മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.108.1
महानयं धर्मपथो बहुशाखश्च भारत ।
किंस्विदेवेह धर्माणामनुष्ठेयतमं मतम् ॥ १२.१०८.१ ॥
ഭാരതാ, ഈ ധർമ്മമാർഗ്ഗം മഹത്തരമാണ്; അതിന് പല ശാഖകളുണ്ട്. ധർമ്മങ്ങളിൽ ഇവിടെ ഏതാണ് ഏറ്റവും അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടതെന്ന് അങ്ങയുടെ അഭിപ്രായം?
12.108.2
किं कार्यं सर्वभूतानां गरीयो भवतो मतम् ।
यथाऽहं परमं धर्ममिह च प्रेत्य चाप्नुयाम् ॥ १२.१०८.२ ॥
സർവ്വഭൂതങ്ങൾക്കും ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ കർത്തവ്യം ഏതെന്ന് അങ്ങയുടെ അഭിപ്രായം? ഇവിടെയും മരണശേഷവും ഞാൻ പരമധർമ്മം നേടുന്നതിനായി?
12.108.3
मातापित्रोर्गुरूणां च पूजा बहुमता मम ।
अत्र वर्तन्नरो लोकान्यशश्च महदश्नुते ॥ १२.१०८.३ ॥
മാതാപിതാക്കളെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും പൂജിക്കുന്നത് എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ വളരെ മാന്യമാണ്. ഇവിടെ നടക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ലോകങ്ങളും മഹത്തായ യശസ്സും നേടുന്നു.
12.108.4
यदेते ह्यनुजानीयुः कर्म तात सुपूजिताः ।
धर्मं धर्मविरुद्धं वा तत्कर्तव्यं युधिष्ठिर ॥ १२.१०८.४ ॥
മകനേ യുധിഷ്ഠിരാ, നന്നായി ആദരിക്കപ്പെട്ട ഇവർ ഏത് കർമ്മത്തിന് അനുവാദം നൽകുന്നുവോ — അത് ധർമ്മമായാലും ധർമ്മവിരുദ്ധമായാലും — അത് ചെയ്യണം.
12.108.5
न तैरभ्यननुज्ञातो धर्ममन्यं समाचरेत् ।
यं मे तेऽभ्यनुजानीयुः स धर्म इति निश्चयः ॥ १२.१०८.५ ॥
അവരുടെ അനുവാദമില്ലാതെ മറ്റൊരു ധർമ്മവും ആചരിക്കരുത്. ഏത് കർമ്മത്തിന് അവർ എനിക്ക് അനുവാദം നൽകുന്നുവോ അതാണ് ധർമ്മം — ഇതാണ് നിശ്ചയം.
12.108.6
एत एव त्रयो लोका एत एवाश्रमास्त्रयः ।
एत एव त्रयो वेदा एत एव त्रयोऽग्नयः ॥ १२.१०८.६ ॥
ഇവയാണ് മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ; ഇവയാണ് മൂന്ന് ആശ്രമങ്ങൾ; ഇവയാണ് മൂന്ന് വേദങ്ങൾ; ഇവയാണ് മൂന്ന് അഗ്നികൾ.
12.108.7
पिता वै गार्हपत्योऽग्निर्माताऽग्निर्दक्षिणः स्मृतः ।
गुरुराहवनीयस्तु साऽग्नित्रेता गरीयसी ॥ १२.१०८.७ ॥
പിതാവ് ഗാർഹപത്യാഗ്നിയാണ്; മാതാവ് ദക്ഷിണാഗ്നി എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഗുരു ആഹവനീയാഗ്നിയാണ്; ആ ത്രേതാഗ്നി (മൂന്നിന്റെ ഐക്യം) കൂടുതൽ മഹത്തരമാണ്.
12.108.8
त्रिष्वप्रमाद्यन्नेतेषु त्रील्लोँकानपि जेष्यसि ।
पितृवृत्त्या त्विमं लोकं मातृवृत्त्या तथा परम् ॥ १२.१०८.८ ॥
ഇവരോട് ജാഗ്രതയോടെ പെരുമാറിയാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും നീ ജയിക്കും. പിതാവിനോടുള്ള പെരുമാറ്റത്താൽ ഈ ലോകത്തെയും, മാതാവിനോടുള്ള പെരുമാറ്റത്താൽ അതുപോലെ പരലോകത്തെയും (ജയിക്കും).
12.108.9
ब्रह्मलोकं गुरोर्वृत्त्या नियमेन तरिष्यसि ।
सम्यगेतेषु वर्तस्व त्रिषु लोकेषु भारत ॥ १२.१०८.९ ॥
ഗുരുവിനോടുള്ള പെരുമാറ്റത്താലും നിയമത്താലും നീ ബ്രഹ്മലോകം കടക്കും. ഭാരതാ, ഇവരോട് നന്നായി പെരുമാറുക; ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും (ശരിയായി വർത്തിക്കുക).
12.108.10
यशः प्राप्स्यसि भद्रं ते धर्मं च सुमहाफलम् ।
नैतानतिशयीथास्त्वं नात्यश्नीथा न दूषयेः ॥ १२.१०८.१० ॥
നിനക്ക് യശസ്സ് ലഭിക്കും, നന്മ ഉണ്ടാകട്ടെ; മഹാഫലമുള്ള ധർമ്മവും ലഭിക്കും. ഇവരെ നീ അതിലംഘിക്കരുത്, അമിതമായി ഭുജിക്കരുത്, ഇവരെ ദൂഷിക്കരുത്.
12.108.11
नित्यं परिचरेश्चैव तद्वै सुकृतमुत्तमम् ।
कीर्ति पुण्यं यशो लोकान्प्राप्स्यसे त्वं जनाधिप ॥ १२.१०८.११ ॥
നിത്യവും ശുശ്രൂഷിക്കുക; അതുതന്നെ ഉത്തമമായ സുകൃതം. ജനാധിപാ, നീ കീർത്തിയും പുണ്യവും യശസ്സും ലോകങ്ങളും പ്രാപിക്കും.
12.108.12
सर्वे तस्यादृता लोका यस्यैते त्रय आदृताः ।
अनादृतास्तु यस्यैते सर्वास्तस्याफलाः क्रियाः ॥ १२.१०८.१२ ॥
ആർക്ക് ഈ മൂന്നുപേർ ആദരണീയരാണോ, അവന് എല്ലാ ലോകങ്ങളും ആദരണീയം. ആർക്ക് ഈ മൂന്നുപേർ അനാദരണീയരാണോ, അവന്റെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ഫലരഹിതം.
12.108.13
न चायं न परो लोको न यशस्तस्य भारत ।
अमानिता नित्यमेव यस्यैते गुरवस्त्रयः ॥ १२.१०८.१३ ॥
ഭാരതാ, ആരുടെ ഈ മൂന്നു ഗുരുക്കന്മാരും എപ്പോഴും അപമാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അവന് ഈ ലോകവുമില്ല, പരലോകവുമില്ല, യശസ്സുമില്ല.
12.108.14
न चास्मिन्न परे लोके यशस्तस्य प्रकाशते ।
यच्चान्यदपि कल्याणं पारत्रं समुदाहृतम् ॥ १२.१०८.१४ ॥
അവന്റെ യശസ്സ് ഈ ലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും പ്രകാശിക്കുന്നില്ല; പരലോകത്തിലെ മംഗലമെന്നു പറയപ്പെട്ട മറ്റു നന്മകളും അവനില്ല.
12.108.15
तेभ्य एव हि यत्सर्वं कृत्यं यन्निसृजाम्यहम् ।
तदासीन्मे शतगुणं सहस्रगुणमेव च।
तस्मान्मे संप्रकाशन्ते त्रयो लोका युधिष्ठिर ॥ १२.१०८.१५ ॥
അവർക്കുവേണ്ടിയാണ് ഞാൻ ചെയ്യുന്ന സകല കർമ്മങ്ങളുടെയും ഫലം എനിക്ക് നൂറിരട്ടിയും ആയിരമിരട്ടിയുമായത്; അതിനാൽ, യുധിഷ്ഠിരാ, എനിക്ക് മൂന്നു ലോകങ്ങളും പ്രകാശിക്കുന്നു.
12.108.16
दशैव तु सदाऽऽचार्यः श्रोत्रियानधितिष्ठति ।
दशाचार्यानुपाध्याय उपाध्यायान्पिता दश ॥ १२.१०८.१६ ॥
ആചാര്യൻ പത്തു ശ്രോത്രിയന്മാരെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനാണ്; ഉപാധ്യായൻ പത്തു ആചാര്യന്മാരെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനാണ്; പിതാവ് പത്തു ഉപാധ്യായന്മാരെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനാണ്.
12.108.17
पितॄन्दश तु मातैका सर्वां वा पृथिवीमपि ।
गुरुत्वेनाभिभवति नास्ति मातृसमो गुरुः ॥ १२.१०८.१७ ॥
ഒരു അമ്മ പത്തു പിതാക്കന്മാരെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠയാണ്; ഭൂമി മുഴുവനെക്കാളും ഗൗരവത്തിൽ അവൾ മീതെയാണ്; അമ്മയ്ക്കു സമാനനായ ഗുരു ഇല്ല.
12.108.18
गुरुर्गरीयान्पितृतो मातृतश्चेति मे मतिः ।
उभौ हि मातापितरौ जन्मन्येवोपयुज्यतः ॥ १२.१०८.१८ ॥
ഗുരു പിതാവിനെക്കാളും മാതാവിനെക്കാളും ഗൗരവമുള്ളവനാണെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം; കാരണം അമ്മയും അച്ഛനും ജനനത്തിൽ മാത്രമാണ് ഉപകാരപ്പെടുന്നത്.
12.108.19
शरीरमेतौ सृजतः पिता माता च भारत ।
आचार्यशिष्टा या जातिः सासम्यगजरामरा ॥ १२.१०८.१९ ॥
ഭാരതാ, അച്ഛനും അമ്മയും ഇരുവരും ശരീരത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ആചാര്യൻ പഠിപ്പിച്ച ജന്മം തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ വാർദ്ധക്യമോ മരണമോ ഇല്ലാത്തത്.
12.108.20
अवध्या हि सदा माता पिता चाप्युपचारिणौ ॥ १२.१०८.२० ॥
അമ്മ എപ്പോഴും വധിക്കപ്പെടാൻ പാടില്ലാത്തവളാണ്; അച്ഛനും അങ്ങനെതന്നെ; ഇരുവരും സേവനത്തിന് അർഹരാണ്.
12.108.21
न स दुष्यति तत्कृत्वा न च ते दूषयन्ति तम् ।
धर्माय यतमानानां विदुर्देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.१०८.२१ ॥
അത് ചെയ്യുന്നതിനാൽ അവൻ ദൂഷിതനാകുന്നില്ല; അവരും അവനെ ദൂഷിപ്പിക്കുന്നില്ല; ധർമ്മത്തിനായി യത്നിക്കുന്നവരെ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും അറിയുന്നു.
12.108.22
य आवृणोत्यवितथेन कर्मणा ।
ऋतं ब्रुवन्नमृतं संप्रयच्छन्।
तं मन्येथाः पितरं मातरं च ।
तस्मै न द्रुह्येत्कृतमस्य जानन् ॥ १२.१०८.२२ ॥
സത്യകർമ്മത്താൽ പോഷിപ്പിക്കുകയും ഋതം സംസാരിക്കുകയും അമൃതം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നവനെ നീ അച്ഛനും അമ്മയും പോലെ കരുതുക; അവൻ ചെയ്ത ഉപകാരം അറിഞ്ഞ് അവനോട് ദ്രോഹം ചെയ്യരുത്.
12.108.23
स्तथैव तेषां गुरवोऽभ्यर्चनीयाः ॥ १२.१०८.२३ ॥
അതുപോലെ അവരുടെ ഗുരുക്കന്മാരും പൂജിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്.
12.108.24
तस्मात्पूजयितव्याश्च संविभज्याश्च यत्नतः ।
गुरवोऽर्चयितव्याश्च पुराणं धर्ममिच्छता ॥ १२.१०८.२४ ॥
അതിനാൽ ഗുരുക്കന്മാരെ പൂജിക്കണം, യത്നത്തോടെ അവരുമായി പങ്കുവെക്കണം; പുരാതനമായ ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഗുരുക്കന്മാരെ അർച്ചിക്കണം.
12.108.25
येन प्रीणन्ति पितरस्तेन प्रीतः प्रजापतिः ।
प्रीणाति जननीयेन पृथिवी तेन पूजिता ॥ १२.१०८.२५ ॥
ഏതിനാൽ പിതൃക്കൾ പ്രീതരാകുന്നുവോ, അതിനാൽ പ്രജാപതി പ്രീതനാകുന്നു. ഏതിനാൽ മാതാവ് പ്രീതയാകുന്നുവോ, അതിനാൽ ഭൂമി പൂജിതയാകുന്നു.
12.108.26
येन प्रीणात्युपाध्यायस्तेन स्याद्ब्रह्म पूजितम् ।
मातृतः पितृतश्चैव तस्मात्पूज्यतमो गुरुः ॥ १२.१०८.२६ ॥
ഏതിനാൽ ഉപാധ്യായൻ പ്രീതനാകുന്നുവോ, അതിനാൽ ബ്രഹ്മം പൂജിതമാകുന്നു. മാതൃവശത്തിലും പിതൃവശത്തിലും; അതിനാൽ ഗുരുവാണ് ഏറ്റവും പൂജ്യൻ.
12.108.27
ऋषयश्च हि देवाश्च प्रीयन्ते पितृभिः सह ।
पूज्यमानेषु गुरुषु तस्मात्पूज्यतमो गुरुः ॥ १२.१०८.२७ ॥
ഗുരുക്കന്മാർ പൂജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഋഷികളും ദേവന്മാരും പിതൃക്കളോടൊപ്പം പ്രീതരാകുന്നു. അതിനാൽ ഗുരുവാണ് ഏറ്റവും പൂജ്യൻ.
12.108.28
केनचिन्न च वृत्तेन ह्यवज्ञेयो गुरुर्भवेत् ।
न च माता न च पितो तादृशो यादृशो गुरुः ॥ १२.१०८.२८ ॥
ഏതു നടപ്പുകൊണ്ടും ഗുരുവിനെ അവജ്ഞയോടെ കാണരുത്. മാതാവോ പിതാവോ ഗുരുവിനെപ്പോലെയല്ല.
12.108.29
न तेऽवमानमर्हन्ति न तेषां दूषयेत्कृतम् ।
गुरूणामेव सत्कारं विदुर्देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.१०८.२९ ॥
അവർ അപമാനത്തിന് അർഹരല്ല; അവർ ചെയ്ത കർമ്മത്തെ ദൂഷിക്കരുത്. ഗുരുക്കൾക്കുള്ള സത്കാരമാണ് ദേവന്മാരും ഋഷികളും അറിയുന്നത്.
12.108.30
उपाध्यायं पितरं मातरं च ।
ये विद्रुह्यन्ते मनसा कर्मणा वा।
तेषां पापं भ्रूणहत्याविशिष्टं ।
तस्मान्नान्यः पापकृदस्ति लोके ॥ १२.१०८.३० ॥
ഉപാധ്യായനെയും പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും മനസ്സുകൊണ്ടോ കർമ്മംകൊണ്ടോ ദ്രോഹിക്കുന്നവരുടെ പാപം ഭ്രൂണഹത്യയെക്കാൾ വലുതാണ്. അതിനാൽ ലോകത്ത് അവരെക്കാൾ വലിയ പാപിയില്ല.
12.108.31
भृतो भर्तारं यो न विभिर्ति पुत्रः ।
स्वयोनिजः पितरं मातरं च।
तस्य पापं भ्रूणहत्याविषिष्टं ।
तस्मान्नान्यः पापकृदस्ति लोके ॥ १२.१०८.३१ ॥
തന്നെ പോറ്റിയവരെയും, സ്വന്തം ഉദരത്തിൽ പിറന്ന അച്ഛനെയും അമ്മയെയും പോറ്റാത്ത മകന്റെ പാപം ഗർഭഹത്യാപാപത്തേക്കാൾ വലുതാണ്; അതിനാൽ ലോകത്തിൽ അവനേക്കാൾ വലിയ പാപി മറ്റൊരാളില്ല.
12.108.32
मित्रद्रुहः कृतघ्नस्य स्त्रीघ्नस्य पिशुनस्य च ।
चतुर्णामपि चैतेषां निष्कृतिं नानुशुश्रुम् ॥ १२.१०८.३२ ॥
മിത്രദ്രോഹി, കൃതഘ്നൻ, സ്ത്രീഹന്താവ്, പിശുനൻ — ഈ നാലുപേർക്കുമുള്ള പ്രായശ്ചിത്തത്തെക്കുറിച്ചും ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടില്ല.
12.108.33
एतत्सर्वं मनुनिर्देशदृष्टं ।
यत्कर्तव्यं पुरुषेणेह किंचित्।
एतच्छ्रेयो नान्यदस्माद्विशिष्टं ।
सर्वान्धर्माननुसृत्यैतदुक्तम् ॥ १२.१०८.३३ ॥
ഇതെല്ലാം മനുവിന്റെ നിർദ്ദേശത്തിൽ കാണപ്പെട്ടതാണ്. ഈ ലോകത്തിൽ മനുഷ്യൻ ചെയ്യേണ്ടതായ എന്തെങ്കിലുമുണ്ടെങ്കിൽ, ഇതാണ് ശ്രേഷ്ഠം; ഇതിനേക്കാൾ വിശിഷ്ടമായത് മറ്റൊന്നില്ല. എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അനുസരിച്ചാണ് ഇത് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.