مهابهاراتا · أدهيايا 11.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.2.1
ततोऽमृतरसैर्वाक्यैर्ह्लादयन्पुरुषर्षभम् ।
वैचित्रवीर्यं विदुरो यदुवाच निबोध तत् ॥ ११.२.१ ॥
فقال فيدورا، مُسرّاً ثور الرجال، ابن فيتشيتراviريا، بكلمات حلوة كالرحيق: فاسمع ما قال.
11.2.2
उत्तिष्ठ राजन्किं शेषे धारयात्मानमात्मना ।
एषा वै सर्वसत्वानां लोकेश्वर परा गतिः ॥ ११.२.२ ॥
انهض أيها الملك! لماذا تضطجع؟ ثبّت نفسك بنفسك. يا سيد العوالم، هذه هي الغاية العليا لجميع الكائنات.
11.2.3
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ ११.२.३ ॥
كل تراكم ينتهي بالفناء، وكل ارتفاع ينتهي بالسقوط. كل اجتماع ينتهي بالفراق، والحياة تنتهي بالموت.
11.2.4
यदा शूरं च भीरुं च यमः कर्षति भारत ।
तत्किं न योत्स्यन्ति हि ते क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ ११.२.४ ॥
يا بهاراتا، حين يجرّ ياما الشجاع والجبان معاً، فلماذا لا يقاتل أولئك المحاربون؟ يا ثور المحاربين!
11.2.5
अयुध्यमानो म्रियते युध्यमानश्च जीवति ।
कालं प्राप्य महाराज न कश्चिदतिवर्तते ॥ ११.२.५ ॥
من لا يقاتل يموت أيضاً، ومن يقاتل يحيا أيضاً. أيها الملك العظيم، حين يحين الوقت لا يتجاوزه أحد.
11.2.6
अभावादीनि भूतानि भावमध्यानि भारत ।
अभावनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ॥ ११.२.६ ॥
يا بهاراتا، الكائنات تبدأ من العدم، وتقف في الوسط في الوجود، وتنتهي إلى العدم. فما الحاجة إلى النواح على ذلك؟
11.2.7
न शोचन्मृतमन्वेति न शोचन्म्रियते नरः ।
एवं सांसिद्धिके लोके किमर्थमनुशोचसि ॥ ११.२.७ ॥
الحزن لا يتبع الميت، والحزن لا يمنع الإنسان من الموت. وإذا كان العالم على هذا النحو، فلماذا تحزن؟
11.2.8
कालः कर्षति भूतानि सर्वाणि विविधान्युत ।
न कालस्य प्रियः कश्चिन्न द्वेष्यः कुरुसत्तम ॥ ११.२.८ ॥
الزمن يجرّ جميع الكائنات على اختلاف أنواعها. يا خير الكورو، ليس لدى الزمن محبوب ولا مكروه.
11.2.9
यथा वायुस्तृणाग्राणि संवर्तयति सर्वशः ।
तथा कालवशं यान्ति भूतानि भरतर्षभ ॥ ११.२.९ ॥
كما تُدير الريح رؤوس الحشائش من كل جانب، كذلك تمضي الكائنات تحت سلطان الزمن، يا ثور البهاراتا.
11.2.10
एकसार्थप्रयातानां सर्वेषां तत्र गामिनाम् ।
यस्य कालः स यात्यग्रे तत्र का परिदेवना ॥ ११.२.१० ॥
من بين جميع من يسيرون معًا في قافلة واحدة، يمضي أمامًا من حان أجله. فما فائدة النواح هناك؟
11.2.11
न चाप्येतान्हतान्युद्धे राजञ्शोचितुमर्हसि ।
प्रमाणं यदि शास्त्राणि गतास्ते परमां गतिम् ॥ ११.२.११ ॥
أيها الملك، لا ينبغي لك أن تحزن على هؤلاء الذين قُتلوا في المعركة. فإن كانت الشاستر حجة، فقد بلغوا الغاية العليا.
11.2.12
सर्वे स्वाध्यायवन्तो हि सर्वे च चरितव्रताः ।
सर्वे चाभिमुखाः क्षीणास्तत्र का परिदेवना ॥ ११.२.१२ ॥
كلهم كانوا عالمين بالفيدا، وكلهم حفظوا نذورهم، وكلهم سقطوا مواجهين العدو. فما فائدة النواح هناك؟
11.2.13
अदर्शनादापतिताः पुनश्चादर्शनं गताः ।
नैते तव न तेषां त्वं तत्र का परिदेवना ॥ ११.२.१३ ॥
جاؤوا من غير المرئي ثم عادوا إلى غير المرئي. ليسوا لك، ولستَ لهم؛ فما الندب هناك؟
11.2.14
हतो हि लभते स्वर्गं जित्वा च लभते यशः ।
उभयं नो बहुगुणं नास्ति निष्फलता रणे ॥ ११.२.१४ ॥
القتيل ينال السماء، والمنتصر ينال المجد. كلاهما ذو فائدة عظيمة لنا؛ فليس في الحرب عبث.
11.2.15
तेषां कामदुघाँल्लोकानिन्द्रः सङ्कल्पयिष्यति ।
इन्द्रस्यातिथयो ह्येते भवन्ति भरतर्षभ ॥ ११.२.१५ ॥
لأجلهم سيحدد إندرا عوالم تحقق كل رغبة. يا ثور البهاراتا، هؤلاء أضياف إندرا.
11.2.16
न यज्ञैर्दक्षिणावद्भिर्न तपोभिर्न विद्यया ।
स्वर्गं यान्ति तथा मर्त्या यथा शूरा रणे हताः ॥ ११.२.१६ ॥
لا بالقرابين مع أجورها، ولا بالتقشف، ولا بالعلم يمضي الفانون إلى السماء كما يمضي الأبطال القتلى في الحرب.
11.2.17
शरीराग्निषु शूराणां जुहुवुस्ते शराहुतीः ।
हूयमानाञ्शरांश्चैव सेहुस्तेजस्विनो मिथः ॥ ११.२.१७ ॥
في نيران أجساد الأبطال قدّموا قرابين من السهام؛ وتحمّل أولئك المتوهّجون حتى السهام المقدّمة قرابين بعضهم لبعض.
11.2.18
एवं राजंस्तवाचक्षे स्वर्ग्यं पन्थानमुत्तमम् ।
न युद्धादधिकं किञ्चित्क्षत्रियस्येह विद्यते ॥ ११.२.१८ ॥
هكذا، أيها الملك، أُخبرك بالطريق الأسمى المفضي إلى السماء. ههنا، لا شيء أعظم للكشاتريا من الحرب.
11.2.19
क्षत्रियास्ते महात्मानः शूराः समितिशोभनाः ।
आशिषः परमाः प्राप्ता न शोच्याः सर्व एव हि ॥ ११.२.१९ ॥
كان أولئك الكشاتريا عظماء النفوس، أبطالاً متألقين في المعركة؛ بلغوا الغاية العليا، فلا ينبغي أن يُبكى أحد منهم.
11.2.20
आत्मानमात्मनाऽऽश्वास्य मा शुचः पुरुषर्षभ ।
नाद्य शोकाभिभूतस्त्वं कायमुत्स्रष्टुमर्हसि ॥ ११.२.२० ॥
يا ثور الرجال، عزِّ نفسك بنفسك ولا تحزن؛ لا يليق بك اليوم، وقد غلبك الحزن، أن تترك جسدك.
11.2.21
मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ।
संसारेष्वनुभूतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ॥ ११.२.२१ ॥
في دورات الوجود قد عُرف آلاف من الآباء والأمهات ومئات من الأبناء والزوجات؛ فلمن أنت، أو لمن نحن؟
11.2.22
शोकस्थानसहसाणि भयस्थानशतानि च ।
दिवसेदिवसे मूढमाविशन्ति न पण्डितम् ॥ ११.२.२२ ॥
تدخل آلاف مواطن الحزن ومئات مواطن الخوف على الأحمق يوماً بعد يوم، ولا تدخل على الحكيم.
11.2.23
न कालस्य प्रियः कश्चिन्न द्वेष्यः कुरुसत्तम ।
न मध्यस्थः क्वचित्कालः सर्वं कालः प्रकर्षति ॥ ११.२.२३ ॥
يا خير الكورو، ليس للزمن محبوب ولا مكروه؛ فالزمن لا يكون محايداً أبداً، بل يجرّ كل شيء معه.
11.2.24
कालः पचति भूतानि कालः संहरते प्रजाः ।
कालः सुप्तेषु जागर्ति कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ११.२.२४ ॥
الزمن ينضج الكائنات، والزمن يسترد الخلائق؛ وبين النائمين يبقى الزمن مستيقظاً؛ حقاً إن الزمن يصعب تجاوزه.
11.2.25
अनित्यं यौवनं रूपं जीवितं द्रव्यसञ्चयः ।
आरोग्यं प्रियसंवासो गृद्ध्येदेषु न पण्डितः ॥ ११.२.२५ ॥
الشباب والجمال والحياة وجمع الثروة والصحة والعيش مع الأحبة كلها زائلة، والحكيم لا يتعلق بها.
11.2.26
न जानपदिकं दुःखमेकः शोचितुमर्हसि ।
अप्यभावेन युज्येत तच्चास्य न निवर्तते ॥ ११.२.२६ ॥
لا ينبغي لك أن تحزن وحدك على شقاء الرعية؛ فما ارتبط بالعوز لا يرتد.
11.2.27
अशोचन्प्रतिकुर्वीत यदि पश्येत्पराक्रमम् ।
भैषज्यमेतद्दुःखस्य यदेतन्नानुचिन्तयेत् ॥ ११.२.२७ ॥
إن رأى المرء وسيلة للشجاعة فليعمل على إصلاحها دون حزن؛ فهذا دواء الألم: ألا يعود إليه بالفكر مراراً.
11.2.28
चिन्त्यमानं हि न व्येति भूयश्चापि प्रवर्धते ।
अनिष्टसम्प्रयोगाच्च विप्रयोगात्प्रियस्य च। ॥ ११.२.२८ ॥
الحزن الذي يُفكَّر فيه لا يزول، بل يعود فينمو مراراً، بالاقتران بما لا يُرغب فيه وبالفراق عن الحبيب.
11.2.29
मानुषा मानसैर्दुःखैर्युज्यन्ते येऽल्पबुद्धयः ।
नार्थो न धर्मो न सुखं यदेतदनुशोचति। ॥ ११.२.२९ ॥
الناس قليلو الفهم يقيدهم الألم النفسي؛ ولأنهم يحزنون على هذا، لا ينالون مالاً ولا دharma ولا سعادة.
11.2.30
तच्च नाप्नोति कार्यार्थं त्रिवर्गाच्चैव भ्रश्यते ।
अन्योन्यबाधनावस्थां प्राप्य वैषयिकीं नराः। ॥ ११.२.३० ॥
لا يبلغون ذلك الغرض، بل يسقطون حتى عن الأهداف الثلاثة للحياة؛ وبلوغ حال التعطيل المتبادل الناشئ عن المحسوسات، يسقط الناس هكذا.
11.2.31
असन्तुष्टाः प्रमुह्यन्ति सन्तोषं यान्ति पण्डिताः ।
प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः। ॥ ११.२.३१ ॥
يضلّ غير القانعين، أما الحكماء فينالون الرضا. فليُزل الألم النفسي بالحكمة، والألم الجسدي بالدواء.
11.2.32
एतद्विज्ञानसामर्थ्यं न बालैः समतामियात् ।
शयानं चानुशेते हि तिष्ठन्तं चानुतिष्ठति। ॥ ११.२.३२ ॥
لا يبلغ هذه القوة من الفهم الجهّال. إنها تتبع النائم فتنام، وتتبع القائم فتقوم.
11.2.33
अनुधावति धावन्तं कर्म पूर्वकृतं नरम् ।
यस्यांयस्यामवस्थायां यत्करोति शुभाशुभम्। ॥ ११.२.३३ ॥
يتبع العمل السابق الإنسانَ الساعي كما يتبعه الساعي. في أيّ حال يفعل الإنسان الخير أو الشر،
11.2.34
तस्यांतस्यामवस्थायां तत्तत्फलमवाप्नुते ।
येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः। ॥ ११.२.३४ ॥
وفي تلك الحال بعينها ينال ذلك الثمر بعينه. بأيّ جسد يعمل المرء أيّ عمل،
11.2.35
तेनतेन शरीरेण तत्फलं समुपाश्नुते ।
आत्मैव ह्यात्मनः साक्षी कृतस्यापकृतस्य च ॥ ११.२.३५ ॥
وبذلك الجسد بعينه يتمتع بذلك الثمر تمامًا. والنفس هي وحدها شاهدة على نفسها، على ما فعلته وما أسأت فعله.
11.2.36
शुभेन कर्मणा सौख्यं दुःखं पापेन कर्मणा ।
कृतं भवति सर्वत्र नाकृतं विद्यते क्वचित् ॥ ११.२.३६ ॥
بالفعل الحسن يأتي السرور، وبالفعل الآثم يأتي الألم. ما فُعل يُثمر في كل مكان، وما لم يُفعل لا يُوجد في أي مكان.
11.2.37
न हि ज्ञानविरुद्धेषु बह्वपायेषु कर्मसु ।
मूलघातिषु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विघाः ॥ ११.२.३७ ॥
لا يتعلق الحكماء أمثالكم بالأعمال المخالفة للمعرفة، الكثيرة الأضرار، المدمرة للجذور.