ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 11.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.2.1
ततोऽमृतरसैर्वाक्यैर्ह्लादयन्पुरुषर्षभम् ।
वैचित्रवीर्यं विदुरो यदुवाच निबोध तत् ॥ ११.२.१ ॥
ನಂತರ ವಿದುರನು ಅಮೃತರಸದಂತಹ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವೈಚಿತ್ರವೀರ್ಯನನ್ನು (ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು) ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳು.
11.2.2
उत्तिष्ठ राजन्किं शेषे धारयात्मानमात्मना ।
एषा वै सर्वसत्वानां लोकेश्वर परा गतिः ॥ ११.२.२ ॥
ಏಳು ರಾಜನೇ! ಏಕೆ ಮಲಗಿದ್ದೀಯೆ? ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿಕೊ. ಲೋಕೇಶ್ವರನೇ, ಇದೇ ಸರ್ವಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪರಮ ಗತಿ.
11.2.3
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ ११.२.३ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಎಲ್ಲಾ ಉನ್ನತಿಗಳು ಪತನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಂಯೋಗಗಳು ವಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಜೀವನ ಮರಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
11.2.4
यदा शूरं च भीरुं च यमः कर्षति भारत ।
तत्किं न योत्स्यन्ति हि ते क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ ११.२.४ ॥
ಭಾರತನೇ! ಯಮನು ಶೂರನನ್ನೂ ಭೀರುವನ್ನೂ ಎಳೆದೊಯ್ಯುವಾಗ, ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಯುದ್ಧ ಮಾಡದಿರುವುದು ಏಕೆ? ಕ್ಷತ್ರಿಯಶ್ರೇಷ್ಠನೇ!
11.2.5
अयुध्यमानो म्रियते युध्यमानश्च जीवति ।
कालं प्राप्य महाराज न कश्चिदतिवर्तते ॥ ११.२.५ ॥
ಹೋರಾಡದವನೂ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ; ಹೋರಾಡುವವನೂ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾರಾಜನೇ! ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಮೀರಲಾರರು.
11.2.6
अभावादीनि भूतानि भावमध्यानि भारत ।
अभावनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ॥ ११.२.६ ॥
ಭಾರತನೇ! ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಅಭಾವದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಅಭಾವದಲ್ಲಿಯೇ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶೋಕಿಸುವುದೇಕೆ?
11.2.7
न शोचन्मृतमन्वेति न शोचन्म्रियते नरः ।
एवं सांसिद्धिके लोके किमर्थमनुशोचसि ॥ ११.२.७ ॥
ದುಃಖಿಸುವುದರಿಂದ ಸತ್ತವನ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಲಾಗದು; ದುಃಖಿಸುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಸಾವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಾರ. ಈ ಲೋಕವು ಹೀಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
11.2.8
कालः कर्षति भूतानि सर्वाणि विविधान्युत ।
न कालस्य प्रियः कश्चिन्न द्वेष्यः कुरुसत्तम ॥ ११.२.८ ॥
ಕಾಲವು ವಿವಿಧ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಎಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕಾಲಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಪ್ರಿಯರಲ್ಲ, ದ್ವೇಷ್ಯರೂ ಅಲ್ಲ.
11.2.9
यथा वायुस्तृणाग्राणि संवर्तयति सर्वशः ।
तथा कालवशं यान्ति भूतानि भरतर्षभ ॥ ११.२.९ ॥
ಗಾಳಿ ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತಿಸುವಂತೆ, ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಾಲದ ವಶಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ.
11.2.10
एकसार्थप्रयातानां सर्वेषां तत्र गामिनाम् ।
यस्य कालः स यात्यग्रे तत्र का परिदेवना ॥ ११.२.१० ॥
ಒಂದೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಯಾರ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆಯೋ ಅವನು ಮೊದಲು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸಿ ಏನು ಫಲ?
11.2.11
न चाप्येतान्हतान्युद्धे राजञ्शोचितुमर्हसि ।
प्रमाणं यदि शास्त्राणि गतास्ते परमां गतिम् ॥ ११.२.११ ॥
ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದ ಇವರಿಗಾಗಿ ನೀನು ದುಃಖಿಸಬಾರದು. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೇ ಪ್ರಮಾಣವಾದರೆ, ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
11.2.12
सर्वे स्वाध्यायवन्तो हि सर्वे च चरितव्रताः ।
सर्वे चाभिमुखाः क्षीणास्तत्र का परिदेवना ॥ ११.२.१२ ॥
ಇವರೆಲ್ಲರೂ ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರು, ಎಲ್ಲರೂ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವರು, ಎಲ್ಲರೂ ಶತ್ರುವಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಬಿದ್ದವರು; ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸಿ ಏನು ಫಲ?
11.2.13
अदर्शनादापतिताः पुनश्चादर्शनं गताः ।
नैते तव न तेषां त्वं तत्र का परिदेवना ॥ ११.२.१३ ॥
ಅದರ್ಶನದಿಂದ ಬಂದವರು ಮತ್ತೆ ಅದರ್ಶನಕ್ಕೇ ಹೋದರು. ಇವರು ನಿನ್ನವರಲ್ಲ, ನೀನೂ ಇವರದಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಶೋಕಿಸುವುದೇಕೆ?
11.2.14
हतो हि लभते स्वर्गं जित्वा च लभते यशः ।
उभयं नो बहुगुणं नास्ति निष्फलता रणे ॥ ११.२.१४ ॥
ಹತನಾದವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಗೆದ್ದವನು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇವೆರಡೂ ನಮಗೆ ಬಹು ಗುಣಕರ; ರಣದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಫಲತೆ ಇಲ್ಲ.
11.2.15
तेषां कामदुघाँल्लोकानिन्द्रः सङ्कल्पयिष्यति ।
इन्द्रस्यातिथयो ह्येते भवन्ति भरतर्षभ ॥ ११.२.१५ ॥
ಅವರಿಗಾಗಿ ಇಂದ್ರನು ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಈಯುವ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸುವನು. ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಇವರು ಇಂದ್ರನ ಅತಿಥಿಗಳೇ.
11.2.16
न यज्ञैर्दक्षिणावद्भिर्न तपोभिर्न विद्यया ।
स्वर्गं यान्ति तथा मर्त्या यथा शूरा रणे हताः ॥ ११.२.१६ ॥
ಯಜ್ಞ, ದಕ್ಷಿಣೆ, ತಪಸ್ಸು, ವಿದ್ಯೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರು ರಣದಲ್ಲಿ ಹತರಾದ ಶೂರರಂತೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
11.2.17
शरीराग्निषु शूराणां जुहुवुस्ते शराहुतीः ।
हूयमानाञ्शरांश्चैव सेहुस्तेजस्विनो मिथः ॥ ११.२.१७ ॥
ಶೂರರ ದೇಹಗಳೇ ಅಗ್ನಿಗಳಾಗಿ, ಅವರು ಬಾಣಗಳನ್ನೇ ಆಹುತಿಗಳಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರು; ಆ ತೇಜಸ್ವಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೋಮವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಣಗಳನ್ನೂ ಸಹಿಸಿದರು.
11.2.18
एवं राजंस्तवाचक्षे स्वर्ग्यं पन्थानमुत्तमम् ।
न युद्धादधिकं किञ्चित्क्षत्रियस्येह विद्यते ॥ ११.२.१८ ॥
ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ನಿನಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.
11.2.19
क्षत्रियास्ते महात्मानः शूराः समितिशोभनाः ।
आशिषः परमाः प्राप्ता न शोच्याः सर्व एव हि ॥ ११.२.१९ ॥
ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮಹಾತ್ಮರು, ಶೂರರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸಿದವರು; ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಶೋಚನೀಯರಲ್ಲ.
11.2.20
आत्मानमात्मनाऽऽश्वास्य मा शुचः पुरुषर्षभ ।
नाद्य शोकाभिभूतस्त्वं कायमुत्स्रष्टुमर्हसि ॥ ११.२.२० ॥
ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ದುಃಖಿಸಬೇಡ; ಶೋಕದಿಂದ ಅಭಿಭೂತನಾಗಿ ಇಂದು ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ.
11.2.21
मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ।
संसारेष्वनुभूतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ॥ ११.२.२१ ॥
ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರು, ನೂರಾರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರು ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಯಾರು ನಿನ್ನವರು, ಅಥವಾ ನಾವು ಯಾರವರು?
11.2.22
शोकस्थानसहसाणि भयस्थानशतानि च ।
दिवसेदिवसे मूढमाविशन्ति न पण्डितम् ॥ ११.२.२२ ॥
ಸಾವಿರಾರು ಶೋಕದ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಭಯದ ಕಾರಣಗಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂಢನನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತವೆ; ಪಂಡಿತನನ್ನಲ್ಲ.
11.2.23
न कालस्य प्रियः कश्चिन्न द्वेष्यः कुरुसत्तम ।
न मध्यस्थः क्वचित्कालः सर्वं कालः प्रकर्षति ॥ ११.२.२३ ॥
ಓ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕಾಲಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಪ್ರಿಯರಲ್ಲ, ದ್ವೇಷಾರ್ಹರೂ ಅಲ್ಲ; ಕಾಲ ಎಂದೂ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಕಾಲ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
11.2.24
कालः पचति भूतानि कालः संहरते प्रजाः ।
कालः सुप्तेषु जागर्ति कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ११.२.२४ ॥
ಕಾಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪಕ್ವಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾಲ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತದೆ; ಮಲಗಿದವರ ನಡುವೆ ಕಾಲ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಷ್ಟ.
11.2.25
अनित्यं यौवनं रूपं जीवितं द्रव्यसञ्चयः ।
आरोग्यं प्रियसंवासो गृद्ध्येदेषु न पण्डितः ॥ ११.२.२५ ॥
ಯೌವನ, ರೂಪ, ಜೀವನ, ಧನಸಂಗ್ರಹ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪ್ರಿಯರೊಂದಿಗಿನ ಸಹವಾಸ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅನಿತ್ಯ. ಪಂಡಿತನು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
11.2.26
न जानपदिकं दुःखमेकः शोचितुमर्हसि ।
अप्यभावेन युज्येत तच्चास्य न निवर्तते ॥ ११.२.२६ ॥
ಜನಪದರ ದುಃಖಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಶೋಕಿಸಬಾರದು. ಅಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಅದು ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ.
11.2.27
अशोचन्प्रतिकुर्वीत यदि पश्येत्पराक्रमम् ।
भैषज्यमेतद्दुःखस्य यदेतन्नानुचिन्तयेत् ॥ ११.२.२७ ॥
ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡರೆ, ಶೋಕಿಸದೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ದುಃಖಕ್ಕೆ ಔಷಧ ಇದೇ — ಇದನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಚಿಂತಿಸದಿರುವುದು.
11.2.28
चिन्त्यमानं हि न व्येति भूयश्चापि प्रवर्धते ।
अनिष्टसम्प्रयोगाच्च विप्रयोगात्प्रियस्य च। ॥ ११.२.२८ ॥
ಚಿಂತಿಸಿದ ದುಃಖ ದೂರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅನಿಷ್ಟದ ಸಂಯೋಗದಿಂದಲೂ, ಪ್ರಿಯನ ವಿಯೋಗದಿಂದಲೂ ಅದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
11.2.29
मानुषा मानसैर्दुःखैर्युज्यन्ते येऽल्पबुद्धयः ।
नार्थो न धर्मो न सुखं यदेतदनुशोचति। ॥ ११.२.२९ ॥
ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯ ಮಾನವರು ಮಾನಸಿಕ ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನೇ ಶೋಕಿಸುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಥವೂ, ಧರ್ಮವೂ, ಸುಖವೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
11.2.30
तच्च नाप्नोति कार्यार्थं त्रिवर्गाच्चैव भ्रश्यते ।
अन्योन्यबाधनावस्थां प्राप्य वैषयिकीं नराः। ॥ ११.२.३० ॥
ಅವರು ಆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ತ್ರಿವರ್ಗದಿಂದಲೂ ಜಾರುತ್ತಾರೆ. ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಸ್ಪರ ಬಾಧೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿ ಮನುಷ್ಯರು ಹೀಗೆ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
11.2.31
असन्तुष्टाः प्रमुह्यन्ति सन्तोषं यान्ति पण्डिताः ।
प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः। ॥ ११.२.३१ ॥
ಅಸಂತುಷ್ಟರು ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಪಂಡಿತರು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ದುಃಖವನ್ನೂ, ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ದೈಹಿಕ ದುಃಖವನ್ನೂ ಹೋಗಲಾಡಿಸಬೇಕು.
11.2.32
एतद्विज्ञानसामर्थ्यं न बालैः समतामियात् ।
शयानं चानुशेते हि तिष्ठन्तं चानुतिष्ठति। ॥ ११.२.३२ ॥
ಈ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೂಢರು ಸರಿಗಟ್ಟಲಾರರು. ಮಲಗಿದವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮಲಗುತ್ತದೆ, ನಿಂತವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
11.2.33
अनुधावति धावन्तं कर्म पूर्वकृतं नरम् ।
यस्यांयस्यामवस्थायां यत्करोति शुभाशुभम्। ॥ ११.२.३३ ॥
ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವು ಓಡುವ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಓಡುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ,
11.2.34
तस्यांतस्यामवस्थायां तत्तत्फलमवाप्नुते ।
येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः। ॥ ११.२.३४ ॥
ಆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಯಾವ ಯಾವ ದೇಹದಿಂದ ಯಾರು ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ,
11.2.35
तेनतेन शरीरेण तत्फलं समुपाश्नुते ।
आत्मैव ह्यात्मनः साक्षी कृतस्यापकृतस्य च ॥ ११.२.३५ ॥
ಆ ಆ ದೇಹದಿಂದಲೇ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಆತ್ಮವೇ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
11.2.36
शुभेन कर्मणा सौख्यं दुःखं पापेन कर्मणा ।
कृतं भवति सर्वत्र नाकृतं विद्यते क्वचित् ॥ ११.२.३६ ॥
ಶುಭ ಕರ್ಮದಿಂದ ಸುಖ, ಪಾಪ ಕರ್ಮದಿಂದ ದುಃಖ. ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮಾಡದ ಕರ್ಮ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
11.2.37
न हि ज्ञानविरुद्धेषु बह्वपायेषु कर्मसु ।
मूलघातिषु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विघाः ॥ ११.२.३७ ॥
ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ, ಬಹು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತರುವ, ಮೂಲವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಂತಹ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಆಸಕ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.