มหาภารตะ · อัธยายะ 12.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.107.1
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप ।
धर्मवृत्तं च वित्तं च वृत्त्युपायाः फलानि च ॥ १२.१०७.१ ॥
โอ้ผู้ปราบปรปักษ์ วัตรแห่งธรรมของพราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร ทรัพย์สมบัติ วิธีการทำมาหากิน และผลที่ได้จากสิ่งเหล่านั้นด้วย
12.107.2
राज्ञां वृत्तं च कोशं च कोशसंचयनं जयः ।
अमात्यगुणवृत्तिश्च प्रकृतीनां च वर्धनम् ॥ १२.१०७.२ ॥
วัตรของพระราชา คลังหลวง การสะสมคลังหลวง ชัยชนะ คุณสมบัติและวัตรของอำมาตย์ และการเพิ่มพูนของราษฎร
12.107.3
षाङ्गुण्यगुणकल्पश्च सेनानीतिस्तथैव च ।
दुष्टस्य च परिज्ञानमदुष्टस्य च लक्षणम् ॥ १२.१०७.३ ॥
การจัดวางอุบายทั้งหกแห่งนโยบาย นโยบายด้านกองทัพ ความรู้ที่แจ่มแจ้งเกี่ยวกับคนชั่ว และลักษณะของคนดี
12.107.4
समहीनाधिकानां च यथावल्लक्षणं च यत् ।
मध्यमस्य च तुष्ट्यर्थं यथा स्थेयं विवर्धता ॥ १२.१०७.४ ॥
ลักษณะที่ถูกต้องของผู้เสมอกัน ผู้ต่ำกว่า และผู้สูงกว่า และผู้ที่ปรารถนาความเจริญควรตั้งตนอย่างไรเพื่อให้ผู้อยู่ตรงกลางพอใจ
12.107.5
क्षीणग्रहणवृत्तिश्च यथा धर्मं प्रकीर्तितम् ।
लघुनाऽदेशरूपेण ग्रन्थयोगेन भारत ॥ १२.१०७.५ ॥
วัตรของการรับสิ่งที่ลดน้อยลง ดังที่ประกาศไว้ว่าเป็นธรรม โอ้ภารตะ โดยย่อ ในรูปแบบที่ไม่ผูกติดสถานที่ ด้วยการเชื่อมโยงของคัมภีร์ทั้งหลาย
12.107.6
विजिगीषोस्तथा वृत्तमुक्तं चैव तथैव ते ।
गणानां वृत्तिमिच्छामि श्रोतुं मतिमतां वर ॥ १२.१०७.६ ॥
ท่านได้กล่าววัตรของผู้มุ่งชัยชนะไปแล้ว และก็เช่นนั้นเอง โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีปัญญา ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังวัตรของคณะ (สาธารณรัฐ)
12.107.7
यथा गणाः प्रवर्धन्ते न भिद्यन्ते च भारत ।
अरींश्च विजिगीषन्ते सुहृदः प्राप्नुवन्ति च ॥ १२.१०७.७ ॥
โอ้ภารตะ คณะทั้งหลายเจริญขึ้นและไม่แตกแยกกันได้อย่างไร และพวกเขาแสวงหาชัยเหนือศัตรูและได้มาซึ่งมิตรสหายอย่างไร
12.107.8
भेदमूलो विनाशो हि गणानामुपलक्षये ।
मन्त्रसंवरणं दुःखं बहूनामिति मे मतिः ॥ १२.१०७.८ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่าความพินาศของคณะมีรากเหง้าอยู่ที่การแตกแยก เพราะสำหรับคนจำนวนมาก การเก็บความลับของที่ประชุมเป็นสิ่งยาก นี่คือความเห็นของข้าพเจ้า
12.107.9
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं निखिलेन परंतप ।
यथा च ते न भिद्येरंस्तच्च मे वद भारत ॥ १२.१०७.९ ॥
โอ้ผู้ปราบปรปักษ์ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องนี้โดยครบถ้วน คือจะทำอย่างไรไม่ให้พวกเขาแตกแยกกัน โอ้ภารตะ ขอโปรดบอกเรื่องนั้นแก่ข้าพเจ้า
12.107.10
गणानां च कुलानां च राज्ञां भरतसत्तम ।
वैरसंदीपनावेतौ लोभामर्षौ नराधिप ॥ १२.१०७.१० ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรตะ โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ สองสิ่งนี้ คือความโลภและความไม่พอใจ ย่อมก่อความเป็นศัตรูในหมู่คณะ ตระกูล และกษัตริย์
12.107.11
लोभमेको हि वृणुते ततोऽमर्षमनन्तरम् ।
ततो ह्यमर्षसंयुक्तावन्योन्यजनिताशयौ ॥ १२.१०७.११ ॥
ผู้หนึ่งย่อมยึดความโลภก่อน และหลังจากนั้นจึงยึดความไม่พอใจ ต่อจากนั้น เมื่อประกอบด้วยความไม่พอใจแล้ว จิตใจทั้งสองซึ่งเกิดจากกันและกันก็บังเกิดขึ้น
12.107.12
चारमन्त्रबलादानैः सामदानविभेदनैः ।
क्षयव्ययभयोपायैः प्रकर्षन्तीतरेतरम् ॥ १२.१०७.१२ ॥
ด้วยสายลับ ด้วยกำลังของการปรึกษาหารือ ด้วยของกำนัล ด้วยวิธีการประนีประนอม การให้และการแบ่งแยก และด้วยวิธีการแห่งความสูญเสีย การใช้จ่าย และความกลัว พวกเขาย่อมดึงกันและกันให้ลงไป
12.107.13
तत्रादानेन भिद्यन्ते गणाः संघातवृत्तयः ।
भिन्ना विमनसः सर्वे गच्छन्त्यरिवशं भयात् ॥ १२.१०७.१३ ॥
ในกรณีนั้น คณะที่ดำรงชีวิตด้วยความสามัคคีย่อมแตกแยกด้วยการติดสินบน เมื่อแตกแยกและหมดกำลังใจ ทุกคนย่อมตกอยู่ในอำนาจของศัตรูด้วยความกลัว
12.107.14
भेदे गणा विनश्युर्हि भिन्नास्तु सुजयाः परैः ।
तस्मात्संघातयोगेन प्रयतेरन्गणाः सदा ॥ १२.१०७.१४ ॥
เมื่อแตกแยกกัน คณะย่อมพินาศ เพราะคณะที่แตกแยกนั้นย่อมถูกศัตรูพิชิตได้ง่าย ฉะนั้น คณะทั้งหลายพึงพยายามอยู่เสมอด้วยการประกอบความสามัคคี
12.107.15
अर्थाश्चैवाधिगम्यन्ते संघातबलपौरुषैः ।
ब्राह्माश्च मैत्रीं कुर्वन्ति तेषु संघातवृत्तिषु ॥ १२.१०७.१५ ॥
ประโยชน์ทั้งหลายย่อมบรรลุได้ด้วยกำลังและความพยายามของความสามัคคี และพราหมณ์ทั้งหลายย่อมสร้างมิตรภาพกับผู้ที่ดำรงชีวิตด้วยความสามัคคีนั้น
12.107.16
ज्ञानवृद्धाः प्रशंसन्ति शुश्रूषन्तः परस्परम् ।
विनिवृत्ताभिसंधानाः सुखमेधन्ति सर्वशः ॥ १२.१०७.१६ ॥
ผู้อาวุโสที่เจริญด้วยความรู้ย่อมสรรเสริญคณะเหล่านั้น เพราะต่างรับใช้กันและกัน เมื่อแผนการอันหลอกลวงถูกละทิ้งไป คณะเหล่านั้นย่อมเจริญด้วยความสุขในทุกด้าน
12.107.17
धर्मिष्ठान्व्यवहारांश्च स्थापयन्तश्च शास्त्रतः ।
यथावत्प्रतिपश्यन्तो विवर्धन्ते गणोत्तमाः ॥ १२.१०७.१७ ॥
คณะอันประเสริฐทั้งหลายย่อมเจริญขึ้น เพราะตั้งกิจการที่เป็นธรรมตามคัมภีร์ และพิจารณากิจการเหล่านั้นอย่างถูกต้อง
12.107.18
पुत्रान्भ्रातृन्निगृह्णन्तो विनयन्तश्च तान्सदा ।
विनीतांश्च प्रगृह्णन्तो विवर्धन्ते गणोत्तमाः ॥ १२.१०७.१८ ॥
คณะอันประเสริฐทั้งหลายย่อมเจริญขึ้น เพราะควบคุมบุตรและพี่น้องของตน ฝึกฝนพวกเขาอยู่เสมอ และยกย่องผู้ที่ได้รับการฝึกแล้ว
12.107.19
चारमन्त्रविधानेषु कोशसंनिचयेषु च ।
नित्ययुक्ता महाबाहो वर्धन्ते सर्वतो गणाः ॥ १२.१०७.१९ ॥
โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง คณะทั้งหลายที่ประกอบอยู่เป็นนิจในการจัดการสายลับและการปรึกษาหารือ และในการสะสมคลังหลวง ย่อมเจริญขึ้นทุกทิศทาง
12.107.20
प्राज्ञांश्चारान्महोत्साहान्कर्मसु स्थिरपौरुषान् ।
मानयन्तः सदा युक्ता विवर्धन्ते गणा नृप ॥ १२.१०७.२० ॥
โอ้พระราชา คณะทั้งหลายที่ยกย่องสายลับผู้ฉลาด มีความกระตือรือร้นยิ่ง และมีความพยายามอันมั่นคงในกิจการทั้งหลาย และดำรงตนประกอบอยู่ในสิ่งนี้เสมอ ย่อมรุ่งเรือง
12.107.21
द्रव्यवन्तश्च शूराश्च शस्त्रज्ञाः शास्त्रपारगाः ।
कृच्छ्रास्वापत्सु संमूढान्गणाः संतारयन्ति ते ॥ १२.१०७.२१ ॥
ผู้ที่มีทรัพย์ กล้าหาญ ชำนาญศาสตราวุธ และรอบรู้ศาสตร์ทั้งหลาย ย่อมพาคณะที่หลงทางในยามคับขันและภัยพิบัติให้ข้ามพ้นไปสู่ความปลอดภัย
12.107.22
क्रोधो भेदो भयं दण्डः कर्षणं निग्रहो वधः ।
नयत्यरिवशं सद्यो गणान्भरतसत्तम ॥ १२.१०७.२२ ॥
ความโกรธ การแตกแยก ความกลัว การลงทัณฑ์ การฉุดกระชาก การควบคุม และการฆ่าฟัน ย่อมนำคณะไปสู่อำนาจของศัตรูในทันที โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรต
12.107.23
तस्मान्मानयितव्यास्ते गणमुख्याः प्रधानतः ।
लोकयात्रा समायत्ता भूयसी तेषु पार्थिव ॥ १२.१०७.२३ ॥
เพราะฉะนั้น หัวหน้าคณะเหล่านั้นจึงควรได้รับการให้เกียรติเป็นพิเศษเหนือผู้อื่น โอ้พระราชา เพราะการดำเนินไปของโลกขึ้นอยู่กับพวกเขาเป็นส่วนใหญ่
12.107.24
मन्त्रगुप्तिः प्रधानेषु चारश्चामित्रकर्शण ।
न गणाः कृत्स्नशो मन्त्रं श्रोतुमर्हन्ति भारत ॥ १२.१०७.२४ ॥
การรักษาความลับของการปรึกษาหารือในหมู่ผู้นำ และการสอดแนม โอ้ผู้ปราบศัตรู คณะทั้งหลายไม่คู่ควรที่จะได้ฟังการปรึกษาทั้งหมดโดยสมบูรณ์ โอ้ภารตะ
12.107.25
गणमुख्यैस्तु संभूय कार्यं गणहितं मिथः ॥ १२.१०७.२५ ॥
เมื่อหัวหน้าคณะมาประชุมร่วมกันแล้ว ควรดำเนินกิจที่เป็นประโยชน์ต่อคณะ โดยปรึกษากันเอง
12.107.26
पृथग्गणस्य भिन्नस्य विततस्य ततोऽन्यथा ।
अर्थाः प्रत्यवसीदन्ति तथाऽनर्था भवन्ति व ॥ १२.१०७.२६ ॥
สำหรับคณะที่แยกย้าย แตกแถว หรือกระจัดกระจาย กลับเป็นไปในทางตรงกันข้าม เป้าหมายของพวกเขาย่อมจมหายไป และความวิบัติก็ย่อมเกิดขึ้นเช่นกัน
12.107.27
तेषामन्योन्यभिन्नानां स्वशक्तिमनुतिष्ठताम् ।
निग्रहः पण्डितैः कार्यः क्षिप्रमेव प्रधानतः ॥ १२.१०७.२७ ॥
ผู้มีปัญญาควรควบคุมพวกที่แตกแยกจากกันและใช้กำลังของตนตามลำพัง โดยรีบดำเนินการโดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นสำคัญ
12.107.28
कुलेषु कलहा जाताः कुलवृद्धैरुपेक्षिताः ।
गोत्रस्य नाशं कुर्वन्ति गणभेदस्य कारकम् ॥ १२.१०७.२८ ॥
การทะเลาะวิวาทที่เกิดขึ้นในตระกูล เมื่อถูกละเลยโดยผู้อาวุโสของตระกูล ย่อมนำความพินาศมาสู่วงศ์ตระกูล และกลายเป็นต้นเหตุของการแตกแยกในคณะ
12.107.29
आभ्यन्तरं भयं रक्ष्यमसारं बाह्यतो भयम् ।
आभ्यन्तरं भयं राजन्सद्यो मूलानि कृन्तति ॥ १२.१०७.२९ ॥
ภัยภายในต้องระวังป้องกัน ส่วนภัยภายนอกไม่มีแก่นสาร โอ้พระราชา ภัยภายในย่อมตัดรากเหง้าได้ในทันที
12.107.30
अकस्मात्क्रोधमोहाभ्यां लोभाद्वाऽपि स्वभावजात् ।
अन्योन्यं नाभिभाषन्ते तत्पराभवलक्षणम् ॥ १२.१०७.३० ॥
เมื่อพวกเขาไม่พูดกันโดยฉับพลัน เพราะความโกรธและความหลง หรือเพราะความโลภ หรือเกิดจากนิสัยของตน นั่นคือลักษณะของความพ่ายแพ้
12.107.31
जात्या च सदृशाः सर्वे कुलेन सदृशास्तथ ।
न चोद्योगेन बुद्ध्या वा रूपद्रव्येण वा पुनः ॥ १२.१०७.३१ ॥
ทุกคนเสมอกันโดยกำเนิด และเสมอกันโดยตระกูล แต่ด้วยความพยายาม ด้วยปัญญา ด้วยรูปร่างหรือด้วยทรัพย์ พวกเขากลับไม่เสมอกันอีกต่อไป
12.107.32
भेदाच्चैव प्रदानाच्च नाम्यन्ते रिपुभिर्गणाः ।
तस्मात्संघातमेवाहुर्गणानां शरणं महत् ॥ १२.१०७.३२ ॥
คณะทั้งหลายย่อมถูกศัตรูกดให้ก้มลงด้วยการแตกแยกและด้วยการติดสินบน เพราะฉะนั้นท่านจึงกล่าวว่า การรวมกันนั่นแหละคือที่พึ่งอันยิ่งใหญ่ของคณะทั้งหลาย