ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.99.1
राजन्सर्षपमात्राणि परच्छिद्राणि पश्यसि ।
आत्मनो बिल्वमात्राणि पश्यन्नपि न पश्यसि ॥ १.९९.१ ॥
ರಾಜನೇ, ಇತರರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸಾಸಿವೆ ಕಾಳಿನಷ್ಟು ನೋಡುವೆ; ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ದೋಷಗಳು ಬಿಲ್ವಫಲದಷ್ಟಿದ್ದರೂ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.
1.99.2
मेनका त्रिदशेष्वेव त्रिदशाश्चानु मेनकाम् ।
ममैवोद्रिच्यते जन्म दुष्यन्त तव जन्मतः ॥ १.९९.२ ॥
ಮೇನಕೆ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾಳೆ; ದೇವತೆಗಳು ಮೇನಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದುಷ್ಯಂತ, ನಿನ್ನ ಜನ್ಮಕ್ಕಿಂತ ನನ್ನ ಜನ್ಮವೇ ಉನ್ನತವಾದುದು.
1.99.3
क्षितौ चरसि राजंस्त्वमन्तरिक्षे चराम्यहम् ।
आवयोरन्तरं पश्य मेरुसर्षपयोरिव ॥ १.९९.३ ॥
ರಾಜನೇ, ನೀನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವೆ; ನಾನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ನೋಡು, ಮೇರು ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ ಕಾಳಿನಂತೆ.
1.99.4
महेन्द्रस्य कुबेरस्य यमस्य वरुणस्य च ।
भवनान्यनुसंयामि प्रभावं पश्य मे नृप ॥ १.९९.४ ॥
ಮಹೇಂದ್ರ, ಕುಬೇರ, ಯಮ ಮತ್ತು ವರುಣರ ಭವನಗಳಿಗೆ ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನೋಡು.
1.99.5
पुरा नरवरः पुत्र उर्वश्यां जनितस्तदा ।
आयुर्नाम महाराज तव पूर्वपितामहः ॥ १.९९.५ ॥
ಹಿಂದೆ ಊರ್ವಶಿಯಿಂದ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಗ ಜನಿಸಿದ್ದನು. ಮಹಾರಾಜ, ಆಯು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆತನು ನಿನ್ನ ಪೂರ್ವಜ ಮುತ್ತಾತ.
1.99.6
महर्षयश्च बहवः क्षत्रियाश्च परन्तपाः ।
अप्सरःसु ऋषीणां च मातृदोषो न विद्यते ॥ १.९९.६ ॥
ಅನೇಕ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಶತ್ರುನಾಶಕ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಅಪ್ಸರೆಯರಿಂದ ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅವರ ತಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲ.
1.99.7
सत्यश्चापि प्रवादोऽयं प्रवक्ष्यामि च ते नृप ।
निदर्शनार्थं न द्वेषाच्छ्रुत्वा तत्क्षन्तुमर्हसि ॥ १.९९.७ ॥
ಇದು ಸತ್ಯವಾದ ಮಾತು; ಓ ರಾಜನೇ, ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿಯೇ, ದ್ವೇಷದಿಂದಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ನೀನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು.
1.99.8
विरूपो यावदादर्शे नात्मनो वीक्षते मुखम् ।
मन्यते तावदात्मानमन्येभ्यो रूपवत्तरम् ॥ १.९९.८ ॥
ವಿರೂಪನಾದವನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವವರೆಗೂ, ತನ್ನನ್ನು ಇತರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
1.99.9
यदा तु रूपमादर्शे विरूपं सोऽभिवीक्षते ।
तदा ह्रीमांस्तु जानीयादन्तरं नेतरं जनम् ॥ १.९९.९ ॥
ಆದರೆ ಅವನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿರೂಪ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಾಚಿಕೆಯುಳ್ಳವನು ತಾನು ಇತರರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನನಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
1.99.10
अतीव रूपसंपन्नो न कंचिदवमन्यते ।
अतीव जल्पन्दुर्वाचो भवतीह विहेतुकः ॥ १.९९.१० ॥
ಅತಿ ಸುಂದರನು ಯಾರನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಕಟುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು ಇಲ್ಲಿ ಹಾನಿಕಾರಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.
1.99.11
पांसुपातेन हृष्यन्ति कुञ्जरा मदशालिनः ।
तथा परिवदन्नन्यान्हृष्टो भवति दुर्मतिः ॥ १.९९.११ ॥
ಮದದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆನೆಗಳು ಧೂಳು ಬಿದ್ದಾಗ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯವನು ಇತರರನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ.
1.99.12
सत्यधर्मच्युतात्पुंसः क्रुद्धादाशीविषादिव ।
सुनास्तिकोप्युद्विजते जनः किं पुनरास्तिकः ॥ १.९९.१२ ॥
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾದ ಮನುಷ್ಯನಿಂದ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಾವಿನಿಂದಂತೆ, ಜನರು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ; ಪರಮ ನಾಸ್ತಿಕನಿಂದಲೂ ಜನರು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ, ಆಸ್ತಿಕನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೇನು?
1.99.13
स्वयमुत्पाद्य पुत्रं वै सदृशं योऽवमन्यते ।
तस्य देवाः श्रियं घ्नन्ति तत्रैनं कलिराविशेत् ॥ १.९९.१३ ॥
ತಾನೇ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ, ತನ್ನಂತಿರುವ ಮಗನನ್ನು ಯಾರು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾನೋ, ದೇವತೆಗಳು ಅವನ ಶ್ರೀಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆಗ ಕಲಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
1.99.14
अभव्येऽप्यनृतेऽशुद्धे नास्तिके पापकर्मणि ।
दुराचारे कलिर्ह्याशु न कलिर्धर्मचारिषु ॥ १.९९.१४ ॥
ಅಶುಭನೂ, ಸುಳ್ಳುಗಾರನೂ, ಅಶುದ್ಧನೂ, ನಾಸ್ತಿಕನೂ, ಪಾಪಕರ್ಮಿಯೂ, ದುರಾಚಾರಿಯೂ ಆದವರಲ್ಲಿ ಕಲಿ ಬೇಗನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಕಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
1.99.15
मूर्खो हि जल्पतां पुंसां श्रुत्वा वाचः शुभाशुभाः ।
अशुभं वाक्यमादत्ते पुरीषमिव सूकरः ॥ १.९९.१५ ॥
ಮೂರ್ಖನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹಂದಿ ಮಲವನ್ನು ತಿನ್ನುವಂತೆ ಅಶುಭ ವಾಕ್ಯವನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
1.99.16
प्राज्ञस्तु जल्पतां पुंसां श्रुत्वा वाचः शुभाशुभाः ।
गुणवद्वाक्यमादत्ते हंसः क्षीरमिवाम्भसि ॥ १.९९.१६ ॥
ಆದರೆ ಪ್ರಾಜ್ಞನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ಶುಭ-ಅಶುಭ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹಂಸವು ನೀರಿನಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಗುಣವಂತ ವಾಕ್ಯವನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
1.99.17
आत्मनो दुष्टभावत्वं जानन्नीचोऽप्रसन्नधीः ।
परेषामपि जानाति स्वधर्मसदृशान्गुणान् ॥ १.९९.१७ ॥
ತನ್ನ ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದ ನೀಚನು, ಅಸಂತುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿ, ಇತರರ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
1.99.18
दह्यमानास्तु तीव्रेण नीचाः परयशोग्निना ।
अशक्तास्तद्गतिं गन्तुं ततो निन्दां प्रकुर्वते ॥ १.९९.१८ ॥
ನೀಚರು ಇತರರ ಕೀರ್ತಿ ಎಂಬ ತೀವ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಾ, ಅವರ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು ಅಶಕ್ತರಾಗಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
1.99.19
अन्यान्परिवदन्साधुर्यथा हि परितप्यते ।
तथा परिवदन्नन्यान्हृष्टो भवति दुर्जनः ॥ १.९९.१९ ॥
ಇತರರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವಾಗ ಸಜ್ಜನನು ಸಂಕಟಪಡುವಂತೆ, ಇತರರನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾ ದುರ್ಜನನು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ.
1.99.20
अपवादरता मूर्खा भवन्ति हि विशेषतः ।
नापवादरताः सन्तो भवन्ति स्म विशेषतः ॥ १.९९.२० ॥
ಅಪವಾದದಲ್ಲಿ ರತರಾದ ಮೂರ್ಖರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ; ಅಪವಾದದಲ್ಲಿ ರತರಾಗದ ಸಜ್ಜನರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
1.99.21
अभिवाद्य यथा वृद्धान्साधुर्गच्छति निर्वृतिम् ।
एवं सज्जनमाक्रुश्य मूर्खो भवति निर्वृतः ॥ १.९९.२१ ॥
ಹಿರಿಯರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸಜ್ಜನನು ಸಂತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದುವಂತೆ, ಸಜ್ಜನನನ್ನು ಬೈದು ಮೂರ್ಖನು ಸಂತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
1.99.22
सुखं जीवन्त्यदोषज्ञा मूर्खा दोषानुदर्शिनः ।
यथा वाच्याः परैः सन्तः परानाहुस्तथाविधान् ॥ १.९९.२२ ॥
ದೋಷ ತಿಳಿಯದವರು ಸುಖದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ; ದೋಷ ಕಾಣುವವರು ಮೂರ್ಖರು. ಸಜ್ಜನರನ್ನು ಇತರರು ಹೇಗೆ ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಇತರರನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
1.99.23
अतो हास्यतरं लोके किंचिदन्यन्न विद्यते ।
यदि दुर्जन इत्याहुः सज्जनं दुर्जनाः स्वयम् ॥ १.९९.२३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾದುದು ಮತ್ತೇನೂ ಇಲ್ಲ: ದುರ್ಜನರು ತಾವೇ ಸಜ್ಜನನನ್ನು ದುರ್ಜನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
1.99.24
दारुणाल्लोकसंक्लेशाद्दुःखमाप्नोत्यसंशयम् ।
कुलवंशप्रतिष्ठां हि पितरः पुत्रमब्रुवन् ॥ १.९९.२४ ॥
ಜಗತ್ತಿನ ಭಯಂಕರ ಸಂಕಟದಿಂದ ಅವನು ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ದುಃಖ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಕುಲ ವಂಶದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪಿತೃಗಳು ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು.
1.99.25
उत्तमं सर्वधर्माणां तस्मात्पुत्रं तु न त्यजेत् ।
स्वपत्नीप्रभवाँल्लब्धान्कृतान्समयवर्धितान् ॥ १.९९.२५ ॥
ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು. ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಪಡೆದ, ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು.
1.99.26
क्रीतान्कन्यासु चोत्पन्नान्पुत्रान्वै मनुरब्रवीत् ।
ते च षड्वन्धुदायादाः षडदायादबान्धवाः ॥ १.९९.२६ ॥
ಕೊಂಡುಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅವರು ಆರು ಬಗೆಯ ಬಂಧು-ದಾಯಾದರು, ಆರು ಬಗೆಯ ಅದಾಯಾದ-ಬಾಂಧವರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
1.99.27
धर्मकृत्यवहा नॄणां मनसः प्रीतिवर्धनाः ।
त्रायन्ते नरकाज्जाताः पुत्रा धर्मप्लवाः पितॄन् ॥ १.९९.२७ ॥
ಮನುಷ್ಯರ ಧರ್ಮಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರುವವರೂ, ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರೂ ಆದ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿ, ಧರ್ಮದ ದೋಣಿಗಳಾಗಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ನರಕದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
1.99.28
स त्वं नृपतिशार्दूल न पुत्रं त्यक्तुमर्हसि ।
तस्मात्पुत्रं च सत्यं च पालयस्व महीपते ॥ १.९९.२८ ॥
ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನು ಮಗನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹೀಪತಿಯೇ, ಮಗನನ್ನು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
1.99.29
उभयं पालयस्वैतन्नानृतं वक्तुमर्हसि ।
आत्मानं सत्यधर्मौ च पालयेथा महीपते।
नरेन्द्रसिंह कपटं न हि वोढुं त्वमर्हसि ॥ १.९९.२९ ॥
ಎರಡನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸು; ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಮಹೀಪತಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನೂ ಸತ್ಯಧರ್ಮವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸು. ನರೇಂದ್ರಸಿಂಹನೇ, ಕಪಟವನ್ನು ಹೊರುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
1.99.30
वरं कूपशताद्वापी वरं वापीशतात्क्रतुः ।
वरं क्रतुशतात्पुत्रः सत्यं पुत्रशताद्वरम् ॥ १.९९.३० ॥
ನೂರು ಬಾವಿಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿ ಉತ್ತಮ; ನೂರು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಯಜ್ಞ ಉತ್ತಮ; ನೂರು ಯಜ್ಞಗಳಿಗಿಂತ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಉತ್ತಮ; ನೂರು ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಸತ್ಯ ಉತ್ತಮ.
1.99.31
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् ।
अश्वमेधसहस्राद्धि सत्यमेव विशिष्यते ॥ १.९९.३१ ॥
ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗಲ್ಪಟ್ಟವು; ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸತ್ಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗುತ್ತದೆ.
1.99.32
सर्ववेदाधिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
सत्यस्यैव च राजेन्द्र कलां नार्हति षोडशीम् ॥ १.९९.३२ ॥
ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಸತ್ಯದ ಹದಿನರಡನೇ ಕಲೆಗೂ ಸಮವಲ್ಲ.
1.99.33
नास्ति सत्यसमो धर्मो न सत्याद्विद्यते परम् ।
न हि तीव्रतरं पापमनृतादिह विद्यते ॥ १.९९.३३ ॥
ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ, ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದೂ ಇಲ್ಲ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳಿಗಿಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಪಾಪವಿಲ್ಲ.
1.99.34
राजन्सत्यं परो धर्मः सत्याच्च समयः परः ।
मात्याक्षीः समयं राजन्सत्यं सङ्गतमस्तु ते ॥ १.९९.३४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಾದುದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಡ; ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವೇ ಹಿತವಾಗಲಿ.
1.99.35
यः पापो न विजानीयात्कर्म कृत्वा नराधिप ।
न हि तादृक्परं पापमनृतादिह विद्यते ॥ १.९९.३५ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ಪಾಪ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿಯೂ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯದವನಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ.
1.99.36
यस्य ते हृदयं वेद सत्यस्यैवानृतस्य च ।
कल्याणावेक्षणं तस्मात्कर्तुमर्हसि धर्मतः ॥ १.९९.३६ ॥
ನಿನ್ನ ಹೃದಯ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಎರಡನ್ನೂ ಬಲ್ಲದು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಕಲ್ಯಾಣಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಡೆಯುವುದು ಯೋಗ್ಯ.
1.99.37
यो न कामान्न च क्रोधान्न द्रोहादतिवर्तते ।
अमित्रं वापि मित्रं वा स एवोत्तमपूरुषः ॥ १.९९.३७ ॥
ಕಾಮದಿಂದ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ದ್ರೋಹದಿಂದ ಯಾರು (ಧರ್ಮವನ್ನು) ಮೀರುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಶತ್ರುವಾಗಲಿ ಮಿತ್ರನಾಗಲಿ, ಅವನೇ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ.
1.99.38
अनृतश्चेत्प्रसङ्गस्ते श्रद्दधासि न चेत्स्वयम् ।
आश्रमं गन्तुमिच्छामि त्वादृशो नास्ति सङ्गतं ॥ १.९९.३८ ॥
ನಿನಗೆ ನನ್ನ ಸಂಬಂಧ ಸುಳ್ಳೆನಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ನಿನಗೇ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನಂಥವನೊಡನೆ ಸಂಗ ಸರಿಯಲ್ಲ.
1.99.39
पुत्रत्वे शङ्कमानस्य त्वं बुद्ध्या निश्चयं कुरु ।
गतिः स्वरः स्मृतिः सत्वं शीलं विद्या च विक्रमः ॥ १.९९.३९ ॥
ಮಗನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹಿಸುವವನೇ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊ: ನಡಿಗೆ, ಧ್ವನಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಸ್ವಭಾವ, ಶೀಲ, ವಿದ್ಯೆ, ಪರಾಕ್ರಮ (ಇವುಗಳಿಂದ).
1.99.40
धृष्णुप्रकृतिभावौ च आवर्ता रोमराजयः ।
समा यस्य यदा स्युस्ते तस्य पुत्रो न संशयः ॥ १.९९.४० ॥
ಧೈರ್ಯ, ಸ್ವಭಾವ, ಸುಳಿಗಳು, ರೋಮದ ಸಾಲುಗಳು — ಇವು ನಿನ್ನಂತೆ ಸಮವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನು ನಿನ್ನ ಮಗ, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
1.99.41
सादृश्येनोद्धऋतं बिम्बं तव देहाद्विशांपते ।
तातेति भाषमाणं वै मा स्म राजन्वृथा कृथाः ॥ १.९९.४१ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ನಿನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ; ರಾಜನೇ, 'ತಂದೆಯೇ' ಎಂದು ಮಾತನಾಡುವ ಅವನನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಡ.
1.99.42
ऋते च गर्दभीक्षीरात्पयः पास्यति मे सुतः ।
ऋतेपि त्वां च दुष्यन्त शैलराजावतंसिकाम्।
चतुरन्तामिमामुर्वीं पुत्रो मे पालयिष्यति ॥ १.९९.४२ ॥
ಕತ್ತೆಯ ಹಾಲನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಮಗ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ದುಷ್ಯಂತ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟೂ (ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ). ಪರ್ವತರಾಜನ ಅಲಂಕಾರವಾದ ಈ ನಾಲ್ಕು ಗಡಿಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಮಗ ಪಾಲಿಸುವನು.
1.99.43
शकुन्तले तव सुतश्चक्रवर्ती भविष्यति ।
एवमुक्तं महेन्द्रेण भविष्यति न चान्यथा ॥ १.९९.४३ ॥
ಶಕುಂತಲೇ, ನಿನ್ನ ಮಗ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗುವನು. ಮಹೇಂದ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ; ಅದು ಬೇರೆಯಾಗದು.
1.99.44
साक्षित्वे बहवो ह्युक्ता देवदूतादयो मया ।
न ब्रुवन्ति तथा सत्यमुताहो नानृतं किल ॥ १.९९.४४ ॥
ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಾನು ದೇವದೂತರೇ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅವರು ಸತ್ಯವನ್ನೋ ಅಸತ್ಯವನ್ನೋ ಹೀಗೆ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
1.99.45
असाक्षिणी मन्दबाग्या गमिष्यामि यथागतम् ॥ १.९९.४५ ॥
ಸಾಕ್ಷಿಯಿಲ್ಲದ, ಮಂದಭಾಗ್ಯಳಾದ ನಾನು ಬಂದಂತೆಯೇ ಹೋಗುವೆನು.
1.99.46
एतावदुक्त्वा वचनं प्रातिष्ठत शकुन्तला ।
तस्याः क्रोधसमुत्थोग्निः सधूमो मूर्ध्न्यदृश्यत ॥ १.९९.४६ ॥
ಇಷ್ಟು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿ ಶಕುಂತಲೆ ಹೊರಟಳು. ಅವಳ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಹೊಗೆಯುಕ್ತ ಬೆಂಕಿ ಅವಳ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
1.99.47
संनियम्यात्मनोऽङ्गेषु ततः क्रोधाग्निमात्मजम् ।
प्रस्थितैवानवद्याङ्गी सह पुत्रेण वै वनम् ॥ १.९९.४७ ॥
ಆಗ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿ, ನಿರ್ದೋಷ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳ ಅವಳು ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನತ್ತ ಹೊರಟಳು.