摩诃婆罗多 · 章 11.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.8.1
विदुरस्य तु तद्वाक्यं निशम्य कुरुसत्तमः ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः पपात भुवि मूर्छितः
गते भगवति व्यासे धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
किमचेष्टत विप्रर्षे तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ ११.८.१ ॥
库鲁之最者听到维杜罗的这些话后,因丧子之痛而悲恸,昏厥倒地。婆罗门中的仙人啊,请告诉我,尊者毗耶娑离去后,国王持国做了什么。
11.8.2
तं तथा पतितं भूमौ निःसंज्ञं प्रेक्ष्य बान्धवाः ।
कृष्णद्वैपायनश्चैव क्षत्ता च विदुरस्तथा
तथैव कौरवो राजा धर्मपुत्रो महामनाः ।
कृपप्रभृतयश्चैव किमकुर्वत ते त्रयः ॥ ११.८.२ ॥
看见他这样失去知觉倒在地上,亲族们、黑仙毗耶娑、管家维杜罗,同样,库鲁王、心胸宽广的法子,以及克里帕等人——那三位做了什么?
11.8.3
सञ्जयः सुहृदश्चान्ये द्वास्था ये चास्य सम्मताः ।
जलेन सुखशीतेन तालवृन्तैश्च भारत
अश्वत्थाम्नः श्रुतं कर्म शापश्चान्योन्यकारितः ।
वृत्तान्तमुत्तरं ब्रूहि यदभाषत सञ्जयः ॥ ११.८.३ ॥
Sañjaya、他的朋友,以及他所敬重的其他门卫,用清凉适口的水和棕榈叶扇——婆罗多啊,人们听说了马嘶之子的所为,以及彼此施加的诅咒。请告诉我桑耶的后续叙述。
11.8.4
पस्पर्शुश्च करैर्गात्रं वीजमानाश्च यत्नतः ।
अन्वासत चिरं कालं धृतराष्ट्रं तथाविधम्
हते दुर्योधने चैव हते सैन्ये च सर्वशः ।
सञ्जयो विगतप्रज्ञो धृतराष्ट्रमुपस्थितः ॥ ११.८.४ ॥
他们用手触摸他的身体,小心地为他扇风,长时间侍奉处于那种状态的持国王。难敌被杀、全军尽毁之后,失去智慧的桑祖雅前来拜见持国王。
11.8.5
अथ दीर्घस्य कालस्य लब्धस़ञ्ज्ञो महीपतिः ।
विललाप चिरं कालं पुत्राधिभिरभिप्लुतः
आगम्य नानादेशेभ्यो नानाजनपदेश्वराः ।
पितृलोकं गता राजन्सर्वे तव सुतैः सह ॥ ११.८.५ ॥
过了很久,国王恢复了知觉,被失去诸子的悲痛所淹没,长久地哀哭。大王啊,从各地前来的各个邦国的君主,都已与您的诸子一同前往祖先的世界了。
11.8.6
धिगस्तु खलु मानुष्यं मानुष्ये च परिग्रहम् ।
यतोमूलानि दुःखानि सम्भवन्ति पुनःपुनः
याच्यमानेन सततं तव पुत्रेण भारत ।
घातिता पृथिवी सर्वा वैरस्यान्तं विधित्सता ॥ ११.८.६ ॥
人生与对人的执著实在可耻,痛苦便一再从其根源生起。婆罗多啊,因您的儿子不断索求,那想要终结仇怨的人,竟使整个大地被摧毁。
11.8.7
मित्रनाशेऽर्थनाशे च ज्ञातिसम्बन्धिनामपि ।
प्राप्यते सुमहद्दुःखं विषाग्निप्रतिमं विभो
पुत्राणामथ पौत्राणां पितॄणां च महीपते ।
आनुपूर्व्येण सर्वेषां प्रेतकार्याणि कारय ॥ ११.८.७ ॥
啊,强大者!失去朋友、失去财富,以及失去亲属与族人时,会遭受如毒与火般的巨大痛苦。啊,大地之主,请依次为所有人举行丧葬仪式:为诸子、诸孙和诸父。
11.8.8
येन दह्यन्ति गात्राणि येन प्रज्ञा विनश्यति ।
येनाभिभूतः पुरुषो मरणं प्रतिपद्यते
तच्छ्रुत्वा वचनं घोरं सञ्जयस्य महीपतिः ।
गतासुरिव निश्चेष्टो न्यपतत्पृथिवीतले ॥ ११.८.८ ॥
使肢体焚烧、使智慧毁灭、使人被征服而走向死亡的那种东西——听到桑乍耶那可怕的话语后,这位大地之王如同失去生命一般僵直不动,倒卧于地面。
11.8.9
तदिदं मरणं प्राप्तं मया भाग्यविपर्ययात् ।
तस्यान्तं नाधिगच्छामि ऋते प्राणविमोक्षणात्
तं शयानमुपागम्य पृथिव्यां पृथिवीपतिम् ।
विदुरः सर्वधर्मज्ञ इदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.८.९ ॥
这死亡因我的命运逆转而降临到我身上;除非舍弃生命,我看不到它的终结。大地之主躺在地上,博学一切法的维杜拉走近他,说出了这些话。
11.8.10
तच्चैवाहं करिष्यामि अद्यैव द्विजसत्तम ।
इत्युक्त्वा तु महात्मानं पितरं ब्रह्मवित्तमम्
उत्तिष्ठ राजन्किं शेषे मा शुचो भरतर्षभ ।
एषा वै सर्वसत्वानां लोकेश्वर परा गतिः ॥ ११.८.१० ॥
“我今天就去做,最优秀的再生者。”他说完,便对他的父亲,这位大德、最精通梵的人说道:“起来吧,国王,你为何躺着?不要悲伤,婆罗多的雄牛。这是一切众生的最高归宿,世界之主。”
11.8.11
धृतराष्ट्रोऽभवन्मूढः स शोकं परमं गतः ।
अभूच्च तूष्णीं राजाऽसौ ध्यायमानो महीपतिः
अभावादीनि भूतानि भावमध्यानि भारत ।
अभावनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ॥ ११.८.११ ॥
持国王陷入迷惘,陷入极大的悲痛。那位大地之主沉默无言,陷入沉思。婆罗多啊,众生始于无有,中间存于有,终于无有。那么在此何须哀叹?
11.8.12
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तं पुत्रं वचनमब्रवीत्
न शोचन्मृतमन्वेति न शोचन्म्रियते नरः ।
एवं सांसिद्धिके लोके किमर्थमनुशोचसि ॥ ११.८.१२ ॥
闻其言已,主克利须那·德外帕衍那对因丧子之痛而煎熬的儿子说道:“不悲伤的人不会追随死者,不悲伤的人也不会死去。在这圆满的世界里,你为何悲伤?”
11.8.13
धृतराष्ट्र महाबाहो शृणु वक्ष्यामि पुत्रक ।
श्रुतवानसि मेधावी धर्मार्थकुशलः प्रभो
अयुध्यमानो म्रियते युध्यमानस्तु जीवति ।
कालं प्राप्य महाराज न कश्चिदतिवर्तते ॥ ११.८.१३ ॥
听着,臂力强大的持国,我的儿子。你博学多智,主公,精通法与利之事。不战者也会死,战斗者也会活。大王,时机一到,无人能够违越。
11.8.14
न तेऽस्त्यविदितं किञ्चिद्वेदितव्यं परन्तप ।
अनित्यतां हि भूतानां विजानासि न संशयः
कालः कर्षति भूतानि सर्वाणि विविधानि च ।
न कालस्य प्रियः कश्चिन्न द्वेष्यः कुरुसत्तम ॥ ११.८.१४ ॥
凡应知之事,对你无所不知,灭敌者啊。你无疑明白众生的无常。时间牵引着各种众生。俱卢之最,时间没有所爱之人,也没有所恨之人。
11.8.15
अध्रुवे जीवलोके च स्थाने वा शाश्वते सति ।
जीविते मरणान्ते च कस्माच्छोचसि पुत्रक
यथा वायुस्तृणाग्राणि संवर्तपति सर्वतः ।
तथा कालवशं यान्ति भूतानि भरतर्षभ ॥ ११.८.१५ ॥
在无常的生者世界中,即便在永恒之处,在生与死的尽头,你为何悲伤,我的儿子?正如风从四面吹动草尖,婆罗多之牛啊,众生也被时间的力量所驱使。
11.8.16
प्रत्यक्षं तव राजेन्द्र वैरस्यास्य समुद्भवः ।
पुत्रं ते कारणं कृत्वा कालयोगेन निर्मितः
एकसार्थप्रयातानां सर्वेषां तत्र गामिनाम् ।
यस्य कालः प्रयात्यग्रे तत्र का परिदेवना ॥ ११.८.१६ ॥
诸王之主啊,这场仇恨的产生就在你的眼前;以你的儿子为起因,它因时运的聚合而被造成。同行于一条道路的所有旅人之中,谁的时运走在前面,那里又何必哀叹呢?
11.8.17
अवश्यं भवितव्ये च कुरूणां सङ्क्षये नृप ।
कस्माच्छोचसि ताञ्शूरान्गतान्परमिकां गतिम्
यांश्चापि निहतान्युद्धे राजंस्त्वमनुशोचसि ।
न शोच्या हि माहत्मानः सर्वे ते त्रिदिवं गताः ॥ ११.८.१७ ॥
君王啊,库鲁族的毁灭中,必然要发生的事已经发生;那么,你又为何哀悼那些已达至上归宿的英雄?你也哀悼那些战死沙场的人,君王啊;那些大德之人都已升天,他们不值得悲伤。
11.8.18
जानता च महाबाहो विदुरेण महात्मना ।
यतितं सर्वयत्नेन शमं प्रति जनेश्वर
न यज्ञैर्दक्षिणावद्भिर्न तपोभिर्न विद्यया ।
तथा स्वर्गमुपायान्ति यथा शूरास्तनुत्यजः ॥ ११.८.१८ ॥
大臂者啊,人主啊,知晓一切的大德维杜罗,以全部努力为求和平而奋斗过;然而人们不能像那些舍弃身体的英雄那样,凭借附有布施的祭祀、苦行或学识到达天界。
11.8.19
न च दैवकृतो मार्गः शक्यो भूतेन केनचित् ।
घटताऽपि चिरं कालं नियन्तुमिति मे मतिः
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचरितव्रताः ।
सर्वे चाभिमुखाः क्षीणास्तत्र का परिदेवना ॥ ११.८.१९ ॥
无论任何生灵如何长久努力,也无法阻挡天命所定之路,这是我的看法。所有通晓吠陀的英雄、所有严守誓愿的人,都面向敌人而陨落,那又有什么可悲叹的呢?
11.8.20
देवतानां हि यत्कार्यं मया प्रत्यक्षतः श्रुतम् ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि यथा स्थैर्यं भवेत्तव
शरीराग्निषु शूराणां जुहुवुस्ते शराहुतीः ।
हूयमानाञ्शरांश्चैव सेहुरुत्तमपूरषाः ॥ ११.८.२० ॥
诸神所作之事,我亲耳所闻,我将完整地告诉你,使你的心意得以坚定。众神将箭矢作为祭品投入英雄身体的火焰中,而人中最优秀者忍受着被献祭的箭矢。
11.8.21
पुराऽहं परितो यातः सभामैन्द्रीं जितक्लमः ।
अपश्यं तत्र च सदा समवेतान्दिवौकसः
एवं राजंस्तवाचक्षे स्वर्ग्यं पन्थानमुत्तमम् ।
न युद्धादधिकं किञ्चित्क्षत्रियस्येह विद्यते ॥ ११.८.२१ ॥
往昔,我不知疲倦地四处游历,来到因陀罗的殿堂,在那里总见到天界居民聚集。大王,我这样为你指明通往天界的最佳道路:对于此世的刹帝利而言,没有什么比战斗更为崇高。
11.8.22
नारदप्रमुखांश्चापि सर्वान्देवर्षिसत्तमान् ।
तत्र चापि मया दृष्टा पृथिवी पृथिवीपते
क्षत्रियास्ते महात्मानः शूराः समितिशोभनाः ।
आशिषं परमां प्राप्ता न शोच्याः सर्व एव हि ॥ ११.८.२२ ॥
我在那里见到了那罗陀以及所有最优秀的天界仙人。主啊,我还在那里见到了那些伟大的刹帝利,他们是在战场上光彩夺目的英雄,已获得至高的福佑;他们都不值得悲伤。
11.8.23
कार्यार्थमुपसम्पन्ना देवतानां समीपतः ।
उपगम्य तदा धात्री देवानाह समागतान्
आत्मनाऽऽत्मानमाश्वास्य मा शुचः पुरुषर्षभ ।
नाद्य शोकाभिभूतस्त्वं कार्यमुत्स्नष्टुमर्हसि ॥ ११.८.२३ ॥
为了某件事而来到诸神身边的大地女神(Dhātrī)随即走近聚集的诸神,说道:人中之牛啊,你自己宽慰自己,不要悲伤。今日你不应被悲痛压倒而放弃这项使命。
11.8.24
यत्कार्यं मम युष्माभिर्ब्रह्मणः सदने तदा ।
प्रतिज्ञातं महाभागास्तच्छीघ्रं संविधीयताम् ॥ ११.८.२४ ॥
诸位大福之人啊,你们在梵天的住所所许下的那件为我完成的使命,请尽快安排落实。
11.8.25
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा विष्णुर्लोकनमस्कृतः ।
उवाच वाक्यं प्रहसन्प्रभुस्तां देवसंसदि ॥ ११.८.२५ ॥
闻其此言,为诸世界所礼敬的毗湿奴,那位主宰在诸神集会中微笑着对她说了这些话。
11.8.26
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां यस्तु ज्येष्ठः शतस्य वै ।
दुर्योधन इति ख्यातः स ते कार्यं करिष्यति ॥ ११.८.२६ ॥
在持国王的一百个儿子中,那位最年长、名为难敌(Duryodhana)的,他将完成你的使命。
11.8.27
तं च प्राप्य महीपालं कृतकृत्या भविष्यसि ।
तस्यार्थे पृथिवीपालाः कुरुक्षेत्रं समागताः ॥ ११.८.२७ ॥
得到那位大地的守护者,你将圆满完成使命。为了他,大地上的诸王已聚集在俱卢之野。
11.8.28
अन्योन्यं घातयिष्यन्ति दृढैः शस्त्रैः प्रहारिणः ।
ततस्ते भविता देवि भारस्य युधि नाशनम् ॥ ११.८.२८ ॥
他们将以坚硬的兵器相互击杀,那时,女神啊,战场上将会毁灭那重负。
11.8.29
गच्छ शीघ्रं स्वकं स्थानं लोकान्धारय शोभने ।
स एष ते सुतो राजँल्लोकसंहारकारणात् ॥ ११.८.२९ ॥
快回你自己的住处吧,美丽的女人,护持世界。大王,你的这个儿子,正是毁灭世界的原因。
11.8.30
कलेरंशः समुत्पन्नो गान्धार्या जठरे नृप ।
अमर्षी बलवाञ्शूरः क्रोधनो दुष्प्रसाधनः ॥ ११.८.३० ॥
大王啊,迦利的一部分降生于甘陀利的腹中。他不能容忍,强大,勇猛,易怒,难以平息。
11.8.31
दैवयोगात्समुत्पन्ना भ्रातरस्तस्य तादृशाः ।
शकुनिर्मातुलश्चैव कर्णश्च परमः सखा ॥ ११.८.३१ ॥
依天命,他那样的兄弟降生了,还有母舅沙恭尼,以及他最亲密的朋友迦尔纳。
11.8.32
समुत्पन्ना विनाशार्थं पृथिव्यां सहिता नृपाः ।
यादृशो जायते राजा तादृशोऽस्य जनो भवेत् ॥ ११.८.३२ ॥
为了大地的毁灭,诸王一同降生。诞生什么样的君王,他的百姓也会是什么样。
11.8.33
अधर्मो धर्मतां याति स्वामी चेद्धार्मिको भवेत् ।
स्वामिनो गुणदोषाभ्यां भृत्याः स्युर्नात्र संशयः ॥ ११.८.३३ ॥
主人若行正法,则非法也转为正法;仆从的品性取决于主人的德行与过失,此事毫无疑问。
11.8.34
दुष्टं राजानमासाद्य गतास्ते तनया नृप ।
एतमर्थं महाबाहो नारदो वेद तत्त्ववित् ॥ ११.८.३४ ॥
你的儿子们投靠了邪恶的国王,因而毁灭了,国王啊。大臂者啊,通晓真理的那罗陀知道这件事。
11.8.35
आत्मापराधात्पुत्रास्ते विनष्टाः पृथिवीपते ।
मा ताञ्शोचस्व राजेन्द्र न हि शोकेऽस्ति कारणम् ॥ ११.८.३५ ॥
你的儿子们因自己的过错而毁灭,大地之主啊。国王之王啊,不要为他们悲伤;悲伤确实没有理由。
11.8.36
न हि ते पाण्डवाः स्वल्पमपराध्यन्ति भारत ।
पुत्रास्तव दुरात्मानो यैरियं घातिता मही ॥ ११.८.३६ ॥
般度之子们对你毫无过错,婆罗多啊。是你那心怀恶念的儿子们残杀了这片大地。
11.8.37
नारदेन च भद्रं ते पूर्वमेव न संशयः ।
युधिष्ठिरस्य समितौ राजसूये निवेदितम् ॥ ११.८.३७ ॥
愿你吉祥。那罗陀早已在罗阇苏耶祭的集会上,于坚战面前宣告过此事,毫无疑问。
11.8.38
पाण्डवाः कौरवाः सर्वे समासाद्य परस्परम् ।
नभविष्यन्ति कौन्तेय यत्ते कृत्यं तदाचर ॥ ११.८.३८ ॥
贡蒂之子啊,若般度与俱卢众全都彼此相遇,便无一人存活。故你应当履行你的职责。
11.8.39
नारदस्य वचः श्रुत्वा तथाऽकुर्वत पाण्डवाः ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं देवगुह्यं सनातनम् ॥ ११.८.३९ ॥
般度之子听了那罗陀的话,便照着去做。诸神的这永恒秘密,我已全部告诉你了。
11.8.40
कथं ते शोकनाशः स्यात्प्राणेषु च दया प्रभो ।
स्नेहश्च पाण्डुपुत्रेषु ज्ञात्वा दैवकृतं विधिम् ॥ ११.८.४० ॥
主啊,既知天命所定的法则,你的忧愁如何能消散?对众生的慈悲与对般度之子的爱又如何能保持?
11.8.41
एष चार्थो महाबाहो पूर्वमेव मया श्रुतः ।
कथितो धर्मराजस्य राजसूये कुरूत्तम ॥ ११.८.४१ ॥
勇臂者啊,此事我先前已听说,并在王祭(罗阇苏耶)时告诉过法王,俱卢中最优秀的人啊。
11.8.42
यतितं धर्मपुत्रेण मया गुह्ये निवेदिते ।
अविग्रहे कौरवाणां दैवं तु बलवत्तरम् ॥ ११.८.४२ ॥
我秘密告诉他之后,法之子努力避免与俱卢族发生冲突;然而天命远比人力强大。
11.8.43
अनतिक्रमणीयो हि विधी राजन्कथञ्चन ।
कृतान्तस्य तु भूतेन स्थावरेण चरेण च ॥ ११.८.४३ ॥
王啊,天命无论如何也无法违背;死神的法令约束着一切动与不动的众生。
11.8.44
भवान्धर्मपरो यत्र बुद्धिश्रेष्ठश्च भारत ।
मुह्यते प्राणिनां ज्ञात्वा गतिं चागतिमेव च ॥ ११.८.४४ ॥
婆罗多的后裔啊,你奉行法,智慧最为殊胜;然而你已知众生的去与不去,却仍感到迷惑。
11.8.45
त्वां तु शोकेन सन्तप्तं मुह्यमानं मुहुर्मुहुः ।
ज्ञात्वा युधिष्ठिरो राजा प्राणानपि परित्यजेत् ॥ ११.८.४५ ॥
国王坚战若知你被悲痛折磨、一再昏乱,甚至会舍弃自己的性命。
11.8.46
कृपालुर्नित्यशो वीरस्तिर्यग्योनिगतेष्वपि ।
स कथं त्वयि राजेन्द्र कृपां नैव करिष्यति ॥ ११.८.४६ ॥
那位英雄总是慈悲的,甚至对生于畜生胎中的众生也怀有怜悯,王中之王啊,他又怎会不怜悯你呢?
11.8.47
मम चैव नियोगेन विधेश्चाप्यनिवर्तनाम् ।
पाण्डवानां च कारुण्यात्प्राणान्धारय भारत ॥ ११.८.४७ ॥
奉我之命,依天命之不可违,并出于对般度子的怜悯,婆罗多啊,你应当保全自己的性命。
11.8.48
एवं ते वर्तमानस्य लोके कीर्तिर्भविष्यति ।
धर्मार्थः सुमहांस्तात तप्तं स्याच्च तपश्चिरात् ॥ ११.८.४८ ॥
如此,你在世间活着,便会获得名声;亲爱的孩子,这是大法与大利,长久的苦行也将圆满。
11.8.49
पुत्रशोकं समुत्पन्नं हुताशं ज्वलितं यथा ।
प्रज्ञाम्भसा महाराज निर्वापय सदा सता ॥ ११.८.४९ ॥
丧子之痛如熊熊烈火般升起;大王啊,应当常以智慧之水,如贤者那样将它熄灭。
11.8.50
तच्छ्रुत्वा तस्य वचनं व्यासस्यामिततेजसः ।
मुहूर्तं समनुध्यायन्धृतराष्ट्रोऽभ्यभाषत ॥ ११.८.५० ॥
闻听光辉无量的毗耶娑这番话,持国王沉思片刻后开口说道。
11.8.51
महता शोकजालेन प्रणुन्नोऽस्मि द्विजोत्तम ।
नात्मानमवबुध्यामि मुह्यमानो मुहुर्मुहुः ॥ ११.८.५१ ॥
噫,再生者中最优秀的人啊,我被巨大的悲痛之网所纠缠。一次又一次陷入迷惑,我不能认清自己。
11.8.52
इदं तु वचनं श्रुत्वा तव देवनियोगजम् ।
धारयिष्याम्यहं प्राणान्यतिष्ये च न शोचितुं ॥ ११.८.५२ ॥
听了你这番出于诸神之命的话,我将保全性命,并努力不再悲伤。
11.8.53
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं व्यासः सत्यवतीसुतः ।
धृतराष्ट्रस्य राजेन्द्र तत्रैवान्तरधीयत ॥ ११.८.५३ ॥
王中之王啊,听了持国的这番话,萨提亚婆提之子毗耶娑便在那里隐没了。