மகாபாரதம் · அத்தியாயம் 12.120
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.120.1
राजवृत्तान्यनेकानि त्वया प्रोक्तानि भारत ।
पूर्वैः पूर्वनियुक्तानि राजधर्मार्थवेदिभिः ॥ १२.१२०.१ ॥
பரதரின் வழித்தோன்றலே! அரசர்களின் பல நடத்தைகளை நீர் கூறினீர்; அவை அரசதர்மத்தையும் அர்த்தத்தையும் அறிந்த முன்னோர்களால் முன்பே நியமிக்கப்பட்டவை.
12.120.2
तदेव विस्तरेणोक्तं पूर्ववृत्तं सतां मतम् ।
प्रणेयं राजधर्माणां प्रब्रूहि भरतर्षभ ॥ १२.१२०.२ ॥
சான்றோர் ஏற்கும் அந்த முன்னோர் நடத்தையை நீர் விரிவாகவே கூறிவிட்டீர்; பரதரில் சிறந்தவரே, அரசதர்மங்களில் கற்பிக்கத் தகுந்ததைச் சொல்லுங்கள்.
12.120.3
रक्षणं सर्वभूतानामिति क्षात्रं परं मतम् ।
तद्यथा रक्षणं कुर्यात्तथा शृणु महीपते ॥ १२.१२०.३ ॥
எல்லா உயிர்களையும் காப்பதே க்ஷத்திரியதர்மத்தில் உயர்ந்ததாகக் கருதப்படுகிறது; அதை எப்படிச் செய்ய வேண்டும் என்பதைக் கேளுங்கள், மன்னவரே.
12.120.4
यथा बर्हाणि चित्राणि बिभर्ति भुजगाशनः ।
तथा बहुविधं राजा रूपं कुर्वीत् धर्मवित् ॥ १२.१२०.४ ॥
பாம்பை உண்ணும் மயில் வண்ணமயமான இறகுகளைத் தாங்குவது போல, தர்மம் அறிந்த அரசன் பல வகையான வடிவங்களை ஏற்க வேண்டும்.
12.120.5
तैक्ष्ण्यं जिह्नत्वमादानं सत्यमार्जवमेव च ।
मध्यस्थाः सत्वमातिष्ठंस्तथा वै सुखमृच्छति ॥ १२.१२०.५ ॥
கடுமை, வளைவு, எடுத்துக்கொள்ளல், உண்மை, நேர்மை ஆகியவற்றையும், நடுநிலையில் நின்று சத்துவத்தில் நிலைபெறுபவன் இவ்வாறே இன்பம் அடைகிறான்.
12.120.6
यस्मिन्नर्थे यथैव स्यात्तदूर्णं रूपमादिशेत् ।
बहुरूपस्य राज्ञो हि सूक्ष्मोऽप्यर्थो न सीदति ॥ १२.१२०.६ ॥
எந்தச் செயலில் எது பொருத்தமோ, அதற்கேற்ற வடிவத்தை விரைவாக ஏற்க வேண்டும்; பல வடிவம் கொண்ட அரசனின் நுட்பமான காரியமும் கெடுவதில்லை.
12.120.7
नित्यं रक्षितमन्त्रः स्याद्यथा मूकः शरच्छिखी ।
श्लक्ष्णाक्षरगतः श्रीमान्भवेच्छास्त्रविशारदः ॥ १२.१२०.७ ॥
அரசன் எப்போதும் தன் ஆலோசனையைப் பாதுகாக்க வேண்டும்; ஊமையைப் போலவும், நாணல் தீயைப் போலவும் இருக்க வேண்டும். நுண்ணிய எழுத்துகளின் நூல்களில் செல்வமும் நிபுணத்துவமும் பெற்றவனாக இருக்கட்டும்.
12.120.8
आयव्ययेषु युक्तः स्याज्जलस्रवणेष्विव ।
शैलाद्वर्षोदकानीव द्विजान्सिद्धान्समाश्रयेत्।
आत्मार्थं हि सदा राजा कुर्याद्धर्मध्वजोत्तमम् ॥ १२.१२०.८ ॥
அரசன் வரவு செலவுகளில் கவனம் கொண்டவனாக இருக்க வேண்டும்; மலையிலிருந்து மழைநீர் வருவது போல் சித்தர்களான அந்தணர்களை அடைக்கலமாகக் கொள்ள வேண்டும். தனக்கு நன்மை பெற அரசன் எப்போதும் தர்மத்தின் சிறந்த கொடியை ஏற்ற வேண்டும்.
12.120.9
नित्यमुद्यतदण्डः स्यादाचारे चाप्रमादवान् ।
लोके चायव्ययौ दृष्ट्वा वृक्षाद्वृक्षमिवाव्रजेत् ॥ १२.१२०.९ ॥
அரசன் எப்போதும் தண்டத்தை ஓங்கியவனாக இருக்க வேண்டும்; நடத்தையில் கவனமாக இருக்க வேண்டும். உலகில் வரவு செலவுகளைக் கண்டு, ஒரு மரத்திலிருந்து மற்றொரு மரத்திற்குச் செல்வது போல் நடக்கட்டும்.
12.120.10
आज्ञावान्स्यात्स्वयूथ्येषु भौमानि चरणैः किरन् ।
जतिपक्षः परिस्पन्देत्प्रेक्षेद्वैकल्यमात्मनः ॥ १२.१२०.१० ॥
அரசன் தன் சுற்றத்தாருக்கு மத்தியில் ஆணையிடுபவனாக இருக்கட்டும்; தன் அடிகளால் நிலத்தின் மீது நடமாடட்டும். குலத்தாரை துணையாகக் கொண்டு சுறுசுறுப்பாக இருந்து, தன்னுடைய குறைபாட்டைக் கவனிக்கட்டும்.
12.120.11
दोषान्विवृणुयाच्छत्रोः परपक्षांश्च सूदयेत् ।
क ननेष्विव पुष्पाणि बहिरर्थान्समाचरेत् ॥ १२.१२०.११ ॥
அரசன் பகைவனின் குறைகளை வெளிப்படுத்த வேண்டும்; பகைவர் பக்கத்தை அழிக்க வேண்டும். தோட்டங்களில் மலர்களைப் பறிப்பது போல், வெளியிலிருந்து தன் நோக்கங்களை நிறைவேற்றிக்கொள்ள வேண்டும்.
12.120.12
उच्छ्रितानाश्रयेत्स्फूतान्नरेन्द्रानचलोपमान् ।
श्रयेच्छायामिव ज्ञातिं गुप्तं शरणमाश्रयेत् ॥ १२.१२०.१२ ॥
அரசன் உயர்ந்தவர்களும் செல்வம் நிறைந்தவர்களும் மலைபோல் அசையாதவர்களுமான அரசர்களை அடைக்கலமாகக் கொள்ள வேண்டும்; நிழலை நாடுவது போல் உறவினரை நாட வேண்டும், பாதுகாக்கப்பட்ட அடைக்கலத்தையும் நாட வேண்டும்.
12.120.13
प्रावृषीवासितग्रीवो माद्येत निशि निर्जने ।
मायूरेण गुणेनैव स्त्रीभिरारक्षितश्चरेत् ॥ १२.१२०.१३ ॥
மழைக்காலத்து மேகம் போன்ற கழுத்துடையவன் இரவில் தனிமையான இடத்தில் மகிழ்வான்; மயிலின் குணத்தாலேயே, பெண்களால் காக்கப்பட்டவனாகச் சஞ்சரிக்கட்டும்.
12.120.14
न जह्याच्च तनुत्राणं रक्षेदात्मानमात्मना ।
चारभूमिष्विव ततान्पाशांश्च परिवर्जयेत् ॥ १२.१२०.१४ ॥
கவசத்தை விடாதவன்; தன்னைத்தானே தன்னால் காக்கட்டும்; திரிந்து செல்லும் இடங்களில் விரிக்கப்பட்ட வலைகளைத் தவிர்க்கட்டும்.
12.120.15
प्रणयेद्वाऽपि तां भूमिं प्रणश्येद्ग्रहणे पुनः ।
एवं मयूरधर्मेण वर्तयन्सततं नरः।
हन्यात्क्रुद्धानतिविषांस्ताञ्जिह्मगतयोऽहिताः ॥ १२.१२०.१५ ॥
அல்லது அந்த நிலத்தையும் விட்டு விலகட்டும்; பிடிபட்டால் மீண்டும் தப்பிச்செல்லட்டும்; இவ்வாறு மயிலின் தர்மத்தால் எப்போதும் நடக்கும் மனிதன், சினமுற்ற, மிகு நஞ்சுடைய, வளைந்து செல்லும் அந்தப் பகைவர்களைக் கொல்லட்டும்.
12.120.16
नासूयेच्चावगर्ह्याणि सन्निवासान्निवासयेत् ।
सदा बर्हिसमं कामं प्रशस्तं कृतमाचरेत्।
सर्वतश्चाददेत्प्रज्ञां पतङ्गं गहनेष्विव ॥ १२.१२०.१६ ॥
நிந்திக்கத் தக்கவற்றில் பொறாமைப்படக்கூடாது; அருகில் வசிப்பதிலிருந்து (பகைவனை) தூர வசிக்கச் செய்யட்டும்; எப்போதும் மயில்தோகை போன்ற ஆசையையும், புகழ்பெற்ற செயலையும் கடைப்பிடிக்கட்டும்; அடர்ந்த காடுகளில் விட்டில் பூச்சி போல எல்லாப் பக்கத்திலிருந்தும் அறிவை ஏற்கட்டும்.
12.120.17
एवं मयूरवद्राजा स्वराज्यं परिपालयेत् ।
आत्मबुद्धिकरीं नीतिं विदधीत विचक्षणः ॥ १२.१२०.१७ ॥
இவ்வாறு மயிலைப் போல அரசன் தன் அரசை நன்றாகக் காக்கட்டும்; அறிவுள்ளவன் தன் புத்தியை வளர்க்கும் நீதியை நிலைநிறுத்தட்டும்.
12.120.18
आत्मसंयमनं बुद्ध्या परबुद्ध्या विचारणाम् ।
बुद्ध्या चात्मगुणप्राप्तिरेतच्छास्त्रनिदर्शनम् ॥ १२.१२०.१८ ॥
புத்தியால் தன்னடக்கம், பிறரின் புத்தியால் ஆராய்ச்சி; புத்தியால் தன் குணங்களைப் பெறுதல்—இதுவே சாஸ்திரத்தின் நெறிமுறை.
12.120.19
परं विश्वासयेत्साम्ना स्वशक्तिं चोपलक्षयेत् ।
आत्मनः परिमर्शेन बुद्धिं बुद्ध्या विचारयेत् ॥ १२.१२०.१९ ॥
பிறரின் நம்பிக்கையை சாமத்தால் பெற வேண்டும்; தன் சக்தியையும் அறிய வேண்டும். தன்னை ஆராய்ந்து, அறிவைக் கொண்டு அறிவை ஆராய வேண்டும்.
12.120.20
सान्त्वयोगमतिः प्राज्ञः कार्याकार्यप्रयोजनकः ।
निगूढबुद्धेर्धीरस्य वक्तव्ये वक्ष्यते तथा ॥ १२.१२०.२० ॥
சாம யோகத்தில் திறமையான அறிவாளி, செய்யத்தக்கதையும் செய்யத்தகாததையும் அறிந்தவன் — மறைந்த அறிவுடைய திடமான மனிதனின் சொல்ல வேண்டியவற்றில் அவ்வாறே சொல்லப்படும்.
12.120.21
संनिकृष्टां कथां प्राज्ञो यदि बुद्ध्या बृहस्पतिः ।
स्वभावमेष्यते तप्तं कृष्णायसमिवोदके ॥ १२.१२०.२१ ॥
அறிவாளி பிருஹஸ்பதியாக இருந்தாலும், அறிவால் அருகிலுள்ள பேச்சை எடுத்தால், அது நீரில் தோய்க்கப்பட்ட சூடான கருங்கும்பியைப் போல் தன் இயல்பை அடைகிறது.
12.120.22
अनुयुञ्जीत सत्यानि सर्वाण्येव महीपतिः ।
आगमैरुपदिष्टानि स्वस्य चैव परस्य च ॥ १२.१२०.२२ ॥
அரசன் அனைத்து உண்மைகளையும் பின்பற்ற வேண்டும்; அவை ஆகமங்களால் உபதேசிக்கப்பட்டவை — தனக்கும் பிறருக்கும்.
12.120.23
मृदुं क्रूरं तथा प्राज्ञं शूरं चार्थविधानवित् ।
स्वकर्मणि नियुञ्जीत ये चान्ये वचनाधिकाः ॥ १२.१२०.२३ ॥
பொருள் ஒழுங்கை அறிந்தவன், மென்மையானவனையும், கடுமையானவனையும், அறிவாளியையும், வீரனையும், மற்றும் சொல்லில் சிறந்த பிறரையும் அவரவர் கடமையில் நியமிக்க வேண்டும்.
12.120.24
अप्यदृष्टानि युक्तानि स्वानुरूपेषु कर्मसु ।
सर्वांस्ताननुवर्तेत स्वरांस्तन्त्रीरिवायताः ॥ १२.१२०.२४ ॥
அவர்கள் கண்ணுக்குத் தெரியாதவர்களாக இருந்தாலும், அவரவருக்குத் தகுந்த பணிகளில் ஈடுபட்டவர்கள் அனைவரையும், நீட்டப்பட்ட நரம்புகளின் ஒலிகளைப் பின்தொடர்வது போல் பின்தொடர வேண்டும்.
12.120.25
धर्माणामविरोधेन सर्वेषां प्रियमाचरेत् ।
ममायमिति राजा यः सपर्वत इवाचलः ॥ १२.१२०.२५ ॥
தர்மங்களுக்கு முரணாகாமல் அனைவருக்கும் பிரியமானதைச் செய்ய வேண்டும். 'இது என்னுடையது' என்று கருதும் அரசன் மலையுடன் கூடிய அசையாத மலையைப் போல் நிலைத்திருப்பான்.
12.120.26
व्यवहारं समाधाय सूर्यो रश्मीनिवायतान् ।
धर्ममेवाभिरक्षेत कृत्वा तुल्ये प्रियाप्रिये ॥ १२.१२०.२६ ॥
சூரியன் தன் நீண்ட கதிர்களை ஒழுங்குபடுத்துவது போல், வழக்குகளைச் சரியாக ஒழுங்குபடுத்தி, பிரியம், அப்பிரியம் ஆகியவற்றைச் சமமாகக் கருதி, தர்மத்தையே காக்க வேண்டும்.
12.120.27
कुलप्रकृतिदेशानां धर्मज्ञान्मृदुभाषिणः ।
मध्ये वयसि निर्दोषान्हिते युक्ताञ्जितक्लमान् ॥ १२.१२०.२७ ॥
நல்ல குலம், இயல்பு, நாடு கொண்டவர்களும், தர்மம் அறிந்தவர்களும், இனிமையாகப் பேசுபவர்களும், நடுத்தர வயதினரும், குற்றமற்றவர்களும், நலத்தில் ஈடுபட்டவர்களும், களைப்பை வென்றவர்களுமான மனிதர்களை (நியமிக்க வேண்டும்).
12.120.28
अलुब्धाञ्शिक्षितान्दान्तान्धर्मेषु परिनिष्ठितान् ।
स्थापयेत्सर्वकार्येषु राजा सर्वार्थरक्षिणः ॥ १२.१२०.२८ ॥
பேராசையற்றவர்களும், பயிற்சி பெற்றவர்களும், அடக்கமுள்ளவர்களும், தர்மங்களில் உறுதியாக நிலைத்தவர்களுமான மனிதர்களை, அனைத்துப் பொருட்களையும் காப்பவர்களாக, அரசன் எல்லாச் செயல்களிலும் நியமிக்க வேண்டும்.
12.120.29
एतेन च प्रकारेण कृत्यानामागतिं गतिम् ।
युक्त्या समनुतिष्ठेन तुष्टश्चारैः पुरस्कृतः ॥ १२.१२०.२९ ॥
இதே வழியில் அரசன் செயல்களின் வருகையையும் போக்கையும் உபாயத்துடன் கவனிக்க வேண்டும்; ஒற்றர்களால் துணை பெற்று மனநிறைவுடன் இருக்க வேண்டும்.
12.120.30
अमोघक्रोधहर्शस्य स्वयं कृत्याऽनुदर्शिनाः ।
आत्मप्रत्ययकोशस्य वसुदैव वसुंधरा ॥ १२.१२०.३० ॥
கோபமும் மகிழ்ச்சியும் வீணாகாதவனும், தானே செயல்களைக் கவனிப்பவனும், தன்னம்பிக்கையே பொக்கிஷமாக உடையவனுமான அவனுக்கு செல்வம், விதி, பூமி (பயனளிக்கும்).
12.120.31
व्यक्तश्चानुग्रहो यस्य यथोक्तश्चापि निग्रहः ।
गुप्तात्मा गुप्तराष्ट्रस्य स राजा राजधर्मवित् ॥ १२.१२०.३१ ॥
யாருடைய அருளும் கூறியபடி தண்டனையும் வெளிப்படையாக இருக்கின்றனவோ, தன் ஆன்மா காக்கப்பட்டவனும், அரசு காக்கப்பட்டவனுமான அந்த அரசன் அரசதர்மம் அறிந்தவன்.
12.120.32
नित्यं राष्ट्रमवेक्षेत गोभिः सूर्य इवातपन् ।
चारांश्चानुचरान्विद्यात्तथा बुद्ध्या स्वयं चरेत् ॥ १२.१२०.३२ ॥
அரசன் சூரியன் தன் கதிர்களால் சுடுவதுபோல் நாளும் நாட்டைக் கவனிக்க வேண்டும்; ஒற்றர்களையும் ஏவலர்களையும் அறிய வேண்டும்; அறிவினால் தானும் சுற்றி வர வேண்டும்.
12.120.33
कालप्राप्तमुपादद्यान्नार्थं राजा प्रसूचयेत् ।
अहन्यहनि संदुह्यान्महीं गामिव बुद्धिमान् ॥ १२.१२०.३३ ॥
அரசன் உரிய காலத்தில் வந்ததையே எடுக்க வேண்டும்; செல்வத்தை வெளிப்படுத்தக் கூடாது; அறிவுள்ளவன் பசுவை நாள்தோறும் கறப்பதுபோல் பூமியைக் கறக்க வேண்டும்.
12.120.34
यथाक्रमेण पुष्पेभ्यश्चिनोति मधु षट्पदः ।
तथा द्रव्यमुपादाय राजा कुर्वीत संचयम् ॥ १२.१२०.३४ ॥
வண்டு பூக்களிலிருந்து முறைப்படி தேனைச் சேகரிப்பதுபோல், அரசன் செல்வத்தை எடுத்துச் சேமிக்க வேண்டும்.
12.120.35
यद्धि गुप्तावशिष्टं स्यात्तद्वित्तं धर्मकामयोः ।
संचयान्न विसर्गी स्याद्राजा शास्त्रविदात्मवान् ॥ १२.१२०.३५ ॥
பாதுகாக்கப்பட்டு எஞ்சுவதே தர்மத்துக்கும் காமத்துக்கும் உரிய செல்வம்; சேமிப்பிலிருந்து செலவு நிகழக்கூடாது; அரசன் சாஸ்திரம் அறிந்தவனும் தன்னடக்கமுள்ளவனுமாக இருக்க வேண்டும்.
12.120.36
नार्थमल्पं परिभवेन्नावमन्येत शात्रवान् ।
बुद्ध्याऽनुबुद्ध्या चात्मानं न चाबुद्धेषु विश्वसेत् ॥ १२.१२०.३६ ॥
அரசன் சிறிய செல்வத்தையும் இகழக்கூடாது; பகைவர்களை அவமதிக்கக்கூடாது; அறிவாலும் அதைத் தொடர்ந்த சிந்தனையாலும் தன்னைக் காக்க வேண்டும்; அறியாதவர்களை நம்பக்கூடாது.
12.120.37
धृतिर्दाक्ष्यं संयमो बुद्धिरात्मा ।
धैर्यं शौर्यं देशकालाप्रमादः।
अल्पस्य वा महतो वा विवृद्धौ ।
धनस्यैतान्यष्ट समिंधनानि ॥ १२.१२०.३७ ॥
உறுதி, திறமை, அடக்கம், அறிவு, தன்னிலை, பொறுமை, வீரம், இடம்-காலம் பற்றிய கவனம் — செல்வம் சிறிதோ பெரிதோ வளர்வதற்கு இவை எட்டு எரிபொருட்கள்.
12.120.38
अग्निस्तोको वर्धतेऽप्याज्यसिक्तो ।
बीजं चैकं बहुसहस्रमेति।
क्षयोदयौ विपुलौ सन्नियम्यौ ।
तस्मादल्पं नावमन्येत वित्तम् ॥ १२.१२०.३८ ॥
நெய் ஊற்றப்பட்ட ஒரு சிறு தீப்பொறியும் வளரும்; ஒரு விதை ஆயிரக்கணக்கில் பெருகும். அழிவும் எழுச்சியும் பெரியவை; அவற்றை நன்கு அடக்க வேண்டும். ஆகவே சிறிய செல்வத்தையும் இகழக்கூடாது.
12.120.39
बालोऽप्यबालः स्थविरो रिपुर्यः ।
सदा प्रमत्तं पुरुषं निहन्यात्।
कालेनान्यस्तस्य मूलं हरेत् ।
कालज्ञानं पार्थिवाना वरिष्ठम् ॥ १२.१२०.३९ ॥
எதிரி குழந்தையாக இருந்தாலும், முதிர்ந்தவனாக இருந்தாலும், வயோதிகனாக இருந்தாலும், கவனமற்ற மனிதனை எப்போதும் கொல்லக்கூடும். வேறொரு எதிரி காலத்தில் அவனது வேரையே பறிக்கக்கூடும். அரசர்களுக்கு காலத்தை அறிவதே சிறந்தது.
12.120.40
हरेत्कीर्ति धर्ममस्योपरुन्ध्या ।
दर्थे विघ्नं वीर्यमस्योपहन्यात्।
रिपुर्द्वेष्टा दुर्बलो वा बली वा ।
तस्माच्छत्रोर्नैव बिभ्येद्यथात्मा ॥ १२.१२०.४० ॥
அவன் அவனது புகழையும் தர்மத்தையும் தடுத்துப் பறிக்கக்கூடும்; அவனது நோக்கத்தில் இடையூறு செய்து அவனது வலிமையை அழிக்கக்கூடும். எதிரி வெறுப்பவனாகவோ, பலவீனனாகவோ, பலசாலியாகவோ இருந்தாலும், ஆகவே எதிரிக்கு நம்மைப் போலவே அஞ்சக்கூடாது.
12.120.41
क्षयं शत्रोः संचयं पालनं वा ।
उभावर्थौ सहितौ धर्मकामौ।
ततश्चान्यन्मतिमान्संदधीत ।
तस्माद्राजा बुद्धिमन्तं श्रयेत ॥ १२.१२०.४१ ॥
எதிரியின் அழிவும், செல்வத்தின் சேமிப்பும், பாதுகாப்பும் ஆகிய இவ்விரு நோக்கங்களும் அறமும் விருப்பமும் சேர்ந்தவை. பின்னர் அறிவுடையவன் வேறொரு வழியையும் ஆராயட்டும். ஆகவே அரசன் அறிவுடையவனை அடைய வேண்டும்.
12.120.42
बुद्धिर्दीप्ता बलवन्तं हिनस्ति ।
बलं बुद्ध्या पाल्यते वर्धमानम्।
शत्रुर्बुद्ध्या सीदते पीड्यमानो ।
बुद्धिपूर्वं कर्म यत्तत्प्रशस्तम् ॥ १२.१२०.४२ ॥
ஒளிரும் அறிவு வலிமையுள்ளவனையும் அழிக்கிறது. அறிவால் வளரும் வலிமை காக்கப்படுகிறது. அறிவால் வருத்தப்படும் எதிரி வீழ்கிறான். அறிவுடன் செய்யப்படும் செயலே புகழத்தக்கது.
12.120.43
सर्वान्कामान्कामयानो हि धीरः ।
सत्वेनाल्पेनाप्नुते हीनदोषः।
यश्चात्मानं प्रार्थयतेऽर्थ्यमानैः ।
श्रेयः पात्रं पूरयते च नाल्पम् ॥ १२.१२०.४३ ॥
எல்லா விருப்பங்களையும் விரும்பும் தீரன், சிறிய சத்துவத்தாலும் குற்றமற்றவனாய் அவற்றை அடைகிறான். யாசிப்பவர்களுக்கு தன்னையே அளிப்பவன், சிறந்த பாத்திரத்தை நிரப்புகிறான், சிறிதை அல்ல.
12.120.44
तस्माद्राजा प्रगृहीतः प्रजासु ।
मूलं लक्ष्म्याः सर्वशो ह्याददीत।
दीर्घं कालं ह्यपि संपीड्यमानो ।
व्युष्यात्संपद्व्यवसायेन शक्त्या ॥ १२.१२०.४४ ॥
ஆகவே அரசன் குடிமக்களிடையே நிலைபெற்று, செல்வத்தின் வேரை முழுமையாக பற்ற வேண்டும். நீண்ட காலம் துன்புறுத்தப்பட்டாலும், செல்வத்தை அடையும் முயற்சியாலும் தன் வலிமையாலும் வெற்றியின் விடியல் வரும் வரை அவன் நிலைத்திருக்கட்டும்.
12.120.45
विद्या तपो वा विपुलं धनं वा ।
सर्वं ह्येतद्व्यवसायेन शक्यम्।
ब्रह्मायत्तं निवसति देहवत्सु ।
तस्माद्विद्याद्व्यवसायं प्रभूतम् ॥ १२.१२०.४५ ॥
கல்வி, தவம் அல்லது மிகுந்த செல்வம் — இவை அனைத்தும் முயற்சியால் அடையக்கூடியவை. பிரம்மத்தைச் சார்ந்து அது உயிருள்ளவற்றில் வாழ்கிறது. ஆகையால் மிகுந்த முயற்சியை அறிய வேண்டும்.
12.120.46
यत्रासते मतिमन्तो मनस्विनः ।
शक्रो विष्णुर्यत्र सरस्वती च।
वसन्ति भूतानि च यत्र नित्यं ।
तस्माद्विद्वान्नावमन्येत देहम् ॥ १२.१२०.४६ ॥
அறிவுள்ளவர்களும் மனஉறுதியுள்ளவர்களும் எங்கே வாழ்கிறார்களோ, இந்திரனும் விஷ்ணுவும் சரஸ்வதியும் எங்கே இருக்கிறார்களோ, எல்லா உயிர்களும் எப்போதும் எங்கே வசிக்கின்றனவோ — ஆகையால் அறிஞன் உடலை இகழக்கூடாது.
12.120.47
लुब्धं हन्यात्संप्रदानाद्धि नित्यं ।
लुब्धस्तृप्तिं परवित्तस्य नैति।
सर्वो लुब्धः सर्वगुणोपभोगो ।
योऽर्थैर्हीनो धर्मकामौ जहाति ॥ १२.१२०.४७ ॥
பேராசைக்காரனை எப்போதும் கொடையால் வீழ்த்த வேண்டும்; ஏனெனில் பேராசைக்காரன் பிறர் செல்வத்தால் ஒருபோதும் நிறைவடைவதில்லை. பேராசைக்காரன் எல்லா நற்குணங்களின் இன்பத்தையும் இழக்கிறான்; செல்வத்தில் குறைந்தவன் தர்மத்தையும் காமத்தையும் விட்டுவிடுகிறான்.
12.120.48
धनं भोगं पुत्रदारं समृद्धिं ।
सर्वं लुब्धः प्रार्थयते परेषाम्।
लुब्धे दोषाः संभवन्तीह सर्वे ।
तस्माद्राजा न प्रगृह्णीत् लुब्धम् ॥ १२.१२०.४८ ॥
பேராசைக்காரன் செல்வம், இன்பம், மக்கள், மனைவி, செழிப்பு — எல்லாவற்றையும் பிறரிடமிருந்து வேண்டுகிறான். பேராசைக்காரனிடத்தில் இங்கே எல்லாக் குறைகளும் தோன்றுகின்றன; ஆகையால் அரசன் பேராசைக்காரனை அமர்த்தக்கூடாது.
12.120.49
संदर्शनेन पुरुषं जघन्यमपि चोदयेत् ।
आरम्भान्द्विषतां प्राज्ञः सर्वार्थांश्च प्रसूदयेत् ॥ १२.१२०.४९ ॥
அறிஞன் பார்வையினாலேயே கீழ்மகனையும் தூண்ட வேண்டும்; பகைவர்களின் முயற்சிகளால் எல்லா நோக்கங்களையும் அழித்துவிட வேண்டும்.
12.120.50
धर्मान्वितेषु विज्ञाता मन्त्रगुप्तिंश्च पाण्डव ।
आप्तो राजन्कुलीनश्च पर्याप्तो राष्ट्रसंग्रहे ॥ १२.१२०.५० ॥
தர்மத்தைக் கடைப்பிடிப்பவர்களிடையே அறியப்பட்டவரும், ஆலோசனையை ரகசியமாகக் காப்பவருமான பாண்டவனே! அரசனே, நம்பிக்கைக்குரியவரும் நற்குடிப் பிறந்தவரும் நாட்டை நிர்வகிப்பதில் தகுதியுடையவர்.
12.120.51
विविप्रयुक्तान्नरदेवधर्मा ।
नुक्तान्समासेन निबोध बुद्ध्या।
इमान्विदध्यादनुसृत्य यो वै ।
राजा महीं पालयितुं स शक्तः ॥ १२.१२०.५१ ॥
அரசர்களின் தர்மங்களில் வேறுபட்டவற்றை, சுருக்கமாகச் சொல்லப்பட்டவற்றை, புத்தியால் அறிந்துகொள். இவற்றைப் பின்பற்றிச் செயல்படும் அரசனே பூமியைக் காக்கும் ஆற்றல் உடையவன்.
12.120.52
सुनीतिजं यस्य विधानजं सुखं ।
धर्मप्रणीतं विधिवत्प्रसिद्ध्यति।
न निन्द्यते तस्य गतिर्महीपते ।
स विन्दते राज्यसुखं ह्यनुत्तमम् ॥ १२.१२०.५२ ॥
நல்ல நீதியாலும் முறையான ஏற்பாட்டாலும் பிறக்கும் இன்பம் எவனுக்கு உண்டோ, தர்மத்தால் நிலைநாட்டப்பட்டது முறைப்படி சித்திக்கும். ஓ மஹீபதியே, அவனுடைய நிலை இகழப்படுவதில்லை; அவன் மிக உயர்ந்த அரசாட்சியின் இன்பத்தை அடைகிறான்.
12.120.53
धनैर्विशिष्टान्मतिशीलपूजिता ।
न्गुणोपपन्नान्युधि दृष्टविक्रमान्।
गुणेषु युक्तानचिरादिवात्मवां ।
स्ततोऽभिसंधाय निहन्ति शात्रवान् ॥ १२.१२०.५३ ॥
செல்வத்தால் சிறந்தவர்களும், அறிவு, நற்பண்பு ஆகியவற்றால் மதிக்கப்பட்டவர்களும், நற்குணம் நிறைந்தவர்களும், போரில் வீரம் காட்டியவர்களும், குணங்களில் ஈடுபட்டவர்களுமான அவர்களை, தன்னடக்கமுள்ள அரசன் விரைவில் அறிவான்; பின்னர் திட்டமிட்டு எதிரிகளை அழிக்கிறான்.
12.120.54
पश्येदुपायान्विविधेषु कर्मसु ।
न चानुपायेन मतिं निवेशयेत्।
श्रियं विशिष्टां विपुलं यशो धनं ।
न दोषदर्शी पुरुषः समश्नुते ॥ १२.१२०.५४ ॥
பல்வேறு செயல்களில் உபாயங்களைக் காண வேண்டும்; தகாத உபாயத்தில் மனத்தைச் செலுத்தக்கூடாது. குற்றங்களைக் காண்பவன் அல்லாத மனிதன் சிறந்த செல்வத்தையும் மிகுந்த புகழையும் பொருளையும் அடைகிறான்.
12.120.55
प्रीतिप्रवृत्तिं विनिवर्तनं च ।
सुहृसु विज्ञाय विचार्य चोभयोः।
यदेव मित्रं गुरुभारमावहे ।
त्तदेव सुस्निग्धमुदाहरेद्बुधः ॥ १२.१२०.५५ ॥
நண்பர்களிடம் அன்பின் ஈர்ப்பையும் அதிலிருந்து விலகுவதையும் இருவகையிலும் நன்கு அறிந்து ஆராய்ந்து, சுமையைத் தாங்கக்கூடிய நண்பனிடம் அறிவுடையவன் மிக மென்மையாகப் பேசவேண்டும்.
12.120.56
एतान्मयोक्तांश्चर राजधर्मा ।
न्नृणां च गुप्तौ मतिमादधत्स्व।
अवाप्स्यसे पुण्यफलं सुखेन ।
सर्वो हि लोको नृप धर्ममूलः ॥ १२.१२०.५६ ॥
நான் சொன்ன இந்த அரசதர்மங்களைக் கடைப்பிடித்து, மக்களைக் காப்பதில் மனத்தைச் செலுத்து. அப்போது எளிதாக புண்ணியப் பலனை அடைவாய்; ஓ அரசே, உலகம் முழுவதும் தர்மத்தை அடித்தளமாகக் கொண்டது.