नराधिप ।
न हि तादृक्परं पापमनृतादिह विद्यते ॥ १.९९.३५ ॥
أيها سيد الناس، قد يوجد من يرتكب فعلاً آثماً دون أن يدري؛ لكن في هذا العالم لا يوجد ذنب أعظم من الكذب.
1.99.36
यस्य ते हृदयं वेद सत्यस्यैवानृतस्य च ।
कल्याणावेक्षणं तस्मात्कर्तुमर्हसि धर्मतः ॥ १.९९.३६ ॥
قلبك يعرف الحقيقة والكذب معاً؛ لذلك يجب عليك أن تتصرف بنظرة حسنة وفق الدھرما.
1.99.37
यो न कामान्न च क्रोधान्न द्रोहादतिवर्तते ।
अमित्रं वापि मित्रं वा स एवोत्तमपूरुषः ॥ १.९९.३७ ॥
من لا يتجاوز (الدharma) لا بسبب الشهوة ولا الغضب ولا الغدر، سواء كان عدوًا أو صديقًا، فذلك وحده أفضل الرجال.
1.99.38
अनृतश्चेत्प्रसङ्गस्ते श्रद्दधासि न चेत्स्वयम् ।
आश्रमं गन्तुमिच्छामि त्वादृशो नास्ति सङ्गतं ॥ १.९९.३८ ॥
إن كانت علاقتك بي تبدو لك كاذبة، أو إن لم تصدق أنت بنفسك، فأنا أريد الذهاب إلى الصومعة؛ فلا يليق بي الاتصال بمثلك.
1.99.39
पुत्रत्वे शङ्कमानस्य त्वं बुद्ध्या निश्चयं कुरु ।
गतिः स्वरः स्मृतिः सत्वं शीलं विद्या च विक्रमः ॥ १.९९.३९ ॥
يا من تشك في بنوّته، فاستيقن بالعقل: بمشيته وصوته وذاكرته وطبعه وخلقه وعلمه وبأسه.
1.99.40
धृष्णुप्रकृतिभावौ च आवर्ता रोमराजयः ।
समा यस्य यदा स्युस्ते तस्य पुत्रो न संशयः ॥ १.९९.४० ॥
الجرأة والطبع، والدوامات وخطوط الشعر — إذا تماثلت فيه كما فيك، فهو ابنك، لا ريب في ذلك.
1.99.41
सादृश्येनोद्धऋतं बिम्बं तव देहाद्विशांपते ।
तातेति भाषमाणं वै मा स्म राजन्वृथा कृथाः ॥ १.९९.४१ ॥
يا سيد الناس، إن ذلك الانعكاس المنبثق من جسدك واضح بالشبه؛ أيها الملك، لا تردّه عبثًا وهو ينطق بكلمة «أبي».
1.99.42
ऋते च गर्दभीक्षीरात्पयः पास्यति मे सुतः ।
ऋतेपि त्वां च दुष्यन्त शैलराजावतंसिकाम्।
चतुरन्तामिमामुर्वीं पुत्रो मे पालयिष्यति ॥ १.९९.४२ ॥
سوى لبن الأتان لن يشرب ابني اللبن؛ ولا غيرك أيضًا، يا دشيانتا. وسيحمي ابني هذه الأرض ذات الحدود الأربعة، زينة ملك الجبال.
1.99.43
शकुन्तले तव सुतश्चक्रवर्ती भविष्यति ।
एवमुक्तं महेन्द्रेण भविष्यति न चान्यथा ॥ १.९९.४३ ॥
يا شكونتلا، سيصير ابنك إمبراطورًا عالميًا. هكذا قال ماهيندرا؛ سيكون كذلك ولن يكون على غيره.
1.99.44
साक्षित्वे बहवो ह्युक्ता देवदूतादयो मया ।
न ब्रुवन्ति तथा सत्यमुताहो नानृतं किल ॥ १.९९.४४ ॥
لقد استشهدتُ بكثيرين شهودًا، كرسل الآلهة وغيرهم؛ لكنهم لا يقولون هكذا، أهو الحق أم هو الباطل حقًا.
1.99.45
असाक्षिणी मन्दबाग्या गमिष्यामि यथागतम् ॥ १.९९.४५ ॥
بلا شهود، أنا التعسة، سأذهب كما جئتُ.
1.99.46
एतावदुक्त्वा वचनं प्रातिष्ठत शकुन्तला ।
तस्याः क्रोधसमुत्थोग्निः सधूमो मूर्ध्न्यदृश्यत ॥ १.९९.४६ ॥
وبعد أن قالت هذه الكلمات، انطلقت شكونتلا؛ ومن غضبها ظهرت نار دخانية فوق رأسها.
1.99.47
संनियम्यात्मनोऽङ्गेषु ततः क्रोधाग्निमात्मजम् ।
प्रस्थितैवानवद्याङ्गी सह पुत्रेण वै वनम् ॥ १.९९.४७ ॥
ثم، كابحةً نار الغضب في أطرافها، انطلقت الموصوفة بالأعضاء الخالية من العيب نحو الغابة مع ابنها.