มหาภารตะ · อัธยายะ 11.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.26.1
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गान्धारि मा च शोके मनः कृथाः ।
तवैव ह्यपराधेन कुरवो निधनं गताः ॥ ११.२६.१ ॥
จงลุกขึ้น จงลุกขึ้นเถิด คานธารี อย่าให้จิตของเจ้าจมอยู่กับความโศกเลย เพราะความผิดของเจ้าเองนั่นแหละ ชาวกุรุจึงต้องพินาศ
11.26.2
यत्त्वं पुत्रं दुरात्मानमीर्षुमत्यन्तमानिनम् ।
दुर्योधनं पुरस्कृत्य दुष्कृतं साधु मन्यसे ॥ ११.२६.२ ॥
เจ้าได้ยกทุรโยธน์ บุตรของเจ้า ผู้มีจิตชั่วร้าย ริษยา และหยิ่งยโสเกินประมาณ ขึ้นเป็นผู้นำ และจึงถือว่าการกระทำอันชั่วร้ายเป็นความดี
11.26.3
निष्ठुरं वैरपुरुषं वृद्धानां शासनातिगम् ।
कथमात्मकृतं दोषं मय्याधातुमिहेच्छसि ॥ ११.२६.३ ॥
ผู้โหดร้ายผู้มีความอาฆาต ผู้ละเมิดคำสั่งของผู้อาวุโส เหตุใดเจ้าจึงปรารถนาจะโยนความผิดที่เจ้าเองได้ก่อไว้ที่นี่ มาให้ข้าพเจ้ารับ
11.26.4
मृतं वा यदि वा नष्टं योऽतीतमनुशोचति ।
दुःखेन लभते दुःखं द्वावनर्थौ प्रपद्यते ॥ ११.२६.४ ॥
ผู้ใดเศร้าโศกถึงสิ่งที่ผ่านไปแล้ว ไม่ว่าจะตายไปแล้วหรือสูญหายไป ผู้นั้นย่อมได้รับทุกข์ด้วยความทุกข์ และต้องประสบความทุกข์สองประการ
11.26.5
तपोर्थीयं ब्राह्मणी धत्त गर्भं ।
गौर्वोढारं धावितारं तुरङ्गी।
शूद्रा दासं पशुपालं च वैश्या ।
वधार्थीयं त्वद्विधा राजपुत्री ॥ ११.२६.५ ॥
หญิงพราหมณ์ให้กำเนิดบุตรเพื่อการบำเพ็ญตบะ แม่โคให้กำเนิดสัตว์ที่ใช้ขนของ ม้าเมียให้กำเนิดสัตว์ที่วิ่งเร็ว หญิงศูทรให้กำเนิดทาส หญิงแพศย์ให้กำเนิดคนเลี้ยงสัตว์ แต่พระราชธิดาผู้เช่นเจ้าให้กำเนิดบุตรเพื่อความพินาศ
11.26.6
तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य पुनरुक्तं वचोऽप्रियम् ।
तूष्णीं बभूव गान्धारी शोकव्याकुललोचना ॥ ११.२६.६ ॥
เมื่อคานธารีได้ฟังคำที่พาสุเทพกล่าวซ้ำอีกและไม่น่าฟังนั้น นางก็นิ่งเงียบไป ดวงตาของนางสั่นไหวด้วยความโศก
11.26.7
धृतराष्ट्रस्तु राजर्षिर्निगृह्याबुद्धिजं तमः ।
पर्यपृच्छत धर्मज्ञो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ११.२६.७ ॥
ฝ่ายพระธฤตราษฎร์ ราชฤๅษีผู้รู้ธรรม ได้ข่มความมืดที่เกิดจากความโง่เขลาไว้ แล้วจึงถามพระยุธิษฐิระ ผู้เป็นราชาแห่งธรรมและผู้รู้ธรรม
11.26.8
जीवतां परिमाणज्ञः सैन्यानामसि पाण्डव ।
हतानां यदि जानीषे परिमाणं वदस्वं मे ॥ ११.२६.८ ॥
โอ้ บุตรของปาณฑุ เจ้าทราบจำนวนของกองทัพที่ยังมีชีวิตอยู่ หากเจ้าทราบจำนวนของผู้ที่ถูกฆ่าด้วย จงบอกข้าพเจ้าเถิด
11.26.9
दशायुतसहस्राणि सहस्राणि च विंशतिः ।
कोट्यः षष्टिश्च षट् चैव ह्यस्मिन्राजन्मृधे हताः ॥ ११.२६.९ ॥
โอ้ พระราชา ในสงครามครั้งนี้ มีผู้ถูกฆ่าไปหนึ่งหมื่นอายุตะคูณพันพัน กับอีกสองหมื่น หกสิบโกฏิ และอีกหกคน
11.26.10
आलक्षाणां च वीराणां सहस्राणि चतुर्दश ।
दश चान्यानि राजेन्द्र शतं षष्टिश्च भारत ॥ ११.२६.१० ॥
โอ้ จอมกษัตริย์ โอ้ พระภารตะ ในหมู่วีรชนแห่งอาลักษะ มีผู้ถูกฆ่าไปหนึ่งหมื่นสี่พัน กับอีกหนึ่งหมื่น และอีกหนึ่งร้อยหกสิบ
11.26.11
युधिष्ठिरगतिं कां ते गताः पुरुषसत्तम ।
आचक्ष्व मे महाबाहो सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ ११.२६.११ ॥
โอ้ บุรุษผู้ประเสริฐที่สุด ผู้เหล่านั้นไปสู่คติใด จงบอกข้าพเจ้าเถิด โอ้ ผู้มีแขนทรงพลัง ในความเห็นของข้าพเจ้า เจ้าเป็นผู้รู้ทุกสิ่ง
11.26.12
यैर्हुतानि शरीराणि हृष्टैः परमसंयुगे ।
देवराजसमाँल्लोकान्गतास्ते सत्यविक्रमाः ॥ ११.२६.१२ ॥
วีรชนผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริง ผู้ที่ในสงครามอันยิ่งใหญ่นั้นถวายร่างกายของตนด้วยความยินดี ได้ไปสู่โลกเทียมเท่าพระอินทร์ ราชาแห่งเทวดา
11.26.13
ये त्वहृष्टेन मनसा मर्तव्यमिति भारत ।
युध्यमाना हताः सङ्ख्ये गन्धर्वैः सह सङ्गताः ॥ ११.२६.१३ ॥
โอ้ พระภารตะ ผู้ที่ต่อสู้ด้วยจิตที่ไม่ยินดี โดยเชื่อว่าตนต้องตาย และถูกฆ่าในการรบ ได้ไปรวมอยู่กับคนธรรพ์
11.26.14
ये च सङ्ग्रामभूमिष्ठा याचमानाः पराङ्मुखाः ।
शस्त्रेण निधनं प्राप्ता गतास्ते गुह्यकान्प्रति ॥ ११.२६.१४ ॥
ผู้ที่ยืนอยู่บนสนามรบ ขอชีวิตและหันหลังให้ข้าศึก และพบความตายด้วยอาวุธ ได้ไปสู่พวกคุยหกะ
11.26.15
पात्यमानाः परैर्ये तु हीयमाना निरायुधाः ।
हीनिषेवा महात्मानः परानभिमुखा रणे ॥ ११.२६.१५ ॥
ผู้ยิ่งใหญ่ที่ถูกศัตรูฟันล้ม ลดน้อยลง และไม่มีอาวุธ แต่ยังคงยึดมั่นในความละอาย และเผชิญหน้าศัตรูในการรบ
11.26.16
छिद्यमानाः शितैः शस्त्रैः क्षत्रधर्मपरायणाः ।
हतास्ते ब्रह्मसदनं गता वीराः सुवर्चसः ॥ ११.२६.१६ ॥
วีรชนผู้เรืองรองเหล่านั้น ถูกอาวุธอันคมตัดฟัน ยึดมั่นในหน้าที่ของนักรบ ถูกฆ่าตาย ได้ไปสู่ที่อยู่ของพระพรหม
11.26.17
ये त्वत्र निहता राजन्नन्तरायोधनं प्रति ।
यथाकथञ्चित्पुरुषास्ते गता ह्युत्तरां गतिम् ॥ ११.२६.१७ ॥
โอ้ พระราชา ผู้ที่ถูกฆ่าตายที่นี่ ในท่ามกลางสนามรบ ด้วยวิธีใดก็ตาม บุรุษเหล่านั้นได้ไปสู่คติที่สูงขึ้นแล้วอย่างแน่นอน
11.26.18
केन ज्ञानबलेनैव पुत्र पश्यसि सिद्धवत् ।
तन्मे वद महाबाहो श्रोतव्यं यदि वै मया ॥ ११.२६.१८ ॥
โอ้ บุตรเอ๋ย ด้วยพลังแห่งความรู้ใด เจ้าจึงมองเห็นเหมือนดั่งสิทธาฤๅษี โอ้ ผู้มีแขนทรงพลัง จงบอกข้าพเจ้าเรื่องนั้น หากข้าพเจ้าควรจะได้ฟัง
11.26.19
निदेशाद्भवतः पूर्वं वने विचरता मया ।
तीर्थयात्राप्रसङ्गेन सम्प्राप्तोऽयमनुग्रहः ॥ ११.२६.१९ ॥
ตามคำสั่งของท่าน เมื่อก่อนข้าพเจ้าเที่ยวไปในป่า และด้วยเหตุแห่งการจาริกไปยังท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ ข้าพเจ้าจึงได้รับพระคุณนี้
11.26.20
देवर्षिर्लोमशो दृष्टस्ततः प्राप्तोऽस्म्यनुस्मृतिम् ।
दिव्यं चक्षुरपि प्राप्तं ज्ञानयोगेन वै पुरा ॥ ११.२६.२० ॥
ข้าพเจ้าได้พบเทวฤๅษีโลมศะ แล้วจึงระลึกขึ้นได้ และแต่ก่อนด้วยโยคะแห่งความรู้ ข้าพเจ้าก็ได้ทิพยจักษุมาด้วย
11.26.21
ये त्वनाथा जनास्तात नाथवन्तश्च पाण्डव ।
कच्चित्तेषां शरीराणि धक्ष्यन्ति विधिपूर्वकम् ॥ ११.२६.२१ ॥
ท่านทั้งหลาย ผู้ที่ไม่มีที่พึ่ง และผู้ที่มีที่พึ่ง ข้าแต่ปาณฑพผู้เป็นที่รัก ร่างของเขาเหล่านั้นจะถูกเผาตามพิธีหรือไม่
11.26.22
न येषां शान्तिकर्तारो न च येऽत्राहिताग्नयः ।
वयं च तेषां कुर्यामो बहुत्वात्तात कर्मणाम् ॥ ११.२६.२२ ॥
สำหรับผู้ที่ไม่มีผู้ประกอบพิธีสันติ และไม่มีผู้ดูแลไฟบูชาอยู่ที่นี่ข้าพเจ้าทั้งหลายจะประกอบพิธีให้แก่เขาเหล่านั้น ข้าแต่บิดาผู้เป็นที่รัก เพราะพิธีกรรมมีมากมาย
11.26.23
यान्सुपर्णाश्च गुध्राश्च विकर्षन्ति ततस्ततः ।
तेषां सङ्कर्षणा लोका भविष्यन्ति न संशयः ॥ ११.२६.२३ ॥
ผู้ที่นกอินทรีและแร้งลากดึงไปมาจากที่นี่ไปที่โน่น สำหรับผู้เหล่านั้น การถูกลากดึงนั้นจะเป็นโลกของเขา ไม่ต้องสงสัยเลย
11.26.24
एवमुक्त्वा महाराज कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
आदिदेश सुधर्माणं धौम्यं सूतं च सञ्जयम् ॥ ११.२६.२४ ॥
ยุธิษฐิระ พระโอรสของกุนตี กล่าวดังนี้แล้ว ข้าแต่มหาราช จึงสั่งการแก่สุธรรมา ธৌมยะ และสัญชัยผู้เป็นสารถี
11.26.25
विदुरं च महाबुद्धिं युयुत्सुं चैव कौरवम् ।
इन्द्रसेनमुखान्भृत्यान्सूतांश्चैव सहस्रशः ॥ ११.२६.२५ ॥
และแก่วิทุระผู้มีปัญญามาก แก่ยุยุตสุแห่งเการพ และแก่ข้ารับใช้และสารถีนับพันที่มีอินทรเสนะเป็นหัวหน้า
11.26.26
भवन्तः कारयन्त्वेषां प्रेतकार्याण्यशेषतः ।
यथा नाथवतां किञ्चिच्छरीरं न विनश्यति ॥ ११.२६.२६ ॥
ขอท่านทั้งหลายจงให้ประกอบพิธีศพของเขาทั้งหมดให้ครบถ้วน เพื่อว่าร่างของผู้ที่มีที่พึ่งจะไม่ถูกทำลายแม้เพียงเล็กน้อย
11.26.27
शासनाद्धर्मराजस्य क्षत्ता सूतश्च सञ्जयः ।
सुधर्मा धौम्यसहित इन्द्रसेनादयस्तथा ॥ ११.२६.२७ ॥
ตามพระบัญชาของพระธรรมราช วิทุรผู้เป็นกษัตตฤ สัญชัยผู้เป็นสารถี สุธรรมาพร้อมด้วยธৌมยะ และอินทรเสนากับผู้อื่น ๆ ก็ทำเช่นเดียวกัน
11.26.28
चन्दनागुरुकाष्ठानि तथा कालीयकान्युत ।
घृतं तैलं च गन्धांश्च क्षौमाणि वसनानि च ॥ ११.२६.२८ ॥
ไม้จันทน์และไม้อคุรุ และไม้กาลียกะด้วย เนยใสและน้ำมัน เครื่องหอม และผ้าไหมก็ถูกนำมาด้วย
11.26.29
समाहृत्य महार्हाणि दारुणां चैव सञ्चयान् ।
रथांश्च मृदितास्तत्र नानाप्रहरणानि च ॥ ११.२६.२९ ॥
เมื่อรวบรวมสิ่งของอันมีค่ามากและกองฟืนไว้แล้ว รวมทั้งรถศึกที่แตกหักและอาวุธต่างๆ ที่นั่นก็ถูกนำมาด้วย
11.26.30
चिताः कृत्वा प्रयत्नेन यथामुख्यान्नराधिपान् ।
दाहयामासुरव्याग्राः शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ ११.२६.३० ॥
เมื่อก่อกองไฟเผาศพด้วยความตั้งใจ พวกเขาก็ได้ให้เผาเจ้าผู้ปกครองมนุษย์ตามลำดับยศ ด้วยจิตมั่นคง ตามพิธีที่บัญญัติไว้ในคัมภีร์
11.26.31
दुर्योधनं च राजानं भ्रातॄंश्चास्य कर्मणा ।
शल्यं शलं च राजानं भूरिश्रवसमेव च ॥ ११.२६.३१ ॥
และพวกเขาได้เผากษัตริย์ทุรโยธน์ พี่น้องของพระองค์ กษัตริย์ศัลยะ กษัตริย์ศละ และภูริศรวัส คนละตามพิธี
11.26.32
जयद्रथं च राजानमभिमन्युं च भारत ।
दौःशासनिं लक्ष्मणं च धृष्टकेतुं च पार्थिवम् ॥ ११.२६.३२ ॥
และกษัตริย์ชยทรถ อภิมนยุ ข้าแต่ภารตะ โอรสของทุศศาสนะ ลักษมณะ และกษัตริย์ธฤษฏเกตุ
11.26.33
बृहद्वलं सोमदत्तं सृञ्जयं च महारथम् ।
राजानं क्षेमधन्वानं विराटद्रुपदौ तथा ॥ ११.२६.३३ ॥
พฤหัทพล โสมทัตต์ สฤญชยมหารถ กษัตริย์เกษมธันวัน และวิราฏกับทรุปทะด้วย
11.26.34
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
युधामन्युं च विक्रान्तमुत्तमौजसमेव च ॥ ११.२६.३४ ॥
ศิขัณฑินแห่งปาญจาละ ธฤษฏทยุมนแห่งปารษตะ ยุธามนยุผู้กล้าหาญ และอุตตมเชาชะด้วย
11.26.35
कौसल्यं द्रौपदेयांश्च शकुनिं चापि सौबलम् ।
अचलं वृषकं चैव भगदत्ते च पार्थिवम् ॥ ११.२६.३५ ॥
กษัตริย์แห่งเการลยะ โอรสของเทราปที ศกุนิโอรสของสุพละ อจละ วฤษกะ และกษัตริย์ภคทัตต์
11.26.36
कर्णं वैकर्तनं चैव सहपुत्रममर्षणम् ।
केकयांश्च महेष्वासांस्त्रिगर्तांश्च महारथान् ॥ ११.२६.३६ ॥
กรรณะบุตรของวิกรรตนะ พร้อมด้วยบุตรของเขาผู้ไม่รู้จักให้อภัย นักธนูผู้ยิ่งใหญ่แห่งเกกยะ และมหารถแห่งตริคารตะ
11.26.37
घटोत्कचं राक्षसेन्द्रं बकभ्रातरमेव च ।
अलम्बुसं राक्षसेन्द्रं जलसन्धं च पार्थिवम् ॥ ११.२६.३७ ॥
ฆโฏตกจ ราชาแห่งรากษส พี่ชายของพก และอลัมพุสะ ราชาแห่งรากษส กับกษัตริย์ชลสันธะด้วย
11.26.38
एतांश्चान्यांस्च सुबहून्पार्थिवांश्च सहस्रशः ।
धृतधाराहुतैर्दीप्तैः पावकैः समदाहयन्। ॥ ११.२६.३८ ॥
เหล่านี้และกษัตริย์อีกมากมาย นับพันคน พวกเขาได้เผาจนหมดด้วยไฟที่ลุกโชน ซึ่งได้รับเครื่องบูชาที่หลั่งเป็นสาย
11.26.39
पितृमेधाश्च केषाञ्चित्प्रावर्तन्त महात्मनाम् ।
सामभिश्चाप्यगायन्त तेऽन्वशासत चापरैः ॥ ११.२६.३९ ॥
พิธีศพของบรรดาผู้มีจิตใจสูงส่งบางท่านได้เริ่มขึ้น มีการสวดสามเวทเพลงหนึ่ง และอีกหลายคนก็ให้คำแนะนำแก่พวกเขา
11.26.40
साम्नामृचां च नादेन स्त्रीणां च रुदितस्वनैः ।
कश्मलं सर्वभूतानां निशायां समपद्यत ॥ ११.२६.४० ॥
ท่ามกลางเสียงสวดสามเวทและฤคเวท และเสียงร่ำไห้ของบรรดาสตรี ความทุกข์โศกก็บังเกิดแก่สรรพสัตว์ทั้งปวงในยามค่ำคืน
11.26.41
हुताश्च तत्प्रदीप्ताश्च दीप्यमानाश्च पावकाः ।
नभसीवान्वदृश्यन्त ग्रहास्तन्वभ्रसंवृताः ॥ ११.२६.४१ ॥
เหล่าไฟที่ถวายแล้ว ลุกโชน และเปล่งแสงอยู่ ปรากฏบนท้องฟ้าเหมือนดาวเคราะห์ที่ถูกเมฆบางปกคลุม
11.26.42
ये चाप्यनाथास्तत्रासन्नानादेशसमागताः ।
तांश्च सर्वान्समानीय राशीकृत्वा सहस्रशः ॥ ११.२६.४२ ॥
และผู้ที่ไม่มีที่พึ่งอยู่ที่นั่น ซึ่งมารวมกันจากดินแดนต่างๆ พระองค์ทรงรวบรวมทั้งหมดนั้นไว้ กองเป็นพันๆ กอง
11.26.43
चित्वा दारुभिरव्यग्रैः प्रभूतैः स्नेहपाचितैः ।
दाहयामास तान्सर्वान्विदुरो राजशासनात् ॥ ११.२६.४३ ॥
ตามพระบัญชาของพระราชา วิทุระได้ตัดฟืนจำนวนมากอย่างใจเย็น ชุบด้วยน้ำมัน แล้วเผาคนทั้งหมดนั้น
11.26.44
कारयित्वा क्रियास्तेषां कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य गङ्गामभिमुखोऽगमत् ॥ ११.२६.४४ ॥
พระยุธิษฐิระ กษัตริย์แห่งกุรุ ทรงให้ประกอบพิธีศพของเขาเหล่านั้น แล้วเสด็จไปทางแม่น้ำคงคา โดยมีท้าวธฤตราษฎร์นำหน้า