มหาภารตะ · อัธยายะ 12.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.12.1
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा नकुलो वाक्यमब्रवीत् ।
राजानमभिसंप्रेक्ष्य सर्वधर्मभृतां वरम् ॥ १२.१२.१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของอรชุนแล้ว นกุลก็กล่าววาจานี้ พลางมองไปยังพระราชา ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ทรงธรรมทั้งปวง
12.12.2
अनुरुध्य महाप्राज्ञो भ्रातुश्चित्तमरिंदम ।
व्यूढोरस्को महाबाहुस्ताम्रास्यो मितभाषिता ॥ १२.१२.२ ॥
โอ้ผู้ปราบศัตรู ผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ ทำตามพระประสงค์ของพี่ชาย มีอกกว้าง มีแขนแข็งแรง มีพระพักตร์แดงระเรื่อ พูดน้อยและพอดี
12.12.3
विशाखयूपे देवानां सर्वेषामग्नयश्चिताः ।
तस्माद्विद्वि महाराज देवाः कर्मफले स्थिताः ॥ १२.१२.३ ॥
ที่เสาพิธีวิศาขา ไฟบูชาได้ถูกก่อขึ้นเพื่อเทพทั้งปวง ฉะนั้น ข้าแต่มหาราช ขอพระองค์ทรงทราบว่า เทพทั้งหลายดำรงอยู่ในผลแห่งกรรม
12.12.4
अनास्तिकानां भूतानां प्राणदाः पितरश्च ये ।
तेऽपि कर्मैव कुर्वन्ति विधिं पश्यस्व पार्थिव ॥ १२.१२.४ ॥
แม้บรรพบุรุษผู้ประทานชีวิตแก่สัตว์ทั้งหลายที่ไม่ปฏิเสธ ก็ย่อมกระทำกรรมเท่านั้น ข้าแต่พระราชา ขอพระองค์ทรงดูแบบแผนนี้เถิด
12.12.5
वेदवादापविद्धास्तु तान्विद्धि भृशनास्तिकान् ।
न हि वेदोक्तमुत्सृज्य विप्रः सर्वेषु कर्मसु ॥ १२.१२.५ ॥
ส่วนผู้ที่ถูกขับออกจากคำสอนแห่งพระเวท จงรู้ว่าเป็นผู้ปฏิเสธอย่างสิ้นเชิง เพราะพราหมณ์ผู้ละทิ้งสิ่งที่พระเวทสอนแล้ว ย่อมไม่ประกอบพิธีกรรมทั้งปวง
12.12.6
देवयानेन नाकस्य पृष्ठमाप्नोति भारत ।
अत्याश्रमानयं सर्वानित्याहुर्वेदमिश्चयाः ॥ १२.१२.६ ॥
ข้าแต่ภารตะ ด้วยหนทางของเหล่าเทพ มนุษย์ย่อมบรรลุยอดสวรรค์ หนทางนี้อยู่เหนือขั้นอาศรมทั้งปวง ผู้รู้พระเวทกล่าวดังนี้
12.12.7
ब्राह्मणाः श्रुतिसंपन्नास्तान्निबोध नराधिप ।
वित्तानि धर्मलब्धानि क्रतुमुख्येष्ववासृजन् ॥ १२.१२.७ ॥
โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ ขอพระองค์ทรงฟังถึงพราหมณ์ผู้ประกอบด้วยการศึกษา เขาเหล่านั้นได้ถวายทรัพย์ที่ได้มาโดยธรรมในพิธียัญอันสำคัญ
12.12.8
कृतात्मा स महाराज स वै त्यागी स्मृतो नरः ॥ १२.१२.८ ॥
ข้าแต่มหาราช ผู้ที่มีจิตสงบและฝึกตนแล้ว ย่อมได้รับการจดจำว่าเป็นผู้สละ
12.12.9
अनवेक्ष्य सुखादानं तथैवोर्ध्वं प्रतिष्ठितः ।
आत्मत्यागी महाराज स त्यागी तापसो मतः ॥ १२.१२.९ ॥
ผู้ไม่แสวงหาความสุขที่จะรับมา และตั้งมั่นอยู่ในที่สูงเช่นนั้น ข้าแต่มหาราช ผู้สละตนเองย่อมถือกันว่าเป็นผู้สละและเป็นนักพรต
12.12.10
अनिकेतः परिपतन्वृक्षमूलाश्रयो मुनिः ।
अयाचकः सदायोगी स त्यागी पार्थ भिक्षुकः ॥ १२.१२.१० ॥
ฤๅษีผู้ไม่มีที่อยู่ เที่ยวไปมา พำนักอยู่ที่โคนต้นไม้ ไม่ขอทาน และเป็นผู้ประกอบโยคะอยู่เสมอ ข้าแต่ปารถะ ผู้นั้นแหละคือผู้สละและภิกษุ
12.12.11
क्रोधहर्षावनादृत्य पैशुन्यं च विशेषतः ।
विप्रो वेदानधीते यः स त्यागी गुरुपूजकः ॥ १२.१२.११ ॥
พราหมณ์ผู้ละเลยความโกรธและความยินดี และโดยเฉพาะละการนินทาว่าร้าย ศึกษาพระเวท ผู้นั้นคือผู้สละและผู้บูชาครูอาจารย์
12.12.12
आश्रमांस्तुलया सर्वान्धृतानाहुर्मनीषिणः ।
एकतश्च त्रयो राजन्गृहस्थाश्रम एकतः ॥ १२.१२.१२ ॥
ผู้มีปัญญากล่าวว่า อาศรมทั้งปวงถูกชั่งบนตาชั่ง ข้าแต่พระราชา สามอาศรมอยู่ข้างหนึ่ง ส่วนอาศรมคฤหัสถ์อยู่อีกข้างหนึ่ง
12.12.13
समीक्ष्य तुलया पार्थ कामं स्वर्गं च भारत ।
अयं पन्था महर्षीणाप्रियं लोकविदां गतिः ॥ १२.१२.१३ ॥
ข้าแต่บุตรของปฤถา ข้าแต่ภารตะ จงชั่งความปรารถนาและสวรรค์บนตาชั่งเถิด นี่คือหนทางของมหาฤๅษี เป็นสิ่งที่ผู้รู้โลกไม่ปรารถนา แต่เป็นจุดหมายของท่าน
12.12.14
इति यः कुरुते भावं स त्यागी भरतर्षभ ।
नरः परित्यज्य गृहान्वनमेति विमूढवत् ॥ १२.१२.१४ ॥
ผู้ใดยึดถือทัศนะเช่นนี้ ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ ผู้นั้นคือผู้สละ มนุษย์ที่ละทิ้งเรือนไปสู่ป่าเหมือนคนหลงงมงาย หาใช่ผู้เช่นนั้นไม่
12.12.15
यदा कामान्समीक्षेत धर्मवैतंसिको नरः ।
अथैनं मृत्युपाशेन कण्ठे बध्नाति सृत्युराट् ॥ १२.१२.१५ ॥
เมื่อมนุษย์ผู้ประดับด้วยธรรมพิจารณาความปรารถนาของตน ท้าวมฤตยูก็ผูกคอเขาด้วยบ่วงแห่งความตาย
12.12.16
अभिमानकृतं कर्म नैतत्फलवदुच्यते ।
त्यागयुक्तं महाराज सर्वमेव महाफलम् ॥ १२.१२.१६ ॥
การกระทำที่เกิดจากความถือตัวไม่ได้กล่าวว่าให้ผลดี ข้าแต่มหาราช กรรมทุกอย่างที่ประกอบด้วยการสละ ย่อมให้ผลอันยิ่งใหญ่
12.12.17
शमो दमस्तथा धैर्यं सत्यं शौचमथार्जवम् ।
यज्ञो धृतिश्च धर्मश्च नित्यमार्षो विधिः स्मृतः ॥ १२.१२.१७ ॥
ความสงบ การข่มใจ ความมั่นคง ความจริง ความบริสุทธิ์ และความซื่อตรง การบูชายัญ ความอดทน และธรรม เหล่านี้ได้รับการจดจำว่าเป็นแบบแผนของฤๅษีเสมอมา
12.12.18
पितृदेवातिथिकृते समारम्भोऽत्र शस्यते ।
अत्रैव हि महाराज त्रिवर्गः केवलं फलम् ॥ १२.१२.१८ ॥
การงานที่ทำเพื่อบรรพบุรุษ เทพ และแขกผู้มาเยือน ในที่นี้ย่อมได้รับการสรรเสริญ ข้าแต่มหาราช ที่นี่เองไตรวรรค์เท่านั้นคือผล
12.12.19
एतस्मिन्वर्तमानस्य विधौ विप्रनिषेविते ।
त्यागिनः प्रसृतस्येह नोच्छित्तिर्विद्यते क्वचित् ॥ १२.१२.१९ ॥
สำหรับผู้ที่ดำเนินตามแบบแผนนี้ซึ่งพราหมณ์ยึดปฏิบัติ ผู้สละและขยายตนในโลกนี้ ย่อมไม่มีความพินาศเกิดขึ้นเลย
12.12.20
असृजद्धि प्रजा राजन्प्रजापतिरकल्मषः ।
मां यक्ष्यन्तीति धर्मात्मा यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ॥ १२.१२.२० ॥
ข้าแต่พระราชา ประชาบดีผู้ปราศจากมลทิน ได้สร้างสรรพสัตว์ ด้วยพระดำริว่า ผู้มีธรรมในใจเหล่านี้จะบูชาเราด้วยพิธียัญพร้อมค่าตอบแทนต่างๆ
12.12.21
वीरुधश्चैव वृक्षांश्च यज्ञार्थं वै तथौषधीः ।
पशूंश्चैव तथा मेध्यान्यज्ञार्थानि हवींषि च ॥ १२.१२.२१ ॥
พืชเลื้อยและต้นไม้ พืชสมุนไพรก็เพื่อการยัญ สัตว์และสิ่งบริสุทธิ์ที่ควรแก่การยัญ รวมทั้งเครื่องบูชาที่ทำเพื่อการยัญ ก็ถูกสร้างขึ้นเช่นกัน
12.12.22
गृहस्थाश्रमिणस्तच्च यज्ञकर्माविरोधितम् ।
तस्माद्गार्हस्थ्यमेवेह दुष्करं दुर्लभं तथा ॥ १२.१२.२२ ॥
สำหรับคฤหัสถ์ สิ่งนี้ไม่ขัดกับพิธีกรรมยัญ เพราะฉะนั้น ชีวิตแห่งคฤหัสถ์เองจึงทำได้ยากและหาได้ยากในโลกนี้
12.12.23
तत्संप्राप्य गृहस्था ये पशुधान्यधनान्विताः ।
न यजन्ते महाराज शाश्वतं तेषु किल्विषम् ॥ १२.१२.२३ ॥
ข้าแต่มหาราช คฤหัสถ์ผู้ที่บรรลุภาวะนั้น และมีโค ข้าวพืช และทรัพย์สมบัติ แต่ไม่บูชายัญ บาปนั้นย่อมติดอยู่กับเขาตลอดไป
12.12.24
स्वाध्याययज्ञा ऋषयो ज्ञानयज्ञास्तथा परे ।
अथापरे महायज्ञान्मनस्येव वितन्वते ॥ १२.१२.२४ ॥
ฤๅษีทั้งหลายถือการท่องสาธยายเป็นยัญ อีกพวกหนึ่งถือความรู้เป็นยัญ และยังมีบางพวกที่ประกอบมหายัญด้วยใจเพียงอย่างเดียว
12.12.25
इदमन्यन्महाराज विद्वद्भिः कथितं मम ।
भूमिरग्निश्च वायुश्च न चापो न दिवाकरः ॥ १२.१२.२५ ॥
ข้าแต่มหาราช ผู้รู้ได้บอกข้าพเจ้าอีกเรื่องหนึ่งว่า ไม่มีแผ่นดิน ไม่มีไฟ ไม่มีลม ไม่มีน้ำ และไม่มีพระอาทิตย์
12.12.26
नक्षत्राणि न चन्द्रश्च न दिशः काल एव च ।
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च न गन्धो न रसः क्वचित् ॥ १२.१२.२६ ॥
ไม่มีดวงดาว ไม่มีพระจันทร์ ไม่มีทิศ แม้แต่กาลเวลาก็ไม่มี ไม่มีเสียง ไม่มีการสัมผัส ไม่มีรูป ไม่มีกลิ่น และไม่มีรสที่ใดเลย
12.12.27
न च सन्ति प्रमाणानि यैः प्रमेयं प्रसाध्यते ।
प्रत्यक्षमनुमानं न नोपमानमथागमः ॥ १२.१२.२७ ॥
และไม่มีเครื่องมือแห่งความรู้ที่ถูกต้องอันใดที่จะยืนยันสิ่งที่ควรรู้ได้ ไม่มีประจักษ์ ไม่มีอนุมาน ไม่มีอุปมาน และไม่มีคัมภีร์
12.12.28
नार्थापत्तिर्न चैतिह्यं न दृष्टान्तो न संशयः ।
न क्वचिन्निर्णयो राजन्न धर्माधर्म एव च ॥ १२.१२.२८ ॥
ไม่มีอรรถาปัตติ ไม่มีประเพณีที่สืบทอดกันมา ไม่มีตัวอย่าง ไม่มีความสงสัย ข้าแต่พระราชา ไม่มีข้อสรุปใดเลย และไม่มีธรรมหรืออธรรมเช่นกัน
12.12.29
तिर्यक्व स्थावरं चैव न देवा न च मानुषाः ।
वर्णाश्रमविभागाश्च न च कर्ता न कामकृत्।
न चार्थश्च विभूतिश्च न चार्थस्य विचेष्टितम् ॥ १२.१२.२९ ॥
ไม่มีสัตว์ไม่มีพืช ไม่มีเทพ ไม่มีมนุษย์ ไม่มีการแบ่งวรรณะและอาศรม ไม่มีผู้กระทำ ไม่มีผู้ทำตามความปรารถนา ไม่มีทรัพย์ ไม่มีความรุ่งเรือง และไม่มีการแสวงหาทรัพย์
12.12.30
तमोभूतमिदं सर्वमनालोकं जगन्नृप ।
न चात्मा विद्यमानोपि मनसा योगमिच्छति ॥ १२.१२.३० ॥
ข้าแต่พระราชา โลกทั้งสิ้นนี้ตกอยู่ในความมืด ไร้แสงสว่าง แม้อาตมันจะมีอยู่ ก็ไม่ปรารถนาการรวมเป็นหนึ่งด้วยใจ
12.12.31
अचेतनं मनस्त्वासीदात्मा एव सचेतनः ।
ईश्वरश्चेतनस्त्वेकस्तेनेदं गहनीकृतम्।
मन्त्राश्च चेतना राजन्न च देहेन योजिताः ॥ १२.१२.३१ ॥
ใจเป็นสิ่งไร้จิตสำนึก มีแต่อาตมันเท่านั้นที่มีจิตสำนึก พระผู้เป็นเจ้าองค์เดียวเท่านั้นที่มีจิตสำนึก และโลกนี้จึงถูกทำให้ซับซ้อนด้วยพระองค์ ข้าแต่พระราชา มนตร์ทั้งหลายก็มีจิตสำนึก แต่ไม่ได้ประกอบเข้ากับร่างกาย
12.12.32
तेन विश्वसृजो नाम ऋषयो मन्त्रदेवताः ।
चैतन्यमीश्वरात्प्राप्य ब्रह्माण्डं तैर्विनिर्मितम् ॥ १२.१२.३२ ॥
ด้วยพระองค์ ฤๅษีที่มีนามว่าผู้สร้างโลก และเทวดาแห่งมนตร์ ได้บังเกิดขึ้น เมื่อได้รับจิตสำนึกจากพระผู้เป็นเจ้า ท่านทั้งหลายจึงได้สร้างจักรวาลขึ้น
12.12.33
इष्ट्वा विश्वसृजं यज्ञं निर्मितः प्रपितामहः ।
सृष्टिस्तेन समारब्धा प्रसादादीश्वरस्य च ॥ १२.१२.३३ ॥
เมื่อประกอบพิธียัญแด่ผู้สร้างโลกแล้ว ปู่ทวดผู้ยิ่งใหญ่ก็ถูกสร้างขึ้น การสร้างโลกจึงเริ่มต้นโดยท่าน ด้วยพระกรุณาของพระผู้เป็นเจ้า
12.12.34
चैतन्यमीश्वरस्येदं सचेतनमिदं जगत् ।
योगेन च समाविष्टं जगत्कृत्स्नं च शंभुना ॥ १२.१२.३४ ॥
โลกที่มีจิตสำนึกนี้เป็นของจิตสำนึกของพระผู้เป็นเจ้า โดยโยคะและโดยพระศัมภุ โลกทั้งสิ้นจึงถูกแผ่ซ่านไปทั่ว
12.12.35
धर्मश्चार्थश्च कामश्च उक्तो मोक्षश्च संक्षये ।
ब्रह्मणः परमेशस्य ईश्वरेण यदृच्छया ॥ १२.१२.३५ ॥
ธรรม อรรถ และกามถูกประกาศไว้ และโมกษะเมื่อโลกสลาย ด้วยพระผู้เป็นเจ้า ผู้เป็นใหญ่สูงสุดของพระพรหม ตรัสไว้ตามพระประสงค์
12.12.36
अज्ञो जन्तुरनीशश्च भाजनं सुखदुःखयोः ।
ईश्वरप्रेरितो गच्छेत्स्वर्गं वा श्वभ्रमेव वा ॥ १२.१२.३६ ॥
สัตว์ผู้ไม่รู้และไร้อำนาจ เป็นภาชนะรับสุขและทุกข์ ถูกพระผู้เป็นเจ้าผลักดัน ย่อมไปสู่สวรรค์หรือไปสู่นรกเท่านั้น
12.12.37
प्रधानं पुरुषः चैव आत्मानं सर्वदेहिनाम् ।
मनसा विषयैश्चैव चेतनेन प्रचोदिताः।
सुखदुःखेन युज्यन्ते कर्मभिश्च प्रचोदिताः ॥ १२.१२.३७ ॥
ประธานและปุรุษะ และอาตมันของสิ่งมีชีวิตทั้งปวง ถูกใจ วิสัย และจิตสำนึกผลักดัน ย่อมเกี่ยวข้องกับสุขและทุกข์ และยังถูกกรรมผลักดันอีกด้วย
12.12.38
वर्णाश्रमविभागाश्च ईश्वरेण प्रवर्तिताः ।
सदेवासुरगन्धर्वं येनेदं निर्मितं जगत् ॥ १२.१२.३८ ॥
การแบ่งวรรณะและอาศรมนั้นถูกจัดตั้งโดยพระผู้เป็นเจ้า โดยพระองค์โลกนี้พร้อมทั้งเทวดา อสูร และคนธรรพ์ได้ถูกสร้างขึ้น
12.12.39
त्वं चान्ये च महाराज ईश्वरस्य वशे स्थिताः ।
जीवन्ते च म्रियन्ते च न स्वतन्त्राः कथंचन ॥ १२.१२.३९ ॥
ข้าแต่มหาราช ท่านและผู้อื่นทั้งหลายดำรงอยู่ในอำนาจของพระผู้เป็นเจ้า พวกเขามีชีวิตและตาย และไม่เป็นอิสระแต่อย่างใดเลย
12.12.40
हित्वाहित्वा च भूतानि हत्वा सर्वमिदं जगत् ।
यजन्ते कर्मणा देवा न स पापेन लिप्यते ॥ १२.१२.४० ॥
เทวดาทั้งหลายละทิ้งและฆ่าสัตว์ทั้งหลายและโลกทั้งสิ้นนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า แล้วบูชายัญด้วยการกระทำ พระองค์ผู้นั้นย่อมไม่ถูกบาปติดข้อง
12.12.41
हिंसात्मकानि कर्माणि सर्वेषां गृहमेधिनाम् ।
देवतानामृषीणां च ते च यान्ति परां गतिम् ॥ १२.१२.४१ ॥
การกระทำที่มีความรุนแรงของคฤหัสถ์ทั้งปวง และของเทวดากับฤๅษี ผู้เหล่านั้นก็ย่อมบรรลุคติอันสูงสุดเช่นกัน
12.12.42
पातिताः शत्रवः पूर्व सर्वत्र वसुधाधिपैः ।
प्रजानां हितकामैश्च आत्मनश्च हितैषिभिः। ॥ १२.१२.४२ ॥
ในกาลก่อน ศัตรูถูกเหล่าเจ้าแผ่นดินปราบลงทุกแห่ง ด้วยความปรารถนาให้ประชาราษฎร์อยู่ดี และด้วยความหวังประโยชน์ของตนเองด้วย
12.12.43
यदि तत्र भवेत्पापं कथं ते स्वर्गमास्थिताः ।
न प्राप्ता नरकं राजन्वेष्टिताः पापकर्मभिः ॥ १२.१२.४३ ॥
หากมีบาปอยู่ในการนั้น เหตุใดพวกเขาจึงได้ขึ้นสู่สวรรค์ได้ ข้าแต่พระราชา แม้ถูกการกระทำอันชั่วร้ายห่อหุ้มอยู่ พวกเขาก็มิได้ไปถึงนรก
12.12.44
एवं मनःसमाधानं मार्गमातिष्ठतो नृप ।
द्विजातेर्ब्रह्मभूतस्य स्पृहयन्ति दिवौकसः ॥ १२.१२.४४ ॥
ข้าแต่พระราชา เทวดาผู้อยู่บนสวรรค์ย่อมปรารถนาพราหมณ์ผู้ดำเนินตามทางแห่งความสงบของจิตเช่นนี้ และผู้ได้เป็นพรหมันแล้ว
12.12.45
स रत्नानि विचित्राणि संहृतानि ततस्ततः ।
मखेष्वनभिसन्त्यज्य नास्तिक्यमभिजल्पसि ॥ १२.१२.४५ ॥
พระองค์ทรงรวบรวมอัญมณีต่างๆ มาจากที่นั่นที่นี่ แต่กลับตรัสถ้อยคำแห่งความไม่เชื่อ ทั้งที่ยังมิได้ละทิ้งการบูชายัญ
12.12.46
कुटुम्बमास्थिते त्यागं न पश्यामि नराधिप ।
राजसूयाश्वमेधेषु सर्वमेधेषु वा पुनः ॥ १२.१२.४६ ॥
ข้าแต่จอมคน หม่อมฉันมิได้เห็นการสละในผู้ที่ดำรงชีวิตครองเรือน ไม่ว่าในราชสูยะ อัศวเมธ หรือในยัญทั้งปวงอีกเลย
12.12.47
ये चान्ये क्रतवस्तात ब्राह्मणैरभिपूजिताः ।
तैर्यजस्व महीपाल शक्रो देवपतिर्यथा। ॥ १२.१२.४७ ॥
ลูกรัก จงบูชายัญอื่นๆ ที่พราหมณ์ยกย่องเถิด ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ดังที่พระอินทร์ จอมเทวดา ทรงบูชา
12.12.48
राज्ञः प्रमाददोषेण दस्युभिः परिमुष्यताम् ।
अशरण्यः प्रजानां यः स राजा कलिरुच्यते ॥ १२.१२.४८ ॥
พระราชาผู้เพราะความประมาทของตน ปล่อยให้ประชาราษฎร์ถูกโจรปล้น และมิให้ที่พึ่งแก่เขา พระราชาเช่นนั้นเรียกกันว่ากลิ
12.12.49
अश्वान्गाश्चैव दासीश्च करेणूश्च स्वलंकृताः ।
ग्रामाञ्जनपदांश्चैव क्षेत्राणि च गृहाणि च ॥ १२.१२.४९ ॥
ม้า โค ทาสีหญิง ช้างพังที่ประดับอย่างงดงาม หมู่บ้านและแคว้น ไร่นา และเรือนด้วย
12.12.50
अप्रदाय द्विजातिभ्यो मात्सर्याविष्टचेतसः ।
वयं ते राजकलयो भविष्याम विशांपते ॥ १२.१२.५० ॥
เมื่อมิได้ให้แก่พวกทวิชาติ จิตใจถูกความริษยาครอบงำ ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งประชา พวกเราจะกลายเป็นกษัตริย์ชั่วร้ายของท่าน
12.12.51
अदातारोऽशरण्याश्च राजकिल्विषभागिनः ।
दुःखानामेव भोक्तारो न सुखानां कदाचन ॥ १२.१२.५१ ॥
ผู้ไม่ให้และไม่มีที่พึ่งแก่ผู้อื่น ย่อมมีส่วนในบาปของพระราชา และจะได้เสวยแต่ทุกข์เท่านั้น ไม่เคยได้เสวยความสุขเลย
12.12.52
अनिष्ट्वा च महायज्ञैरकृत्वा च पितृस्वधाम् ।
तीर्थेष्वनभिसंप्लुत्य प्रव्रजिष्यसि चेत्प्रभो ॥ १२.१२.५२ ॥
ท่านผู้เป็นเจ้า หากท่านออกบวชโดยยังไม่ได้บูชามหายัญ ยังไม่ได้ถวายสวธาแด่บรรพบุรุษ และยังไม่ได้อาบน้ำที่ท่าศักดิ์สิทธิ์ ก็จะเป็นเช่นนั้น
12.12.53
छिन्नाभ्रमिव गन्तासि विलयं मारुतेरितम् ।
लोकयोरुभयोर्भ्रष्टो ह्यन्तराले व्यवस्थितः ॥ १२.१२.५३ ॥
พระองค์จะสูญหายไปดั่งเมฆที่ขาดกระจัดกระจาย ถูกลมพัดพาไป ตกจากโลกทั้งสอง และค้างอยู่ตรงกลางระหว่างสองโลก
12.12.54
अन्तर्बहिश्च यत्किंचिन्मनोव्यासङ्गकारकम् ।
परित्यज्य भवेत्त्यागी न हित्वा प्रतितिष्ठति ॥ १२.१२.५४ ॥
สิ่งใดทั้งภายในและภายนอกที่ทำให้จิตยึดติด เมื่อละสิ่งนั้นได้ จึงจะเป็นผู้สละ ผู้ไม่ละย่อมไม่มั่นคง
12.12.55
एतस्मिन्वर्तमानस्य विधौ विप्रनिषेविते ।
ब्राह्मणस्य महाराज नोच्छित्तिर्विद्यते क्वचित् ॥ १२.१२.५५ ॥
ข้าแต่มหาราช สำหรับพราหมณ์ผู้ดำเนินตามกฎเกณฑ์นี้ที่พราหมณ์ทั้งหลายปฏิบัติ ย่อมไม่มีความหายนะเกิดขึ้นเลยที่ใด
12.12.56
निहत्य शत्रूंस्तरसा समृद्धाञ्शक्रो यथा दैत्यबलानि सङ्ख्ये ।
कः पार्थ शोचेन्निरतः स्वधर्मे पूर्वैः स्मृते पार्थिवशिष्टजुष्टे ॥ १२.१२.५६ ॥
ข้าแต่ปารถะ ผู้ใดจะโศกเศร้าได้เล่า เมื่อได้ปราบศัตรูผู้เจริญรุ่งเรืองโดยพลัน ดั่งพระอินทร์ทำลายกองทัพของไดตยะในการรบ ผู้ยึดมั่นในหน้าที่ของตน ดำเนินตามทางที่บรรพบุรุษจำได้และกษัตริย์ผู้ฉลาดปฏิบัติ
12.12.57
क्षात्रेण धर्मेण पराक्रमेण जित्वा महीं मन्त्रविद्भ्यः प्रदाय ।
नाकस्य पृष्ठेऽसि नरेन्द्र गन्ता न शोचितव्यं भवताऽद्य पार्थ ॥ १२.१२.५७ ॥
เมื่อได้พิชิตแผ่นดินด้วยธรรมของกษัตริย์และความกล้าหาญ แล้วมอบให้แก่ผู้เชี่ยวชาญด้านการปรึกษา ข้าแต่จอมคน พระองค์จะไปสู่ปลายฟ้าสวรรค์ ข้าแต่ปารถะ วันนี้พระองค์ไม่ควรโศกเศร้าเลย