Mahābhārata · Adhyāya 12.120
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.120.1
राजवृत्तान्यनेकानि त्वया प्रोक्तानि भारत ।
पूर्वैः पूर्वनियुक्तानि राजधर्मार्थवेदिभिः ॥ १२.१२०.१ ॥
Ó descendente de Bharata, relataste muitas condutas dos reis, prescritas outrora pelos antigos que conheciam o dever e o proveito dos reis.
12.120.2
तदेव विस्तरेणोक्तं पूर्ववृत्तं सतां मतम् ।
प्रणेयं राजधर्माणां प्रब्रूहि भरतर्षभ ॥ १२.१२०.२ ॥
Essa conduta antiga, aceita pelos bons, já a expuseste extensamente. Ó touro dos Bharatas, diz agora o que deve ser ensinado dos deveres dos reis.
12.120.3
रक्षणं सर्वभूतानामिति क्षात्रं परं मतम् ।
तद्यथा रक्षणं कुर्यात्तथा शृणु महीपते ॥ १२.१२०.३ ॥
A proteção de todos os seres é considerada o dever supremo do guerreiro. Ouve como essa proteção deve ser exercida, ó senhor da terra.
12.120.4
यथा बर्हाणि चित्राणि बिभर्ति भुजगाशनः ।
तथा बहुविधं राजा रूपं कुर्वीत् धर्मवित् ॥ १२.१२०.४ ॥
Assim como o pavão, comedor de serpentes, ostenta suas plumas de cores vivas, assim o rei conhecedor do dharma deve assumir muitas formas.
12.120.5
तैक्ष्ण्यं जिह्नत्वमादानं सत्यमार्जवमेव च ।
मध्यस्थाः सत्वमातिष्ठंस्तथा वै सुखमृच्छति ॥ १२.१२०.५ ॥
Quem adota a severidade e a astúcia, o tomar, a verdade e a retidão, e se mantém no meio com firmeza, alcança assim a felicidade.
12.120.6
यस्मिन्नर्थे यथैव स्यात्तदूर्णं रूपमादिशेत् ।
बहुरूपस्य राज्ञो हि सूक्ष्मोऽप्यर्थो न सीदति ॥ १२.१२०.६ ॥
Em qualquer assunto em que uma forma convenha, deve-se adotá-la de imediato; pois para o rei de muitas formas, nem o assunto mais sutil fracassa.
12.120.7
नित्यं रक्षितमन्त्रः स्याद्यथा मूकः शरच्छिखी ।
श्लक्ष्णाक्षरगतः श्रीमान्भवेच्छास्त्रविशारदः ॥ १२.१२०.७ ॥
O rei deve sempre guardar em segredo o seu conselho, como um mudo ou como o fogo escondido nos caniços. Seja glorioso e perito nos tratados de letras sutis.
12.120.8
आयव्ययेषु युक्तः स्याज्जलस्रवणेष्विव ।
शैलाद्वर्षोदकानीव द्विजान्सिद्धान्समाश्रयेत्।
आत्मार्थं हि सदा राजा कुर्याद्धर्मध्वजोत्तमम् ॥ १२.१२०.८ ॥
Que o rei esteja atento às receitas e despesas; como a água da chuva desce das montanhas, que busque o abrigo dos brâmanes realizados. Para seu próprio bem, que o rei sempre ergue o mais alto estandarte do dharma.
12.120.9
नित्यमुद्यतदण्डः स्यादाचारे चाप्रमादवान् ।
लोके चायव्ययौ दृष्ट्वा वृक्षाद्वृक्षमिवाव्रजेत् ॥ १२.१२०.९ ॥
Que o rei mantenha sempre erguida a sua vara e seja vigilante na conduta. Tendo observado as receitas e despesas do mundo, que se mova como quem passa de árvore em árvore.
12.120.10
आज्ञावान्स्यात्स्वयूथ्येषु भौमानि चरणैः किरन् ।
जतिपक्षः परिस्पन्देत्प्रेक्षेद्वैकल्यमात्मनः ॥ १२.१२०.१० ॥
Que o rei tenha autoridade entre os seus próprios parentes e seguidores, e que se mova pela terra com os próprios passos. Tomando os parentes como apoio, que seja ativo e observe a própria fraqueza.
12.120.11
दोषान्विवृणुयाच्छत्रोः परपक्षांश्च सूदयेत् ।
क ननेष्विव पुष्पाणि बहिरर्थान्समाचरेत् ॥ १२.१२०.११ ॥
Que o rei revele as faltas do inimigo e destrua o partido adversário. Como se colhem flores dos jardins, que persiga os seus fins a partir de fora.
12.120.12
उच्छ्रितानाश्रयेत्स्फूतान्नरेन्द्रानचलोपमान् ।
श्रयेच्छायामिव ज्ञातिं गुप्तं शरणमाश्रयेत् ॥ १२.१२०.१२ ॥
Que o rei busque refúgio junto a reis elevados, prósperos e firmes como montanhas. Como se procura a sombra, que procure o seu parente e se recolha num refúgio protegido.
12.120.13
प्रावृषीवासितग्रीवो माद्येत निशि निर्जने ।
मायूरेण गुणेनैव स्त्रीभिरारक्षितश्चरेत् ॥ १२.१२०.१३ ॥
Como um pavão de pescoço escuro como a nuvem da estação das chuvas, que se alegre à noite em lugar solitário; somente pela qualidade do pavão, que circule protegido por mulheres.
12.120.14
न जह्याच्च तनुत्राणं रक्षेदात्मानमात्मना ।
चारभूमिष्विव ततान्पाशांश्च परिवर्जयेत् ॥ १२.१२०.१४ ॥
Não deve abandonar sua armadura; que se proteja por si mesmo, e evite os laços estendidos nos lugares por onde circula.
12.120.15
प्रणयेद्वाऽपि तां भूमिं प्रणश्येद्ग्रहणे पुनः ।
एवं मयूरधर्मेण वर्तयन्सततं नरः।
हन्यात्क्रुद्धानतिविषांस्ताञ्जिह्मगतयोऽहिताः ॥ १२.१२०.१५ ॥
Ou que também afaste aquele terreno; se for capturado, que escape novamente. Assim, conduzindo-se sempre pelo modo do pavão, o homem deve matar aqueles inimigos irados, muito venenosos, de andar tortuoso.
12.120.16
नासूयेच्चावगर्ह्याणि सन्निवासान्निवासयेत् ।
सदा बर्हिसमं कामं प्रशस्तं कृतमाचरेत्।
सर्वतश्चाददेत्प्रज्ञां पतङ्गं गहनेष्विव ॥ १२.१२०.१६ ॥
Não deve invejar o censurável; da proximidade, que faça morar longe (o inimigo). Sempre como a cauda do pavão, que pratique o desejo e os atos louváveis; e de todos os lados que tome a sabedoria, como a mariposa nas matas densas.
12.120.17
एवं मयूरवद्राजा स्वराज्यं परिपालयेत् ।
आत्मबुद्धिकरीं नीतिं विदधीत विचक्षणः ॥ १२.१२०.१७ ॥
Assim, como o pavão, que o rei proteja bem o seu próprio reino; que o homem perspicaz estabeleça uma política que faça crescer a sua própria inteligência.
12.120.18
आत्मसंयमनं बुद्ध्या परबुद्ध्या विचारणाम् ।
बुद्ध्या चात्मगुणप्राप्तिरेतच्छास्त्रनिदर्शनम् ॥ १२.१२०.१८ ॥
O domínio de si pela inteligência, a deliberação pela inteligência alheia e a conquista das próprias virtudes pela inteligência: este é o ensinamento do tratado.
12.120.19
परं विश्वासयेत्साम्ना स्वशक्तिं चोपलक्षयेत् ।
आत्मनः परिमर्शेन बुद्धिं बुद्ध्या विचारयेत् ॥ १२.१२०.१९ ॥
Deve-se conquistar a confiança alheia pela conciliação e também avaliar a própria força; pela reflexão sobre si, deve-se examinar o intelecto com o intelecto.
12.120.20
सान्त्वयोगमतिः प्राज्ञः कार्याकार्यप्रयोजनकः ।
निगूढबुद्धेर्धीरस्य वक्तव्ये वक्ष्यते तथा ॥ १२.१२०.२० ॥
O sábio, hábil no uso da conciliação e conhecedor do propósito do que se deve e não se deve fazer, falará da mesma forma nas palavras a serem ditas pelo firme de intelecto oculto.
12.120.21
संनिकृष्टां कथां प्राज्ञो यदि बुद्ध्या बृहस्पतिः ।
स्वभावमेष्यते तप्तं कृष्णायसमिवोदके ॥ १२.१२०.२१ ॥
Mesmo que o sábio Bṛhaspati trouxesse, com seu intelecto, um discurso próximo, este assume sua própria natureza, como ferro negro aquecido na água.
12.120.22
अनुयुञ्जीत सत्यानि सर्वाण्येव महीपतिः ।
आगमैरुपदिष्टानि स्वस्य चैव परस्य च ॥ १२.१२०.२२ ॥
O senhor da terra deve seguir todas as verdades ensinadas pelas escrituras e tradições, tanto para si quanto para os outros.
12.120.23
मृदुं क्रूरं तथा प्राज्ञं शूरं चार्थविधानवित् ।
स्वकर्मणि नियुञ्जीत ये चान्ये वचनाधिकाः ॥ १२.१२०.२३ ॥
Quem conhece a disposição dos negócios e da riqueza deve designar o gentil, o severo, o sábio e o valente, e os outros que se destacam na palavra, cada um em seu próprio dever.
12.120.24
अप्यदृष्टानि युक्तानि स्वानुरूपेषु कर्मसु ।
सर्वांस्ताननुवर्तेत स्वरांस्तन्त्रीरिवायताः ॥ १२.१२०.२४ ॥
Ainda que sejam invisíveis, deve seguir todos os que se ocupam de tarefas adequadas a eles, como se seguem as notas das cordas esticadas.
12.120.25
धर्माणामविरोधेन सर्वेषां प्रियमाचरेत् ।
ममायमिति राजा यः सपर्वत इवाचलः ॥ १२.१२०.२५ ॥
Sem contrariar os dharmas, deve-se fazer o que agrada a todos. O rei que pensa «isto é meu» permanece firme como uma montanha imóvel com suas encostas.
12.120.26
व्यवहारं समाधाय सूर्यो रश्मीनिवायतान् ।
धर्ममेवाभिरक्षेत कृत्वा तुल्ये प्रियाप्रिये ॥ १२.१२०.२६ ॥
Assim como o sol ordena seus raios estendidos, o rei, tendo organizado bem os assuntos legais e tratando o agradável e o desagradável como iguais, deve proteger o próprio dharma.
12.120.27
कुलप्रकृतिदेशानां धर्मज्ञान्मृदुभाषिणः ।
मध्ये वयसि निर्दोषान्हिते युक्ताञ्जितक्लमान् ॥ १२.१२०.२७ ॥
Deve-se nomear homens de boa família, natureza e terra, conhecedores do dharma, de fala suave, de meia-idade, irrepreensíveis, dedicados ao que é benéfico e livres de fadiga.
12.120.28
अलुब्धाञ्शिक्षितान्दान्तान्धर्मेषु परिनिष्ठितान् ।
स्थापयेत्सर्वकार्येषु राजा सर्वार्थरक्षिणः ॥ १२.१२०.२८ ॥
O rei deve colocar em todos os assuntos homens livres de cobiça, treinados, dominados e firmemente estabelecidos no dharma, como guardiões de toda riqueza.
12.120.29
एतेन च प्रकारेण कृत्यानामागतिं गतिम् ।
युक्त्या समनुतिष्ठेन तुष्टश्चारैः पुरस्कृतः ॥ १२.१२०.२९ ॥
Desta mesma maneira, o rei deve acompanhar habilmente a chegada e o andamento dos assuntos e manter-se satisfeito, apoiado por seus espiões.
12.120.30
अमोघक्रोधहर्शस्य स्वयं कृत्याऽनुदर्शिनाः ।
आत्मप्रत्ययकोशस्य वसुदैव वसुंधरा ॥ १२.१२०.३० ॥
Para aquele cuja ira e alegria nunca são desperdiçadas, que supervisiona pessoalmente os assuntos e cujo tesouro é a autoconfiança, riqueza, fortuna e terra dão seus frutos.
12.120.31
व्यक्तश्चानुग्रहो यस्य यथोक्तश्चापि निग्रहः ।
गुप्तात्मा गुप्तराष्ट्रस्य स राजा राजधर्मवित् ॥ १२.१२०.३१ ॥
O rei cujo favor e justo castigo são manifestos, cujo próprio eu está guardado e cujo reino está guardado, esse é o rei que conhece o dever real.
12.120.32
नित्यं राष्ट्रमवेक्षेत गोभिः सूर्य इवातपन् ।
चारांश्चानुचरान्विद्यात्तथा बुद्ध्या स्वयं चरेत् ॥ १२.१२०.३२ ॥
O rei deve vigiar o reino constantemente, como o sol aquece com seus raios; deve conhecer os espiões e os servidores e, com sua própria inteligência, deve ele mesmo percorrer o reino.
12.120.33
कालप्राप्तमुपादद्यान्नार्थं राजा प्रसूचयेत् ।
अहन्यहनि संदुह्यान्महीं गामिव बुद्धिमान् ॥ १२.१२०.३३ ॥
O rei deve tomar o que chega no tempo devido e não deve dar a conhecer a riqueza; como o sábio que ordenha a vaca dia após dia, deve extrair da terra dia após dia.
12.120.34
यथाक्रमेण पुष्पेभ्यश्चिनोति मधु षट्पदः ।
तथा द्रव्यमुपादाय राजा कुर्वीत संचयम् ॥ १२.१२०.३४ ॥
Assim como a abelha recolhe mel das flores em ordem, assim o rei, tomando riquezas, deve fazer uma reserva.
12.120.35
यद्धि गुप्तावशिष्टं स्यात्तद्वित्तं धर्मकामयोः ।
संचयान्न विसर्गी स्याद्राजा शास्त्रविदात्मवान् ॥ १२.१२०.३५ ॥
Aquela riqueza que permanece guardada é de fato a riqueza para o dharma e o desejo; da reserva não deve haver dispêndio; o rei deve ser versado nas escrituras e senhor de si.
12.120.36
नार्थमल्पं परिभवेन्नावमन्येत शात्रवान् ।
बुद्ध्याऽनुबुद्ध्या चात्मानं न चाबुद्धेषु विश्वसेत् ॥ १२.१२०.३६ ॥
O rei não deve desprezar nem mesmo uma pequena riqueza, nem menosprezar seus inimigos; deve proteger-se pela inteligência e pela reflexão que a segue, e não confiar nos insensatos.
12.120.37
धृतिर्दाक्ष्यं संयमो बुद्धिरात्मा ।
धैर्यं शौर्यं देशकालाप्रमादः।
अल्पस्य वा महतो वा विवृद्धौ ।
धनस्यैतान्यष्ट समिंधनानि ॥ १२.१२०.३७ ॥
A firmeza, a habilidade, o domínio de si, o entendimento, o eu, a paciência, a bravura e a atenção ao lugar e ao tempo: estes oito são os combustíveis que fazem crescer a riqueza, seja ela pequena ou grande.
12.120.38
अग्निस्तोको वर्धतेऽप्याज्यसिक्तो ।
बीजं चैकं बहुसहस्रमेति।
क्षयोदयौ विपुलौ सन्नियम्यौ ।
तस्मादल्पं नावमन्येत वित्तम् ॥ १२.१२०.३८ ॥
Até uma pequena centelha, alimentada com manteiga clarificada, cresce; uma única semente torna-se milhares. A decadência e a ascensão são ambas grandes e devem ser bem controladas. Por isso, não se deve desprezar nem mesmo uma pequena riqueza.
12.120.39
बालोऽप्यबालः स्थविरो रिपुर्यः ।
सदा प्रमत्तं पुरुषं निहन्यात्।
कालेनान्यस्तस्य मूलं हरेत् ।
कालज्ञानं पार्थिवाना वरिष्ठम् ॥ १२.१२०.३९ ॥
Seja o inimigo uma criança, um homem feito ou um velho, aquele que sempre fere um homem descuidado pode matá-lo; e outro inimigo, com o tempo, pode arrancar-lhe a própria raiz. Para os reis, o conhecimento do tempo é o melhor.
12.120.40
हरेत्कीर्ति धर्ममस्योपरुन्ध्या ।
दर्थे विघ्नं वीर्यमस्योपहन्यात्।
रिपुर्द्वेष्टा दुर्बलो वा बली वा ।
तस्माच्छत्रोर्नैव बिभ्येद्यथात्मा ॥ १२.१२०.४० ॥
Pode tirar-lhe a fama e o dharma, obstruindo-os, e abater-lhe a força, pondo obstáculos ao seu propósito. Seja o inimigo um odiador, fraco ou forte, portanto não se deve temer o inimigo como se teme a si mesmo.
12.120.41
क्षयं शत्रोः संचयं पालनं वा ।
उभावर्थौ सहितौ धर्मकामौ।
ततश्चान्यन्मतिमान्संदधीत ।
तस्माद्राजा बुद्धिमन्तं श्रयेत ॥ १२.१२०.४१ ॥
A destruição do inimigo, o acúmulo de riquezas e sua proteção: ambos os fins, unidos ao dharma e ao desejo, devem ser buscados. Depois, o sábio deve ponderar também outro caminho. Portanto, o rei deve recorrer ao homem inteligente.
12.120.42
बुद्धिर्दीप्ता बलवन्तं हिनस्ति ।
बलं बुद्ध्या पाल्यते वर्धमानम्।
शत्रुर्बुद्ध्या सीदते पीड्यमानो ।
बुद्धिपूर्वं कर्म यत्तत्प्रशस्तम् ॥ १२.१२०.४२ ॥
O intelecto aguçado destrói até o forte. A força que cresce é preservada pela inteligência. O inimigo, pressionado pela inteligência, cai. A ação feita com inteligência prévia é a louvada.
12.120.43
सर्वान्कामान्कामयानो हि धीरः ।
सत्वेनाल्पेनाप्नुते हीनदोषः।
यश्चात्मानं प्रार्थयतेऽर्थ्यमानैः ।
श्रेयः पात्रं पूरयते च नाल्पम् ॥ १२.१२०.४३ ॥
O homem firme que deseja todos os objetos os obtém, livre de falta, mesmo com pouca força. E quem se oferece aos que pedem preenche o digno receptor, não um pouco.
12.120.44
तस्माद्राजा प्रगृहीतः प्रजासु ।
मूलं लक्ष्म्याः सर्वशो ह्याददीत।
दीर्घं कालं ह्यपि संपीड्यमानो ।
व्युष्यात्संपद्व्यवसायेन शक्त्या ॥ १२.१२०.४४ ॥
Portanto, o rei, firmado entre os súditos, deve apreender por completo a raiz da Fortuna. Mesmo longamente oprimido, deve resistir pelo esforço de obter prosperidade e pela própria força, até a aurora do sucesso.
12.120.45
विद्या तपो वा विपुलं धनं वा ।
सर्वं ह्येतद्व्यवसायेन शक्यम्।
ब्रह्मायत्तं निवसति देहवत्सु ।
तस्माद्विद्याद्व्यवसायं प्रभूतम् ॥ १२.१२०.४५ ॥
O saber, a austeridade ou a grande riqueza: tudo isso se alcança pelo esforço. Dependente de Brahman, ele habita os seres encarnados. Por isso deve-se conhecer o grande esforço.
12.120.46
यत्रासते मतिमन्तो मनस्विनः ।
शक्रो विष्णुर्यत्र सरस्वती च।
वसन्ति भूतानि च यत्र नित्यं ।
तस्माद्विद्वान्नावमन्येत देहम् ॥ १२.१२०.४६ ॥
Onde habitam os sábios e os magnânimes, onde residem Indra, Viṣṇu e Sarasvatī, e onde sempre permanecem todos os seres: por isso o sábio não deve desprezar o corpo.
12.120.47
लुब्धं हन्यात्संप्रदानाद्धि नित्यं ।
लुब्धस्तृप्तिं परवित्तस्य नैति।
सर्वो लुब्धः सर्वगुणोपभोगो ।
योऽर्थैर्हीनो धर्मकामौ जहाति ॥ १२.१२०.४७ ॥
Ao avarento deve-se sempre vencer pela doação, pois o avarento nunca se satisfaz com a riqueza alheia. O avarento não desfruta de todas as virtudes; quem carece de riqueza abandona tanto o dharma quanto o desejo.
12.120.48
धनं भोगं पुत्रदारं समृद्धिं ।
सर्वं लुब्धः प्रार्थयते परेषाम्।
लुब्धे दोषाः संभवन्तीह सर्वे ।
तस्माद्राजा न प्रगृह्णीत् लुब्धम् ॥ १२.१२०.४८ ॥
O avarento deseja dos outros riqueza, prazer, filhos e esposa, prosperidade — tudo. No avarento surgem aqui todas as falhas; por isso o rei não deve admitir o avarento em seu serviço.
12.120.49
संदर्शनेन पुरुषं जघन्यमपि चोदयेत् ।
आरम्भान्द्विषतां प्राज्ञः सर्वार्थांश्च प्रसूदयेत् ॥ १२.१२०.४९ ॥
O sábio deve incitar mesmo um homem vil apenas pelo olhar, e deve arruinar todos os objetivos pelas empreitadas de seus inimigos.
12.120.50
धर्मान्वितेषु विज्ञाता मन्त्रगुप्तिंश्च पाण्डव ।
आप्तो राजन्कुलीनश्च पर्याप्तो राष्ट्रसंग्रहे ॥ १२.१२०.५० ॥
Entre aqueles conhecidos pela retidão e que guardam o segredo do conselho, ó Pāṇḍava. Ó rei, quem é confiável e de nobre linhagem é apto para governar o reino.
12.120.51
विविप्रयुक्तान्नरदेवधर्मा ।
नुक्तान्समासेन निबोध बुद्ध्या।
इमान्विदध्यादनुसृत्य यो वै ।
राजा महीं पालयितुं स शक्तः ॥ १२.१२०.५१ ॥
Ouve brevemente e compreende com o intelecto os deveres distintos dos reis que ainda não foram ditos. O rei que os segue e os pratica é capaz de proteger a terra.
12.120.52
सुनीतिजं यस्य विधानजं सुखं ।
धर्मप्रणीतं विधिवत्प्रसिद्ध्यति।
न निन्द्यते तस्य गतिर्महीपते ।
स विन्दते राज्यसुखं ह्यनुत्तमम् ॥ १२.१२०.५२ ॥
A felicidade nascida de boa política e da ordem adequada, estabelecida pelo dharma, realiza-se segundo a regra. Ó senhor da terra, seu caminho não é censurado; ele obtém a suprema felicidade da realeza.
12.120.53
धनैर्विशिष्टान्मतिशीलपूजिता ।
न्गुणोपपन्नान्युधि दृष्टविक्रमान्।
गुणेषु युक्तानचिरादिवात्मवां ।
स्ततोऽभिसंधाय निहन्ति शात्रवान् ॥ १२.१२०.५३ ॥
Aqueles distinguidos pela riqueza, honrados pelo intelecto e pelo caráter, dotados de virtudes, provados na bravura em batalha e dedicados às boas qualidades — o rei senhor de si logo os reconhece; então, tendo feito seu plano, abate seus inimigos.
12.120.54
पश्येदुपायान्विविधेषु कर्मसु ।
न चानुपायेन मतिं निवेशयेत्।
श्रियं विशिष्टां विपुलं यशो धनं ।
न दोषदर्शी पुरुषः समश्नुते ॥ १२.१२०.५४ ॥
Em diversas empreitadas deve-se ver os meios adequados, e não fixar a mente em um meio impróprio. O homem que não busca defeitos alcança a prosperidade excelente, a fama abundante e a riqueza.
12.120.55
प्रीतिप्रवृत्तिं विनिवर्तनं च ।
सुहृसु विज्ञाय विचार्य चोभयोः।
यदेव मित्रं गुरुभारमावहे ।
त्तदेव सुस्निग्धमुदाहरेद्बुधः ॥ १२.१२०.५५ ॥
Tendo bem compreendido tanto a inclinação do afeto para com os amigos quanto o afastamento dela, e tendo ponderado ambos, o sábio deve falar com suma gentileza ao amigo capaz de carregar um grande peso.
12.120.56
एतान्मयोक्तांश्चर राजधर्मा ।
न्नृणां च गुप्तौ मतिमादधत्स्व।
अवाप्स्यसे पुण्यफलं सुखेन ।
सर्वो हि लोको नृप धर्ममूलः ॥ १२.१२०.५६ ॥
Pratica estes deveres reais que expus e dirige a tua mente à proteção dos homens. Então obterás facilmente o fruto do mérito, pois, ó rei, todo o mundo tem raiz no dharma.