ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 11.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.26.1
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गान्धारि मा च शोके मनः कृथाः ।
तवैव ह्यपराधेन कुरवो निधनं गताः ॥ ११.२६.१ ॥
ਉੱਠ, ਉੱਠ ਗਾਂਧਾਰੀ! ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਾ ਲਾ। ਤੇਰੇ ਹੀ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਕੁਰੂ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।
11.26.2
यत्त्वं पुत्रं दुरात्मानमीर्षुमत्यन्तमानिनम् ।
दुर्योधनं पुरस्कृत्य दुष्कृतं साधु मन्यसे ॥ ११.२६.२ ॥
ਤੂੰ ਦੁਰਾਤਮਾ, ਈਰਖਾਲੂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੰਕਾਰੀ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦੀ ਹੈਂ।
11.26.3
निष्ठुरं वैरपुरुषं वृद्धानां शासनातिगम् ।
कथमात्मकृतं दोषं मय्याधातुमिहेच्छसि ॥ ११.२६.३ ॥
ਨਿਰਦਈ, ਵੈਰ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?
11.26.4
मृतं वा यदि वा नष्टं योऽतीतमनुशोचति ।
दुःखेन लभते दुःखं द्वावनर्थौ प्रपद्यते ॥ ११.२६.४ ॥
ਮਰੇ ਜਾਂ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਬੀਤੇ ਲਈ ਜੋ ਸ਼ੋਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਹੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੋ ਅਨਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
11.26.5
तपोर्थीयं ब्राह्मणी धत्त गर्भं ।
गौर्वोढारं धावितारं तुरङ्गी।
शूद्रा दासं पशुपालं च वैश्या ।
वधार्थीयं त्वद्विधा राजपुत्री ॥ ११.२६.५ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਤਪ ਲਈ ਗਰਭ ਧਾਰਦੀ ਹੈ; ਗਾਂ ਭਾਰ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਘੋੜੀ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਸ਼ੂਦਰਾ ਦਾਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਕ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਵਧ ਲਈ ਗਰਭ ਧਾਰਦੀ ਹੈ।
11.26.6
तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य पुनरुक्तं वचोऽप्रियम् ।
तूष्णीं बभूव गान्धारी शोकव्याकुललोचना ॥ ११.२६.६ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਉਸ ਦੁਹਰਾਏ ਹੋਏ, ਅਪ੍ਰਿਯ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ।
11.26.7
धृतराष्ट्रस्तु राजर्षिर्निगृह्याबुद्धिजं तमः ।
पर्यपृच्छत धर्मज्ञो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ११.२६.७ ॥
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਧਰਮਜ੍ਞ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
11.26.8
जीवतां परिमाणज्ञः सैन्यानामसि पाण्डव ।
हतानां यदि जानीषे परिमाणं वदस्वं मे ॥ ११.२६.८ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜਿਊਂਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
11.26.9
दशायुतसहस्राणि सहस्राणि च विंशतिः ।
कोट्यः षष्टिश्च षट् चैव ह्यस्मिन्राजन्मृधे हताः ॥ ११.२६.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਸ ਅਯੁਤ ਹਜ਼ਾਰ, ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ, ਸੱਠ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਛੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
11.26.10
आलक्षाणां च वीराणां सहस्राणि चतुर्दश ।
दश चान्यानि राजेन्द्र शतं षष्टिश्च भारत ॥ ११.२६.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਆਲਕਸ਼ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ, ਹੋਰ ਦਸ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਸੱਠ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
11.26.11
युधिष्ठिरगतिं कां ते गताः पुरुषसत्तम ।
आचक्ष्व मे महाबाहो सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ ११.२६.११ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ? ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ; ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਰਬਗਿਆ ਹੈਂ।
11.26.12
यैर्हुतानि शरीराणि हृष्टैः परमसंयुगे ।
देवराजसमाँल्लोकान्गतास्ते सत्यविक्रमाः ॥ ११.२६.१२ ॥
ਉਸ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ।
11.26.13
ये त्वहृष्टेन मनसा मर्तव्यमिति भारत ।
युध्यमाना हताः सङ्ख्ये गन्धर्वैः सह सङ्गताः ॥ ११.२६.१३ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਬਿਨਾਂ, 'ਮਰਨਾ ਹੀ ਹੈ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲੇ।
11.26.14
ये च सङ्ग्रामभूमिष्ठा याचमानाः पराङ्मुखाः ।
शस्त्रेण निधनं प्राप्ता गतास्ते गुह्यकान्प्रति ॥ ११.२६.१४ ॥
ਜੋ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦੇ, ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਮਰੇ, ਉਹ ਗੁਹਿਆਕਾਂ ਵੱਲ ਗਏ।
11.26.15
पात्यमानाः परैर्ये तु हीयमाना निरायुधाः ।
हीनिषेवा महात्मानः परानभिमुखा रणे ॥ ११.२६.१५ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਡਿੱਗਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਘਟਦੇ, ਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਟੇ ਮਹਾਤਮਾ।
11.26.16
छिद्यमानाः शितैः शस्त्रैः क्षत्रधर्मपरायणाः ।
हतास्ते ब्रह्मसदनं गता वीराः सुवर्चसः ॥ ११.२६.१६ ॥
ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠ ਰਹਿ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਵੀਰ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਗਏ।
11.26.17
ये त्वत्र निहता राजन्नन्तरायोधनं प्रति ।
यथाकथञ्चित्पुरुषास्ते गता ह्युत्तरां गतिम् ॥ ११.२६.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਥੇ ਰਣਭੂਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੁਰਸ਼ ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ।
11.26.18
केन ज्ञानबलेनैव पुत्र पश्यसि सिद्धवत् ।
तन्मे वद महाबाहो श्रोतव्यं यदि वै मया ॥ ११.२६.१८ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਿਸ ਗਿਆਨ-ਬਲ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਿੱਧ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਜੇ ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
11.26.19
निदेशाद्भवतः पूर्वं वने विचरता मया ।
तीर्थयात्राप्रसङ्गेन सम्प्राप्तोऽयमनुग्रहः ॥ ११.२६.१९ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਿਆਂ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲੀ।
11.26.20
देवर्षिर्लोमशो दृष्टस्ततः प्राप्तोऽस्म्यनुस्मृतिम् ।
दिव्यं चक्षुरपि प्राप्तं ज्ञानयोगेन वै पुरा ॥ ११.२६.२० ॥
ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਲੋਮਸ਼ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਈ; ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਆਨਯੋਗ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦਿਬ੍ਯ ਨੇਤਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
11.26.21
ये त्वनाथा जनास्तात नाथवन्तश्च पाण्डव ।
कच्चित्तेषां शरीराणि धक्ष्यन्ति विधिपूर्वकम् ॥ ११.२६.२१ ॥
ਜੋ ਅਨਾਥ ਲੋਕ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਸਨਾਥ ਹਨ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵ, ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾੜੇ ਜਾਣਗੇ?
11.26.22
न येषां शान्तिकर्तारो न च येऽत्राहिताग्नयः ।
वयं च तेषां कुर्यामो बहुत्वात्तात कर्मणाम् ॥ ११.२६.२२ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਇੱਥੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗੇ, ਹੇ ਤਾਤ, ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਈ ਕਾਰਨ।
11.26.23
यान्सुपर्णाश्च गुध्राश्च विकर्षन्ति ततस्ततः ।
तेषां सङ्कर्षणा लोका भविष्यन्ति न संशयः ॥ ११.२६.२३ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਗਿਰਝਾਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਖਿੱਚਣਾ ਹੀ ਲੋਕ ਹੋਵੇਗਾ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਸਾ ਨਹੀਂ।
11.26.24
एवमुक्त्वा महाराज कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
आदिदेश सुधर्माणं धौम्यं सूतं च सञ्जयम् ॥ ११.२६.२४ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਏਵੇਂ ਕਹਿ ਕੇ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸੁਧਰਮਾ, ਧੌਮਯ ਅਤੇ ਸੂਤ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
11.26.25
विदुरं च महाबुद्धिं युयुत्सुं चैव कौरवम् ।
इन्द्रसेनमुखान्भृत्यान्सूतांश्चैव सहस्रशः ॥ ११.२६.२५ ॥
ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਵਿਦੁਰ, ਕੌਰਵ ਯੁਯੁਤਸੂ, ਅਤੇ ਇੰਦਰਸੇਨ ਆਦਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ (ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ).
11.26.26
भवन्तः कारयन्त्वेषां प्रेतकार्याण्यशेषतः ।
यथा नाथवतां किञ्चिच्छरीरं न विनश्यति ॥ ११.२६.२६ ॥
ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਤ-ਕਾਰਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।
11.26.27
शासनाद्धर्मराजस्य क्षत्ता सूतश्च सञ्जयः ।
सुधर्मा धौम्यसहित इन्द्रसेनादयस्तथा ॥ ११.२६.२७ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਕਸ਼ੱਤਾ (ਵਿਦੁਰ), ਸੂਤ ਸੰਜਯ, ਸੁਧਰਮਾ, ਧੌਮਯ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਇੰਦਰਸੇਨ ਆਦਿ ਵੀ (ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ).
11.26.28
चन्दनागुरुकाष्ठानि तथा कालीयकान्युत ।
घृतं तैलं च गन्धांश्च क्षौमाणि वसनानि च ॥ ११.२६.२८ ॥
ਚੰਦਨ, ਅਗਰ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ, ਕਾਲੀਯਕ, ਘਿਓ, ਤੇਲ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਵੀ (ਮੰਗਵਾਏ).
11.26.29
समाहृत्य महार्हाणि दारुणां चैव सञ्चयान् ।
रथांश्च मृदितास्तत्र नानाप्रहरणानि च ॥ ११.२६.२९ ॥
ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਉੱਥੇ ਟੁੱਟੇ ਰਥ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਵੀ (ਲਿਆ ਕੇ).
11.26.30
चिताः कृत्वा प्रयत्नेन यथामुख्यान्नराधिपान् ।
दाहयामासुरव्याग्राः शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ ११.२६.३० ॥
ਯਤਨ ਨਾਲ ਚਿਤਾਵਾਂ ਬਣਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਜੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਸਤਰ-ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾੜਿਆ.
11.26.31
दुर्योधनं च राजानं भ्रातॄंश्चास्य कर्मणा ।
शल्यं शलं च राजानं भूरिश्रवसमेव च ॥ ११.२६.३१ ॥
ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਲਯ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਲ ਅਤੇ ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ ਨੂੰ ਵੀ (ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)।
11.26.32
जयद्रथं च राजानमभिमन्युं च भारत ।
दौःशासनिं लक्ष्मणं च धृष्टकेतुं च पार्थिवम् ॥ ११.२६.३२ ॥
ਰਾਜਾ ਜਯਦ੍ਰਥ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅਭਿਮਨਿਊ, ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਨੂੰ ਵੀ (ਦਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)।
11.26.33
बृहद्वलं सोमदत्तं सृञ्जयं च महारथम् ।
राजानं क्षेमधन्वानं विराटद्रुपदौ तथा ॥ ११.२६.३३ ॥
ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ, ਸੋਮਦੱਤ, ਮਹਾਰਥੀ ਸ੍ਰਿੰਜਯ, ਰਾਜਾ ਕ੍ਸ਼ੇਮਧਨਵਾ, ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੂੰ ਵੀ (ਦਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)।
11.26.34
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
युधामन्युं च विक्रान्तमुत्तमौजसमेव च ॥ ११.२६.३४ ॥
ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬਹਾਦਰ ਯੁਧਾਮਨਿਯੁ ਅਤੇ ਉੱਤਮੌਜਾ ਨੂੰ ਵੀ (ਦਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)।
11.26.35
कौसल्यं द्रौपदेयांश्च शकुनिं चापि सौबलम् ।
अचलं वृषकं चैव भगदत्ते च पार्थिवम् ॥ ११.२६.३५ ॥
ਕੌਸਲ੍ਯ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਅਚਲ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਕ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਵੀ (ਦਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)।
11.26.36
कर्णं वैकर्तनं चैव सहपुत्रममर्षणम् ।
केकयांश्च महेष्वासांस्त्रिगर्तांश्च महारथान् ॥ ११.२६.३६ ॥
ਵਿਕਰਤਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਅਮਰਸ਼ਣ ਨੂੰ, ਕੇਕਯ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰਾਂ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਗਰਤ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ (ਦਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)।
11.26.37
घटोत्कचं राक्षसेन्द्रं बकभ्रातरमेव च ।
अलम्बुसं राक्षसेन्द्रं जलसन्धं च पार्थिवम् ॥ ११.२६.३७ ॥
ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਬਕ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸੇਂਦਰ ਅਲੰਬੁਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਜਲਸੰਧ ਨੂੰ।
11.26.38
एतांश्चान्यांस्च सुबहून्पार्थिवांश्च सहस्रशः ।
धृतधाराहुतैर्दीप्तैः पावकैः समदाहयन्। ॥ ११.२६.३८ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਬਲਦੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
11.26.39
पितृमेधाश्च केषाञ्चित्प्रावर्तन्त महात्मनाम् ।
सामभिश्चाप्यगायन्त तेऽन्वशासत चापरैः ॥ ११.२६.३९ ॥
ਕੁਝ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਪਿਤ੍ਰਮੇਧ ਸੰਸਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ; ਸਾਮ ਮੰਤਰ ਗਾਏ ਗਏ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
11.26.40
साम्नामृचां च नादेन स्त्रीणां च रुदितस्वनैः ।
कश्मलं सर्वभूतानां निशायां समपद्यत ॥ ११.२६.४० ॥
ਸਾਮ ਅਤੇ ਰਿਚਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰਲਾਪ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਛਾ ਗਈ।
11.26.41
हुताश्च तत्प्रदीप्ताश्च दीप्यमानाश्च पावकाः ।
नभसीवान्वदृश्यन्त ग्रहास्तन्वभ्रसंवृताः ॥ ११.२६.४१ ॥
ਆਹੂਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਬਲਦੀਆਂ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਤਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸੀਆਂ।
11.26.42
ये चाप्यनाथास्तत्रासन्नानादेशसमागताः ।
तांश्च सर्वान्समानीय राशीकृत्वा सहस्रशः ॥ ११.२६.४२ ॥
ਜਿਹੜੇ ਅਨਾਥ ਉੱਥੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਬਣਾ ਕੇ।
11.26.43
चित्वा दारुभिरव्यग्रैः प्रभूतैः स्नेहपाचितैः ।
दाहयामास तान्सर्वान्विदुरो राजशासनात् ॥ ११.२६.४३ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਚੀਰੀਆਂ, ਤੇਲ-ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
11.26.44
कारयित्वा क्रियास्तेषां कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य गङ्गामभिमुखोऽगमत् ॥ ११.२६.४४ ॥
ਕੁਰੂਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ।