ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.12.1
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा नकुलो वाक्यमब्रवीत् ।
राजानमभिसंप्रेक्ष्य सर्वधर्मभृतां वरम् ॥ १२.१२.१ ॥
ಅರ್ಜುನನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನಕುಲನು, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.12.2
अनुरुध्य महाप्राज्ञो भ्रातुश्चित्तमरिंदम ।
व्यूढोरस्को महाबाहुस्ताम्रास्यो मितभाषिता ॥ १२.१२.२ ॥
ಶತ್ರುದಮನನೇ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನು ಸಹೋದರನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ವಿಶಾಲ ಎದೆಯ, ಮಹಾಬಾಹುವಾದ, ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಮುಖದ, ಮಿತಭಾಷಿಯಾದ ಆತನು ಮಾತನಾಡಿದನು.
12.12.3
विशाखयूपे देवानां सर्वेषामग्नयश्चिताः ।
तस्माद्विद्वि महाराज देवाः कर्मफले स्थिताः ॥ १२.१२.३ ॥
ವಿಶಾಖಯೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ದೇವತೆಗಳು ಕರ್ಮಫಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿ.
12.12.4
अनास्तिकानां भूतानां प्राणदाः पितरश्च ये ।
तेऽपि कर्मैव कुर्वन्ति विधिं पश्यस्व पार्थिव ॥ १२.१२.४ ॥
ಆಸ್ತಿಕ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಣದಾತರಾದ ಪಿತೃಗಳೂ ಕರ್ಮವನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ವಿಧಿಯನ್ನು ನೋಡು.
12.12.5
वेदवादापविद्धास्तु तान्विद्धि भृशनास्तिकान् ।
न हि वेदोक्तमुत्सृज्य विप्रः सर्वेषु कर्मसु ॥ १२.१२.५ ॥
ವೇದವಾದದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟವರನ್ನು ಪೂರ್ಣ ನಾಸ್ತಿಕರೆಂದು ತಿಳಿ. ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ವಿಪ್ರರು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ (ತೊಡಗುವುದಿಲ್ಲ).
12.12.6
देवयानेन नाकस्य पृष्ठमाप्नोति भारत ।
अत्याश्रमानयं सर्वानित्याहुर्वेदमिश्चयाः ॥ १२.१२.६ ॥
ಭಾರತನೇ, ದೇವಯಾನ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವರ್ಗದ ಶಿಖರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿದುದು ಇದು ಎಂದು ವೇದವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.12.7
ब्राह्मणाः श्रुतिसंपन्नास्तान्निबोध नराधिप ।
वित्तानि धर्मलब्धानि क्रतुमुख्येष्ववासृजन् ॥ १२.१२.७ ॥
ನರಾಧಿಪ, ಶ್ರುತಿ ಸಂಪನ್ನರಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕೇಳು. ಧರ್ಮದಿಂದ ಪಡೆದ ಧನವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.
12.12.8
कृतात्मा स महाराज स वै त्यागी स्मृतो नरः ॥ १२.१२.८ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡ ಆ ಮನುಷ್ಯನೇ ನಿಜವಾದ ತ್ಯಾಗಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
12.12.9
अनवेक्ष्य सुखादानं तथैवोर्ध्वं प्रतिष्ठितः ।
आत्मत्यागी महाराज स त्यागी तापसो मतः ॥ १२.१२.९ ॥
ಸುಖ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತು, ಮಹಾರಾಜ, ಆತ್ಮತ್ಯಾಗಿಯಾದವನೇ ತ್ಯಾಗಿ ಮತ್ತು ತಾಪಸಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.12.10
अनिकेतः परिपतन्वृक्षमूलाश्रयो मुनिः ।
अयाचकः सदायोगी स त्यागी पार्थ भिक्षुकः ॥ १२.१२.१० ॥
ಮನೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ, ಮರದ ಬುಡವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಮುನಿ, ಯಾಚಿಸದವನು, ಸದಾ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದವನು—ಪಾರ್ಥ, ಅವನೇ ತ್ಯಾಗಿ, ಭಿಕ್ಷುಕ.
12.12.11
क्रोधहर्षावनादृत्य पैशुन्यं च विशेषतः ।
विप्रो वेदानधीते यः स त्यागी गुरुपूजकः ॥ १२.१२.११ ॥
ಕೋಪ ಮತ್ತು ಹರ್ಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾಡಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ವೇದಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ವಿಪ್ರನೇ ತ್ಯಾಗಿ, ಗುರುಪೂಜಕ.
12.12.12
आश्रमांस्तुलया सर्वान्धृतानाहुर्मनीषिणः ।
एकतश्च त्रयो राजन्गृहस्थाश्रम एकतः ॥ १२.१२.१२ ॥
ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗಿದಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನೇ, ಮೂರು ಒಂದು ಕಡೆ, ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮ ಒಂದು ಕಡೆ.
12.12.13
समीक्ष्य तुलया पार्थ कामं स्वर्गं च भारत ।
अयं पन्था महर्षीणाप्रियं लोकविदां गतिः ॥ १२.१२.१३ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಭರತ, ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಮಾರ್ಗ; ಲೋಕಜ್ಞರಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಿಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವರ ಗತಿ ಇದೇ.
12.12.14
इति यः कुरुते भावं स त्यागी भरतर्षभ ।
नरः परित्यज्य गृहान्वनमेति विमूढवत् ॥ १२.१२.१४ ॥
ಹೀಗೆ ಭಾವಿಸುವವನೇ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ತ್ಯಾಗಿ. ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಮೂಢನಂತೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವವನು ಹಾಗಲ್ಲ.
12.12.15
यदा कामान्समीक्षेत धर्मवैतंसिको नरः ।
अथैनं मृत्युपाशेन कण्ठे बध्नाति सृत्युराट् ॥ १२.१२.१५ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ, ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನಾದರೂ, ಮೃತ್ಯುರಾಜನು ಅವನ ಕೊರಳಿಗೆ ಮೃತ್ಯುಪಾಶ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ.
12.12.16
अभिमानकृतं कर्म नैतत्फलवदुच्यते ।
त्यागयुक्तं महाराज सर्वमेव महाफलम् ॥ १२.१२.१६ ॥
ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಫಲದಾಯಕವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಾರಾಜ, ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
12.12.17
शमो दमस्तथा धैर्यं सत्यं शौचमथार्जवम् ।
यज्ञो धृतिश्च धर्मश्च नित्यमार्षो विधिः स्मृतः ॥ १२.१२.१७ ॥
ಶಮ, ದಮ, ಧೈರ್ಯ, ಸತ್ಯ, ಶೌಚ, ಆರ್ಜವ, ಯಜ್ಞ, ಧೃತಿ, ಧರ್ಮ — ಇವು ಸದಾ ಋಷಿಗಳ ವಿಧಾನವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
12.12.18
पितृदेवातिथिकृते समारम्भोऽत्र शस्यते ।
अत्रैव हि महाराज त्रिवर्गः केवलं फलम् ॥ १२.१२.१८ ॥
ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮಾರಂಭವು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಜ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ತ್ರಿವರ್ಗವೇ ಫಲ.
12.12.19
एतस्मिन्वर्तमानस्य विधौ विप्रनिषेविते ।
त्यागिनः प्रसृतस्येह नोच्छित्तिर्विद्यते क्वचित् ॥ १२.१२.१९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸೇವಿಸುವ ಈ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನಿಗೆ, ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವನಿಗೆ, ಇಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಿಲ್ಲ.
12.12.20
असृजद्धि प्रजा राजन्प्रजापतिरकल्मषः ।
मां यक्ष्यन्तीति धर्मात्मा यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ॥ १२.१२.२० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಅವನು, ವಿವಿಧ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.
12.12.21
वीरुधश्चैव वृक्षांश्च यज्ञार्थं वै तथौषधीः ।
पशूंश्चैव तथा मेध्यान्यज्ञार्थानि हवींषि च ॥ १२.१२.२१ ॥
ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳು, ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಔಷಧಿಗಳು, ಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳು, ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಹವಿಸ್ಸುಗಳು ಸಹ ಅದೇ ರೀತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
12.12.22
गृहस्थाश्रमिणस्तच्च यज्ञकर्माविरोधितम् ।
तस्माद्गार्हस्थ्यमेवेह दुष्करं दुर्लभं तथा ॥ १२.१२.२२ ॥
ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಿಗಳಿಗೆ ಅದು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನವೇ ಕಷ್ಟಕರವೂ ಅಪರೂಪವೂ ಆಗಿದೆ.
12.12.23
तत्संप्राप्य गृहस्था ये पशुधान्यधनान्विताः ।
न यजन्ते महाराज शाश्वतं तेषु किल्विषम् ॥ १२.१२.२३ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಪಶು, ಧಾನ್ಯ, ಧನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ಯಜ್ಞ ಮಾಡದ ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪಾಪವುಂಟು.
12.12.24
स्वाध्याययज्ञा ऋषयो ज्ञानयज्ञास्तथा परे ।
अथापरे महायज्ञान्मनस्येव वितन्वते ॥ १२.१२.२४ ॥
ಋಷಿಗಳು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನೇ ಯಜ್ಞವಾಗಿ, ಇತರರು ಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಯಜ್ಞವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.12.25
इदमन्यन्महाराज विद्वद्भिः कथितं मम ।
भूमिरग्निश्च वायुश्च न चापो न दिवाकरः ॥ १२.१२.२५ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ವಿದ್ವಾಂಸರು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತಿದು: ಭೂಮಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ವಾಯುವೂ ಇಲ್ಲ, ಜಲವೂ ಇಲ್ಲ, ಸೂರ್ಯನೂ ಇಲ್ಲ.
12.12.26
नक्षत्राणि न चन्द्रश्च न दिशः काल एव च ।
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च न गन्धो न रसः क्वचित् ॥ १२.१२.२६ ॥
ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಲ್ಲ, ಚಂದ್ರನೂ ಇಲ್ಲ, ದಿಕ್ಕುಗಳಿಲ್ಲ, ಕಾಲವೂ ಇಲ್ಲ; ಶಬ್ದವಿಲ್ಲ, ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲ, ರೂಪವಿಲ್ಲ; ಗಂಧವಿಲ್ಲ, ರಸವೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ.
12.12.27
न च सन्ति प्रमाणानि यैः प्रमेयं प्रसाध्यते ।
प्रत्यक्षमनुमानं न नोपमानमथागमः ॥ १२.१२.२७ ॥
ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣಗಳೂ ಇಲ್ಲ: ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಿಲ್ಲ, ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ, ಉಪಮಾನವಿಲ್ಲ, ಆಗಮವೂ ಇಲ್ಲ.
12.12.28
नार्थापत्तिर्न चैतिह्यं न दृष्टान्तो न संशयः ।
न क्वचिन्निर्णयो राजन्न धर्माधर्म एव च ॥ १२.१२.२८ ॥
ಅರ್ಥಾಪತ್ತಿಯಿಲ್ಲ, ಐತಿಹ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ; ದೃಷ್ಟಾಂತವಿಲ್ಲ, ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ಣಯವಿಲ್ಲ, ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ.
12.12.29
तिर्यक्व स्थावरं चैव न देवा न च मानुषाः ।
वर्णाश्रमविभागाश्च न च कर्ता न कामकृत्।
न चार्थश्च विभूतिश्च न चार्थस्य विचेष्टितम् ॥ १२.१२.२९ ॥
ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಲ್ಲ, ಸ್ಥಾವರಗಳೂ ಇಲ್ಲ; ದೇವತೆಗಳಿಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯರೂ ಇಲ್ಲ; ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವಿಭಾಗಗಳೂ ಇಲ್ಲ; ಕರ್ತನಿಲ್ಲ, ಕಾಮ ಪೂರೈಸುವವನೂ ಇಲ್ಲ; ಸಂಪತ್ತಿಲ್ಲ, ವಿಭೂತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲ.
12.12.30
तमोभूतमिदं सर्वमनालोकं जगन्नृप ।
न चात्मा विद्यमानोपि मनसा योगमिच्छति ॥ १२.१२.३० ॥
ರಾಜನೇ, ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಕತ್ತಲಾಗಿ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದಾಗಿದೆ; ಆತ್ಮವಿದ್ದರೂ ಅದು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯೋಗವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.12.31
अचेतनं मनस्त्वासीदात्मा एव सचेतनः ।
ईश्वरश्चेतनस्त्वेकस्तेनेदं गहनीकृतम्।
मन्त्राश्च चेतना राजन्न च देहेन योजिताः ॥ १२.१२.३१ ॥
ಮನಸ್ಸು ಅಚೇತನವಾಗಿತ್ತು; ಆತ್ಮವೇ ಸಚೇತನವಾಗಿತ್ತು. ಈಶ್ವರನೊಬ್ಬನೇ ಚೇತನನು; ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಗಹನವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಓ ರಾಜನೇ, ಮಂತ್ರಗಳೂ ಚೇತನವಾಗಿವೆ; ಅವು ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
12.12.32
तेन विश्वसृजो नाम ऋषयो मन्त्रदेवताः ।
चैतन्यमीश्वरात्प्राप्य ब्रह्माण्डं तैर्विनिर्मितम् ॥ १२.१२.३२ ॥
ಅವನಿಂದಲೇ ವಿಶ್ವಸೃಜರೆಂಬ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರದೇವತೆಗಳು ಉಂಟಾದರು. ಈಶ್ವರನಿಂದ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು.
12.12.33
इष्ट्वा विश्वसृजं यज्ञं निर्मितः प्रपितामहः ।
सृष्टिस्तेन समारब्धा प्रसादादीश्वरस्य च ॥ १२.१२.३३ ॥
ವಿಶ್ವಸೃಜನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ನಿರ್ಮಿತನಾದನು. ಈಶ್ವರನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅವನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
12.12.34
चैतन्यमीश्वरस्येदं सचेतनमिदं जगत् ।
योगेन च समाविष्टं जगत्कृत्स्नं च शंभुना ॥ १२.१२.३४ ॥
ಈ ಸಚೇತನ ಜಗತ್ತು ಈಶ್ವರನ ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಯೋಗದಿಂದ ಮತ್ತು ಶಂಭುವಿನಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ವ್ಯಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.12.35
धर्मश्चार्थश्च कामश्च उक्तो मोक्षश्च संक्षये ।
ब्रह्मणः परमेशस्य ईश्वरेण यदृच्छया ॥ १२.१२.३५ ॥
ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಸಂಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ) ಮೋಕ್ಷವೂ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಈಶ್ವರನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
12.12.36
अज्ञो जन्तुरनीशश्च भाजनं सुखदुःखयोः ।
ईश्वरप्रेरितो गच्छेत्स्वर्गं वा श्वभ्रमेव वा ॥ १२.१२.३६ ॥
ಅಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಜೀವಿ, ಅಸಮರ್ಥನಾದವನು, ಸುಖದುಃಖಗಳ ಪಾತ್ರನು; ಈಶ್ವರನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೋ ಅಥವಾ ನರಕಕ್ಕೋ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
12.12.37
प्रधानं पुरुषः चैव आत्मानं सर्वदेहिनाम् ।
मनसा विषयैश्चैव चेतनेन प्रचोदिताः।
सुखदुःखेन युज्यन्ते कर्मभिश्च प्रचोदिताः ॥ १२.१२.३७ ॥
ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಪುರುಷ, ಸರ್ವದೇಹಿಗಳ ಆತ್ಮ, ಮನಸ್ಸು, ವಿಷಯಗಳು ಹಾಗೂ ಚೇತನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಸುಖದುಃಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರೇರಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.12.38
वर्णाश्रमविभागाश्च ईश्वरेण प्रवर्तिताः ।
सदेवासुरगन्धर्वं येनेदं निर्मितं जगत् ॥ १२.१२.३८ ॥
ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಈಶ್ವರನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದನು; ದೇವ-ಅಸುರ-ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು ಅವನೇ.
12.12.39
त्वं चान्ये च महाराज ईश्वरस्य वशे स्थिताः ।
जीवन्ते च म्रियन्ते च न स्वतन्त्राः कथंचन ॥ १२.१२.३९ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ನೀನೂ ಇತರರೂ ಈಶ್ವರನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದೀರಿ; ಅವರು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ, ಸಾಯುತ್ತಾರೆ; ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ವತಂತ್ರರಲ್ಲ.
12.12.40
हित्वाहित्वा च भूतानि हत्वा सर्वमिदं जगत् ।
यजन्ते कर्मणा देवा न स पापेन लिप्यते ॥ १२.१२.४० ॥
ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟು, ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕೊಂದು, ದೇವತೆಗಳು ಕರ್ಮದಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಪಾಪದಿಂದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
12.12.41
हिंसात्मकानि कर्माणि सर्वेषां गृहमेधिनाम् ।
देवतानामृषीणां च ते च यान्ति परां गतिम् ॥ १२.१२.४१ ॥
ಗೃಹಸ್ಥರೆಲ್ಲರ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕರ್ಮಗಳು, ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳ ಕರ್ಮಗಳು — ಅವರೂ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
12.12.42
पातिताः शत्रवः पूर्व सर्वत्र वसुधाधिपैः ।
प्रजानां हितकामैश्च आत्मनश्च हितैषिभिः। ॥ १२.१२.४२ ॥
ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭೂಪತಿಗಳು ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹಿತವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದರು.
12.12.43
यदि तत्र भवेत्पापं कथं ते स्वर्गमास्थिताः ।
न प्राप्ता नरकं राजन्वेष्टिताः पापकर्मभिः ॥ १२.१२.४३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪವಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿದರು? ಓ ರಾಜನೇ, ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟವರು ನರಕವನ್ನು ಸೇರಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ.
12.12.44
एवं मनःसमाधानं मार्गमातिष्ठतो नृप ।
द्विजातेर्ब्रह्मभूतस्य स्पृहयन्ति दिवौकसः ॥ १२.१२.४४ ॥
ಹೇ ನೃಪ, ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮಾಧಾನದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
12.12.45
स रत्नानि विचित्राणि संहृतानि ततस्ततः ।
मखेष्वनभिसन्त्यज्य नास्तिक्यमभिजल्पसि ॥ १२.१२.४५ ॥
ಅವನು ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು; ಆದರೂ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದೆ ನಾಸ್ತಿಕತೆಯ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತೀ.
12.12.46
कुटुम्बमास्थिते त्यागं न पश्यामि नराधिप ।
राजसूयाश्वमेधेषु सर्वमेधेषु वा पुनः ॥ १२.१२.४६ ॥
ಹೇ ನರಾಧಿಪ, ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನಲ್ಲಿ ನಾನು ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ರಾಜಸೂಯ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಮೇಧಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ.
12.12.47
ये चान्ये क्रतवस्तात ब्राह्मणैरभिपूजिताः ।
तैर्यजस्व महीपाल शक्रो देवपतिर्यथा। ॥ १२.१२.४७ ॥
ಮಗೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ ಇತರ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ಮಾಡು, ಓ ಮಹೀಪಾಲನೇ; ದೇವಪತಿ ಇಂದ್ರನಂತೆ.
12.12.48
राज्ञः प्रमाददोषेण दस्युभिः परिमुष्यताम् ।
अशरण्यः प्रजानां यः स राजा कलिरुच्यते ॥ १२.१२.४८ ॥
ರಾಜನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ದೋಷದಿಂದ ದರೋಡೆಕೋರರಿಂದ ಲೂಟಿಯಾಗುವಾಗ, ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದ ರಾಜನು ಕಲಿ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
12.12.49
अश्वान्गाश्चैव दासीश्च करेणूश्च स्वलंकृताः ।
ग्रामाञ्जनपदांश्चैव क्षेत्राणि च गृहाणि च ॥ १२.१२.४९ ॥
ಕುದುರೆಗಳು, ಹಸುಗಳು, ದಾಸಿಯರು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಹೆಣ್ಣಾನೆಗಳು, ಗ್ರಾಮಗಳು, ಜನಪದಗಳು, ಹೊಲಗಳು, ಮನೆಗಳು ಕೂಡ.
12.12.50
अप्रदाय द्विजातिभ्यो मात्सर्याविष्टचेतसः ।
वयं ते राजकलयो भविष्याम विशांपते ॥ १२.१२.५० ॥
ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡದೆ, ಮತ್ಸರದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿದವರಾಗಿ, ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ನಾವು ನಿನ್ನ ರಾಜಕಲಿಗಳಾಗುತ್ತೇವೆ.
12.12.51
अदातारोऽशरण्याश्च राजकिल्विषभागिनः ।
दुःखानामेव भोक्तारो न सुखानां कदाचन ॥ १२.१२.५१ ॥
ದಾನ ಮಾಡದವರು, ಆಶ್ರಯ ನೀಡದವರು ರಾಜನ ಪಾಪದ ಭಾಗಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಸದಾ ದುಃಖವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸುಖವನ್ನಲ್ಲ.
12.12.52
अनिष्ट्वा च महायज्ञैरकृत्वा च पितृस्वधाम् ।
तीर्थेष्वनभिसंप्लुत्य प्रव्रजिष्यसि चेत्प्रभो ॥ १२.१२.५२ ॥
ಓ ಪ್ರಭುವೇ! ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ವಧಾ ಅರ್ಪಿಸದೆ, ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ನೀನು ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ…
12.12.53
छिन्नाभ्रमिव गन्तासि विलयं मारुतेरितम् ।
लोकयोरुभयोर्भ्रष्टो ह्यन्तराले व्यवस्थितः ॥ १२.१२.५३ ॥
ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹರಿದ ಮೇಘದಂತೆ ನೀನು ವಿನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುವೆ; ಎರಡೂ ಲೋಕಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದವನಾಗಿ ನಡುವೆಯೇ ನಿಂತಿರುವೆ.
12.12.54
अन्तर्बहिश्च यत्किंचिन्मनोव्यासङ्गकारकम् ।
परित्यज्य भवेत्त्यागी न हित्वा प्रतितिष्ठति ॥ १२.१२.५४ ॥
ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಂಟಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನೇ ತ್ಯಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ತ್ಯಜಿಸದೆ ಅವನು ಸ್ಥಿರನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.12.55
एतस्मिन्वर्तमानस्य विधौ विप्रनिषेविते ।
ब्राह्मणस्य महाराज नोच्छित्तिर्विद्यते क्वचित् ॥ १२.१२.५५ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅನುಸರಿಸುವ ಈ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಿಲ್ಲ.
12.12.56
निहत्य शत्रूंस्तरसा समृद्धाञ्शक्रो यथा दैत्यबलानि सङ्ख्ये ।
कः पार्थ शोचेन्निरतः स्वधर्मे पूर्वैः स्मृते पार्थिवशिष्टजुष्टे ॥ १२.१२.५६ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಇಂದ್ರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದಂತೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿ ತನ್ನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದವನು, ಪೂರ್ವಜರು ಸ್ಮರಿಸಿದ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರು ಅನುಸರಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವವನು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುವನು?
12.12.57
क्षात्रेण धर्मेण पराक्रमेण जित्वा महीं मन्त्रविद्भ्यः प्रदाय ।
नाकस्य पृष्ठेऽसि नरेन्द्र गन्ता न शोचितव्यं भवताऽद्य पार्थ ॥ १२.१२.५७ ॥
ಕ್ಷಾತ್ರ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಮಂತ್ರವೇತ್ತರಿಗೆ ಅದನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ನರೇಂದ್ರ, ನೀನು ಸ್ವರ್ಗದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆ. ಪಾರ್ಥ, ಇಂದು ನೀನು ಶೋಕಿಸಬಾರದು.