Mahābhārata · Adhyāya 12.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.121.1
अयं पितामहेनोक्तो राजधर्मः सनातनः ।
कीदृशश्च महादण्डो दण्डे सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१२१.१ ॥
Vom Großvater verkündet ist dies die ewige Pflicht der Könige. Wie beschaffen ist die große Strafe, auf der alles gründet?
12.121.2
देवतानामृषीणां च पितॄणां च महात्मनाम् ।
यक्षरक्षः पिशाचानां मर्त्यानां च विशेषतः ॥ १२.१२१.२ ॥
Für die Götter, die Weisen, die großherzigen Ahnen, die Yakṣas, Rākṣasas und Piśācas und besonders für die Sterblichen.
12.121.3
सर्वेषां प्राणिनां लोके तिर्यक्ष्वपि निवासिनाम् ।
सर्वस्यापि महातेजा दण्डः श्रेयानिति प्रभो ॥ १२.१२१.३ ॥
O Herr von großem Glanz, du hast gesagt, die Strafe sei für alle Lebewesen der Welt die beste, selbst für jene, die unter den Tieren leben.
12.121.4
इत्येतदुक्तं भवता दण्डे वै सचराचरम् ।
पश्यतां लोक आयत्तं ससुरासुरमानुषम्।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वेन भरतर्षभ ॥ १२.१२१.४ ॥
Du hast gesagt, dass die ganze Welt, das Bewegliche wie das Unbewegliche, mit Göttern, Asuras und Menschen, von der Strafe abhängt. O Stier der Bharatas, ich möchte dies wahrhaftig hören.
12.121.5
को दण्डः कीदृशो दण्डः किंरूपः किंपरायणः ।
किमात्मकः कथंभूतः कतिमूर्तिः कथं प्रभुः ॥ १२.१२१.५ ॥
Was ist die Strafe? Wie beschaffen ist die Strafe? Was ist ihre Gestalt, ihr höchstes Ziel, ihr Wesen? Wie ist sie geformt, wie viele Gestalten hat sie, und wie ist sie Herrscherin?
12.121.6
जागर्ति च कथं दण्डः प्रजासु विहितात्मकः ।
कश्च पूर्वापरमिदं जागर्ति प्रतिपालयन् ॥ १२.१२१.६ ॥
Wie wacht die Strafe, deren Wesen unter den Untertanen festgelegt ist? Und wer wacht, indem er diese Welt von Vergangenheit und Zukunft beschützt?
12.121.7
कश्च विज्ञायते पूर्वः को वरो दण्डसंज्ञितः ।
किंसंस्थश्चाभवद्दण्डः का चास्य गतिरिष्यते ॥ १२.१२१.७ ॥
Was ist als das erste und beste bekannt, das Strafe (daṇḍa) heißt? Worauf beruhte die Strafe, und welcher Gang wird ihr zugeschrieben?
12.121.8
शृणु कौरव्य यो दण्डो व्यवहारो यथा च सः ।
यस्मिन्हि सर्वमायत्तं स धर्म इति केवलः ॥ १२.१२१.८ ॥
Höre, Nachkomme der Kurus: was die Strafe (daṇḍa) ist und wie sie im Handeln ist. Das, wovon alles abhängt, das allein ist Dharma.
12.121.9
धर्मस्यार्थे महाराज व्यवहार इतीष्यते ।
तस्य लोपः कथं न स्याल्लोकेष्विह महात्मनः ॥ १२.१२१.९ ॥
Großer König, man sagt, das Verfahren (vyavahāra) bestehe um des Dharma willen. Wie könnte seine Vernachlässigung in dieser Welt bei einem Großmütigen ausbleiben?
12.121.10
इत्यर्थं व्यवाहरस्य व्यवहारत्वमिष्यते ।
अपि चैतत्पुरा राजन्मनुना प्रोक्तमादितः ॥ १२.१२१.१० ॥
So gilt das Verfahren als Verfahren zu diesem Zweck. Auch, o König, dies verkündete einst Manu von Anfang an.
12.121.11
सुप्रणीतेन दण्डेन प्रियाप्रियसमात्मना ।
प्रजा रक्षति यः सम्यग्धर्म एव स केवलः ॥ १२.१२१.११ ॥
Wer seine Untertanen recht beschützt, mit wohlgeführter Strafe und einem Sinn, der gleich ist gegenüber dem Lieben und dem Nichtlieben, das allein ist Dharma.
12.121.12
यथोक्तमेतद्वचनं प्रागेव मनुना पुरा ।
यन्मयोक्तं वसिष्ठेन ब्रह्मणो वचनं महत् ॥ १२.१२१.१२ ॥
Dieses Wort wurde schon zuvor gesagt, so wie Manu es einst sagte, und wie ich es verkündete: das große Wort Brahmās, von Vasiṣṭha gesprochen.
12.121.13
प्रागिदं वचनं प्रोक्तमतः प्राग्वचनं विदुः ।
व्यवहारस्य चाख्यानाद्व्यवहार इहोच्यते ॥ १२.१२१.१३ ॥
Diese Rede wurde zuvor gesprochen, daher kennt man sie als die frühere Rede. Weil sie das Rechtsverfahren erzählt, wird sie hier vyavahāra genannt.
12.121.14
दण्डान्त्रिवर्गः सततं सुप्रणीतात्प्रवर्तते ।
दैवं हि परमो दण्डो रूपतोऽग्निरिवोत्थितः ॥ १२.१२१.१४ ॥
Durch gut verwaltete Strafe schreitet das Trivarga beständig voran. Die göttliche Strafe ist in der Tat die höchste; in ihrer Gestalt hat sie sich wie Feuer erhoben.
12.121.15
नीलोत्पलदलश्यामश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ।
अष्टपान्नैकनयनः शङ्कुकर्णोर्ध्वरोमवान् ॥ १२.१२१.१५ ॥
Dunkel wie das Blütenblatt einer blauen Lotusblume, mit vier Fängen, vier Armen, acht Füßen, einem Auge, pfahlförmigen Ohren und aufrechtem Haar.
12.121.16
जटी द्विजिह्वस्ताम्रास्यो मृगराजतनुच्छदः ।
एतद्रूपं बिभर्त्युग्रं दण्डो नित्यं दुरासदः ॥ १२.१२१.१६ ॥
Mit verfilztem Haar, zweizüngig, kupfergesichtig, in ein Löwenfell gekleidet: Die Strafe trägt immer diese grimmige Gestalt, schwer zu nahen.
12.121.17
असिर्धनुर्गदा शक्तिस्त्रिशूलं मुद्गरः शरः ।
मुसलं परशुश्चक्रं प्रासदण्डर्ष्टितोमराः ॥ १२.१२१.१७ ॥
Schwert, Bogen, Keule, Speer, Dreizack, Knüppel, Pfeil, Stößel, Axt, Wurfscheibe, Lanze, Stab, Wurfspeer und Tomara.
12.121.18
सर्वप्रहरणीयानि यानि यानीह कानिचित् ।
दण्ड एव स सर्वात्मा लोके चरति मूर्तिमान् ॥ १२.१२१.१८ ॥
Alle Waffen hier, die schlagen können, sind selbst die Strafe; dieses Selbst aller, verkörpert, durchzieht die Welt.
12.121.19
भिन्दंश्छिन्दन्रुजन्कृन्तन्दारयन्पाटयंस्तथा ।
घातयन्नभिधावंश्च दण्ड एव चरत्युत ॥ १२.१२१.१९ ॥
Durchbohrend, zerschneidend, zerbrechend, zerreißend, spaltend, ebenso erschlagend und herandrängend – so bewegt sich die Strafe selbst.
12.121.20
असिर्विशसनो धर्मस्तीक्ष्णवर्मा दुरासदः ।
श्रीगर्भो विजयः शास्ता व्यवहारः प्रजागरः ॥ १२.१२१.२० ॥
Das Schwert, der Vollstrecker, das Dharma, der mit scharfer Rüstung, der Unnahbare, Schoß des Glücks, der Sieg, der Herrscher, das Rechtsverfahren und der Wächter des Volkes.
12.121.21
शास्त्रं ब्राह्मणमन्त्राश्च शास्ता प्रवचनं परम् ।
धर्मपालोऽक्षरो गोपः सत्यगो नित्यगो गृहः ॥ १२.१२१.२१ ॥
Die Schrift, die Mantras der Brahmanen, der Herrscher, die höchste Belehrung, der Hüter des Dharma, der Unvergängliche, der Beschützer, der in der Wahrheit Wandelnde, der ewig Wandelnde, das Haus.
12.121.22
असङ्गो रुद्रतनयो मनुर्ज्येष्ठः शिवंकरः ।
नामान्येतानि दण्डस्य कीर्तितानि युधिष्ठिर ॥ १२.१२१.२२ ॥
Der Ungebundene, der Sohn Rudras, Manu, der Älteste, der Bringer des Heils – dies sind die Namen der Strafe, die verkündet wurden, o Yudhiṣṭhira.
12.121.23
दण्डो हि भगवान्विष्णुर्यज्ञो नारायणः प्रभुः ।
शश्वद्रुपं महद्बिभ्रन्महात्पुरुष उच्यते ॥ १२.१२१.२३ ॥
Die Strafe ist wahrlich der erhabene Viṣṇu, das Opfer, Nārāyaṇa, der Herr; eine ewige und große Gestalt tragend, wird er der Große Mensch genannt.
12.121.24
तथोक्ता ब्रह्मकन्येति लक्ष्मीर्नीतिः सरस्वती ।
दण्डनीतिर्जगद्धात्री दण्डो हि बहुविग्रहः ॥ १२.१२१.२४ ॥
So wird sie Tochter Brahmās genannt – Lakṣmī, Staatskunst, Sarasvatī; die Lehre von der Strafe ist die Ernährerin der Welt, und die Strafe hat wahrlich viele Gestalten.
12.121.25
अर्थानर्थौ सुखं दुःखं धर्माधर्मौ बलाबले ।
दौर्भाग्यं भागधेयं च पुण्यापुण्ये गुणागुणौ ॥ १२.१२१.२५ ॥
Gewinn und Verlust, Glück und Leid, Dharma und Adharma, Stärke und Schwäche, Unglück und Schicksal, Verdienst und Unverdienst, Tugend und Untugend.
12.121.26
कामाकामावृतुर्मासः शर्वरी दिवसः क्षणः ।
अप्रमादः प्रमादश्च हर्षशोकौ शमो दमः ॥ १२.१२१.२६ ॥
Begehren und Nichtbegehren, Jahreszeit und Monat, Nacht und Tag, Augenblick, Wachsamkeit und Nachlässigkeit, Freude und Trauer, Ruhe und Selbstbeherrschung.
12.121.27
दैवं पुरुषकारश्च मोक्षामोक्षौ भयाभये ।
हिंसाहिंसे तपो यज्ञः संयमोऽथ विषामृते ॥ १२.१२१.२७ ॥
Schicksal und menschliches Bemühen, Befreiung und Nichtbefreiung, Furcht und Furchtlosigkeit, Gewalt und Gewaltlosigkeit, Askese, Opfer, Beherrschung, Gift und Nektar.
12.121.28
अन्तश्चादिश्च मध्यं च कृतानां च प्रपञ्चनम् ।
मदः प्रमोदो दर्पश्च दम्भो धैर्यं नयानयौ ॥ १२.१२१.२८ ॥
Ende, Anfang und Mitte, die Entfaltung der geschaffenen Dinge, Rausch und Freude, Hochmut und Heuchelei, Standhaftigkeit, rechte und falsche Politik.
12.121.29
अशक्तिः शक्तिरित्येवं मानस्तम्भौ व्ययाव्ययौ ।
विनयश्च विसर्गश्च कालाकालौ च कौरव ॥ १२.१२१.२९ ॥
Schwäche und Stärke, ebenso Stolz und Starrsinn, Aufwand und Nichtaufwand, Bescheidenheit und Loslassen, Zeit und Unzeit, o Kaurava.
12.121.30
अनृतं चाज्ञता सत्यं श्रद्धाश्रद्धे तथैव च ।
क्लीबता व्यवसायश्च लाभालाभौ जयाजयौ ॥ १२.१२१.३० ॥
Lüge und Unwissenheit, Wahrheit, Glaube und Unglaube, ebenso Feigheit und Entschlossenheit, Gewinn und Nichtgewinn, Sieg und Niederlage.
12.121.31
तीक्ष्णता मृदुतात्युग्रमागमानागमौ तथा ।
विरोधश्चाविरोधश्च कार्याकार्ये बलाबले ॥ १२.१२१.३१ ॥
Schärfe und Milde, übergroße Strenge, Kommen und Nichtkommen (des Gewinns); ebenso Feindschaft und Nichtfeindschaft, was zu tun und was nicht zu tun ist, Stärke und Schwäche.
12.121.32
असूया चानसूया च धर्माधर्मौ तथैव च ।
अपत्रपानपत्रपे ह्रीश्च संपद्विपच्च ह ॥ १२.१२१.३२ ॥
Neid und Neidlosigkeit, Dharma und Adharma, ebenso Scham und Schamlosigkeit, Schamhaftigkeit, Wohlstand und Unglück.
12.121.33
तेजः कर्माणि पाण्डित्यं वाक्शक्तिर्बुद्धितत्वता ।
एवं दण्डस्य लोकेऽस्मिञ्जागर्ति बहुरूपता ॥ १२.१२१.३३ ॥
Glanz, Taten, Gelehrsamkeit, Redekraft, die Wirklichkeit des Verstandes; so wacht in dieser Welt die vielgestaltige Natur der Strafe.
12.121.34
न स्याद्यदीह दण्डो वै प्रमथेयुः परस्परम् ।
भयाद्दण्डस्य नान्योन्यं घ्नन्ति चैव युधिष्ठिर ॥ १२.१२१.३४ ॥
Gäbe es hier keine Strafe, würden die Menschen einander zerfleischen; aus Furcht vor der Strafe töten sie sich nicht gegenseitig, Yudhiṣṭhira.
12.121.35
दण्डेन रक्ष्यमाणा हि राजन्नहरहः प्रजाः ।
राजानं वर्धयन्तीह तस्माद्दण्डः परायणम् ॥ १२.१२१.३५ ॥
O König, die durch Strafe geschützten Untertanen mehren Tag für Tag den König; darum ist die Strafe hier die höchste Stütze.
12.121.36
व्यवस्थापयते नित्यमिमं लोकं नरेश्वर ।
सत्ये व्यवस्थितो धर्मो ब्राह्मणेष्ववतिष्ठते ॥ १२.१२१.३६ ॥
O Herr der Menschen, es hält diese Welt stets in Ordnung; der in der Wahrheit gegründete Dharma verweilt unter den Brahmanen.
12.121.37
धर्मयुक्ता द्विजश्रेष्ठा देवयुक्ता भवन्ति च ।
बभूव यज्ञो देवेभ्यो यज्ञः प्रीणाति देवताः ॥ १२.१२१.३७ ॥
Die Besten der Zweimalgeborenen, mit Dharma begabt, werden auch mit den Göttern verbunden. Das Opfer entstand für die Götter, und das Opfer erfreut die Götter.
12.121.38
प्रीताश्च देवता लोकमिन्द्रे प्रतिददत्युत ।
अत्रं ददाति शक्रश्चाप्यनुगृह्णन्निमाः प्रजाः ॥ १२.१२१.३८ ॥
Erfreut geben die Götter durch Indra der Welt zurück; Śakra gibt Nahrung und erweist diesen Geschöpfen Gunst.
12.121.39
प्राणाश्च सर्वभूतानां नित्यमन्ने प्रतिष्ठिताः ।
तस्मात्प्रजाः प्रतिष्ठन्ते दण्डो जागर्ति तासु च ॥ १२.१२१.३९ ॥
Die Lebensatem aller Wesen sind stets in der Nahrung gegründet; darum bestehen die Geschöpfe, und der Stab der Strafe wacht über sie.
12.121.40
एवंप्नयोजनश्चैव दण्डः क्षत्रियतां गतः ।
रक्षप्रजाः स जागर्ति नित्यं स्ववहितोक्षरः ॥ १२.१२१.४० ॥
So erlangte der zweckvolle Stab der Strafe den Stand eines Kṣatriya; er schützt die Geschöpfe, wacht stets, selbstbeherrscht und unvergänglich.
12.121.41
ईश्वरः पुरुषः प्राणः सत्वं वृत्तं प्रजापतिः ।
भूतात्मा जीव इत्येवं नामभिः प्रोच्यतेऽष्टभिः ॥ १२.१२१.४१ ॥
Herr, Person, Atem, Wesen, Wandel, Herr der Geschöpfe, Seele der Wesen und lebendige Seele — mit diesen acht Namen wird er genannt.
12.121.42
अददद्दण्डमेवास्मै धृतमैश्वर्यमेव च ।
बले नयश्च संयुक्तः सदा पञ्चविधात्मकः ॥ १२.१२१.४२ ॥
Er gab ihm den Stab der Strafe und die anvertraute Herrschaft; verbunden mit Stärke und Staatskunst, stets von fünffacher Natur.
12.121.43
कुलं बहुधनामात्याः प्रज्ञा प्रोक्ता बलानि तु ।
आहार्यमष्टकैर्द्रव्यैर्बलमन्यद्युधिष्ठिर ॥ १२.१२१.४३ ॥
Abstammung, reichlicher Reichtum, Minister und Weisheit gelten als Stärken. Doch, o Yudhiṣṭhira, ist die Stärke, die durch acht Arten von Mitteln zu gewinnen ist, eine andere.
12.121.44
हस्तिनोऽश्वा रथाः पत्तिर्नावो विष्टिस्तथैव च ।
देशिकाश्चादिकाश्चैव तदष्टाङ्गं बलं स्मृतम् ॥ १२.१२१.४४ ॥
Elefanten, Pferde, Streitwagen, Fußtruppen, Boote, Fronarbeiter, Führer und ihresgleichen – dies gilt als das achtgliedrige Heer.
12.121.45
अथ चाङ्गस्य युक्तस्य रथिनो हस्तियायिनः ।
अश्वारोहाः पदाताश्च मन्त्रिणो रसदाश्च ये ॥ १२.१२१.४५ ॥
Und zum gerüsteten Heer der Glieder gehören die Wagenkämpfer, Elefantenreiter, Reiter, Fußsoldaten, Berater und die Versorger – auch diese gehören dazu.
12.121.46
भिक्षुकाः प्राड्विवाकाश्च मौहूर्ता दैवचिन्तकाः ।
कोशो मित्राणि धान्यं च सर्वोपकरणानि च ॥ १२.१२१.४६ ॥
Bettelmönche, Richter, Berechner der glücklichen Stunden und Wahrsager des Schicksals, der Schatz, die Verbündeten, das Getreide und alle Ausrüstung – auch diese zählen dazu.
12.121.47
सप्तप्रकृति चाष्टाङ्गं शरीरमिह तं विदुः ।
राज्यस्य दण्डमेवाङ्गं दण्डः प्रभव एव च ॥ १२.१२१.४७ ॥
Dies nennt man hier den Leib, mit sieben Bestandteilen und acht Gliedern. Das Glied des Reiches ist eben der Stab der Strafe, und die Strafe ist auch der Ursprung der Herrschaft.
12.121.48
ईश्वरेण प्रसन्नेन कारणात्क्षत्रियस्य च ।
दण्डो दत्तः सदा गोप्ता दण्डो हीदं सनातनम् ॥ १२.१२१.४८ ॥
Der Herr gab, erfreut, dem Kṣatriya eben aus diesem Grund den Stab der Strafe; die Strafe ist stets der Beschützer, denn diese Strafe ist ewig.
12.121.49
राजा पूज्यतमो नान्यो यथा धर्मः प्रदर्शितः ।
ब्रह्मणा लोकरक्षार्थं स्वधर्मस्थापनाय च ॥ १२.१२१.४९ ॥
Der König ist am meisten verehrungswürdig; keiner sonst wird so gezeigt wie der Dharma. Brahmā hat dies zum Schutz der Welten und zur Festigung des eigenen Dharma offenbart.
12.121.50
भर्तृप्रत्यय उत्पन्नो व्यवहारस्तथाविधः ।
तस्याद्य सहितो दृष्टो भर्तृप्रत्ययलक्षणः ॥ १२.१२१.५० ॥
Das Rechtsverfahren, das aus dem Vertrauen in den Herrscher entsteht, ist von dieser Art; nun ist seine verbundene Form gesehen worden, gekennzeichnet durch das Zeichen des Vertrauens in den Herrscher.
12.121.51
व्यवहारस्तु वेदात्मा वेदप्रत्यय उच्यते ।
मौलश्च नरशार्दूल शास्त्रोक्तश्च तथाऽपरः ॥ १२.१२१.५१ ॥
Das Rechtsverfahren aber hat den Veda zum Wesen; man sagt, es gründe sich auf den Veda. O Tiger unter den Menschen, das eine ist überliefert, das andere in den Schriften gelehrt.
12.121.52
उक्तो यश्चापि दण्डोऽसौ भर्तृप्रत्ययलक्षणः ।
ज्ञेयो नः स नरेन्द्रस्थो दण्डः प्रत्यय एव च ॥ १२.१२१.५२ ॥
Auch die Strafe, von der gesprochen wurde, trägt das Zeichen des Vertrauens in den Herrscher; wir sollen wissen: Diese Strafe ruht im König, und sie ist zugleich Vertrauen.
12.121.53
दण्डप्रत्ययदृष्टोऽपि व्यवहारात्मकः स्मृतः ।
व्यवहारः स्मृतो यश्च स वेदविषयात्मकः ॥ १२.१२१.५३ ॥
Auch was als Vertrauen in die Strafe gesehen wird, gilt als dem Wesen nach Rechtsverfahren; und das überlieferte Rechtsverfahren hat den Gegenstand des Veda zum Wesen.
12.121.54
यश्च वेदप्रसूतात्मा स धर्मो गुणदर्शनः ।
धर्मप्रत्यय उद्दिष्टो यश्च धर्मः कृतात्मभिः ॥ १२.१२१.५४ ॥
Jener Dharma, dessen Wesen aus dem Veda entspringt, ist derjenige, der die Tugenden zeigt; und der Dharma, den die Selbstbeherrschten als Vertrauen in den Dharma erklärt haben, ist eben dieser Dharma.
12.121.55
व्यवहारः प्रजागोप्ता ब्रह्मदृष्टो युधिष्ठिर ।
त्रीन्धारयति लोकान्वै सत्यात्मा भूतिवर्धनः ॥ १२.१२१.५५ ॥
Vyavahāra ist der Beschützer des Volkes, vom Veda gesehen, o Yudhiṣṭhira. Seiner Natur nach Wahrheit, mehrt er den Wohlstand und trägt in der Tat die drei Welten.
12.121.56
यश्च दण्डः स दृष्टो नो व्यवहारः सनातनः ।
व्यवहारश्च दृष्टो यः स वेद इति नः श्रुतिः ॥ १२.१२१.५६ ॥
Die Strafe, die wir gesehen haben, und das Rechtsverfahren ist ewig. Und das Rechtsverfahren, das gesehen wurde, das ist der Veda, so lehrt unsere Überlieferung.
12.121.57
यश्च वेदः स वै धर्मो यश्च धर्मः स सत्पथः ।
ब्रह्मा पितामहः पूर्वं भगवांश्च प्रजापतिः ॥ १२.१२१.५७ ॥
Was der Veda ist, das ist wahrlich das Dharma, und was das Dharma ist, das ist der rechte Pfad. Vormals haben Brahmā, der Großvater, und der erhabene Herr Prajāpati (es offenbart).
12.121.58
लोकानां स हि सर्वेषां ससुरासुररक्षसाम् ।
स मनुष्योरगवतां कर्ता चैव स भूतकृत् ॥ १२.१२१.५८ ॥
Er ist der Schöpfer aller Welten, aller Wesen einschließlich der Götter, Asuras und Rākṣasas, sowie der Menschen und Schlangen; er ist wahrlich der Schöpfer der Wesen.
12.121.59
ततो नो व्यवहारोऽयं भर्तृप्रत्ययलक्षणः ।
तस्मादिदमवोचाम व्यवहारनिदर्शनम् ॥ १२.१२१.५९ ॥
Daher ist unser Rechtsverfahren, gekennzeichnet durch das Vertrauen auf den Herrn, das, was wir als Beispiel des Rechtsverfahrens erklärt haben.
12.121.60
माता पिता च भ्राता च भार्या चैव पुरोहितः ।
नादण्ड्यो विद्यते राज्ञो यः स्वधर्मेण तिष्ठति ॥ १२.१२१.६० ॥
Weder Mutter noch Vater, Bruder, Gattin oder Hauspriester sind vor der Strafe des Königs befreit; nur wer in seinem eigenen Dharma verweilt, ist es.