ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.108.1
महानयं धर्मपथो बहुशाखश्च भारत ।
किंस्विदेवेह धर्माणामनुष्ठेयतमं मतम् ॥ १२.१०८.१ ॥
ಭಾರತ, ಈ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗ ಮಹತ್ತರವಾದುದು; ಅದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಶಾಖೆಗಳಿವೆ. ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಚರಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ?
12.108.2
किं कार्यं सर्वभूतानां गरीयो भवतो मतम् ।
यथाऽहं परमं धर्ममिह च प्रेत्य चाप्नुयाम् ॥ १२.१०८.२ ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗುರುತರವಾದ ಕರ್ತವ್ಯ ಯಾವುದು ಎಂಬುದು ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ? ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವಿನ ನಂತರವೂ ನಾನು ಪರಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ?
12.108.3
मातापित्रोर्गुरूणां च पूजा बहुमता मम ।
अत्र वर्तन्नरो लोकान्यशश्च महदश्नुते ॥ १२.१०८.३ ॥
ತಾಯಿ-ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳ ಪೂಜೆ ನನ್ನ ಮತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಾನ್ಯವಾದುದು. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮನುಷ್ಯನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹಾ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.108.4
यदेते ह्यनुजानीयुः कर्म तात सुपूजिताः ।
धर्मं धर्मविरुद्धं वा तत्कर्तव्यं युधिष्ठिर ॥ १२.१०८.४ ॥
ಪ್ರಿಯ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಈ ಗೌರವಾನ್ವಿತರು ಯಾವ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವರೋ — ಅದು ಧರ್ಮವಾಗಲಿ ಧರ್ಮವಿರುದ್ಧವಾಗಲಿ — ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು.
12.108.5
न तैरभ्यननुज्ञातो धर्ममन्यं समाचरेत् ।
यं मे तेऽभ्यनुजानीयुः स धर्म इति निश्चयः ॥ १२.१०८.५ ॥
ಅವರ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬಾರದು. ಯಾವ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅವರು ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವರೋ ಅದೇ ಧರ್ಮ — ಇದು ನಿಶ್ಚಯ.
12.108.6
एत एव त्रयो लोका एत एवाश्रमास्त्रयः ।
एत एव त्रयो वेदा एत एव त्रयोऽग्नयः ॥ १२.१०८.६ ॥
ಇವೇ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು, ಇವೇ ಮೂರು ಆಶ್ರಮಗಳು, ಇವೇ ಮೂರು ವೇದಗಳು, ಇವೇ ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳು.
12.108.7
पिता वै गार्हपत्योऽग्निर्माताऽग्निर्दक्षिणः स्मृतः ।
गुरुराहवनीयस्तु साऽग्नित्रेता गरीयसी ॥ १२.१०८.७ ॥
ತಂದೆ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿ; ತಾಯಿ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಗುರು ಆಹವನೀಯ ಅಗ್ನಿ; ಆ ತ್ರೇತಾಗ್ನಿ (ಮೂರರ ಏಕತೆ) ಇನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು.
12.108.8
त्रिष्वप्रमाद्यन्नेतेषु त्रील्लोँकानपि जेष्यसि ।
पितृवृत्त्या त्विमं लोकं मातृवृत्त्या तथा परम् ॥ १२.१०८.८ ॥
ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪ್ರಮತ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನೀನು ಗೆಲ್ಲುವೆ. ತಂದೆಯ ಕಡೆಗಿನ ನಡತೆಯಿಂದ ಈ ಲೋಕವನ್ನು, ತಾಯಿಯ ಕಡೆಗಿನ ನಡತೆಯಿಂದ ಆ ಲೋಕವನ್ನು (ಗೆಲ್ಲುವೆ).
12.108.9
ब्रह्मलोकं गुरोर्वृत्त्या नियमेन तरिष्यसि ।
सम्यगेतेषु वर्तस्व त्रिषु लोकेषु भारत ॥ १२.१०८.९ ॥
ಗುರುವಿನ ಕಡೆಗಿನ ನಡತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮದಿಂದ ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ದಾಟುವೆ. ಭಾರತ, ಇವರಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೋ; ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ (ಸತ್ಕರ್ಮದಿಂದ ವರ್ತಿಸು).
12.108.10
यशः प्राप्स्यसि भद्रं ते धर्मं च सुमहाफलम् ।
नैतानतिशयीथास्त्वं नात्यश्नीथा न दूषयेः ॥ १२.१०८.१० ॥
ನಿನಗೆ ಕೀರ್ತಿ ದೊರೆಯುವುದು, ಶುಭವಾಗಲಿ; ಅತಿ ಮಹತ್ತಾದ ಫಲ ನೀಡುವ ಧರ್ಮವೂ ಸಿಗುವುದು. ಇವರನ್ನು ನೀನು ಮೀರಬೇಡ, ಅತಿಯಾಗಿ ಭೋಗಿಸಬೇಡ, ಇವರನ್ನು ದೂಷಿಸಬೇಡ.
12.108.11
नित्यं परिचरेश्चैव तद्वै सुकृतमुत्तमम् ।
कीर्ति पुण्यं यशो लोकान्प्राप्स्यसे त्वं जनाधिप ॥ १२.१०८.११ ॥
ನಿತ್ಯವೂ ಸೇವೆ ಮಾಡು; ಅದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಕೃತ. ಜನಾಧಿಪನೇ, ನೀನು ಕೀರ್ತಿ, ಪುಣ್ಯ, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
12.108.12
सर्वे तस्यादृता लोका यस्यैते त्रय आदृताः ।
अनादृतास्तु यस्यैते सर्वास्तस्याफलाः क्रियाः ॥ १२.१०८.१२ ॥
ಯಾರಿಗೆ ಈ ಮೂವರು ಗೌರವಾರ್ಹರೋ, ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ ಗೌರವಾರ್ಹ. ಯಾರಿಗೆ ಈ ಮೂವರು ಅನಾದರಣೀಯರೋ, ಅವನ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಫಲರಹಿತ.
12.108.13
न चायं न परो लोको न यशस्तस्य भारत ।
अमानिता नित्यमेव यस्यैते गुरवस्त्रयः ॥ १२.१०८.१३ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಯಾರ ಈ ಮೂವರು ಗುರುಗಳು ಸದಾ ಅವಮಾನಿತರಾಗುತ್ತಾರೋ, ಅವನಿಗೆ ಈ ಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಪರಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಕೀರ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ.
12.108.14
न चास्मिन्न परे लोके यशस्तस्य प्रकाशते ।
यच्चान्यदपि कल्याणं पारत्रं समुदाहृतम् ॥ १२.१०८.१४ ॥
ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಾಗಲಿ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಾಗಲಿ ಬೆಳಗುವುದಿಲ್ಲ; ಪರಲೋಕದ ಮಂಗಳವೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಇತರ ಶುಭಗಳೂ ಅವನಿಗಿಲ್ಲ.
12.108.15
तेभ्य एव हि यत्सर्वं कृत्यं यन्निसृजाम्यहम् ।
तदासीन्मे शतगुणं सहस्रगुणमेव च।
तस्मान्मे संप्रकाशन्ते त्रयो लोका युधिष्ठिर ॥ १२.१०८.१५ ॥
ಅವರಿಗಾಗಿಯೇ ನಾನು ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಫಲ ನನಗೆ ನೂರು ಪಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾವಿರ ಪಟ್ಟಾಯಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನನಗೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಬೆಳಗುತ್ತವೆ.
12.108.16
दशैव तु सदाऽऽचार्यः श्रोत्रियानधितिष्ठति ।
दशाचार्यानुपाध्याय उपाध्यायान्पिता दश ॥ १२.१०८.१६ ॥
ಆಚಾರ್ಯನು ಹತ್ತು ಶ್ರೋತ್ರಿಯರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ಹತ್ತು ಆಚಾರ್ಯರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ತಂದೆ ಹತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
12.108.17
पितॄन्दश तु मातैका सर्वां वा पृथिवीमपि ।
गुरुत्वेनाभिभवति नास्ति मातृसमो गुरुः ॥ १२.१०८.१७ ॥
ಒಬ್ಬ ತಾಯಿ ಹತ್ತು ತಂದೆಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು; ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಗಿಂತಲೂ ಗೌರವದಲ್ಲಿ ಅವಳೇ ಮೇಲು; ತಾಯಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಗುರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
12.108.18
गुरुर्गरीयान्पितृतो मातृतश्चेति मे मतिः ।
उभौ हि मातापितरौ जन्मन्येवोपयुज्यतः ॥ १२.१०८.१८ ॥
ಗುರು ತಂದೆಗಿಂತಲೂ ತಾಯಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; ಏಕೆಂದರೆ ತಾಯಿ ತಂದೆ ಇಬ್ಬರೂ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಪಕಾರಿಗಳು.
12.108.19
शरीरमेतौ सृजतः पिता माता च भारत ।
आचार्यशिष्टा या जातिः सासम्यगजरामरा ॥ १२.१०८.१९ ॥
ಭಾರತ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ದೇಹವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆಚಾರ್ಯರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಿತವಾದ ಜನ್ಮವೇ ನಿಜವಾಗಿ ಜರಾ-ಮರಣರಹಿತವಾಗಿದೆ.
12.108.20
अवध्या हि सदा माता पिता चाप्युपचारिणौ ॥ १२.१०८.२० ॥
ತಾಯಿ ಸದಾ ಕೊಲ್ಲಲಾಗದವಳು; ತಂದೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಇಬ್ಬರೂ ಸೇವೆಗೆ ಯೋಗ್ಯರು.
12.108.21
न स दुष्यति तत्कृत्वा न च ते दूषयन्ति तम् ।
धर्माय यतमानानां विदुर्देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.१०८.२१ ॥
ಅದನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅವನು ಕಲುಷಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರೂ ಅವನನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಬಲ್ಲರು.
12.108.22
य आवृणोत्यवितथेन कर्मणा ।
ऋतं ब्रुवन्नमृतं संप्रयच्छन्।
तं मन्येथाः पितरं मातरं च ।
तस्मै न द्रुह्येत्कृतमस्य जानन् ॥ १२.१०८.२२ ॥
ಸತ್ಯಕರ್ಮದಿಂದ ಪೋಷಿಸಿ, ಋತವನ್ನು ನುಡಿದು, ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡುವವನನ್ನು ನೀನು ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಅವನು ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಅರಿತು ಅವನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಬೇಡ.
12.108.23
स्तथैव तेषां गुरवोऽभ्यर्चनीयाः ॥ १२.१०८.२३ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ ಗುರುಗಳೂ ಪೂಜನೀಯರು.
12.108.24
तस्मात्पूजयितव्याश्च संविभज्याश्च यत्नतः ।
गुरवोऽर्चयितव्याश्च पुराणं धर्ममिच्छता ॥ १२.१०८.२४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಗುರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಯತ್ನದಿಂದ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಪುರಾತನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಗುರುಗಳನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.
12.108.25
येन प्रीणन्ति पितरस्तेन प्रीतः प्रजापतिः ।
प्रीणाति जननीयेन पृथिवी तेन पूजिता ॥ १२.१०८.२५ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅದರಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಯಾವುದರಿಂದ ತಾಯಿ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೋ, ಅದರಿಂದ ಭೂಮಿ ಪೂಜಿತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.
12.108.26
येन प्रीणात्युपाध्यायस्तेन स्याद्ब्रह्म पूजितम् ।
मातृतः पितृतश्चैव तस्मात्पूज्यतमो गुरुः ॥ १२.१०८.२६ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ ಪೂಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ತಂದೆಯ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ; ಆದ್ದರಿಂದ ಗುರುವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯ.
12.108.27
ऋषयश्च हि देवाश्च प्रीयन्ते पितृभिः सह ।
पूज्यमानेषु गुरुषु तस्मात्पूज्यतमो गुरुः ॥ १२.१०८.२७ ॥
ಗುರುಗಳು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಋಷಿಗಳೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗುರುವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯ.
12.108.28
केनचिन्न च वृत्तेन ह्यवज्ञेयो गुरुर्भवेत् ।
न च माता न च पितो तादृशो यादृशो गुरुः ॥ १२.१०८.२८ ॥
ಯಾವ ನಡತೆಯಿಂದಲೂ ಗುರುವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಾರದು. ತಾಯಿಯಾಗಲಿ ತಂದೆಯಾಗಲಿ ಗುರುವಿನಂತಿಲ್ಲ.
12.108.29
न तेऽवमानमर्हन्ति न तेषां दूषयेत्कृतम् ।
गुरूणामेव सत्कारं विदुर्देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.१०८.२९ ॥
ಅವರು ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ; ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ದೂಷಿಸಬಾರದು. ಗುರುಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಗೌರವವನ್ನೇ ದೇವತೆಗಳೂ ಋಷಿಗಳೂ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
12.108.30
उपाध्यायं पितरं मातरं च ।
ये विद्रुह्यन्ते मनसा कर्मणा वा।
तेषां पापं भ्रूणहत्याविशिष्टं ।
तस्मान्नान्यः पापकृदस्ति लोके ॥ १२.१०८.३० ॥
ಉಪಾಧ್ಯಾಯ, ತಂದೆ, ತಾಯಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಲಿ ಕರ್ಮದಿಂದಾಗಲಿ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವವರ ಪಾಪ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು. ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಿ ಇನ್ನಾರೂ ಇಲ್ಲ.
12.108.31
भृतो भर्तारं यो न विभिर्ति पुत्रः ।
स्वयोनिजः पितरं मातरं च।
तस्य पापं भ्रूणहत्याविषिष्टं ।
तस्मान्नान्यः पापकृदस्ति लोके ॥ १२.१०८.३१ ॥
ತನ್ನನ್ನು ಸಾಕಿದವರನ್ನು, ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸದ ಮಗನ ಪಾಪವು ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು; ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಿ ಬೇರೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ.
12.108.32
मित्रद्रुहः कृतघ्नस्य स्त्रीघ्नस्य पिशुनस्य च ।
चतुर्णामपि चैतेषां निष्कृतिं नानुशुश्रुम् ॥ १२.१०८.३२ ॥
ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಿ, ಕೃತಘ್ನ, ಸ್ತ್ರೀಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವ, ಚಾಡಿಕೋರ — ಈ ನಾಲ್ವರಿಗೂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿಲ್ಲ.
12.108.33
एतत्सर्वं मनुनिर्देशदृष्टं ।
यत्कर्तव्यं पुरुषेणेह किंचित्।
एतच्छ्रेयो नान्यदस्माद्विशिष्टं ।
सर्वान्धर्माननुसृत्यैतदुक्तम् ॥ १२.१०८.३३ ॥
ಇದೆಲ್ಲವೂ ಮನುವಿನ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಏನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಇದೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.