摩诃婆罗多 · 章 12.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.108.1
महानयं धर्मपथो बहुशाखश्च भारत ।
किंस्विदेवेह धर्माणामनुष्ठेयतमं मतम् ॥ १२.१०८.१ ॥
婆罗多啊，这条法道广大，枝节众多。在诸法之中，你认为此处最应当奉行的是哪一项？
12.108.2
किं कार्यं सर्वभूतानां गरीयो भवतो मतम् ।
यथाऽहं परमं धर्ममिह च प्रेत्य चाप्नुयाम् ॥ १२.१०८.२ ॥
在你看来，对一切众生而言，何种职责最为重大，使我能在此世与死后获得至上之法？
12.108.3
मातापित्रोर्गुरूणां च पूजा बहुमता मम ।
अत्र वर्तन्नरो लोकान्यशश्च महदश्नुते ॥ १२.१०८.३ ॥
依我看，敬奉母亲、父亲与师长最为可贵。人在此世如此奉行，便能获得诸界与大名。
12.108.4
यदेते ह्यनुजानीयुः कर्म तात सुपूजिताः ।
धर्मं धर्मविरुद्धं वा तत्कर्तव्यं युधिष्ठिर ॥ १२.१०८.४ ॥
若这些受尊敬的长辈允许某事，我的儿子坚战，那么此事便应当去做，无论它合乎法还是违背法。
12.108.5
न तैरभ्यननुज्ञातो धर्ममन्यं समाचरेत् ।
यं मे तेऽभ्यनुजानीयुः स धर्म इति निश्चयः ॥ १२.१०८.५ ॥
未经他们允许，不应另行奉行他法。他们允许我去做的事，便是法——这是定论。
12.108.6
एत एव त्रयो लोका एत एवाश्रमास्त्रयः ।
एत एव त्रयो वेदा एत एव त्रयोऽग्नयः ॥ १२.१०८.६ ॥
这三者即是三界，这三者即是三种生活阶段，这三者即是三吠陀，这三者即是三种圣火。
12.108.7
पिता वै गार्हपत्योऽग्निर्माताऽग्निर्दक्षिणः स्मृतः ।
गुरुराहवनीयस्तु साऽग्नित्रेता गरीयसी ॥ १२.१०८.७ ॥
父亲是家火（gārhapatya），母亲被称为南火（dakṣiṇa）；老师是供火（āhavanīya），而那三火合一的特烈塔火（Tretā）最为尊贵。
12.108.8
त्रिष्वप्रमाद्यन्नेतेषु त्रील्लोँकानपि जेष्यसि ।
पितृवृत्त्या त्विमं लोकं मातृवृत्त्या तथा परम् ॥ १२.१०८.८ ॥
对这三者保持警觉，你便能征服三界：以对父亲的行为赢得此世，以对母亲的行为同样赢得彼世。
12.108.9
ब्रह्मलोकं गुरोर्वृत्त्या नियमेन तरिष्यसि ।
सम्यगेतेषु वर्तस्व त्रिषु लोकेषु भारत ॥ १२.१०८.९ ॥
凭借对老师的品行与持戒，你将抵达梵天界。婆罗多后裔啊，对这些人应当行为端正，在这三界之中。
12.108.10
यशः प्राप्स्यसि भद्रं ते धर्मं च सुमहाफलम् ।
नैतानतिशयीथास्त्वं नात्यश्नीथा न दूषयेः ॥ १२.१०८.१० ॥
你将获得名声，愿你吉祥，并获得极大果报的法。不要逾越这些，不要过度享受，也不要玷污它们。
12.108.11
नित्यं परिचरेश्चैव तद्वै सुकृतमुत्तमम् ।
कीर्ति पुण्यं यशो लोकान्प्राप्स्यसे त्वं जनाधिप ॥ १२.१०८.११ ॥
应当常常侍奉他们，那便是最上的善行。人主啊，你将获得名声、功德、荣耀与诸世界。
12.108.12
सर्वे तस्यादृता लोका यस्यैते त्रय आदृताः ।
अनादृतास्तु यस्यैते सर्वास्तस्याफलाः क्रियाः ॥ १२.१०८.१२ ॥
对于尊敬这三者的人，一切世界都受尊敬；而对于轻慢这三者的人，他的一切行为都无果报。
12.108.13
न चायं न परो लोको न यशस्तस्य भारत ।
अमानिता नित्यमेव यस्यैते गुरवस्त्रयः ॥ १२.१०८.१३ ॥
婆罗多啊，凡三位师长常受轻慢者，既无此世，亦无彼世，也无名声。
12.108.14
न चास्मिन्न परे लोके यशस्तस्य प्रकाशते ।
यच्चान्यदपि कल्याणं पारत्रं समुदाहृतम् ॥ १२.१०८.१४ ॥
他的名声在此世与彼世皆不显耀；所谓彼世的其他吉祥之善，也不属于他。
12.108.15
तेभ्य एव हि यत्सर्वं कृत्यं यन्निसृजाम्यहम् ।
तदासीन्मे शतगुणं सहस्रगुणमेव च।
तस्मान्मे संप्रकाशन्ते त्रयो लोका युधिष्ठिर ॥ १२.१०८.१५ ॥
凡我所行之职责，皆为他们而作，其果报于我成百倍、千倍。因此，尤提斯提拉啊，三界为我而光明。
12.108.16
दशैव तु सदाऽऽचार्यः श्रोत्रियानधितिष्ठति ।
दशाचार्यानुपाध्याय उपाध्यायान्पिता दश ॥ १२.१०८.१६ ॥
阿阇梨（师）胜过十位精通吠陀的婆罗门；优婆陀耶（教师）胜过十位阿阇梨；父亲胜过十位优婆陀耶。
12.108.17
पितॄन्दश तु मातैका सर्वां वा पृथिवीमपि ।
गुरुत्वेनाभिभवति नास्ति मातृसमो गुरुः ॥ १२.१०८.१७ ॥
一位母亲胜过十位父亲；以尊崇之重，她甚至超过整个大地；没有与母亲相等的老师。
12.108.18
गुरुर्गरीयान्पितृतो मातृतश्चेति मे मतिः ।
उभौ हि मातापितरौ जन्मन्येवोपयुज्यतः ॥ १२.१०८.१८ ॥
我的看法是：师长比父亲和母亲都更为重要；因为父母二人只在出生时有用。
12.108.19
शरीरमेतौ सृजतः पिता माता च भारत ।
आचार्यशिष्टा या जातिः सासम्यगजरामरा ॥ १२.१०८.१९ ॥
婆罗多之子啊，父母共同创造了身体；而由老师所教导的新生，才真正不老不死。
12.108.20
अवध्या हि सदा माता पिता चाप्युपचारिणौ ॥ १२.१०८.२० ॥
母亲永远不可伤害，父亲亦然；二者都值得侍奉。
12.108.21
न स दुष्यति तत्कृत्वा न च ते दूषयन्ति तम् ।
धर्माय यतमानानां विदुर्देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.१०८.२१ ॥
做了这事，他不会被玷污，他们也不会玷污他；为法而努力者，诸神与仙人都知道。
12.108.22
य आवृणोत्यवितथेन कर्मणा ।
ऋतं ब्रुवन्नमृतं संप्रयच्छन्।
तं मन्येथाः पितरं मातरं च ।
तस्मै न द्रुह्येत्कृतमस्य जानन् ॥ १२.१०८.२२ ॥
凡以真实之行养育你、说真实之言、赐予甘露者，你应视之如父母；知其所为之恩，不可背叛他。
12.108.23
स्तथैव तेषां गुरवोऽभ्यर्चनीयाः ॥ १२.१०८.२३ ॥
同样，他们的老师也应当受到尊敬。
12.108.24
तस्मात्पूजयितव्याश्च संविभज्याश्च यत्नतः ।
गुरवोऽर्चयितव्याश्च पुराणं धर्ममिच्छता ॥ १२.१०८.२४ ॥
因此，应当尊敬老师，并用心分享所有；欲求古法者，应当敬奉其师。
12.108.25
येन प्रीणन्ति पितरस्तेन प्रीतः प्रजापतिः ।
प्रीणाति जननीयेन पृथिवी तेन पूजिता ॥ १२.१०८.२५ ॥
以此使祖先欢喜，则生主欢喜；以此使母亲欢喜，则大地受到尊敬。
12.108.26
येन प्रीणात्युपाध्यायस्तेन स्याद्ब्रह्म पूजितम् ।
मातृतः पितृतश्चैव तस्मात्पूज्यतमो गुरुः ॥ १२.१०८.२६ ॥
以此使师长欢喜，则梵（吠陀）受到尊敬。无论母系还是父系；因此上师最为可敬。
12.108.27
ऋषयश्च हि देवाश्च प्रीयन्ते पितृभिः सह ।
पूज्यमानेषु गुरुषु तस्मात्पूज्यतमो गुरुः ॥ १२.१०८.२७ ॥
当师长受到尊敬时，诸仙与诸神与祖先一同欢喜。因此上师最为可敬。
12.108.28
केनचिन्न च वृत्तेन ह्यवज्ञेयो गुरुर्भवेत् ।
न च माता न च पितो तादृशो यादृशो गुरुः ॥ १२.१०८.२८ ॥
无论何种行为，都不可轻视师长；母亲与父亲都不如师长那样。
12.108.29
न तेऽवमानमर्हन्ति न तेषां दूषयेत्कृतम् ।
गुरूणामेव सत्कारं विदुर्देवाः सहर्षिभिः ॥ १२.१०८.२९ ॥
他们不应受到轻蔑，也不应诋毁其所作所为；诸神与诸仙都知道，师长应当受到敬重。
12.108.30
उपाध्यायं पितरं मातरं च ।
ये विद्रुह्यन्ते मनसा कर्मणा वा।
तेषां पापं भ्रूणहत्याविशिष्टं ।
तस्मान्नान्यः पापकृदस्ति लोके ॥ १२.१०८.३० ॥
无论以心念还是行为背叛师长、父亲或母亲的人，其罪比杀害胎儿更重；因此世上没有比他们更大的罪人。
12.108.31
भृतो भर्तारं यो न विभिर्ति पुत्रः ।
स्वयोनिजः पितरं मातरं च।
तस्य पापं भ्रूणहत्याविषिष्टं ।
तस्मान्नान्यः पापकृदस्ति लोके ॥ १२.१०८.३१ ॥
若子不奉养供养自己的人，不奉养由自己所生的父亲与母亲，其罪过超过杀害胎儿之罪；因此世间没有比他更大的作恶者。
12.108.32
मित्रद्रुहः कृतघ्नस्य स्त्रीघ्नस्य पिशुनस्य च ।
चतुर्णामपि चैतेषां निष्कृतिं नानुशुश्रुम् ॥ १२.१०८.३२ ॥
对于背叛朋友者、忘恩负义者、杀害女人者和谗言者这四种人，我们也未曾听说有任何赎罪之法。
12.108.33
एतत्सर्वं मनुनिर्देशदृष्टं ।
यत्कर्तव्यं पुरुषेणेह किंचित्।
एतच्छ्रेयो नान्यदस्माद्विशिष्टं ।
सर्वान्धर्माननुसृत्यैतदुक्तम् ॥ १२.१०८.३३ ॥
这一切都见于摩奴的教导。人在世间应当做的事，这便是最善的；没有比这更殊胜的。遵循一切法之后，才说了这些。