മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.12.1
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा नकुलो वाक्यमब्रवीत् ।
राजानमभिसंप्रेक्ष्य सर्वधर्मभृतां वरम् ॥ १२.१२.१ ॥
അർജുനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട നകുലൻ, സർവധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവിനെ നോക്കി ഈ വാക്യം പറഞ്ഞു.
12.12.2
अनुरुध्य महाप्राज्ञो भ्रातुश्चित्तमरिंदम ।
व्यूढोरस्को महाबाहुस्ताम्रास्यो मितभाषिता ॥ १२.१२.२ ॥
ശത്രുനിഗ്രഹിയേ, മഹാപ്രാജ്ഞനായ അദ്ദേഹം സഹോദരന്റെ മനസ്സിനെ അനുസരിച്ചു; വിശാലമാർവ്വും മഹാബാഹുവും ചെമ്പുനിറ മുഖവും മിതഭാഷിയുമായ അദ്ദേഹം.
12.12.3
विशाखयूपे देवानां सर्वेषामग्नयश्चिताः ।
तस्माद्विद्वि महाराज देवाः कर्मफले स्थिताः ॥ १२.१२.३ ॥
വിശാഖയൂപത്തിൽ എല്ലാ ദേവന്മാർക്കുമായി അഗ്നികൾ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ മഹാരാജാവേ, ദേവന്മാർ കർമ്മഫലത്തിൽ സ്ഥിതരാണെന്ന് അറിയുക.
12.12.4
अनास्तिकानां भूतानां प्राणदाः पितरश्च ये ।
तेऽपि कर्मैव कुर्वन्ति विधिं पश्यस्व पार्थिव ॥ १२.१२.४ ॥
ആസ്തികരായ ജീവികൾക്ക് പ്രാണദാതാക്കളായ പിതൃക്കളും കർമ്മം തന്നെയാണ് ചെയ്യുന്നത്. രാജാവേ, വിധി നോക്കുക.
12.12.5
वेदवादापविद्धास्तु तान्विद्धि भृशनास्तिकान् ।
न हि वेदोक्तमुत्सृज्य विप्रः सर्वेषु कर्मसु ॥ १२.१२.५ ॥
വേദവാദത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെട്ടവരെ തീർത്തും നാസ്തികരെന്ന് അറിയുക. വേദത്തിൽ പറഞ്ഞതു വിട്ട്, വിപ്രന്മാർ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളിലും (പ്രവർത്തിക്കുകയില്ല).
12.12.6
देवयानेन नाकस्य पृष्ठमाप्नोति भारत ।
अत्याश्रमानयं सर्वानित्याहुर्वेदमिश्चयाः ॥ १२.१२.६ ॥
ഭാരതാ, ദേവയാനമാർഗ്ഗത്താൽ മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉച്ചിയിലെത്തുന്നു. എല്ലാ ആശ്രമങ്ങൾക്കും അപ്പുറമാണിതെന്ന് വേദാശ്രിതർ പറയുന്നു.
12.12.7
ब्राह्मणाः श्रुतिसंपन्नास्तान्निबोध नराधिप ।
वित्तानि धर्मलब्धानि क्रतुमुख्येष्ववासृजन् ॥ १२.१२.७ ॥
നരാധിപാ, വേദജ്ഞാനസമ്പന്നരായ ആ ബ്രാഹ്മണരെ കേൾക്കുക. ധർമ്മത്താൽ നേടിയ സമ്പത്ത് അവർ പ്രധാനയജ്ഞങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചു.
12.12.8
कृतात्मा स महाराज स वै त्यागी स्मृतो नरः ॥ १२.१२.८ ॥
മഹാരാജാവേ, തന്റെ ആത്മാവിനെ നിയന്ത്രിച്ച ആ മനുഷ്യനെയാണ് നിശ്ചയമായും ത്യാഗി എന്ന് ഓർമ്മിക്കുന്നത്.
12.12.9
अनवेक्ष्य सुखादानं तथैवोर्ध्वं प्रतिष्ठितः ।
आत्मत्यागी महाराज स त्यागी तापसो मतः ॥ १२.१२.९ ॥
സുഖം നേടുന്നതിനെ നോക്കാതെ, അതുപോലെ ഉയർന്ന നിലയിൽ സ്ഥിരപ്പെട്ട്, മഹാരാജാവേ, ആത്മത്യാഗിയായവനാണ് ത്യാഗിയും തപസ്വിയും എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നത്.
12.12.10
अनिकेतः परिपतन्वृक्षमूलाश्रयो मुनिः ।
अयाचकः सदायोगी स त्यागी पार्थ भिक्षुकः ॥ १२.१२.१० ॥
വീടില്ലാത്തവനായി അലഞ്ഞു നടക്കുന്ന, വൃക്ഷച്ചുവട്ടിൽ വസിക്കുന്ന മുനി, യാചിക്കാത്തവൻ, എപ്പോഴും യോഗത്തിൽ മുഴുകിയവൻ—പാർത്ഥാ, അവനാണ് ത്യാഗിയും ഭിക്ഷുവും.
12.12.11
क्रोधहर्षावनादृत्य पैशुन्यं च विशेषतः ।
विप्रो वेदानधीते यः स त्यागी गुरुपूजकः ॥ १२.१२.११ ॥
കോപത്തെയും സന്തോഷത്തെയും അവഗണിച്ച്, വിശേഷിച്ച് പരദൂഷണം ഒഴിവാക്കി, വേദം പഠിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനാണ് ത്യാഗിയും ഗുരുപൂജകനും.
12.12.12
आश्रमांस्तुलया सर्वान्धृतानाहुर्मनीषिणः ।
एकतश्च त्रयो राजन्गृहस्थाश्रम एकतः ॥ १२.१२.१२ ॥
ജ്ഞാനികൾ എല്ലാ ആശ്രമങ്ങളെയും തുലാസിൽ തൂക്കിയവയായി പറയുന്നു. രാജാവേ, മൂന്നെണ്ണം ഒരു വശത്തും ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം മറുവശത്തും.
12.12.13
समीक्ष्य तुलया पार्थ कामं स्वर्गं च भारत ।
अयं पन्था महर्षीणाप्रियं लोकविदां गतिः ॥ १२.१२.१३ ॥
പാർത്ഥാ, ഭരതാ, തുലയിൽ തൂക്കി പരിശോധിച്ചാൽ കാമവും സ്വർഗ്ഗവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാകും. ഇത് മഹർഷിമാരുടെ വഴിയാണ്; ലോകജ്ഞർക്ക് ഇത് പ്രിയമല്ലെങ്കിലും അവരുടെ ഗതി ഇതാണ്.
12.12.14
इति यः कुरुते भावं स त्यागी भरतर्षभ ।
नरः परित्यज्य गृहान्वनमेति विमूढवत् ॥ १२.१२.१४ ॥
ഇങ്ങനെ ഭാവിക്കുന്നവനാണ് ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ത്യാഗി. വീട് ഉപേക്ഷിച്ച് മൂഢനെപ്പോലെ കാട്ടിലേക്ക് പോകുന്നവൻ അങ്ങനെയല്ല.
12.12.15
यदा कामान्समीक्षेत धर्मवैतंसिको नरः ।
अथैनं मृत्युपाशेन कण्ठे बध्नाति सृत्युराट् ॥ १२.१२.१५ ॥
മനുഷ്യൻ കാമങ്ങളെ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ധർമ്മത്തെ ആഭരണമാക്കിയവനായാലും, മൃത്യുരാജാവ് അവന്റെ കഴുത്തിൽ മൃത്യുപാശം കെട്ടുന്നു.
12.12.16
अभिमानकृतं कर्म नैतत्फलवदुच्यते ।
त्यागयुक्तं महाराज सर्वमेव महाफलम् ॥ १२.१२.१६ ॥
അഹങ്കാരത്തോടെ ചെയ്ത കർമ്മം ഫലപ്രദമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നില്ല. മഹാരാജാവേ, ത്യാഗത്തോടുകൂടിയതെല്ലാം മഹാഫലം നൽകും.
12.12.17
शमो दमस्तथा धैर्यं सत्यं शौचमथार्जवम् ।
यज्ञो धृतिश्च धर्मश्च नित्यमार्षो विधिः स्मृतः ॥ १२.१२.१७ ॥
ശമം, ദമം, ധൈര്യം, സത്യം, ശൗചം, ആർജ്ജവം, യജ്ഞം, ധൃതി, ധർമ്മം — ഇവ എക്കാലവും ഋഷിമാരുടെ വിധിയായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
12.12.18
पितृदेवातिथिकृते समारम्भोऽत्र शस्यते ।
अत्रैव हि महाराज त्रिवर्गः केवलं फलम् ॥ १२.१२.१८ ॥
പിതൃക്കൾ, ദേവന്മാർ, അതിഥികൾ എന്നിവർക്കായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മാരംഭം ഇവിടെ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. മഹാരാജാവേ, ഇവിടെത്തന്നെ ത്രിവർഗ്ഗം മാത്രമാണ് ഫലം.
12.12.19
एतस्मिन्वर्तमानस्य विधौ विप्रनिषेविते ।
त्यागिनः प्रसृतस्येह नोच्छित्तिर्विद्यते क्वचित् ॥ १२.१२.१९ ॥
ബ്രാഹ്മണർ സേവിക്കുന്ന ഈ വിധിയിൽ നടക്കുന്നവനും ത്യാഗം ചെയ്യുന്നവനും ഇവിടെ വ്യാപിക്കുന്നവനും ഒരിക്കലും നാശമില്ല.
12.12.20
असृजद्धि प्रजा राजन्प्रजापतिरकल्मषः ।
मां यक्ष्यन्तीति धर्मात्मा यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ॥ १२.१२.२० ॥
രാജാവേ, നിർമ്മലനായ പ്രജാപതി പ്രജകളെ സൃഷ്ടിച്ചു. ധർമ്മാത്മാവായ അദ്ദേഹം, വിവിധ ദക്ഷിണകളോടുകൂടിയ യജ്ഞങ്ങളാൽ അവർ എന്നെ ആരാധിക്കുമെന്ന് കരുതി.
12.12.21
वीरुधश्चैव वृक्षांश्च यज्ञार्थं वै तथौषधीः ।
पशूंश्चैव तथा मेध्यान्यज्ञार्थानि हवींषि च ॥ १२.१२.२१ ॥
വള്ളികളും വൃക്ഷങ്ങളും, യജ്ഞത്തിനായി ഔഷധങ്ങളും, മൃഗങ്ങളും, യജ്ഞയോഗ്യമായ പവിത്രവസ്തുക്കളും, യജ്ഞത്തിനുള്ള ഹവിസ്സുകളും അതുപോലെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
12.12.22
गृहस्थाश्रमिणस्तच्च यज्ञकर्माविरोधितम् ।
तस्माद्गार्हस्थ्यमेवेह दुष्करं दुर्लभं तथा ॥ १२.१२.२२ ॥
ഗൃഹസ്ഥാശ്രമികൾക്ക് അത് യജ്ഞകർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമല്ല. അതിനാൽ ഇവിടെ ഗാർഹസ്ഥ്യം തന്നെയാണ് കഠിനവും ദുർലഭവും.
12.12.23
तत्संप्राप्य गृहस्था ये पशुधान्यधनान्विताः ।
न यजन्ते महाराज शाश्वतं तेषु किल्विषम् ॥ १२.१२.२३ ॥
മഹാരാജാവേ, ആ നിലയിലെത്തി, കന്നുകാലികളും ധാന്യവും ധനവും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും യജ്ഞം ചെയ്യാത്ത ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്ക് ശാശ്വതമായ പാപമുണ്ട്.
12.12.24
स्वाध्याययज्ञा ऋषयो ज्ञानयज्ञास्तथा परे ।
अथापरे महायज्ञान्मनस्येव वितन्वते ॥ १२.१२.२४ ॥
ഋഷിമാർ സ്വാധ്യായത്തെയും മറ്റുള്ളവർ ജ്ഞാനത്തെയും യജ്ഞമായി കരുതുന്നു. ചിലർ മഹായജ്ഞങ്ങളെ മനസ്സിൽ തന്നെ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.
12.12.25
इदमन्यन्महाराज विद्वद्भिः कथितं मम ।
भूमिरग्निश्च वायुश्च न चापो न दिवाकरः ॥ १२.१२.२५ ॥
മഹാരാജാവേ, പണ്ഡിതന്മാർ എന്നോടു പറഞ്ഞ മറ്റൊന്ന് ഇതാണ്: ഭൂമിയില്ല, അഗ്നിയില്ല, വായുവില്ല, ജലമില്ല, സൂര്യനുമില്ല.
12.12.26
नक्षत्राणि न चन्द्रश्च न दिशः काल एव च ।
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च न गन्धो न रसः क्वचित् ॥ १२.१२.२६ ॥
നക്ഷത്രങ്ങളില്ല, ചന്ദ്രനുമില്ല, ദിക്കുകളില്ല, കാലവുമില്ല; ശബ്ദമില്ല, സ്പർശമില്ല, രൂപവുമില്ല; ഗന്ധമില്ല, രസവും എവിടെയുമില്ല.
12.12.27
न च सन्ति प्रमाणानि यैः प्रमेयं प्रसाध्यते ।
प्रत्यक्षमनुमानं न नोपमानमथागमः ॥ १२.१२.२७ ॥
പ്രമേയം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്ന പ്രമാണങ്ങളുമില്ല: പ്രത്യക്ഷമില്ല, അനുമാനമില്ല, ഉപമാനമില്ല, ആഗമവുമില്ല.
12.12.28
नार्थापत्तिर्न चैतिह्यं न दृष्टान्तो न संशयः ।
न क्वचिन्निर्णयो राजन्न धर्माधर्म एव च ॥ १२.१२.२८ ॥
അർത്ഥാപത്തിയില്ല, ഐതിഹ്യവുമില്ല; ദൃഷ്ടാന്തമില്ല, സംശയവുമില്ല; എവിടെയും നിർണയമില്ല, രാജാവേ, ധർമ്മവുമില്ല അധർമ്മവുമില്ല.
12.12.29
तिर्यक्व स्थावरं चैव न देवा न च मानुषाः ।
वर्णाश्रमविभागाश्च न च कर्ता न कामकृत्।
न चार्थश्च विभूतिश्च न चार्थस्य विचेष्टितम् ॥ १२.१२.२९ ॥
മൃഗങ്ങളില്ല, സ്ഥാവരങ്ങളുമില്ല; ദേവന്മാരില്ല, മനുഷ്യരുമില്ല; വർണാശ്രമവിഭാഗങ്ങളുമില്ല; കർത്താവില്ല, കാമം നിറവേറ്റുന്നവനുമില്ല; ധനമില്ല, വിഭൂതിയുമില്ല, ധനത്തിന്റെ പ്രവൃത്തിയുമില്ല.
12.12.30
तमोभूतमिदं सर्वमनालोकं जगन्नृप ।
न चात्मा विद्यमानोपि मनसा योगमिच्छति ॥ १२.१२.३० ॥
രാജാവേ, ഈ സർവ്വലോകവും ഇരുളായി വെളിച്ചമില്ലാത്തതായിരിക്കുന്നു; ആത്മാവുണ്ടെങ്കിലും അത് മനസ്സിനാൽ യോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
12.12.31
अचेतनं मनस्त्वासीदात्मा एव सचेतनः ।
ईश्वरश्चेतनस्त्वेकस्तेनेदं गहनीकृतम्।
मन्त्राश्च चेतना राजन्न च देहेन योजिताः ॥ १२.१२.३१ ॥
മനസ്സ് അചേതനമായിരുന്നു; ആത്മാവ് മാത്രമാണ് സചേതനമായത്. ഈശ്വരൻ ഏകനും ചേതനനുമാണ്; അവനാൽ ഈ ലോകം ഗഹനമാക്കപ്പെട്ടു. രാജാവേ, മന്ത്രങ്ങളും ചേതനമാണ്; അവ ശരീരവുമായി ചേർക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
12.12.32
तेन विश्वसृजो नाम ऋषयो मन्त्रदेवताः ।
चैतन्यमीश्वरात्प्राप्य ब्रह्माण्डं तैर्विनिर्मितम् ॥ १२.१२.३२ ॥
അവനാൽ വിശ്വസൃജ് എന്ന പേരിലുള്ള ഋഷികളും മന്ത്രദേവതകളും ഉണ്ടായി. ഈശ്വരനിൽ നിന്ന് ചൈതന്യം ലഭിച്ച് അവരാൽ ബ്രഹ്മാണ്ഡം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
12.12.33
इष्ट्वा विश्वसृजं यज्ञं निर्मितः प्रपितामहः ।
सृष्टिस्तेन समारब्धा प्रसादादीश्वरस्य च ॥ १२.१२.३३ ॥
വിശ്വസൃജിന്റെ യജ്ഞം നടത്തി പ്രപിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാവ്) സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ഈശ്വരന്റെ പ്രസാദത്താൽ അവനാൽ സൃഷ്ടി ആരംഭിക്കപ്പെട്ടു.
12.12.34
चैतन्यमीश्वरस्येदं सचेतनमिदं जगत् ।
योगेन च समाविष्टं जगत्कृत्स्नं च शंभुना ॥ १२.१२.३४ ॥
ഈ സചേതനമായ ജഗത്ത് ഈശ്വരന്റെ ചൈതന്യത്താൽ ഉള്ളതാണ്. യോഗത്താലും ശംഭുവിനാലും സമസ്ത ജഗത്തും വ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.12.35
धर्मश्चार्थश्च कामश्च उक्तो मोक्षश्च संक्षये ।
ब्रह्मणः परमेशस्य ईश्वरेण यदृच्छया ॥ १२.१२.३५ ॥
ധർമ്മവും അർത്ഥവും കാമവും പറയപ്പെട്ടു; സംക്ഷയത്തിൽ (പ്രളയത്തിൽ) മോക്ഷവും. ബ്രഹ്മാവിന്റെ പരമേശ്വരനായ ഈശ്വരൻ സ്വേച്ഛയാൽ ഇപ്രകാരം അരുളി.
12.12.36
अज्ञो जन्तुरनीशश्च भाजनं सुखदुःखयोः ।
ईश्वरप्रेरितो गच्छेत्स्वर्गं वा श्वभ्रमेव वा ॥ १२.१२.३६ ॥
അജ്ഞനായ ജീവി, അശക്തനും സുഖദുഃഖങ്ങളുടെ പാത്രവുമാണ്; ഈശ്വരനാൽ പ്രേരിതനായി സ്വർഗ്ഗത്തിലോ നരകത്തിലോ പോകുന്നു.
12.12.37
प्रधानं पुरुषः चैव आत्मानं सर्वदेहिनाम् ।
मनसा विषयैश्चैव चेतनेन प्रचोदिताः।
सुखदुःखेन युज्यन्ते कर्मभिश्च प्रचोदिताः ॥ १२.१२.३७ ॥
പ്രധാനവും പുരുഷനും, സർവദേഹികളുടെയും ആത്മാവും, മനസ്സും വിഷയങ്ങളും ചേതനയും പ്രേരിതരാക്കി സുഖദുഃഖങ്ങളോടു ചേരുന്നു; കർമങ്ങളാലും പ്രേരിതരാകുന്നു.
12.12.38
वर्णाश्रमविभागाश्च ईश्वरेण प्रवर्तिताः ।
सदेवासुरगन्धर्वं येनेदं निर्मितं जगत् ॥ १२.१२.३८ ॥
വർണാശ്രമവിഭാഗങ്ങൾ ഈശ്വരൻ പ്രവർത്തിപ്പിച്ചു; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരുമടങ്ങുന്ന ഈ ജഗത്തിനെ സൃഷ്ടിച്ചവനും അവനാണ്.
12.12.39
त्वं चान्ये च महाराज ईश्वरस्य वशे स्थिताः ।
जीवन्ते च म्रियन्ते च न स्वतन्त्राः कथंचन ॥ १२.१२.३९ ॥
മഹാരാജാവേ, നീയും മറ്റുള്ളവരും ഈശ്വരന്റെ വശത്തിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്; അവർ ജീവിക്കുന്നു, മരിക്കുന്നു; ഒരു വിധത്തിലും സ്വതന്ത്രരല്ല.
12.12.40
हित्वाहित्वा च भूतानि हत्वा सर्वमिदं जगत् ।
यजन्ते कर्मणा देवा न स पापेन लिप्यते ॥ १२.१२.४० ॥
ജീവികളെ പലവട്ടം ഉപേക്ഷിച്ചും ഈ ലോകമെല്ലാം കൊന്നും ദേവന്മാർ കർമത്താൽ യജിക്കുന്നു; അവൻ പാപത്താൽ ലേപിതനാകുന്നില്ല.
12.12.41
हिंसात्मकानि कर्माणि सर्वेषां गृहमेधिनाम् ।
देवतानामृषीणां च ते च यान्ति परां गतिम् ॥ १२.१२.४१ ॥
ഗൃഹസ്ഥരെല്ലാവരുടെയും ഹിംസാത്മകമായ കർമങ്ങൾ; ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും കർമങ്ങൾ; അവരും പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
12.12.42
पातिताः शत्रवः पूर्व सर्वत्र वसुधाधिपैः ।
प्रजानां हितकामैश्च आत्मनश्च हितैषिभिः। ॥ १२.१२.४२ ॥
പണ്ട് എല്ലായിടത്തും ഭൂപാലന്മാർ പ്രജകളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ചും സ്വന്തം ഹിതം തേടിയും ശത്രുക്കളെ വീഴ്ത്തി.
12.12.43
यदि तत्र भवेत्पापं कथं ते स्वर्गमास्थिताः ।
न प्राप्ता नरकं राजन्वेष्टिताः पापकर्मभिः ॥ १२.१२.४३ ॥
അവിടെ പാപമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അവർ എങ്ങനെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു? രാജാവേ, പാപകർമ്മങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവർ നരകത്തിൽ എത്തിയില്ലല്ലോ.
12.12.44
एवं मनःसमाधानं मार्गमातिष्ठतो नृप ।
द्विजातेर्ब्रह्मभूतस्य स्पृहयन्ति दिवौकसः ॥ १२.१२.४४ ॥
ഹേ രാജാവേ, ഇപ്രകാരം മനഃസമാധാനത്തിന്റെ മാർഗ്ഗം പിന്തുടരുന്ന, ബ്രഹ്മസ്വരൂപനായ ദ്വിജനെ സ്വർഗ്ഗവാസികളും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.12.45
स रत्नानि विचित्राणि संहृतानि ततस्ततः ।
मखेष्वनभिसन्त्यज्य नास्तिक्यमभिजल्पसि ॥ १२.१२.४५ ॥
അവൻ വിവിധ രത്നങ്ങൾ പലയിടത്തുനിന്നും ശേഖരിച്ചു; എന്നിട്ടും യജ്ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കാതെ നീ നാസ്തിക്യം സംസാരിക്കുന്നു.
12.12.46
कुटुम्बमास्थिते त्यागं न पश्यामि नराधिप ।
राजसूयाश्वमेधेषु सर्वमेधेषु वा पुनः ॥ १२.१२.४६ ॥
ഹേ നരാധിപാ, ഗൃഹസ്ഥനിൽ ത്യാഗം ഞാൻ കാണുന്നില്ല; രാജസൂയത്തിലും അശ്വമേധത്തിലും അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാ മേധങ്ങളിലും വീണ്ടും.
12.12.47
ये चान्ये क्रतवस्तात ब्राह्मणैरभिपूजिताः ।
तैर्यजस्व महीपाल शक्रो देवपतिर्यथा। ॥ १२.१२.४७ ॥
പ്രിയനേ, ബ്രാഹ്മണരാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ട മറ്റ് യജ്ഞങ്ങളും ചെയ്യുക, ഹേ മഹീപാലാ; ദേവപതിയായ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ.
12.12.48
राज्ञः प्रमाददोषेण दस्युभिः परिमुष्यताम् ।
अशरण्यः प्रजानां यः स राजा कलिरुच्यते ॥ १२.१२.४८ ॥
രാജാവിന്റെ അശ്രദ്ധയുടെ ദോഷത്താൽ കവർച്ചക്കാരാൽ കൊള്ളയടിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, പ്രജകൾക്ക് അഭയമില്ലാത്ത രാജാവ് കലി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
12.12.49
अश्वान्गाश्चैव दासीश्च करेणूश्च स्वलंकृताः ।
ग्रामाञ्जनपदांश्चैव क्षेत्राणि च गृहाणि च ॥ १२.१२.४९ ॥
കുതിരകൾ, പശുക്കൾ, ദാസിമാർ, നന്നായി അലങ്കരിച്ച പിടിയാനകൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ, ജനപദങ്ങൾ, വയലുകൾ, വീടുകൾ എന്നിവയും.
12.12.50
अप्रदाय द्विजातिभ्यो मात्सर्याविष्टचेतसः ।
वयं ते राजकलयो भविष्याम विशांपते ॥ १२.१२.५० ॥
ദ്വിജർക്ക് ദാനം നൽകാതെ, മാത്സര്യത്താൽ മനസ്സ് നിറഞ്ഞവരായി, ഓ ജനനായകാ, ഞങ്ങൾ അങ്ങയുടെ രാജകലികളാകും.
12.12.51
अदातारोऽशरण्याश्च राजकिल्विषभागिनः ।
दुःखानामेव भोक्तारो न सुखानां कदाचन ॥ १२.१२.५१ ॥
ദാനം ചെയ്യാത്തവരും അഭയം നൽകാത്തവരും രാജാവിന്റെ പാപത്തിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു; അവർ എപ്പോഴും ദുഃഖമാണ് അനുഭവിക്കുക, സുഖമല്ല.
12.12.52
अनिष्ट्वा च महायज्ञैरकृत्वा च पितृस्वधाम् ।
तीर्थेष्वनभिसंप्लुत्य प्रव्रजिष्यसि चेत्प्रभो ॥ १२.१२.५२ ॥
ഓ പ്രഭോ! മഹായജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യാതെയും പിതൃക്കൾക്ക് സ്വധ നൽകാതെയും പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യാതെയും നീ സന്യാസം സ്വീകരിച്ചാൽ…
12.12.53
छिन्नाभ्रमिव गन्तासि विलयं मारुतेरितम् ।
लोकयोरुभयोर्भ्रष्टो ह्यन्तराले व्यवस्थितः ॥ १२.१२.५३ ॥
കാറ്റടിച്ച് കീറിയ മേഘം പോലെ നീ നാശമടയും; ഇരുലോകങ്ങളിൽ നിന്നും വീണവനായി നടുവിൽ നിൽക്കും.
12.12.54
अन्तर्बहिश्च यत्किंचिन्मनोव्यासङ्गकारकम् ।
परित्यज्य भवेत्त्यागी न हित्वा प्रतितिष्ठति ॥ १२.१२.५४ ॥
ഉള്ളിലും പുറത്തും മനസ്സിനെ ആസക്തമാക്കുന്ന എന്തുണ്ടോ, അതുപേക്ഷിച്ചവനേ ത്യാഗിയാകൂ; ഉപേക്ഷിക്കാതെ അവൻ നിലനിൽക്കുന്നില്ല.
12.12.55
एतस्मिन्वर्तमानस्य विधौ विप्रनिषेविते ।
ब्राह्मणस्य महाराज नोच्छित्तिर्विद्यते क्वचित् ॥ १२.१२.५५ ॥
മഹാരാജാവേ, ബ്രാഹ്മണർ പിന്തുടരുന്ന ഈ വിധിയിൽ വർത്തിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന് ഒരിക്കലും നാശമില്ല.
12.12.56
निहत्य शत्रूंस्तरसा समृद्धाञ्शक्रो यथा दैत्यबलानि सङ्ख्ये ।
कः पार्थ शोचेन्निरतः स्वधर्मे पूर्वैः स्मृते पार्थिवशिष्टजुष्टे ॥ १२.१२.५६ ॥
പാർത്ഥാ, ഇന്ദ്രൻ യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യസേനകളെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ശത്രുക്കളെ വേഗത്തിൽ വധിച്ച്, സ്വധർമ്മത്തിൽ മുഴുകി, പൂർവ്വികർ സ്മരിച്ചതും രാജാക്കന്മാരും സജ്ജനങ്ങളും പിന്തുടർന്നതുമായ മാർഗ്ഗത്തിലിരിക്കുന്നവൻ ആരെക്കുറിച്ചാണ് ദുഃഖിക്കുക?
12.12.57
क्षात्रेण धर्मेण पराक्रमेण जित्वा महीं मन्त्रविद्भ्यः प्रदाय ।
नाकस्य पृष्ठेऽसि नरेन्द्र गन्ता न शोचितव्यं भवताऽद्य पार्थ ॥ १२.१२.५७ ॥
ക്ഷാത്രധർമ്മത്താലും പരാക്രമത്താലും ഭൂമി ജയിച്ച്, മന്ത്രജ്ഞർക്ക് അത് ദാനം ചെയ്ത്, നരേന്ദ്രാ, നീ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ പിൻവശത്തേക്ക് പോകും. പാർത്ഥാ, ഇന്ന് നീ ദുഃഖിക്കരുത്.