Mahābhārata · Adhyāya 12.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.121.1
अयं पितामहेनोक्तो राजधर्मः सनातनः ।
कीदृशश्च महादण्डो दण्डे सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१२१.१ ॥
Declarado pelo avô, este é o dever eterno dos reis. Que tipo de grande castigo é este, sobre o qual tudo se assenta?
12.121.2
देवतानामृषीणां च पितॄणां च महात्मनाम् ।
यक्षरक्षः पिशाचानां मर्त्यानां च विशेषतः ॥ १२.१२१.२ ॥
Para os deuses, os sábios, os ancestrais magnânimos, os yakṣas, rākṣasas e piśācas, e especialmente para os mortais.
12.121.3
सर्वेषां प्राणिनां लोके तिर्यक्ष्वपि निवासिनाम् ।
सर्वस्यापि महातेजा दण्डः श्रेयानिति प्रभो ॥ १२.१२१.३ ॥
Ó senhor de grande esplendor, disseste que o castigo é o melhor para todos os seres do mundo, mesmo para os que habitam entre os animais.
12.121.4
इत्येतदुक्तं भवता दण्डे वै सचराचरम् ।
पश्यतां लोक आयत्तं ससुरासुरमानुषम्।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वेन भरतर्षभ ॥ १२.१२१.४ ॥
Disseste que todo o mundo, o móvel e o imóvel, com deuses, asuras e homens, depende do castigo. Ó touro dos Bharatas, desejo ouvi-lo na verdade.
12.121.5
को दण्डः कीदृशो दण्डः किंरूपः किंपरायणः ।
किमात्मकः कथंभूतः कतिमूर्तिः कथं प्रभुः ॥ १२.१२१.५ ॥
O que é o castigo? De que tipo é o castigo? Qual é a sua forma, o seu fim supremo, a sua natureza? Como é constituído, quantas formas tem e como é senhor?
12.121.6
जागर्ति च कथं दण्डः प्रजासु विहितात्मकः ।
कश्च पूर्वापरमिदं जागर्ति प्रतिपालयन् ॥ १२.१२१.६ ॥
Como vigia o castigo, com sua natureza estabelecida entre os súditos? E quem vigia, protegendo este mundo do passado e do futuro?
12.121.7
कश्च विज्ञायते पूर्वः को वरो दण्डसंज्ञितः ।
किंसंस्थश्चाभवद्दण्डः का चास्य गतिरिष्यते ॥ १२.१२१.७ ॥
O que se conhece como o primeiro e melhor, chamado castigo? Em que se apoiava o daṇḍa e qual se considera ser o seu curso?
12.121.8
शृणु कौरव्य यो दण्डो व्यवहारो यथा च सः ।
यस्मिन्हि सर्वमायत्तं स धर्म इति केवलः ॥ १२.१२१.८ ॥
Ouve, descendente de Kuru: o que é o castigo e como ele se dá na conduta. Aquilo de que tudo depende, isso é somente o dharma.
12.121.9
धर्मस्यार्थे महाराज व्यवहार इतीष्यते ।
तस्य लोपः कथं न स्याल्लोकेष्विह महात्मनः ॥ १२.१२१.९ ॥
Grande rei, diz-se que o vyavahāra existe pelo dharma. Como não haveria a sua negligência neste mundo, em um magnânimo?
12.121.10
इत्यर्थं व्यवाहरस्य व्यवहारत्वमिष्यते ।
अपि चैतत्पुरा राजन्मनुना प्रोक्तमादितः ॥ १२.१२१.१० ॥
Assim o vyavahāra é tido como tal para este fim. E também, ó rei, isto foi proclamado outrora, desde o início, por Manu.
12.121.11
सुप्रणीतेन दण्डेन प्रियाप्रियसमात्मना ।
प्रजा रक्षति यः सम्यग्धर्म एव स केवलः ॥ १२.१२१.११ ॥
Quem protege bem os súditos com um castigo bem administrado e com ânimo igual para com o amado e o não amado, esse é somente o dharma.
12.121.12
यथोक्तमेतद्वचनं प्रागेव मनुना पुरा ।
यन्मयोक्तं वसिष्ठेन ब्रह्मणो वचनं महत् ॥ १२.१२१.१२ ॥
Esta palavra foi dita antes, assim como Manu a disse outrora, e como eu a declarei: a grande palavra de Brahmā, proferida por Vasiṣṭha.
12.121.13
प्रागिदं वचनं प्रोक्तमतः प्राग्वचनं विदुः ।
व्यवहारस्य चाख्यानाद्व्यवहार इहोच्यते ॥ १२.१२१.१३ ॥
Esta fala foi proferida antes, por isso é conhecida como a fala anterior. Por narrar o procedimento legal, aqui é chamada de 'vyavahāra'.
12.121.14
दण्डान्त्रिवर्गः सततं सुप्रणीतात्प्रवर्तते ।
दैवं हि परमो दण्डो रूपतोऽग्निरिवोत्थितः ॥ १२.१२१.१४ ॥
Pelo castigo bem administrado, o trivarga avança constantemente. O castigo divino é, de fato, supremo; em sua forma, ergueu-se como o fogo.
12.121.15
नीलोत्पलदलश्यामश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ।
अष्टपान्नैकनयनः शङ्कुकर्णोर्ध्वरोमवान् ॥ १२.१२१.१५ ॥
Escuro como a pétala de um lótus azul, de quatro presas, quatro braços, oito pés, um olho, orelhas de estaca e pelos eriçados.
12.121.16
जटी द्विजिह्वस्ताम्रास्यो मृगराजतनुच्छदः ।
एतद्रूपं बिभर्त्युग्रं दण्डो नित्यं दुरासदः ॥ १२.१२१.१६ ॥
De cabelos emaranhados, de duas línguas, de rosto cobreado, vestido com pele de leão: o castigo sempre assume esta forma feroz, difícil de se aproximar.
12.121.17
असिर्धनुर्गदा शक्तिस्त्रिशूलं मुद्गरः शरः ।
मुसलं परशुश्चक्रं प्रासदण्डर्ष्टितोमराः ॥ १२.१२१.१७ ॥
Espada, arco, maça, lança, tridente, clava, flecha, mão de pilão, machado, disco, pique, bastão, dardo e tomara.
12.121.18
सर्वप्रहरणीयानि यानि यानीह कानिचित् ।
दण्ड एव स सर्वात्मा लोके चरति मूर्तिमान् ॥ १२.१२१.१८ ॥
Todas as armas aqui que podem ferir são o próprio castigo; esse eu de todos, encarnado, percorre o mundo.
12.121.19
भिन्दंश्छिन्दन्रुजन्कृन्तन्दारयन्पाटयंस्तथा ।
घातयन्नभिधावंश्च दण्ड एव चरत्युत ॥ १२.१२१.१९ ॥
Perfurando, cortando, quebrando, rasgando, fendendo, e de igual modo matando e precipitando-se: assim o castigo mesmo se move.
12.121.20
असिर्विशसनो धर्मस्तीक्ष्णवर्मा दुरासदः ।
श्रीगर्भो विजयः शास्ता व्यवहारः प्रजागरः ॥ १२.१२१.२० ॥
A espada, o executor, o dharma, aquele de armadura afiada, o inacessível, ventre da fortuna, a vitória, o governante, o procedimento legal e o guardião do povo.
12.121.21
शास्त्रं ब्राह्मणमन्त्राश्च शास्ता प्रवचनं परम् ।
धर्मपालोऽक्षरो गोपः सत्यगो नित्यगो गृहः ॥ १२.१२१.२१ ॥
O tratado sagrado, os mantras dos brâmanes, o governante, o discurso supremo, o guardião do dharma, o imperecível, o protetor, aquele que caminha na verdade, aquele que caminha eternamente, a morada.
12.121.22
असङ्गो रुद्रतनयो मनुर्ज्येष्ठः शिवंकरः ।
नामान्येतानि दण्डस्य कीर्तितानि युधिष्ठिर ॥ १२.१२१.२२ ॥
O desapegado, o filho de Rudra, Manu, o mais velho, o portador do bem-estar: estes são os nomes do castigo que foram proclamados, ó Yudhiṣṭhira.
12.121.23
दण्डो हि भगवान्विष्णुर्यज्ञो नारायणः प्रभुः ।
शश्वद्रुपं महद्बिभ्रन्महात्पुरुष उच्यते ॥ १२.१२१.२३ ॥
O castigo é, em verdade, o bem-aventurado Viṣṇu, o sacrifício, Nārāyaṇa, o senhor; portando uma forma eterna e grande, ele é chamado o Grande Ser.
12.121.24
तथोक्ता ब्रह्मकन्येति लक्ष्मीर्नीतिः सरस्वती ।
दण्डनीतिर्जगद्धात्री दण्डो हि बहुविग्रहः ॥ १२.१२१.२४ ॥
Assim é ela chamada filha de Brahmā: Lakṣmī, a política, Sarasvatī; a ciência do castigo é a nutriz do mundo, e o castigo tem, de fato, muitas formas.
12.121.25
अर्थानर्थौ सुखं दुःखं धर्माधर्मौ बलाबले ।
दौर्भाग्यं भागधेयं च पुण्यापुण्ये गुणागुणौ ॥ १२.१२१.२५ ॥
Ganho e perda, felicidade e sofrimento, dharma e adharma, força e fraqueza, infortúnio e destino, mérito e demérito, virtude e falta de virtude.
12.121.26
कामाकामावृतुर्मासः शर्वरी दिवसः क्षणः ।
अप्रमादः प्रमादश्च हर्षशोकौ शमो दमः ॥ १२.१२१.२६ ॥
Desejo e não desejo, estação e mês, noite e dia, instante, vigilância e descuido, alegria e tristeza, calma e autocontrole.
12.121.27
दैवं पुरुषकारश्च मोक्षामोक्षौ भयाभये ।
हिंसाहिंसे तपो यज्ञः संयमोऽथ विषामृते ॥ १२.१२१.२७ ॥
Destino e esforço humano, libertação e não libertação, medo e ausência de medo, violência e não violência, ascese, sacrifício, controle, veneno e néctar.
12.121.28
अन्तश्चादिश्च मध्यं च कृतानां च प्रपञ्चनम् ।
मदः प्रमोदो दर्पश्च दम्भो धैर्यं नयानयौ ॥ १२.१२१.२८ ॥
Fim, início e meio, o desdobramento das coisas criadas, embriaguez e deleite, arrogância e hipocrisia, firmeza, boa e má política.
12.121.29
अशक्तिः शक्तिरित्येवं मानस्तम्भौ व्ययाव्ययौ ।
विनयश्च विसर्गश्च कालाकालौ च कौरव ॥ १२.१२१.२९ ॥
Fraqueza e força, assim como orgulho e teimosia, gasto e não gasto, modéstia e liberação, tempo e momento impróprio, ó Kaurava.
12.121.30
अनृतं चाज्ञता सत्यं श्रद्धाश्रद्धे तथैव च ।
क्लीबता व्यवसायश्च लाभालाभौ जयाजयौ ॥ १२.१२१.३० ॥
Falsidade e ignorância, verdade, fé e falta de fé, igualmente, covardia e determinação, ganho e não ganho, vitória e derrota.
12.121.31
तीक्ष्णता मृदुतात्युग्रमागमानागमौ तथा ।
विरोधश्चाविरोधश्च कार्याकार्ये बलाबले ॥ १२.१२१.३१ ॥
Severidade e brandura, rigor excessivo, chegada e não chegada (do ganho); igualmente oposição e não oposição, o que deve ser feito e o que não deve, força e fraqueza.
12.121.32
असूया चानसूया च धर्माधर्मौ तथैव च ।
अपत्रपानपत्रपे ह्रीश्च संपद्विपच्च ह ॥ १२.१२१.३२ ॥
Inveja e ausência de inveja, dharma e adharma, igualmente vergonha e desvergonha, pudor, prosperidade e adversidade.
12.121.33
तेजः कर्माणि पाण्डित्यं वाक्शक्तिर्बुद्धितत्वता ।
एवं दण्डस्य लोकेऽस्मिञ्जागर्ति बहुरूपता ॥ १२.१२१.३३ ॥
Esplendor, ações, erudição, poder da palavra, a realidade do intelecto; assim neste mundo a multiplicidade de formas do castigo permanece desperta.
12.121.34
न स्याद्यदीह दण्डो वै प्रमथेयुः परस्परम् ।
भयाद्दण्डस्य नान्योन्यं घ्नन्ति चैव युधिष्ठिर ॥ १२.१२१.३४ ॥
Se não houvesse castigo aqui, os homens se despedaçariam uns aos outros; por medo do castigo não se matam entre si, Yudhiṣṭhira.
12.121.35
दण्डेन रक्ष्यमाणा हि राजन्नहरहः प्रजाः ।
राजानं वर्धयन्तीह तस्माद्दण्डः परायणम् ॥ १२.१२१.३५ ॥
Ó rei, os súditos protegidos pelo castigo, dia após dia, engrandecem o rei; por isso o castigo é aqui o supremo amparo.
12.121.36
व्यवस्थापयते नित्यमिमं लोकं नरेश्वर ।
सत्ये व्यवस्थितो धर्मो ब्राह्मणेष्ववतिष्ठते ॥ १२.१२१.३६ ॥
Ó senhor dos homens, ele mantém sempre este mundo em ordem; o dharma, estabelecido na verdade, permanece entre os brâmanes.
12.121.37
धर्मयुक्ता द्विजश्रेष्ठा देवयुक्ता भवन्ति च ।
बभूव यज्ञो देवेभ्यो यज्ञः प्रीणाति देवताः ॥ १२.१२१.३७ ॥
Os melhores dos duas vezes nascidos, dotados de dharma, também se tornam dotados dos deuses. O sacrifício surgiu para os deuses, e o sacrifício agrada aos deuses.
12.121.38
प्रीताश्च देवता लोकमिन्द्रे प्रतिददत्युत ।
अत्रं ददाति शक्रश्चाप्यनुगृह्णन्निमाः प्रजाः ॥ १२.१२१.३८ ॥
Satisfeitos, os deuses devolvem ao mundo por meio de Indra; Śakra dá alimento, favorecendo estas criaturas.
12.121.39
प्राणाश्च सर्वभूतानां नित्यमन्ने प्रतिष्ठिताः ।
तस्मात्प्रजाः प्रतिष्ठन्ते दण्डो जागर्ति तासु च ॥ १२.१२१.३९ ॥
Os alentos vitais de todos os seres estão sempre estabelecidos no alimento; por isso as criaturas perduram, e a vara do castigo vigia sobre elas.
12.121.40
एवंप्नयोजनश्चैव दण्डः क्षत्रियतां गतः ।
रक्षप्रजाः स जागर्ति नित्यं स्ववहितोक्षरः ॥ १२.१२१.४० ॥
Assim, a vara do castigo, útil em seu propósito, alcançou a condição de kṣatriya; protegendo as criaturas, vela sempre, senhora de si e imperecível.
12.121.41
ईश्वरः पुरुषः प्राणः सत्वं वृत्तं प्रजापतिः ।
भूतात्मा जीव इत्येवं नामभिः प्रोच्यतेऽष्टभिः ॥ १२.१२१.४१ ॥
Senhor, Pessoa, Alento, Ser, Conduta, Senhor das criaturas, Alma dos seres e Alma vivente: por estes oito nomes ele é chamado.
12.121.42
अददद्दण्डमेवास्मै धृतमैश्वर्यमेव च ।
बले नयश्च संयुक्तः सदा पञ्चविधात्मकः ॥ १२.१२१.४२ ॥
Deu-lhe a vara do castigo e a soberania mantida em confiança; unido à força e à política, sempre de natureza quíntupla.
12.121.43
कुलं बहुधनामात्याः प्रज्ञा प्रोक्ता बलानि तु ।
आहार्यमष्टकैर्द्रव्यैर्बलमन्यद्युधिष्ठिर ॥ १२.१२१.४३ ॥
Linhagem, riqueza abundante, ministros e sabedoria são declarados forças. Mas, ó Yudhiṣṭhira, a força a ser obtida por oito tipos de recursos é outra.
12.121.44
हस्तिनोऽश्वा रथाः पत्तिर्नावो विष्टिस्तथैव च ।
देशिकाश्चादिकाश्चैव तदष्टाङ्गं बलं स्मृतम् ॥ १२.१२१.४४ ॥
Elefantes, cavalos, carros, infantaria, barcos, trabalhadores forçados, guias e semelhantes: este é o exército de oito membros, assim se recorda.
12.121.45
अथ चाङ्गस्य युक्तस्य रथिनो हस्तियायिनः ।
अश्वारोहाः पदाताश्च मन्त्रिणो रसदाश्च ये ॥ १२.१२१.४५ ॥
E do exército equipado com seus membros: os guerreiros de carro, os cavaleiros de elefantes, os cavaleiros, os soldados de infantaria, os conselheiros e os que fornecem provisões — também estes fazem parte dele.
12.121.46
भिक्षुकाः प्राड्विवाकाश्च मौहूर्ता दैवचिन्तकाः ।
कोशो मित्राणि धान्यं च सर्वोपकरणानि च ॥ १२.१२१.४६ ॥
Mendicantes, juízes, calculadores dos momentos auspiciosos e adivinhos do destino, o tesouro, os aliados, os grãos e todo o equipamento — também estes são contados nele.
12.121.47
सप्तप्रकृति चाष्टाङ्गं शरीरमिह तं विदुः ।
राज्यस्य दण्डमेवाङ्गं दण्डः प्रभव एव च ॥ १२.१२१.४७ ॥
Eles chamam aqui de corpo isso, de sete constituintes e oito membros. O membro do reino é, de fato, o cetro do castigo, e o castigo é também a fonte da soberania.
12.121.48
ईश्वरेण प्रसन्नेन कारणात्क्षत्रियस्य च ।
दण्डो दत्तः सदा गोप्ता दण्डो हीदं सनातनम् ॥ १२.१२१.४८ ॥
O Senhor, satisfeito, deu o cetro do castigo ao kṣatriya exatamente por essa razão; o castigo é sempre o protetor, pois este castigo é eterno.
12.121.49
राजा पूज्यतमो नान्यो यथा धर्मः प्रदर्शितः ।
ब्रह्मणा लोकरक्षार्थं स्वधर्मस्थापनाय च ॥ १२.१२१.४९ ॥
O rei é o mais digno de honra; nenhum outro é mostrado como o dharma. Brahmā o revelou para a proteção dos mundos e o estabelecimento do próprio dharma.
12.121.50
भर्तृप्रत्यय उत्पन्नो व्यवहारस्तथाविधः ।
तस्याद्य सहितो दृष्टो भर्तृप्रत्ययलक्षणः ॥ १२.१२१.५० ॥
O procedimento legal que surge da confiança no governante é desta espécie; agora se viu sua forma ligada, marcada pelo sinal da confiança no governante.
12.121.51
व्यवहारस्तु वेदात्मा वेदप्रत्यय उच्यते ।
मौलश्च नरशार्दूल शास्त्रोक्तश्च तथाऽपरः ॥ १२.१२१.५१ ॥
Mas o procedimento legal tem o Veda como essência; diz-se que se funda no Veda. Ó tigre entre os homens, um é tradicional e o outro ensinado nas escrituras.
12.121.52
उक्तो यश्चापि दण्डोऽसौ भर्तृप्रत्ययलक्षणः ।
ज्ञेयो नः स नरेन्द्रस्थो दण्डः प्रत्यय एव च ॥ १२.१२१.५२ ॥
O castigo de que se falou também está marcado pelo sinal da confiança no governante; devemos saber que esse castigo reside no rei, e é de fato confiança.
12.121.53
दण्डप्रत्ययदृष्टोऽपि व्यवहारात्मकः स्मृतः ।
व्यवहारः स्मृतो यश्च स वेदविषयात्मकः ॥ १२.१२१.५३ ॥
Mesmo o que se vê como confiança no castigo é lembrado como de natureza processual; e o procedimento lembrado tem como essência o tema do Veda.
12.121.54
यश्च वेदप्रसूतात्मा स धर्मो गुणदर्शनः ।
धर्मप्रत्यय उद्दिष्टो यश्च धर्मः कृतात्मभिः ॥ १२.१२१.५४ ॥
Aquele dharma cuja essência brota do Veda é o que mostra as virtudes; e o dharma que as almas dominadas declararam ser confiança no dharma é esse mesmo dharma.
12.121.55
व्यवहारः प्रजागोप्ता ब्रह्मदृष्टो युधिष्ठिर ।
त्रीन्धारयति लोकान्वै सत्यात्मा भूतिवर्धनः ॥ १२.१२१.५५ ॥
O vyavahāra é o protetor do povo, visto pelo Veda, ó Yudhiṣṭhira. De natureza verdadeira, aumenta a prosperidade e sustenta de fato os três mundos.
12.121.56
यश्च दण्डः स दृष्टो नो व्यवहारः सनातनः ।
व्यवहारश्च दृष्टो यः स वेद इति नः श्रुतिः ॥ १२.१२१.५६ ॥
A punição que vimos e o procedimento legal são eternos. E o procedimento legal que foi visto, isso é o Veda, assim diz a nossa tradição revelada.
12.121.57
यश्च वेदः स वै धर्मो यश्च धर्मः स सत्पथः ।
ब्रह्मा पितामहः पूर्वं भगवांश्च प्रजापतिः ॥ १२.१२१.५७ ॥
O que é o Veda é, de fato, o dharma, e o que é o dharma é o caminho verdadeiro. Outrora Brahmā, o avô, e o bem-aventurado senhor Prajāpati (o revelaram).
12.121.58
लोकानां स हि सर्वेषां ससुरासुररक्षसाम् ।
स मनुष्योरगवतां कर्ता चैव स भूतकृत् ॥ १२.१२१.५८ ॥
Ele é o criador de todos os mundos, de todos os seres, incluindo deuses, asuras e rākṣasas, e de humanos e serpentes; de fato, é o criador dos seres.
12.121.59
ततो नो व्यवहारोऽयं भर्तृप्रत्ययलक्षणः ।
तस्मादिदमवोचाम व्यवहारनिदर्शनम् ॥ १२.१२१.५९ ॥
Portanto, este nosso procedimento legal, marcado pela confiança no senhor, é o que declaramos como exemplo do procedimento legal.
12.121.60
माता पिता च भ्राता च भार्या चैव पुरोहितः ।
नादण्ड्यो विद्यते राज्ञो यः स्वधर्मेण तिष्ठति ॥ १२.१२१.६० ॥
Nem a mãe, nem o pai, nem o irmão, nem a esposa, nem o sacerdote doméstico estão isentos de castigo pelo rei; só quem permanece em seu próprio dharma está.