Mahābhārata · Adhyāya 12.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.107.1
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप ।
धर्मवृत्तं च वित्तं च वृत्त्युपायाः फलानि च ॥ १२.१०७.१ ॥
¡Oh, abrasador de enemigos! La conducta conforme al dharma de brahmanes, kṣatriyas, vaiśyas y śūdras, la riqueza, los medios de subsistencia y también sus frutos.
12.107.2
राज्ञां वृत्तं च कोशं च कोशसंचयनं जयः ।
अमात्यगुणवृत्तिश्च प्रकृतीनां च वर्धनम् ॥ १२.१०७.२ ॥
La conducta de los reyes, el tesoro, la acumulación del tesoro, la victoria, las cualidades y la conducta de los ministros, y el crecimiento de los súbditos.
12.107.3
षाङ्गुण्यगुणकल्पश्च सेनानीतिस्तथैव च ।
दुष्टस्य च परिज्ञानमदुष्टस्य च लक्षणम् ॥ १२.१०७.३ ॥
La disposición de las seis medidas de política, la política sobre el ejército, el pleno conocimiento del malvado y las señales del bueno.
12.107.4
समहीनाधिकानां च यथावल्लक्षणं च यत् ।
मध्यमस्य च तुष्ट्यर्थं यथा स्थेयं विवर्धता ॥ १२.१०७.४ ॥
Las señales correctas de iguales, inferiores y superiores, y cómo debe mantenerse firme quien desea prosperar para contentar al intermedio.
12.107.5
क्षीणग्रहणवृत्तिश्च यथा धर्मं प्रकीर्तितम् ।
लघुनाऽदेशरूपेण ग्रन्थयोगेन भारत ॥ १२.१०७.५ ॥
La conducta de aceptar lo que está disminuido, tal como se ha proclamado como dharma; oh Bhārata, brevemente, en una forma no ligada a lugar, por la conexión de los textos.
12.107.6
विजिगीषोस्तथा वृत्तमुक्तं चैव तथैव ते ।
गणानां वृत्तिमिच्छामि श्रोतुं मतिमतां वर ॥ १२.१०७.६ ॥
Has relatado la conducta del que busca la conquista, y así también. Oh, el mejor de los sabios, deseo oír la conducta de las asambleas (las repúblicas).
12.107.7
यथा गणाः प्रवर्धन्ते न भिद्यन्ते च भारत ।
अरींश्च विजिगीषन्ते सुहृदः प्राप्नुवन्ति च ॥ १२.१०७.७ ॥
Oh Bhārata, ¿cómo prosperan las asambleas y no se dividen, cómo buscan vencer a sus enemigos y cómo obtienen aliados?
12.107.8
भेदमूलो विनाशो हि गणानामुपलक्षये ।
मन्त्रसंवरणं दुःखं बहूनामिति मे मतिः ॥ १२.१०७.८ ॥
Veo que la ruina de las asambleas tiene su raíz en la división; para muchos es difícil guardar en secreto el consejo: tal es mi opinión.
12.107.9
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं निखिलेन परंतप ।
यथा च ते न भिद्येरंस्तच्च मे वद भारत ॥ १२.१०७.९ ॥
Oh abrasador de enemigos, deseo escuchar esto por completo: cómo no se dividirían. Dímelo, oh Bhārata.
12.107.10
गणानां च कुलानां च राज्ञां भरतसत्तम ।
वैरसंदीपनावेतौ लोभामर्षौ नराधिप ॥ १२.१०७.१० ॥
Oh mejor de los Bharatas, estos dos encienden la enemistad entre asambleas, linajes y reyes: la codicia y el rencor, oh señor de los hombres.
12.107.11
लोभमेको हि वृणुते ततोऽमर्षमनन्तरम् ।
ततो ह्यमर्षसंयुक्तावन्योन्यजनिताशयौ ॥ १२.१०७.११ ॥
Uno primero abraza la codicia, y después el rencor; luego, unidos al rencor, ambos ánimos nacen, cada uno engendrado por el otro.
12.107.12
चारमन्त्रबलादानैः सामदानविभेदनैः ।
क्षयव्ययभयोपायैः प्रकर्षन्तीतरेतरम् ॥ १२.१०७.१२ ॥
Mediante espías, la fuerza del consejo, los dones, los medios de conciliación, el reparto, y mediante la pérdida, el gasto y el miedo, se arrastran unos a otros.
12.107.13
तत्रादानेन भिद्यन्ते गणाः संघातवृत्तयः ।
भिन्ना विमनसः सर्वे गच्छन्त्यरिवशं भयात् ॥ १२.१०७.१३ ॥
Allí, por soborno, las asambleas que viven por la unión se dividen. Divididas y desanimadas, todas caen bajo el poder de sus enemigos por miedo.
12.107.14
भेदे गणा विनश्युर्हि भिन्नास्तु सुजयाः परैः ।
तस्मात्संघातयोगेन प्रयतेरन्गणाः सदा ॥ १२.१०७.१४ ॥
En la división perecen las asambleas, pues los divididos son fácilmente vencidos por los enemigos. Por eso las asambleas deben esforzarse siempre por la fuerza de la unión.
12.107.15
अर्थाश्चैवाधिगम्यन्ते संघातबलपौरुषैः ।
ब्राह्माश्च मैत्रीं कुर्वन्ति तेषु संघातवृत्तिषु ॥ १२.१०७.१५ ॥
Los fines se alcanzan con la fuerza y el esfuerzo viril de la unión, y también los brahmanes hacen amistad con quienes viven por la unión.
12.107.16
ज्ञानवृद्धाः प्रशंसन्ति शुश्रूषन्तः परस्परम् ।
विनिवृत्ताभिसंधानाः सुखमेधन्ति सर्वशः ॥ १२.१०७.१६ ॥
Los ancianos sabios los alaban, sirviéndose mutuamente; abandonadas las intrigas, prosperan felizmente en todo.
12.107.17
धर्मिष्ठान्व्यवहारांश्च स्थापयन्तश्च शास्त्रतः ।
यथावत्प्रतिपश्यन्तो विवर्धन्ते गणोत्तमाः ॥ १२.१०७.१७ ॥
Estableciendo tratos conformes al dharma según los śāstras y examinándolos debidamente, las mejores asambleas prosperan.
12.107.18
पुत्रान्भ्रातृन्निगृह्णन्तो विनयन्तश्च तान्सदा ।
विनीतांश्च प्रगृह्णन्तो विवर्धन्ते गणोत्तमाः ॥ १२.१०७.१८ ॥
Refrenando a sus hijos y hermanos, instruyéndolos siempre en la disciplina y honrando a los disciplinados, las mejores asambleas prosperan.
12.107.19
चारमन्त्रविधानेषु कोशसंनिचयेषु च ।
नित्ययुक्ता महाबाहो वर्धन्ते सर्वतो गणाः ॥ १२.१०७.१९ ॥
Oh, de brazos poderosos, las asambleas que siempre se ocupan de las disposiciones de espías y consejo, y de la acumulación del tesoro, crecen por todas partes.
12.107.20
प्राज्ञांश्चारान्महोत्साहान्कर्मसु स्थिरपौरुषान् ।
मानयन्तः सदा युक्ता विवर्धन्ते गणा नृप ॥ १२.१०७.२० ॥
Oh rey, las asambleas que siempre honran a los espías sabios, de gran energía y viril firmeza en sus asuntos, y permanecen ocupadas en ello, prosperan.
12.107.21
द्रव्यवन्तश्च शूराश्च शस्त्रज्ञाः शास्त्रपारगाः ।
कृच्छ्रास्वापत्सु संमूढान्गणाः संतारयन्ति ते ॥ १२.१०७.२१ ॥
Los que son ricos, valientes, diestros en las armas y versados en las ciencias sacan a salvo a las asambleas confundidas en duras adversidades y calamidades.
12.107.22
क्रोधो भेदो भयं दण्डः कर्षणं निग्रहो वधः ।
नयत्यरिवशं सद्यो गणान्भरतसत्तम ॥ १२.१०७.२२ ॥
Oh mejor de los Bharatas, la ira, la división, el temor, el castigo, la coacción, la restricción y la muerte llevan de inmediato a las asambleas bajo el poder del enemigo.
12.107.23
तस्मान्मानयितव्यास्ते गणमुख्याः प्रधानतः ।
लोकयात्रा समायत्ता भूयसी तेषु पार्थिव ॥ १२.१०७.२३ ॥
Por tanto, a esos jefes de las asambleas hay que honrarlos sobre todo, pues, oh rey, la marcha del mundo depende en gran medida de ellos.
12.107.24
मन्त्रगुप्तिः प्रधानेषु चारश्चामित्रकर्शण ।
न गणाः कृत्स्नशो मन्त्रं श्रोतुमर्हन्ति भारत ॥ १२.१०७.२४ ॥
Secreto del consejo entre los dirigentes y espionaje, oh vencedor de enemigos; las asambleas no son dignas de escuchar el consejo íntegro, oh Bhārata.
12.107.25
गणमुख्यैस्तु संभूय कार्यं गणहितं मिथः ॥ १२.१०७.२५ ॥
Los jefes de las asambleas, reunidos, deben llevar a cabo lo que beneficia a la asamblea, deliberando entre sí.
12.107.26
पृथग्गणस्य भिन्नस्य विततस्य ततोऽन्यथा ।
अर्थाः प्रत्यवसीदन्ति तथाऽनर्था भवन्ति व ॥ १२.१०७.२६ ॥
Para una asamblea separada, dividida o dispersa ocurre lo contrario: sus fines se hunden y las desgracias se producen de igual modo.
12.107.27
तेषामन्योन्यभिन्नानां स्वशक्तिमनुतिष्ठताम् ।
निग्रहः पण्डितैः कार्यः क्षिप्रमेव प्रधानतः ॥ १२.१०७.२७ ॥
A quienes están divididos entre sí y ejercen su propia fuerza, los sabios deben reprimirlos con prontitud y sobre todo.
12.107.28
कुलेषु कलहा जाताः कुलवृद्धैरुपेक्षिताः ।
गोत्रस्य नाशं कुर्वन्ति गणभेदस्य कारकम् ॥ १२.१०७.२८ ॥
Las disputas que surgen en las familias, si son ignoradas por los ancianos del linaje, causan la ruina del clan y se convierten en causa de la división de la asamblea.
12.107.29
आभ्यन्तरं भयं रक्ष्यमसारं बाह्यतो भयम् ।
आभ्यन्तरं भयं राजन्सद्यो मूलानि कृन्तति ॥ १२.१०७.२९ ॥
El peligro interno debe guardarse; el peligro externo carece de sustancia. Oh rey, el peligro interno corta de inmediato las raíces.
12.107.30
अकस्मात्क्रोधमोहाभ्यां लोभाद्वाऽपि स्वभावजात् ।
अन्योन्यं नाभिभाषन्ते तत्पराभवलक्षणम् ॥ १२.१०७.३० ॥
Cuando, de repente por ira y ofuscación, o por codicia, o nacido de la propia naturaleza, no se hablan entre sí, ese es el signo de la derrota.
12.107.31
जात्या च सदृशाः सर्वे कुलेन सदृशास्तथ ।
न चोद्योगेन बुद्ध्या वा रूपद्रव्येण वा पुनः ॥ १२.१०७.३१ ॥
Todos son iguales por nacimiento y por linaje, pero por el esfuerzo, el intelecto, la belleza o la riqueza no son iguales de nuevo.
12.107.32
भेदाच्चैव प्रदानाच्च नाम्यन्ते रिपुभिर्गणाः ।
तस्मात्संघातमेवाहुर्गणानां शरणं महत् ॥ १२.१०७.३२ ॥
Por la división y por el soborno, las asambleas son doblegadas por los enemigos; por eso dicen que la unión es el gran refugio de las asambleas.