ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.99.1
राजन्सर्षपमात्राणि परच्छिद्राणि पश्यसि ।
आत्मनो बिल्वमात्राणि पश्यन्नपि न पश्यसि ॥ १.९९.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଅନ୍ୟର ଦୋଷ ସୋରିଷ ପରିମାଣ ଦେଖୁଛ, କିନ୍ତୁ ନିଜର ବେଲ ଫଳ ପରିମାଣ ଦୋଷ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନାହଁ।
1.99.2
मेनका त्रिदशेष्वेव त्रिदशाश्चानु मेनकाम् ।
ममैवोद्रिच्यते जन्म दुष्यन्त तव जन्मतः ॥ १.९९.२ ॥
ମେନକା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ମେନକାଙ୍କ ପଛେ ଅଛନ୍ତି। ହେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ତୁମ ଜନ୍ମଠାରୁ ମୋ ଜନ୍ମ ହିଁ ଉଚ୍ଚ।
1.99.3
क्षितौ चरसि राजंस्त्वमन्तरिक्षे चराम्यहम् ।
आवयोरन्तरं पश्य मेरुसर्षपयोरिव ॥ १.९९.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ବୁଲୁଛ, ମୁଁ ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଛି। ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅନ୍ତର ଦେଖ, ମେରୁ ଏବଂ ସୋରିଷ ପରି।
1.99.4
महेन्द्रस्य कुबेरस्य यमस्य वरुणस्य च ।
भवनान्यनुसंयामि प्रभावं पश्य मे नृप ॥ १.९९.४ ॥
ମୁଁ ମହେନ୍ଦ୍ର, କୁବେର, ଯମ ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଭବନକୁ ଯାଏ। ହେ ନୃପ, ମୋର ପ୍ରଭାବ ଦେଖ।
1.99.5
पुरा नरवरः पुत्र उर्वश्यां जनितस्तदा ।
आयुर्नाम महाराज तव पूर्वपितामहः ॥ १.९९.५ ॥
ପୂର୍ବେ ଊର୍ବଶୀଙ୍କଠାରୁ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଥିଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ଆୟୁ ନାମକ ସେ ତୁମର ପୂର୍ବ ଜେଜେବାପା।
1.99.6
महर्षयश्च बहवः क्षत्रियाश्च परन्तपाः ।
अप्सरःसु ऋषीणां च मातृदोषो न विद्यते ॥ १.९९.६ ॥
ଅନେକ ମହର୍ଷି ଓ ଶତ୍ରୁତାପକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଅପ୍ସରା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ମାତାଙ୍କଠାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ମିଳେ ନାହିଁ।
1.99.7
सत्यश्चापि प्रवादोऽयं प्रवक्ष्यामि च ते नृप ।
निदर्शनार्थं न द्वेषाच्छ्रुत्वा तत्क्षन्तुमर्हसि ॥ १.९९.७ ॥
ଏହା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ଉକ୍ତି; ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମକୁ ତାହା କହିବି। ଏହା ଉଦାହରଣ ପାଇଁ, ଦ୍ୱେଷରୁ ନୁହେଁ; ତାହା ଶୁଣି ତୁମେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ।
1.99.8
विरूपो यावदादर्शे नात्मनो वीक्षते मुखम् ।
मन्यते तावदात्मानमन्येभ्यो रूपवत्तरम् ॥ १.९९.८ ॥
କୁରୂପ ବ୍ୟକ୍ତି ଦର୍ପଣରେ ନିଜ ମୁଖ ନ ଦେଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର ମନେ କରେ।
1.99.9
यदा तु रूपमादर्शे विरूपं सोऽभिवीक्षते ।
तदा ह्रीमांस्तु जानीयादन्तरं नेतरं जनम् ॥ १.९९.९ ॥
କିନ୍ତୁ ସେ ଦର୍ପଣରେ ନିଜର କୁରୂପ ରୂପ ଦେଖିଲେ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ଜାଣିବା ଉଚିତ ଯେ ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ।
1.99.10
अतीव रूपसंपन्नो न कंचिदवमन्यते ।
अतीव जल्पन्दुर्वाचो भवतीह विहेतुकः ॥ १.९९.१० ॥
ଅତି ସୁନ୍ଦର ବ୍ୟକ୍ତି କାହାକୁ ଅପମାନ କରେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟଧିକ କଟୁ ବାକ୍ୟ କହୁଥିବା ଲୋକ ଏଠାରେ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ ହୁଏ।
1.99.11
पांसुपातेन हृष्यन्ति कुञ्जरा मदशालिनः ।
तथा परिवदन्नन्यान्हृष्टो भवति दुर्मतिः ॥ १.९९.११ ॥
ମଦରେ ଭରା ହାତୀମାନେ ଧୂଳି ପଡ଼ିଲେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି; ସେହିପରି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଲୋକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।
1.99.12
सत्यधर्मच्युतात्पुंसः क्रुद्धादाशीविषादिव ।
सुनास्तिकोप्युद्विजते जनः किं पुनरास्तिकः ॥ १.९९.१२ ॥
ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରୁ ଚ୍ୟୁତ ମନୁଷ୍ୟଠାରୁ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ସାପ ପରି, ଲୋକେ ଭୟ କରନ୍ତି; ଘୋର ନାସ୍ତିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଆସ୍ତିକ ବିଷୟରେ କଅଣ କହିବା?
1.99.13
स्वयमुत्पाद्य पुत्रं वै सदृशं योऽवमन्यते ।
तस्य देवाः श्रियं घ्नन्ति तत्रैनं कलिराविशेत् ॥ १.९९.१३ ॥
ଯେ ନିଜେ ଜନ୍ମାଇଥିବା, ନିଜ ସମାନ ପୁତ୍ରକୁ ଅବମାନନା କରେ, ଦେବତାମାନେ ତାର ଶ୍ରୀ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି; ତେବେ ତା'ଭିତରେ କଳି ପ୍ରବେଶ କରେ।
1.99.14
अभव्येऽप्यनृतेऽशुद्धे नास्तिके पापकर्मणि ।
दुराचारे कलिर्ह्याशु न कलिर्धर्मचारिषु ॥ १.९९.१४ ॥
ଅଶୁଭ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ, ଅଶୁଦ୍ଧ, ନାସ୍ତିକ, ପାପକର୍ମୀ ଓ ଦୁରାଚାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳି ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କରେ; ଧର୍ମାଚାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳି ନ ଥାଏ।
1.99.15
मूर्खो हि जल्पतां पुंसां श्रुत्वा वाचः शुभाशुभाः ।
अशुभं वाक्यमादत्ते पुरीषमिव सूकरः ॥ १.९९.१५ ॥
ମୂର୍ଖ ଲୋକ କଥା କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ବାଣୀ ଶୁଣି, ଶୂକର ଯେପରି ମଳ ଗ୍ରହଣ କରେ ସେପରି ଅଶୁଭ ବାକ୍ୟ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରେ।
1.99.16
प्राज्ञस्तु जल्पतां पुंसां श्रुत्वा वाचः शुभाशुभाः ।
गुणवद्वाक्यमादत्ते हंसः क्षीरमिवाम्भसि ॥ १.९९.१६ ॥
କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଜ୍ଞ ଲୋକ କଥା କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ବାଣୀ ଶୁଣି, ହଂସ ଯେପରି ଜଳରୁ କ୍ଷୀର ଗ୍ରହଣ କରେ ସେପରି ଗୁଣବାନ ବାକ୍ୟ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରେ।
1.99.17
आत्मनो दुष्टभावत्वं जानन्नीचोऽप्रसन्नधीः ।
परेषामपि जानाति स्वधर्मसदृशान्गुणान् ॥ १.९९.१७ ॥
ନିଜର ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବ ଜାଣୁଥିବା ନୀଚ ଲୋକ, ଅପ୍ରସନ୍ନ ମନବାଲା ହୋଇ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମ ସଦୃଶ ଗୁଣ ଜାଣେ।
1.99.18
दह्यमानास्तु तीव्रेण नीचाः परयशोग्निना ।
अशक्तास्तद्गतिं गन्तुं ततो निन्दां प्रकुर्वते ॥ १.९९.१८ ॥
ନୀଚ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଯଶର ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳି, ସେମାନଙ୍କ ପଥରେ ଚାଲିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ, ସେଥିପାଇଁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।
1.99.19
अन्यान्परिवदन्साधुर्यथा हि परितप्यते ।
तथा परिवदन्नन्यान्हृष्टो भवति दुर्जनः ॥ १.९९.१९ ॥
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ ସାଧୁ ଯେପରି ଦୁଃଖିତ ହୁଏ, ସେପରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ଦୁର୍ଜନ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।
1.99.20
अपवादरता मूर्खा भवन्ति हि विशेषतः ।
नापवादरताः सन्तो भवन्ति स्म विशेषतः ॥ १.९९.२० ॥
ଅପବାଦରେ ରତ ମୂର୍ଖମାନେ ବିଶେଷ ଭାବେ ସେପରି ହୁଅନ୍ତି; ଅପବାଦରେ ରତ ନ ହେଉଥିବା ସାଧୁମାନେ ବିଶେଷ ଭାବେ ସେପରି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
1.99.21
अभिवाद्य यथा वृद्धान्साधुर्गच्छति निर्वृतिम् ।
एवं सज्जनमाक्रुश्य मूर्खो भवति निर्वृतः ॥ १.९९.२१ ॥
ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି ସାଧୁ ଯେପରି ସନ୍ତୋଷ ପାଏ, ସେପରି ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ ଗାଳି ଦେଇ ମୂର୍ଖ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ।
1.99.22
सुखं जीवन्त्यदोषज्ञा मूर्खा दोषानुदर्शिनः ।
यथा वाच्याः परैः सन्तः परानाहुस्तथाविधान् ॥ १.९९.२२ ॥
ଦୋଷ ନ ଜାଣୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସୁଖରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି; ଦୋଷ ଦେଖୁଥିବା ମୂର୍ଖମାନେ। ସାଧୁମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେପରି ଦୋଷ ଦିଅନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦିଅନ୍ତି।
1.99.23
अतो हास्यतरं लोके किंचिदन्यन्न विद्यते ।
यदि दुर्जन इत्याहुः सज्जनं दुर्जनाः स्वयम् ॥ १.९९.२३ ॥
ତେଣୁ ଜଗତରେ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ: ଦୁର୍ଜନମାନେ ନିଜେ ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ ଦୁର୍ଜନ କହନ୍ତି।
1.99.24
दारुणाल्लोकसंक्लेशाद्दुःखमाप्नोत्यसंशयम् ।
कुलवंशप्रतिष्ठां हि पितरः पुत्रमब्रुवन् ॥ १.९९.२४ ॥
ଜଗତର ଭୟଙ୍କର କ୍ଲେଶରୁ ସେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ ଦୁଃଖ ପାଏ; କୁଳ ଓ ବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ ପିତୃମାନେ ପୁତ୍ରକୁ କହିଥିଲେ।
1.99.25
उत्तमं सर्वधर्माणां तस्मात्पुत्रं तु न त्यजेत् ।
स्वपत्नीप्रभवाँल्लब्धान्कृतान्समयवर्धितान् ॥ १.९९.२५ ॥
ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ; ତେଣୁ ପୁତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନିଜ ପତ୍ନୀଠାରୁ ଜାତ, ପ୍ରାପ୍ତ, ନିର୍ମିତ ଏବଂ ସମୟ ସହ ବର୍ଦ୍ଧିତ ପୁତ୍ରମାନେ।
1.99.26
क्रीतान्कन्यासु चोत्पन्नान्पुत्रान्वै मनुरब्रवीत् ।
ते च षड्वन्धुदायादाः षडदायादबान्धवाः ॥ १.९९.२६ ॥
କିଣାଯାଇଥିବା ଏବଂ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ କଥା ମନୁ କହିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଛଅ ପ୍ରକାରର ବନ୍ଧୁ-ଦାୟାଦ ଏବଂ ଛଅ ପ୍ରକାରର ଅଦାୟାଦ-ବାନ୍ଧବ।
1.99.27
धर्मकृत्यवहा नॄणां मनसः प्रीतिवर्धनाः ।
त्रायन्ते नरकाज्जाताः पुत्रा धर्मप्लवाः पितॄन् ॥ १.९९.२७ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଧର୍ମକୃତ୍ୟ ବହନକାରୀ ଏବଂ ମନର ପ୍ରୀତି ବର୍ଦ୍ଧକ ପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ଧର୍ମର ନାବ ହୋଇ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ନର୍କରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
1.99.28
स त्वं नृपतिशार्दूल न पुत्रं त्यक्तुमर्हसि ।
तस्मात्पुत्रं च सत्यं च पालयस्व महीपते ॥ १.९९.२८ ॥
ହେ ନୃପଶାର୍ଦୂଳ, ତୁମେ ପୁତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ। ତେଣୁ ହେ ମହୀପତି, ପୁତ୍ର ଓ ସତ୍ୟର ପାଳନ କର।
1.99.29
उभयं पालयस्वैतन्नानृतं वक्तुमर्हसि ।
आत्मानं सत्यधर्मौ च पालयेथा महीपते।
नरेन्द्रसिंह कपटं न हि वोढुं त्वमर्हसि ॥ १.९९.२९ ॥
ଦୁଇଟିକୁ ପାଳନ କର; ମିଥ୍ୟା କହିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ମହୀପତି, ନିଜକୁ ଓ ସତ୍ୟଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ ନରେନ୍ଦ୍ରସିଂହ, କପଟ ବହନ କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
1.99.30
वरं कूपशताद्वापी वरं वापीशतात्क्रतुः ।
वरं क्रतुशतात्पुत्रः सत्यं पुत्रशताद्वरम् ॥ १.९९.३० ॥
ଶହେ କୂଅଠାରୁ ଗୋଟିଏ ବାଉଳି ଉତ୍ତମ; ଶହେ ବାଉଳିଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ତମ; ଶହେ ଯଜ୍ଞଠାରୁ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ଉତ୍ତମ; ଶହେ ପୁତ୍ରଠାରୁ ସତ୍ୟ ଉତ୍ତମ।
1.99.31
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् ।
अश्वमेधसहस्राद्धि सत्यमेव विशिष्यते ॥ १.९९.३१ ॥
ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ସତ୍ୟ ତୁଳାରେ ଓଜନ କରାଗଲା; ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧଠାରୁ ସତ୍ୟ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
1.99.32
सर्ववेदाधिगमनं सर्वतीर्थावगाहनम् ।
सत्यस्यैव च राजेन्द्र कलां नार्हति षोडशीम् ॥ १.९९.३२ ॥
ସମସ୍ତ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସତ୍ୟର ଷୋଳ ଭାଗର ଏକ ଭାଗ ସହ ସମାନ ନୁହେଁ।
1.99.33
नास्ति सत्यसमो धर्मो न सत्याद्विद्यते परम् ।
न हि तीव्रतरं पापमनृतादिह विद्यते ॥ १.९९.३३ ॥
ସତ୍ୟ ସମାନ କୌଣସି ଧର୍ମ ନାହିଁ, ସତ୍ୟଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଛି ନାହିଁ; ଏ ଜଗତରେ ମିଥ୍ୟାଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ପାପ ନାହିଁ।
1.99.34
राजन्सत्यं परो धर्मः सत्याच्च समयः परः ।
मात्याक्षीः समयं राजन्सत्यं सङ्गतमस्तु ते ॥ १.९९.३४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସତ୍ୟ ହିଁ ପରମ ଧର୍ମ; ସତ୍ୟଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ହେଉଛି ପ୍ରତିଜ୍ଞା। ହେ ରାଜନ୍, ତୁମର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଛାଡ଼ ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ହିଁ ଅନୁକୂଳ ହେଉ।
1.99.35
यः पापो न विजानीयात्कर्म कृत्वा नराधिप ।
न हि तादृक्परं पापमनृतादिह विद्यते ॥ १.९९.३५ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ପାପକର୍ମ କରି ମଧ୍ୟ ଯିଏ ତାହା ଜାଣେ ନାହିଁ, ଏପରି କେହି ଥାଇ ପାରେ; କିନ୍ତୁ ଏ ଜଗତରେ ମିଥ୍ୟାଠାରୁ ବଡ଼ ପାପ ଅନ୍ୟ ନାହିଁ।
1.99.36
यस्य ते हृदयं वेद सत्यस्यैवानृतस्य च ।
कल्याणावेक्षणं तस्मात्कर्तुमर्हसि धर्मतः ॥ १.९९.३६ ॥
ଯାହାର ହୃଦୟ ସତ୍ୟ ଓ ମିଥ୍ୟା ଦୁଇଟିକୁ ଜାଣେ, ତାହାର ଧର୍ମାନୁସାରେ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଦୃଷ୍ଟିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
1.99.37
यो न कामान्न च क्रोधान्न द्रोहादतिवर्तते ।
अमित्रं वापि मित्रं वा स एवोत्तमपूरुषः ॥ १.९९.३७ ॥
ଯିଏ କାମ, କ୍ରୋଧ ବା ଦ୍ରୋହ ଯୋଗୁ (ଧର୍ମ) ଲଙ୍ଘନ କରେ ନାହିଁ, ଶତ୍ରୁ ହେଉ କି ମିତ୍ର, ସେ ହିଁ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ।
1.99.38
अनृतश्चेत्प्रसङ्गस्ते श्रद्दधासि न चेत्स्वयम् ।
आश्रमं गन्तुमिच्छामि त्वादृशो नास्ति सङ्गतं ॥ १.९९.३८ ॥
ତୁମକୁ ମୋ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ମିଥ୍ୟା ମନେ ହେଉଥିଲେ, କିମ୍ବା ତୁମେ ନିଜେ ବିଶ୍ୱାସ ନ କଲେ, ମୁଁ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ତୁମ ପରି ଲୋକ ସହିତ ସଙ୍ଗ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
1.99.39
पुत्रत्वे शङ्कमानस्य त्वं बुद्ध्या निश्चयं कुरु ।
गतिः स्वरः स्मृतिः सत्वं शीलं विद्या च विक्रमः ॥ १.९९.३९ ॥
ପୁତ୍ରତ୍ୱ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହ କରୁଥିବା ତୁମେ, ବୁଦ୍ଧିରେ ନିଶ୍ଚୟ କର: ଗତି, ସ୍ୱର, ସ୍ମୃତି, ସ୍ୱଭାବ, ଶୀଳ, ବିଦ୍ୟା ଓ ବିକ୍ରମ (ଦେଖି)।
1.99.40
धृष्णुप्रकृतिभावौ च आवर्ता रोमराजयः ।
समा यस्य यदा स्युस्ते तस्य पुत्रो न संशयः ॥ १.९९.४० ॥
ସାହସ ଓ ସ୍ୱଭାବ, ଆବର୍ତ୍ତ ଓ ରୋମରେଖା — ଏଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ସହିତ ସମାନ ହେଲେ ସେ ତୁମ ପୁତ୍ର, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.99.41
सादृश्येनोद्धऋतं बिम्बं तव देहाद्विशांपते ।
तातेति भाषमाणं वै मा स्म राजन्वृथा कृथाः ॥ १.९९.४१ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତୁମ ଶରୀରରୁ ଉଠିଥିବା ସେହି ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସାଦୃଶ୍ୟରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ; ହେ ରାଜନ୍, 'ପିତା' ବୋଲି କହୁଥିବା ତାକୁ ବୃଥା ଅବଜ୍ଞା କର ନାହିଁ।
1.99.42
ऋते च गर्दभीक्षीरात्पयः पास्यति मे सुतः ।
ऋतेपि त्वां च दुष्यन्त शैलराजावतंसिकाम्।
चतुरन्तामिमामुर्वीं पुत्रो मे पालयिष्यति ॥ १.९९.४२ ॥
ଗଧୀ କ୍ଷୀର ବ୍ୟତୀତ ମୋ ପୁତ୍ର କ୍ଷୀର ପିଇବ ନାହିଁ; ଦୁଷ୍ମନ୍ତ, ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ମଧ୍ୟ (କେହି ନାହିଁ)। ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ଏହି ଚତୁଃସୀମା ପୃଥିବୀକୁ ମୋ ପୁତ୍ର ପାଳନ କରିବ।
1.99.43
शकुन्तले तव सुतश्चक्रवर्ती भविष्यति ।
एवमुक्तं महेन्द्रेण भविष्यति न चान्यथा ॥ १.९९.४३ ॥
ହେ ଶକୁନ୍ତଳା, ତୁମ ପୁତ୍ର ଚକ୍ରବର୍ତୀ ସମ୍ରାଟ ହେବ। ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯାଇଛି; ତାହା ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ।
1.99.44
साक्षित्वे बहवो ह्युक्ता देवदूतादयो मया ।
न ब्रुवन्ति तथा सत्यमुताहो नानृतं किल ॥ १.९९.४४ ॥
ସାକ୍ଷୀ ରୂପେ ମୁଁ ଦେବଦୂତ ପ୍ରଭୃତି ଅନେକଙ୍କୁ କହିଛି; ସେମାନେ ସତ୍ୟ କି ମିଥ୍ୟା ଏପରି କହନ୍ତି ନାହିଁ।
1.99.45
असाक्षिणी मन्दबाग्या गमिष्यामि यथागतम् ॥ १.९९.४५ ॥
ସାକ୍ଷୀହୀନା, ଅଭାଗିନୀ ମୁଁ ଯେପରି ଆସିଥିଲି ସେପରି ଫେରିଯିବି।
1.99.46
एतावदुक्त्वा वचनं प्रातिष्ठत शकुन्तला ।
तस्याः क्रोधसमुत्थोग्निः सधूमो मूर्ध्न्यदृश्यत ॥ १.९९.४६ ॥
ଏତିକି କହି ଶକୁନ୍ତଳା ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଜାତ ଧୂଆଁ ସହିତ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ ଦେଖାଗଲା।
1.99.47
संनियम्यात्मनोऽङ्गेषु ततः क्रोधाग्निमात्मजम् ।
प्रस्थितैवानवद्याङ्गी सह पुत्रेण वै वनम् ॥ १.९९.४७ ॥
ତା'ପରେ ନିଜ ଅଙ୍ଗରେ କ୍ରୋଧାଗ୍ନିକୁ ସଂଯତ କରି, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା ସେ ପୁତ୍ର ସହିତ ବନ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।