Mahābhārata · Adhyāya 11.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.8.1
विदुरस्य तु तद्वाक्यं निशम्य कुरुसत्तमः ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः पपात भुवि मूर्छितः
गते भगवति व्यासे धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
किमचेष्टत विप्रर्षे तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ ११.८.१ ॥
Ao ouvir essas palavras de Vidura, o melhor dos Kurus, atormentado pela dor pelos filhos, caiu ao chão desmaiado. Ó sábio entre os brâmanes, diz-me o que fez o rei Dhṛtarāṣṭra quando o venerável Vyāsa partiu.
11.8.2
तं तथा पतितं भूमौ निःसंज्ञं प्रेक्ष्य बान्धवाः ।
कृष्णद्वैपायनश्चैव क्षत्ता च विदुरस्तथा
तथैव कौरवो राजा धर्मपुत्रो महामनाः ।
कृपप्रभृतयश्चैव किमकुर्वत ते त्रयः ॥ ११.८.२ ॥
Vendo-o assim caído ao chão, sem sentidos, seus parentes, Kṛṣṇa Dvaipāyana, o administrador Vidura, igualmente o rei Dharmaputra, de grande ânimo, e Kṛpa e os demais — o que fizeram aqueles três?
11.8.3
सञ्जयः सुहृदश्चान्ये द्वास्था ये चास्य सम्मताः ।
जलेन सुखशीतेन तालवृन्तैश्च भारत
अश्वत्थाम्नः श्रुतं कर्म शापश्चान्योन्यकारितः ।
वृत्तान्तमुत्तरं ब्रूहि यदभाषत सञ्जयः ॥ ११.८.३ ॥
Sañjaya, seus amigos e os outros porteiros que ele estimava, com água fresca e agradável e leques de folhas de palmeira — ó Bhārata, ouviu-se a ação de Aśvatthāman e a maldição que lançaram uns aos outros. Conta-me o relato seguinte que Sañjaya narrou.
11.8.4
पस्पर्शुश्च करैर्गात्रं वीजमानाश्च यत्नतः ।
अन्वासत चिरं कालं धृतराष्ट्रं तथाविधम्
हते दुर्योधने चैव हते सैन्ये च सर्वशः ।
सञ्जयो विगतप्रज्ञो धृतराष्ट्रमुपस्थितः ॥ ११.८.४ ॥
Tocavam seu corpo com as mãos e o abanavam com cuidado, e por longo tempo serviram Dhṛtarāṣṭra naquele estado. Quando Duryodhana foi morto e o exército inteiramente destruído, Sañjaya, privado de discernimento, apresentou-se a Dhṛtarāṣṭra.
11.8.5
अथ दीर्घस्य कालस्य लब्धस़ञ्ज्ञो महीपतिः ।
विललाप चिरं कालं पुत्राधिभिरभिप्लुतः
आगम्य नानादेशेभ्यो नानाजनपदेश्वराः ।
पितृलोकं गता राजन्सर्वे तव सुतैः सह ॥ ११.८.५ ॥
Então, após longo tempo, o rei recobrou os sentidos e, subjugado pela dor de seus filhos, lamentou-se por longo tempo. Ó rei, todos os senhores de muitos reinos que haviam chegado de muitas terras tinham partido para o mundo dos antepassados junto com teus filhos.
11.8.6
धिगस्तु खलु मानुष्यं मानुष्ये च परिग्रहम् ।
यतोमूलानि दुःखानि सम्भवन्ति पुनःपुनः
याच्यमानेन सततं तव पुत्रेण भारत ।
घातिता पृथिवी सर्वा वैरस्यान्तं विधित्सता ॥ ११.८.६ ॥
Vergonha, de fato, sobre a existência humana e sobre o apego aos homens, de cujas raízes brotam sofrimentos repetidamente. Ó Bhārata, quando teu filho exigia constantemente, aquele que buscava o fim da inimizade fez destruir toda a terra.
11.8.7
मित्रनाशेऽर्थनाशे च ज्ञातिसम्बन्धिनामपि ।
प्राप्यते सुमहद्दुःखं विषाग्निप्रतिमं विभो
पुत्राणामथ पौत्राणां पितॄणां च महीपते ।
आनुपूर्व्येण सर्वेषां प्रेतकार्याणि कारय ॥ ११.८.७ ॥
Ó poderoso, na perda de amigos, na perda de riquezas e também na perda de parentes e familiares, sofre-se uma enorme dor, semelhante ao veneno e ao fogo. Ó senhor da terra, faze realizar os ritos fúnebres de todos eles em ordem: dos filhos, dos netos e dos pais.
11.8.8
येन दह्यन्ति गात्राणि येन प्रज्ञा विनश्यति ।
येनाभिभूतः पुरुषो मरणं प्रतिपद्यते
तच्छ्रुत्वा वचनं घोरं सञ्जयस्य महीपतिः ।
गतासुरिव निश्चेष्टो न्यपतत्पृथिवीतले ॥ ११.८.८ ॥
Aquilo que queima os membros, aquilo que destrói o discernimento, e por que o homem dominado encontra a morte: ao ouvir aquelas palavras terríveis de Sañjaya, o senhor da terra caiu imóvel no chão, como um sem vida.
11.8.9
तदिदं मरणं प्राप्तं मया भाग्यविपर्ययात् ।
तस्यान्तं नाधिगच्छामि ऋते प्राणविमोक्षणात्
तं शयानमुपागम्य पृथिव्यां पृथिवीपतिम् ।
विदुरः सर्वधर्मज्ञ इदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.८.९ ॥
Esta morte chegou a mim por uma reviravolta do destino; não encontro seu fim senão na libertação da vida. Aproximando-se do senhor da terra que jazia no chão, Vidura, que conhece todo o dharma, pronunciou estas palavras.
11.8.10
तच्चैवाहं करिष्यामि अद्यैव द्विजसत्तम ।
इत्युक्त्वा तु महात्मानं पितरं ब्रह्मवित्तमम्
उत्तिष्ठ राजन्किं शेषे मा शुचो भरतर्षभ ।
एषा वै सर्वसत्वानां लोकेश्वर परा गतिः ॥ ११.८.१० ॥
"Farei isto hoje mesmo, o melhor dos duas vezes nascidos." Tendo dito isso, falou a seu pai, o de grande alma, o mais sábio em Brahman: "Levanta-te, rei, por que jazes? Não te aflijas, touro dos Bharatas. Este é o destino supremo de todos os seres, senhor dos mundos."
11.8.11
धृतराष्ट्रोऽभवन्मूढः स शोकं परमं गतः ।
अभूच्च तूष्णीं राजाऽसौ ध्यायमानो महीपतिः
अभावादीनि भूतानि भावमध्यानि भारत ।
अभावनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ॥ ११.८.११ ॥
Dhṛtarāṣṭra ficou perplexo e caiu em grande tristeza. Aquele rei, senhor da terra, tornou-se silencioso e absorto em pensamento. Ó Bhārata, os seres começam no não-ser, permanecem no ser no meio e terminam no não-ser. Por que então lamentar?
11.8.12
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तं पुत्रं वचनमब्रवीत्
न शोचन्मृतमन्वेति न शोचन्म्रियते नरः ।
एवं सांसिद्धिके लोके किमर्थमनुशोचसि ॥ ११.८.१२ ॥
Tendo ouvido as suas palavras, o senhor Kṛṣṇa Dvaipāyana disse estas palavras a seu filho, atormentado pelo luto do filho: "Quem não se aflige não segue os mortos, e quem não se aflige não morre. Por que te afliges neste mundo de perfeição?"
11.8.13
धृतराष्ट्र महाबाहो शृणु वक्ष्यामि पुत्रक ।
श्रुतवानसि मेधावी धर्मार्थकुशलः प्रभो
अयुध्यमानो म्रियते युध्यमानस्तु जीवति ।
कालं प्राप्य महाराज न कश्चिदतिवर्तते ॥ ११.८.१३ ॥
Ouve, Dhṛtarāṣṭra de braços poderosos, meu filho. És sábio e instruído, senhor, hábil no dharma e nos assuntos do mundo. Quem não luta também morre, e quem luta também vive. Grande rei, quando chega o tempo, ninguém o transgride.
11.8.14
न तेऽस्त्यविदितं किञ्चिद्वेदितव्यं परन्तप ।
अनित्यतां हि भूतानां विजानासि न संशयः
कालः कर्षति भूतानि सर्वाणि विविधानि च ।
न कालस्य प्रियः कश्चिन्न द्वेष्यः कुरुसत्तम ॥ ११.८.१४ ॥
Nada que deva ser conhecido te é desconhecido, abrasador de inimigos. Compreendes sem dúvida a impermanência dos seres. O tempo arrasta todos os seres de toda espécie. Melhor dos Kurus, o tempo não tem nenhum querido nem nenhum odiado.
11.8.15
अध्रुवे जीवलोके च स्थाने वा शाश्वते सति ।
जीविते मरणान्ते च कस्माच्छोचसि पुत्रक
यथा वायुस्तृणाग्राणि संवर्तपति सर्वतः ।
तथा कालवशं यान्ति भूतानि भरतर्षभ ॥ ११.८.१५ ॥
Num mundo dos vivos transitório, ou mesmo num lugar eterno, no fim da vida e da morte, por que te lamentas, meu filho? Assim como o vento agita as pontas da grama por todos os lados, assim, touro dos Bharatas, os seres vão sob o poder do tempo.
11.8.16
प्रत्यक्षं तव राजेन्द्र वैरस्यास्य समुद्भवः ।
पुत्रं ते कारणं कृत्वा कालयोगेन निर्मितः
एकसार्थप्रयातानां सर्वेषां तत्र गामिनाम् ।
यस्य कालः प्रयात्यग्रे तत्र का परिदेवना ॥ ११.८.१६ ॥
Ó senhor dos reis, o surgimento desta inimizade ocorreu diante dos teus próprios olhos; tendo teu filho como causa, foi produzida pela união do tempo. Entre todos os viajantes que seguem por uma mesma estrada, quando o tempo vai adiante para um deles, de que serve a lamentação ali?
11.8.17
अवश्यं भवितव्ये च कुरूणां सङ्क्षये नृप ।
कस्माच्छोचसि ताञ्शूरान्गतान्परमिकां गतिम्
यांश्चापि निहतान्युद्धे राजंस्त्वमनुशोचसि ।
न शोच्या हि माहत्मानः सर्वे ते त्रिदिवं गताः ॥ ११.८.१७ ॥
Ó rei, o que devia necessariamente acontecer na destruição dos Kuru aconteceu; por que então choras por aqueles heróis que partiram para a meta suprema? Choras também pelos que foram mortos em batalha, ó rei; todos esses magnânimos foram para o céu, e não são dignos de lamento.
11.8.18
जानता च महाबाहो विदुरेण महात्मना ।
यतितं सर्वयत्नेन शमं प्रति जनेश्वर
न यज्ञैर्दक्षिणावद्भिर्न तपोभिर्न विद्यया ।
तथा स्वर्गमुपायान्ति यथा शूरास्तनुत्यजः ॥ ११.८.१८ ॥
Ó poderoso de braços, senhor dos homens, o magnânimo Vidura, que tudo sabia, empenhou-se com todo esforço pela paz; mas os homens não alcançam o céu por sacrifícios com dádivas, nem por austeridades, nem pelo saber, como o alcançam os heróis que entregam seus corpos.
11.8.19
न च दैवकृतो मार्गः शक्यो भूतेन केनचित् ।
घटताऽपि चिरं कालं नियन्तुमिति मे मतिः
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचरितव्रताः ।
सर्वे चाभिमुखाः क्षीणास्तत्र का परिदेवना ॥ ११.८.१९ ॥
Nenhuma criatura, por mais tempo que se esforce, pode conter o caminho ordenado pelo destino; esta é a minha opinião. Todos os heróis versados nos Vedas, todos os que cumpriram bem os seus votos, tombaram de frente para o inimigo. Que lamento há aí?
11.8.20
देवतानां हि यत्कार्यं मया प्रत्यक्षतः श्रुतम् ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि यथा स्थैर्यं भवेत्तव
शरीराग्निषु शूराणां जुहुवुस्ते शराहुतीः ।
हूयमानाञ्शरांश्चैव सेहुरुत्तमपूरषाः ॥ ११.८.२० ॥
O que os deuses fazem, eu ouvi diretamente; contar-te-ei tudo, para que a tua mente se firme. Nos fogos dos corpos dos heróis, os deuses derramaram oblações de flechas, e os melhores dos homens suportaram as flechas enquanto eram oferecidas.
11.8.21
पुराऽहं परितो यातः सभामैन्द्रीं जितक्लमः ।
अपश्यं तत्र च सदा समवेतान्दिवौकसः
एवं राजंस्तवाचक्षे स्वर्ग्यं पन्थानमुत्तमम् ।
न युद्धादधिकं किञ्चित्क्षत्रियस्येह विद्यते ॥ ११.८.२१ ॥
Outrora, livre de cansaço, percorri toda parte e cheguei à sala de assembleia de Indra, e ali vi sempre reunidos os moradores do céu. Ó rei, assim te declaro o melhor caminho que conduz ao céu: para o kṣatriya, nesta vida, nada há maior que a batalha.
11.8.22
नारदप्रमुखांश्चापि सर्वान्देवर्षिसत्तमान् ।
तत्र चापि मया दृष्टा पृथिवी पृथिवीपते
क्षत्रियास्ते महात्मानः शूराः समितिशोभनाः ।
आशिषं परमां प्राप्ता न शोच्याः सर्व एव हि ॥ ११.८.२२ ॥
Ali vi Nārada e todos os melhores dos sábios divinos. Ó senhor da terra, ali também vi os kṣatriyas magnânimos, heróis adornados na batalha, que alcançaram a bênção suprema; nenhum deles deve ser lamentado.
11.8.23
कार्यार्थमुपसम्पन्ना देवतानां समीपतः ।
उपगम्य तदा धात्री देवानाह समागतान्
आत्मनाऽऽत्मानमाश्वास्य मा शुचः पुरुषर्षभ ।
नाद्य शोकाभिभूतस्त्वं कार्यमुत्स्नष्टुमर्हसि ॥ ११.८.२३ ॥
Dhātrī, a terra, que se aproximara dos deuses por uma tarefa, então se dirigiu aos deuses reunidos e disse: Ó touro entre os homens, consola-te a ti mesmo; não te aflijas. Hoje não deves, dominado pela dor, abandonar a tarefa.
11.8.24
यत्कार्यं मम युष्माभिर्ब्रह्मणः सदने तदा ।
प्रतिज्ञातं महाभागास्तच्छीघ्रं संविधीयताम् ॥ ११.८.२४ ॥
Ó bem-aventurados, a tarefa que então me prometestes na morada de Brahmā, que seja logo realizada.
11.8.25
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा विष्णुर्लोकनमस्कृतः ।
उवाच वाक्यं प्रहसन्प्रभुस्तां देवसंसदि ॥ ११.८.२५ ॥
Ao ouvir suas palavras, Viṣṇu, reverenciado pelos mundos, aquele senhor, sorrindo, disse-lhe estas palavras na assembleia dos deuses.
11.8.26
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां यस्तु ज्येष्ठः शतस्य वै ।
दुर्योधन इति ख्यातः स ते कार्यं करिष्यति ॥ ११.८.२६ ॥
Aquele que é o mais velho dos cem filhos de Dhṛtarāṣṭra, conhecido pelo nome de Duryodhana, esse cumprirá a tua tarefa.
11.8.27
तं च प्राप्य महीपालं कृतकृत्या भविष्यसि ।
तस्यार्थे पृथिवीपालाः कुरुक्षेत्रं समागताः ॥ ११.८.२७ ॥
Ao obter esse protetor da terra, estarás realizada. Por causa dele, os reis da terra reuniram-se em Kurukṣetra.
11.8.28
अन्योन्यं घातयिष्यन्ति दृढैः शस्त्रैः प्रहारिणः ।
ततस्ते भविता देवि भारस्य युधि नाशनम् ॥ ११.८.२८ ॥
Eles se matarão uns aos outros com armas firmes, e então, ó deusa, haverá na batalha a destruição daquele fardo.
11.8.29
गच्छ शीघ्रं स्वकं स्थानं लोकान्धारय शोभने ।
स एष ते सुतो राजँल्लोकसंहारकारणात् ॥ ११.८.२९ ॥
Vai depressa ao teu lugar, ó radiante, e sustenta os mundos. Este teu filho, ó rei, é a causa da destruição dos mundos.
11.8.30
कलेरंशः समुत्पन्नो गान्धार्या जठरे नृप ।
अमर्षी बलवाञ्शूरः क्रोधनो दुष्प्रसाधनः ॥ ११.८.३० ॥
Ó rei, uma porção de Kali nasceu no ventre de Gāndhārī. Ele é intolerante, forte, heroico, iracundo e difícil de apaziguar.
11.8.31
दैवयोगात्समुत्पन्ना भ्रातरस्तस्य तादृशाः ।
शकुनिर्मातुलश्चैव कर्णश्च परमः सखा ॥ ११.८.३१ ॥
Por desígnio divino nasceram seus irmãos dessa espécie, e seu tio materno Śakuni, e Karṇa, seu amigo supremo.
11.8.32
समुत्पन्ना विनाशार्थं पृथिव्यां सहिता नृपाः ।
यादृशो जायते राजा तादृशोऽस्य जनो भवेत् ॥ ११.८.३२ ॥
Para a destruição da terra, reis nasceram juntos. Tal como nasce o rei, tal também será o seu povo.
11.8.33
अधर्मो धर्मतां याति स्वामी चेद्धार्मिको भवेत् ।
स्वामिनो गुणदोषाभ्यां भृत्याः स्युर्नात्र संशयः ॥ ११.८.३३ ॥
Se o senhor for justo, até a injustiça se torna justiça; os servos recebem seu caráter das virtudes e falhas do seu senhor. Não há dúvida disso.
11.8.34
दुष्टं राजानमासाद्य गतास्ते तनया नृप ।
एतमर्थं महाबाहो नारदो वेद तत्त्ववित् ॥ ११.८.३४ ॥
Ao se entregarem a um rei perverso, teus filhos pereceram, ó rei. Ó de braços poderosos, Nārada, conhecedor da verdade, sabia disto.
11.8.35
आत्मापराधात्पुत्रास्ते विनष्टाः पृथिवीपते ।
मा ताञ्शोचस्व राजेन्द्र न हि शोकेऽस्ति कारणम् ॥ ११.८.३५ ॥
Teus filhos pereceram por culpa própria, ó senhor da terra. Não os lamentes, ó rei dos reis; de fato não há causa para o pesar.
11.8.36
न हि ते पाण्डवाः स्वल्पमपराध्यन्ति भारत ।
पुत्रास्तव दुरात्मानो यैरियं घातिता मही ॥ ११.८.३६ ॥
Os Pāṇḍavas não cometeram a menor falta, ó Bhārata. Foram teus filhos de mente perversa que devastaram esta terra.
11.8.37
नारदेन च भद्रं ते पूर्वमेव न संशयः ।
युधिष्ठिरस्य समितौ राजसूये निवेदितम् ॥ ११.८.३७ ॥
Que a boa fortuna esteja contigo. Nārada já o havia declarado antes, na assembleia de Yudhiṣṭhira durante o sacrifício Rājasūya; não há dúvida.
11.8.38
पाण्डवाः कौरवाः सर्वे समासाद्य परस्परम् ।
नभविष्यन्ति कौन्तेय यत्ते कृत्यं तदाचर ॥ ११.८.३८ ॥
Ó filho de Kuntī, se os Pāṇḍavas e os Kauravas se encontrarem todos uns com os outros, ninguém sobreviverá. Cumpre, pois, o teu dever.
11.8.39
नारदस्य वचः श्रुत्वा तथाऽकुर्वत पाण्डवाः ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं देवगुह्यं सनातनम् ॥ ११.८.३९ ॥
Tendo ouvido as palavras de Nārada, os Pāṇḍavas agiram em conformidade. Tudo isto foi-te contado, o segredo eterno dos deuses.
11.8.40
कथं ते शोकनाशः स्यात्प्राणेषु च दया प्रभो ।
स्नेहश्च पाण्डुपुत्रेषु ज्ञात्वा दैवकृतं विधिम् ॥ ११.८.४० ॥
Ó senhor, como poderia o teu sofrimento cessar, e como poderiam permanecer a compaixão pelos seres vivos e a afeição pelos filhos de Pāṇḍu, depois de conheceres o decreto feito pelo destino?
11.8.41
एष चार्थो महाबाहो पूर्वमेव मया श्रुतः ।
कथितो धर्मराजस्य राजसूये कुरूत्तम ॥ ११.८.४१ ॥
Ó de braços poderosos, eu já tinha ouvido este assunto antes, e o expus ao rei do dharma no sacrifício Rājasūya, ó melhor dos Kurus.
11.8.42
यतितं धर्मपुत्रेण मया गुह्ये निवेदिते ।
अविग्रहे कौरवाणां दैवं तु बलवत्तरम् ॥ ११.८.४२ ॥
Quando lhe revelei em segredo, o filho do dharma esforçou-se por evitar o conflito com os Kauravas; mas o destino é muito mais forte.
11.8.43
अनतिक्रमणीयो हि विधी राजन्कथञ्चन ।
कृतान्तस्य तु भूतेन स्थावरेण चरेण च ॥ ११.८.४३ ॥
Ó rei, o decreto não pode ser transgredido de forma alguma; o decreto da Morte prende tanto os seres imóveis como os móveis.
11.8.44
भवान्धर्मपरो यत्र बुद्धिश्रेष्ठश्च भारत ।
मुह्यते प्राणिनां ज्ञात्वा गतिं चागतिमेव च ॥ ११.८.४४ ॥
Ó descendente de Bharata, tu és devoto do dharma e o melhor em inteligência; contudo, estás desconcertado, embora conheças o curso e o não-curso dos seres vivos.
11.8.45
त्वां तु शोकेन सन्तप्तं मुह्यमानं मुहुर्मुहुः ।
ज्ञात्वा युधिष्ठिरो राजा प्राणानपि परित्यजेत् ॥ ११.८.४५ ॥
Ao saber que estás atormentado pela dor e perturbado repetidas vezes, o rei Yudhiṣṭhira abriria mão até da própria vida.
11.8.46
कृपालुर्नित्यशो वीरस्तिर्यग्योनिगतेष्वपि ।
स कथं त्वयि राजेन्द्र कृपां नैव करिष्यति ॥ ११.८.४६ ॥
Aquele herói, sempre compassivo até com as criaturas nascidas em ventres animais, como não teria compaixão de ti, ó rei dos reis?
11.8.47
मम चैव नियोगेन विधेश्चाप्यनिवर्तनाम् ।
पाण्डवानां च कारुण्यात्प्राणान्धारय भारत ॥ ११.८.४७ ॥
Por meu mandado e pelo decreto inevitável do destino, e por compaixão pelos Pāṇḍavas, ó Bhārata, sustenta a tua vida.
11.8.48
एवं ते वर्तमानस्य लोके कीर्तिर्भविष्यति ।
धर्मार्थः सुमहांस्तात तप्तं स्याच्च तपश्चिरात् ॥ ११.८.४८ ॥
Assim, vivendo no mundo, alcançarás a fama; querido filho, este é um grande dharma e propósito, e a longa austeridade será cumprida.
11.8.49
पुत्रशोकं समुत्पन्नं हुताशं ज्वलितं यथा ।
प्रज्ञाम्भसा महाराज निर्वापय सदा सता ॥ ११.८.४९ ॥
O pesar pelo filho surgiu como um fogo ardente; grande rei, apaga-o sempre com a água da sabedoria, como fazem os sábios.
11.8.50
तच्छ्रुत्वा तस्य वचनं व्यासस्यामिततेजसः ।
मुहूर्तं समनुध्यायन्धृतराष्ट्रोऽभ्यभाषत ॥ ११.८.५० ॥
Tendo ouvido aquelas palavras de Vyāsa, de esplendor incomensurável, Dhṛtarāṣṭra refletiu por um momento e então falou.
11.8.51
महता शोकजालेन प्रणुन्नोऽस्मि द्विजोत्तम ।
नात्मानमवबुध्यामि मुह्यमानो मुहुर्मुहुः ॥ ११.८.५१ ॥
Ó melhor dos duas vezes nascidos, sou arrastado por uma grande rede de tristeza. Confuso repetidas vezes, não me reconheço a mim mesmo.
11.8.52
इदं तु वचनं श्रुत्वा तव देवनियोगजम् ।
धारयिष्याम्यहं प्राणान्यतिष्ये च न शोचितुं ॥ ११.८.५२ ॥
Tendo ouvido esta tua palavra, nascida do mandato dos deuses, sustentarei a minha vida e me esforçarei por não lamentar.
11.8.53
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं व्यासः सत्यवतीसुतः ।
धृतराष्ट्रस्य राजेन्द्र तत्रैवान्तरधीयत ॥ ११.८.५३ ॥
Ó senhor dos reis, tendo ouvido estas palavras de Dhṛtarāṣṭra, Vyāsa, filho de Satyavatī, desapareceu ali mesmo.