مهابهاراتا · أدهيايا 12.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.123.1
तात धर्मार्थकामानां श्रोतुमिच्छामि निश्चयम् ।
लोकयात्रा हि कार्त्स्न्येन त्रिष्वेतेषु प्रतिष्ठिता ॥ १२.१२३.१ ॥
يا عزيزي، أريد أن أسمع الحقيقة الثابتة عن الواجب والثروة والمتعة، إذ إن مسيرة الحياة الدنيوية تقوم كليًا على هذه الثلاثة.
12.123.2
धर्मार्थकामाः किंमूलाः प्रभवः प्रलयश्च कः ।
अन्योन्यं चानुषज्जन्ते वर्तन्ते च पृथक्पृथक् ॥ १२.१२३.२ ॥
ما جذر الواجب والثروة والمتعة؟ وما منشؤها وفناؤها؟ وكيف يرتبط بعضها ببعض، وكيف يسير كل منها على حدة؟
12.123.3
य एते स्युः सुमनसो लोकसंस्थार्थनिश्चये ।
कामप्रभवसंस्थासु सज्जन्ते च त्रयस्तदा ॥ १२.१२३.३ ॥
حين تكون هذه الثلاثة، الحسنة النية في تحديد نظام العالم وغاياته، متعلقة حينئذ بالأحوال الناشئة عن الرغبة.
12.123.4
धर्ममूलोऽर्थ इत्युक्तः कामोऽर्थफलमुच्यते ।
संकल्पमूलास्ते सर्वे संकल्पो विषयात्मकः ॥ १२.१२३.४ ॥
يُقال إن الغاية متجذرة في الواجب، ويُعلن أن الرغبة ثمرة الغاية. وكل هذه متجذرة في النية، والنية طبيعتها الموضوعات.
12.123.5
विषयाश्चैव कार्त्स्न्येन सर्व आहारसिद्धये ।
मूलमेतन्त्रिवर्गस्य निवृत्तिर्मोक्ष उच्यते ॥ १२.१२३.५ ॥
جميع موضوعات الحواس، بالكامل، إنما هي لتحقيق المعاش؛ وهي جذر الثلاثية. ويُقال للانقطاع عنها إنه التحرر.
12.123.6
धर्मः शरीरसंगुप्तिर्धर्मार्थश्चार्थ इष्यते ।
कामो रतिफलश्चात्र सर्वे रतिफलाः स्मृताः ॥ १२.१२३.६ ॥
الواجب هو حفظ الجسد؛ والثروة التي تخدم الواجب تُعدّ غاية. وهنا ثمرة الرغبة هي اللذة (رَتِي)؛ وكلها تُذكر بوصفها ذات اللذة ثمرة.
12.123.7
सन्निकृष्टांश्चरेदेतान्न चैतान्मनसा त्यजेत् ।
विमुक्तस्तपसा सर्वान्धर्मादीन्कामनैष्ठिकान् ॥ १२.१२३.७ ॥
يجوز للمرء أن يمارس ما هو قريب منها، لكن لا ينبغي أن يتخلى عنها بقلبه. ومن تحرر بالتقشف، فليترك جميع الدارما وما شابهها مما هو موقوف على الرغبة.
12.123.8
श्रेष्ठबुद्धिस्त्रिवर्गस्य उदयं प्राप्नुयात्क्षणात् ।
कर्मणा बुद्धिपूर्वेण भवत्यर्थो न वा पुनः ॥ १२.१२३.८ ॥
قد ينال صاحب العقل الرفيع ازدهار الثلاثية في لحظة. بالفعل المسبوق بالقصد يحصل المال أو لا يحصل.
12.123.9
अर्थार्थमन्यद्भवति विपरीतमथापरम् ।
अनर्थार्थमवाप्यार्थमन्यत्राद्योपकारकम्।
बुद्ध्या बुद्ध इहार्थेन तदह्ना तु निकृष्टया ॥ १२.१२३.९ ॥
ما يُفعل من أجل المال يصير شيئاً آخر، ومعكوساً، وشيئاً غيره. ومن نال المال لأجل ما ليس بخير صار يخدم منفعة أخرى أصلية. وهنا يدرك بالعقل المستيقظ ذلك بالمال مع ذلك اليوم الأدنى.
12.123.10
अपध्यानमलो धर्मो मलोऽर्थस्य निगूहनम् ।
संप्रमोहमलः कामो भूयस्तद्गुणवर्धितः ॥ १२.१२३.१० ॥
الفكر السيئ هو دنس الدارما، وكتمان المال هو دنس المال. والوهم التام هو دنس الشهوة، وهي تزداد بصفاتها نفسها.
12.123.11
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अरिष्टस्य च संवादं कामन्दस्य च भारत ॥ १२.१२३.११ ॥
وهنا أيضاً يروون هذه الحكاية القديمة، يا بهارتا: حوار أريشتا وكامندا.
12.123.12
कामन्दमृषिमासीनमभिवाद्य नराधिपः ।
आङ्गोरिष्ठोऽथ पप्रच्छ कृत्वा समयमव्ययम् ॥ १२.१२३.१२ ॥
وكان الحكيم كامندا جالساً، فحيّاه ملك الرجال آنغوريشتا، وعقد عهداً لا يزول، ثم سأل.
12.123.13
यः पापं कुरुते राजा काममोहबलात्कृतः ।
प्रत्यासन्नस्य तस्यर्षे किं स्यात्पापप्रणाशनम् ॥ १२.१२३.१३ ॥
ما الذي يمحو ذنب ملكٍ يرتكب الشر مدفوعًا بقوة الشهوة والوهم، أيها الحكيم، حين يدنو أجله؟
12.123.14
अधर्मं धर्म इति च यो मोहादाचरेन्नरः ।
तं चापि प्रथितं लोके कथं राजा निवर्तयेत् ॥ १२.१२३.१४ ॥
كيف ينبغي للملك أن يردّ رجلًا يمارس الظلم من الوهم ظانًّا إياه عدلًا، وهو أمر معروف في العالم؟
12.123.15
यो धर्मार्थौ परित्यज्य काममेवानुवर्तते ।
स धर्मार्थपरित्यागात्प्रज्ञानाशमिहार्च्छति ॥ १२.१२३.१५ ॥
من يترك الدهر والمال ويتبع الشهوة وحدها، يصيبه هنا فقدان الحكمة بسبب تركه للبر والمال.
12.123.16
प्रज्ञानाशात्मको मोहस्तथा धर्मार्थनाशकः ।
तस्मान्नास्तिकता चैव दुराचारश्च जायते ॥ १२.१२३.१६ ॥
والوهم، الذي طبيعته فقدان الحكمة، يدمّر كذلك البر والمال؛ ولهذا تنشأ الإلحاد والسلوك الفاسد.
12.123.17
दुराचारान्यदा राजा प्रदुष्टान्न नियच्छति ।
तस्मादुद्विजते लोकः सर्पाद्वेश्मगतादिव ॥ १२.१२३.१७ ॥
حين لا يكبح الملك المسيئين والفاسدين، يضطرب الناس كمن دخلت الحية بيته.
12.123.18
तं प्रजा नानुरज्यन्ते न विप्रा न च साधवः ।
ततः संक्षयमाप्नोति तथा वध्यत्वमेव च ॥ १२.१२३.१८ ॥
لا يحبه الرعية ولا البراهمة ولا الصالحون؛ فيصيبه الهلاك، ويصير أيضًا جديرًا بالقتل.
12.123.19
अपध्वस्तस्त्ववमतो दुःखं जीवति जीवितम् ।
जीवते यदपध्वस्तः शुद्धं मरणमेव तत् ॥ १२.१२३.१९ ॥
الساقط المحتقر يعيش في الألم؛ والعيش ساقطًا هو في الحقيقة الموت بعينه.
12.123.20
अत्रैतदाहुराचार्याः पापस्य परिवर्तनम् ।
सेवितव्या त्रयी विद्या सत्कारो ब्राह्मणेषु च ॥ १२.१२३.२० ॥
وقال المعلمون في هذا إن تحويل الذنب يكون بممارسة علم الفيدا الثلاثي وإكرام البراهمة.
12.123.21
महामना भवेद्धर्मे विवहेच्च महाकुले ।
ब्राह्मणांश्चापि सेवेत क्षमायुक्तान्मनस्विनः ॥ १२.१२३.२१ ॥
ليكن كريم النفس في الدهرمة، وليتزوج من أسرة عظيمة، وليخدم البراهمة المتحلين بالصبر والفطنة.
12.123.22
जपेदुदकशीलः स्यात्सुमुखो न च नास्तिकः ।
धर्मान्वितान्संप्रविशेद्बहिः प्लुत्यैव दुष्कृतम् ॥ १२.१२३.२२ ॥
فليتلُ الأدعية، وليحب التطهر بالماء، وليكن طلق الوجه، ولا يكن منكرًا. وليدخل في جماعة أهل الدهرمة؛ وليغسل بالاغتسال الفعل السيئ من الخارج.
12.123.23
प्रसादयेन्मधुरया वाचा वाऽप्यथ कर्मणा ।
इत्यस्तीति वदेन्नित्यं परेषां कीर्तयन्गुणान् ॥ १२.१२३.२३ ॥
فليُرضِ بالكلام الحلو أو بالفعل؛ وليقل دائمًا: «إنه كذلك»، وليمدح فضائل الآخرين.
12.123.24
अपापो ह्येवमाचारः क्षिप्रं बहुमतो भवेत् ।
पापान्यपि हि कृच्छ्राणि शमयेन्नात्र संशयः ॥ १२.१२३.२४ ॥
بمثل هذا السلوك يصير الإنسان سريعًا بلا ذنب ومحمودًا كثيرًا؛ حتى الذنوب الثقيلة يمكنه أن يهدّئها، ولا شك في ذلك.
12.123.25
गुरवो हि परं धर्मं यं ब्रूयुस्तं तथा कुरु ।
गुरूणां हि प्रसादाद्वै श्रेयः परमवाप्स्यसि ॥ १२.१२३.२५ ॥
افعل ما يقوله المعلمون أنه أعلى الواجبات؛ فبفضل المعلمين تنال الخير الأسمى حقًا.