మహాభారతం · అధ్యాయం 12.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.124.1
इमे जना मनुष्येन्द्र प्रशंसन्ति सदा भुवि ।
धर्मस्य शीलमेवादौ ततो मे संशयो महान् ॥ १२.१२४.१ ॥
మనుష్యేంద్రా! భూమిపై ఈ జనులు ఎల్లప్పుడూ ధర్మ ఆచారాన్నే మొదట ప్రశంసిస్తారు; కాబట్టి నాకు గొప్ప సందేహం ఉంది.
12.124.2
यदि तच्छक्यमस्माभिर्ज्ञातुं धर्मभूतां वर ।
श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं यथैतदुपलभ्यते ॥ १२.१२४.२ ॥
ధర్మాత్ములలో శ్రేష్ఠుడా! ఇది మాచేత తెలుసుకోగలిగితే, ఇది ఎలా లభిస్తుందో అంతా వినాలని కోరుతున్నాను.
12.124.3
कथं तत्प्राप्यते शीलं श्रोतुमिच्छामि भारत ।
किंलक्षणं च तत्प्रोक्तं ब्रूहि मे वदतां वर ॥ १२.१२४.३ ॥
భారతా! ఆ శీలం ఎలా లభిస్తుందో వినాలని కోరుతున్నాను; దాని లక్షణం ఏమని చెప్పబడిందో, వక్తలలో శ్రేష్ఠుడా, నాకు చెప్పండి.
12.124.4
पुरा दुर्योधनेनेह धृतराष्ट्राय मानद ।
आख्यातं तप्यमानेन श्रियं दृष्ट्वा तवागताम् ॥ १२.१२४.४ ॥
మానదా! పూర్వం ఇక్కడ దుర్యోధనుడు సంతాపంతో, నీ వైభవాన్ని చూసి, ధృతరాష్ట్రునికి చెప్పాడు.
12.124.5
इन्द्रप्रस्थे महाराज तव सभ्रातृकस्य ह ।
सभायां चापहसनं तत्सर्वं शृणु भारत ॥ १२.१२४.५ ॥
మహారాజా! ఇంద్రప్రస్థంలో నీ సోదరులతో కూడిన నీ సభలో జరిగిన అపహాసాన్ని అంతా వినుము, భారతా.
12.124.6
भवतस्तां सभां दृष्ट्वा समृद्धिं चाप्यनुत्तमाम् ।
दुर्योधनस्तदा दीनः सर्वं पित्रे न्यवेदयत् ॥ १२.१२४.६ ॥
నీ ఆ సభను, దాని అనుపమమైన సమృద్ధిని చూసి, దీనుడైన దుర్యోధనుడు అప్పుడు తండ్రికి అంతా తెలియజేశాడు.
12.124.7
श्रुत्वा हि धृतराष्ट्रश्च दुर्योधनवचस्तदा ।
अब्रवीत्कर्णसहितं दुर्योधनमिदं वचः ॥ १२.१२४.७ ॥
దుర్యోధనుని మాటలు విని ధృతరాష్ట్రుడు అప్పుడు కర్ణునితో కలిసి ఉన్న దుర్యోధనునితో ఇలా అన్నాడు.
12.124.8
किमर्थं तप्यसे पुत्र श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
श्रुत्वा त्वामनुनेष्यामि यदि सम्यग्भविष्यति ॥ १२.१२४.८ ॥
కుమారా, నువ్వు ఎందుకు బాధపడుతున్నావు? నిజంగా వినాలనుకుంటున్నాను. విని, అది సరైనదైతే నిన్ను ఓదారుస్తాను.
12.124.9
यदा त्वां महदैश्वर्यं प्राप्तं परपुरंजय ।
किंकरा भ्रातरः सर्वे मित्रसंबन्धिबान्धवाः ॥ १२.१२४.९ ॥
శత్రునగరాలను జయించేవాడా, నీకు గొప్ప ఐశ్వర్యం లభించినప్పుడు, నీ సోదరులందరూ, మిత్రులు, బంధువులు సేవకులుగా ఉన్నప్పుడు,
12.124.10
आच्छादयसि प्रावारानश्नासि पिशितौदनम् ।
आजानेया वहन्ति त्वां कस्माच्छेचसि पुत्रक ॥ १२.१२४.१० ॥
నువ్వు మంచి శాలువలు కప్పుకుంటున్నావు, మాంసంతో అన్నం తింటున్నావు, మంచి గుర్రాలు నిన్ను మోస్తున్నాయి; అలాంటప్పుడు కుమారా, ఎందుకు దుఃఖిస్తున్నావు?
12.124.11
दश तात सहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम् ।
भुञ्जते रुक्मपात्रीभिर्युधिष्ठिरनिवेशने ॥ १२.१२४.११ ॥
తండ్రీ, యుధిష్ఠిరుని నివాసంలో పది వేల మహాత్ములైన స్నాతకులు బంగారు పాత్రలలో భోజనం చేస్తున్నారు.
12.124.12
दृष्ट्वा च तां सभां दिव्यपुष्पफलान्विताम् ।
अश्वांस्तित्तिरकल्माषान्रत्नानि विविधानि च ॥ १२.१२४.१२ ॥
దివ్య పుష్పాలు, ఫలాలతో నిండిన ఆ సభను, తిత్తిరి రంగు, మచ్చల గుర్రాలను, వివిధ రత్నాలను చూసి—
12.124.13
दृष्ट्वा तां पाण्डवेयानामृद्धिमिन्द्रोपमां शुभाम् ।
अमित्राणां सुमहतीमनुशोचामि मानद ॥ १२.१२४.१३ ॥
ఇంద్రునితో సమానమైన పాండవుల ఆ శుభకరమైన గొప్ప సంపదను చూసి, మానదా, శత్రువుల కోసం నేను అత్యంత విచారిస్తున్నాను.
12.124.14
यदीच्छसि श्रियं तात यादृशी सा युधिष्ठिरे ।
विशिष्टां वा नरश्रेष्ठ शीलवान्भव पुत्रक ॥ १२.१२४.१४ ॥
కుమారా, యుధిష్ఠిరునిలో ఉన్నట్లుగా లేదా అంతకంటే గొప్ప సంపదను నీవు కోరితే, నరశ్రేష్ఠా, శీలవంతుడవుగా ఉండు.
12.124.15
शीलेन हि त्रयो लोकाः शक्या जेतुं न संशयः ।
न हि किंचिदसाध्यंवै लोके शीलवतां सताम् ॥ १२.१२४.१५ ॥
శీలం ద్వారా మూడు లోకాలను జయించవచ్చు, ఇందులో సందేహం లేదు. లోకంలో శీలవంతులైన సత్పురుషులకు అసాధ్యమైనది ఏదీ లేదు.
12.124.16
एकरात्रेण मान्धाता त्र्यहेण जनमेजयः ।
सप्तरात्रेण नाभागः पृथिवीं प्रतिपेदिवान् ॥ १२.१२४.१६ ॥
మాంధాతుడు ఒక్క రాత్రిలో, జనమేజయుడు మూడు రోజుల్లో, నాభాగుడు ఏడు రాత్రుల్లో భూమిని పొందారు.
12.124.17
एते हि पार्थिवाः सर्वे शीलवन्तो यशोन्विताः ।
ततस्तेषां गुणक्रीता वसुधा स्वयमागता ॥ १२.१२४.१७ ॥
ఈ రాజులందరూ శీలవంతులు, యశస్సు కలవారు. అందుచేత వారి గుణాలచే కొనబడిన భూమి స్వయంగా వారి వద్దకు వచ్చింది.
12.124.18
कथं तत्प्राप्यते शीलं श्रोतुमिच्छामि भारत ।
येन शीलेन संप्राप्ताः क्षिप्रमेव वसुंधराम् ॥ १२.१२४.१८ ॥
భారతా, శీలం ఎలా పొందబడుతుందో వినాలని కోరుతున్నాను, ఏ శీలంతో ప్రజలు త్వరగా భూమిని పొందుతారో.
12.124.19
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदेन पुरा वृत्तं शीलमाश्रित्य भारत ॥ १२.१२४.१९ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు. పూర్వం నారదునికి జరిగిన ఇది, శీలాన్ని ఆశ్రయించి జరిగింది, ఓ భారతా.
12.124.20
प्रा…देन हृतं राज्यं महेन्द्रस्य महात्मनः ।
श…माश्रित्य दैत्येन त्रैलोक्यं च वशे कृतम् ॥ १२.१२४.२० ॥
…దేవునిచే మహాత్ముడైన మహేంద్రుని రాజ్యం అపహరించబడింది; …ని ఆశ్రయించి దైత్యుడు త్రిలోకాలను తన వశం చేసుకున్నాడు.
12.124.21
त…बृहस्पतिं शक्रः प्राञ्जलिः समुपस्थितः ।
तमुवाच महाप्राज्ञः श्रेय इच्छामि वेदितुम् ॥ १२.१२४.२१ ॥
…బృహస్పతి వద్దకు శక్రుడు చేతులు జోడించి వచ్చి నిలిచాడు. ఆ మహాప్రాజ్ఞునితో అతడు ఇలా అన్నాడు: "శ్రేయస్సును తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను."
12.124.22
ततो बृहस्पतिस्तस्मै ज्ञानं नैश्रेयसं परम् ।
कथयामास भगवान्देवेन्द्राय कुरूद्वह ॥ १२.१२४.२२ ॥
అప్పుడు భగవంతుడైన బృహస్పతి దేవేంద్రునికి ఆ పరమ నైశ్రేయస జ్ఞానాన్ని బోధించాడు, ఓ కురువంశ శ్రేష్ఠుడా.
12.124.23
एतावच्छ्रेय इत्येव बृहस्पतिरभाषत ।
इन्द्रस्तु भूयः पप्रच्छ को विशेषो भवेदिति ॥ १२.१२४.२३ ॥
"ఇంతే శ్రేయస్సు" అని బృహస్పతి అన్నాడు. కానీ ఇంద్రుడు మళ్ళీ అడిగాడు: "దీనికంటే విశేషం ఏముంటుంది?"
12.124.24
विशेषोऽस्ति महांस्तात भार्गवस्य महात्मनः ।
तत्रागमय भद्रं ते भूय एव सुरोत्तम ॥ १२.१२४.२४ ॥
"తాతా, భృగువంశ మహాత్ముని వద్ద గొప్ప విశేషం ఉంది. దేవోత్తమా, నీకు మంగళం; అక్కడికే వెళ్లి మళ్ళీ దాన్ని పొందు."
12.124.25
आत्मनस्तु ततः श्रेयो भार्गवः सुमहायशाः ।
ज्ञानमागमयत्प्रीत्या पुनः स परमद्युतिः ॥ १२.१२४.२५ ॥
అప్పుడు మహా యశస్వి అయిన భార్గవుడు తన కోసం శ్రేయస్సును వెతికాడు; ఆ పరమ తేజస్వి ఆనందంతో మళ్ళీ జ్ఞానాన్ని పొందాడు.
12.124.26
तेनापि समनुज्ञातो भार्गवेण महात्मना ।
श्रेयोऽस्तीति परं भूयः शुक्रमाह शतक्रतुः ॥ १२.१२४.२६ ॥
ఆ మహాత్ముడైన భార్గవుని అనుమతి పొందిన శతక్రతువు మళ్ళీ శుక్రునితో, పరమ శ్రేయస్సు ఇంకా ఉందని చెప్పాడు.
12.124.27
भार्गवस्त्वाह सर्वज्ञः प्रह्लादस्य महात्मनः ।
ज्ञानमस्ति विशेषेणेत्युक्तो हृष्टश्च सोऽभवत् ॥ १२.१२४.२७ ॥
సర్వజ్ఞుడైన భార్గవుడు మహాత్ముడైన ప్రహ్లాదునిలో ప్రత్యేకంగా జ్ఞానం ఉందని చెప్పాడు; అలా చెప్పబడగానే అతడు సంతోషించాడు.
12.124.28
स तत्र ब्राह्मणो भूत्वा प्रह्लादं पाकशासनः ।
स्तुत्वा प्रोवाच मेधावी श्रेय इच्छामि वेदितुम् ॥ १२.१२४.२८ ॥
అక్కడ బ్రాహ్మణ వేషంలో పాకశాసనుడు (ఇంద్రుడు) ప్రహ్లాదుని స్తుతించి, తెలివైనవాడై 'శ్రేయస్సును తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను' అని అన్నాడు.
12.124.29
प्रह्लादस्त्वब्रवीद्विप्रं क्षणो नास्ति द्विजोत्तम ।
त्रैलोक्यराज्यसक्तस्य ततो नोपदिशामि ते ॥ १२.१२४.२९ ॥
కానీ ప్రహ్లాదుడు బ్రాహ్మణునితో అన్నాడు — 'ద్విజోత్తమా, ఒక్క క్షణం కూడా లేదు; త్రిలోక రాజ్యంలో మునిగి ఉన్నాను కాబట్టి నీకు ఉపదేశించను.'
12.124.30
ब्राह्मणस्त्वब्रवीद्राजन्यस्मिन्काले क्षणो भवेत् ।
तदोपादेष्टुमिच्छामि यदि कार्यान्तरं भवेत् ॥ १२.१२४.३० ॥
బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు — 'రాజా, ఈ సమయంలో ఒక్క క్షణం ఉంటే, వేరే పని ఉంటే, అప్పుడు ఉపదేశం పొందాలనుకుంటున్నాను.'
12.124.31
ततः प्रीतोऽभवद्राजा प्रह्वादो ब्रह्मवादिनः ।
तथेत्युक्त्वा ददौ काले ज्ञानतत्त्वं द्विजे तदा ॥ १२.१२४.३१ ॥
అప్పుడు రాజు ప్రహ్లాదుడు బ్రహ్మవాదియైన ఆ బ్రాహ్మణునిపై సంతోషించాడు. 'అలాగే' అని పలికి, ఆ సమయంలో ఆ ద్విజునికి జ్ఞానతత్త్వాన్ని ఇచ్చాడు.
12.124.32
ब्राह्मणोऽपि यथान्यायं गुरुवृत्तिमनुत्तमाम् ।
चकार सर्वभावेन यद्यच्च मनसेच्छति ॥ १२.१२४.३२ ॥
బ్రాహ్మణుడు కూడా యథోచితంగా గురుసేవ అనే అత్యుత్తమ కర్మను పూర్ణ భావంతో చేశాడు; మనసు ఏది కోరిందో అదంతా చేశాడు.
12.124.33
पृष्टश्च तेन बहुशः प्राप्तं कथमरिंदम् ।
त्रैलोक्यराज्यं धर्मज्ञ कारणं तद्ब्रवीहि मे।
प्रह्लादोऽपि महाराज ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.१२४.३३ ॥
అనేకసార్లు అడగబడినప్పుడు (అతడు అడిగాడు): 'శత్రుదమనా, త్రిలోక రాజ్యం ఎలా లభించింది? ధర్మజ్ఞా, ఆ కారణాన్ని నాకు చెప్పు.' మహారాజా, ప్రహ్లాదుడు కూడా ఆ బ్రాహ్మణునికి ఈ మాటలు చెప్పాడు.
12.124.34
नासूयामि द्विजान्विप्र राजास्मीति कथंचन ।
काम्यानि वदतां तेषां संयच्छामि वहामि च ॥ १२.१२४.३४ ॥
ఓ విప్రుడా, 'నేను రాజును' అని భావించి నేను ఎప్పుడూ ద్విజులపై అసూయపడను. వారు కోరినవాటిని చెప్పినప్పుడు నేను వాటిని నిగ్రహించి భరిస్తాను.
12.124.35
ते विस्रब्धाः प्रभाषन्ते संयच्छन्ति च मां सदा ।
तेषां कार्यपथे युक्तं शुश्रूषुमनहंकृतम् ॥ १२.१२४.३५ ॥
వారు నమ్మకంగా మాట్లాడతారు, ఎల్లప్పుడూ నన్ను నిగ్రహిస్తారు. వారి ధర్మ మార్గంలో ఉండేవాడు, సేవాభావం కలవాడు, అహంకారం లేనివాడే తగినవాడు.
12.124.36
धर्मात्मानं जितक्रोधं नियतं संयतेन्द्रियम् ।
समासिञ्चन्ति शास्त्रज्ञाः क्षौद्रं मध्विव मक्षिकाः ॥ १२.१२४.३६ ॥
ధర్మాత్ముడు, క్రోధాన్ని జయించినవాడు, స్థిరుడు, ఇంద్రియాలను నిగ్రహించినవాడు—అలాంటి వాడిపై శాస్త్రజ్ఞులు (జ్ఞానాన్ని) ఈగలు తేనెపై వాలినట్లు కురిపిస్తారు.
12.124.37
सोऽहं वागग्रविद्यानां रसानामवलेहिता ।
स्वजात्यानधितिष्ठामि नक्षत्राणीव चन्द्रमाः ॥ १२.१२४.३७ ॥
నేను వాక్కు అగ్రంలో విద్యారసాలను ఆస్వాదించువాడిని; అయినా నా జాతివారిపై చంద్రుడు నక్షత్రాలపై ఆధిపత్యం వహించినట్లు నేను అధిపత్యం వహించను.
12.124.38
एतत्पृथिव्याममृतमेतच्चक्षुरनुत्तमम् ।
यद्ब्राह्मणमुखे हव्यमेतच्छ्रुत्वा प्रवर्तते ॥ १२.१२४.३८ ॥
భూమిపై ఇదే అమృతం; ఇదే అత్యుత్తమమైన చక్షువు; బ్రాహ్మణుని ముఖంలో హవ్యం అర్పించబడుతుంది, ఇది విన్న తర్వాతే కర్మ ముందుకు సాగుతుంది.
12.124.39
एतावच्छेय इत्याह प्रह्लादो ब्रह्मवादिनम् ।
शुश्रूषितस्तेन तदा दैत्येन्द्रो वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.१२४.३९ ॥
'ఇంతే శ్రేయస్సు' అని ప్రహ్లాదుడు బ్రహ్మవాదితో చెప్పాడు. అప్పుడు అతని సేవకు సంతోషించి దైత్యేంద్రుడు ఈ మాటలు పలికాడు.
12.124.40
यथावद्गुरुवृत्त्या ते प्रीतोऽस्मि द्विजसत्तम ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते प्रदाताऽस्मि न संशयः ॥ १२.१२४.४० ॥
ద్విజశ్రేష్ఠా, గురుసేవా విధానంతో నీపై నేను యథావిధిగా ప్రసన్నుడనయ్యాను. వరం కోరుకో, నీకు శుభం; నేను ఇస్తాను, సందేహం లేదు.
12.124.41
कृतमित्येव दैत्येन्द्रमुवाच द्विजसत्तमः ।
प्रह्लादस्त्वब्रवीत्प्रीतो गृह्यतां वर इत्युत ॥ १२.१२४.४१ ॥
'అయిపోయింది' అని ద్విజశ్రేష్ఠుడు దైత్యేంద్రునితో అన్నాడు. ప్రహ్లాదుడు ప్రసన్నుడై, 'వరాన్ని స్వీకరించు' అన్నాడు.
12.124.42
यदि राजन्प्रसन्नस्त्वं मम चेदिच्छसि प्रियम् ।
भवतः शीलमिच्छामि प्राप्नुमेष वरो मम ॥ १२.१२४.४२ ॥
రాజా, నీవు నాపై ప్రసన్నుడవై నాకు ప్రియం చేయాలనుకుంటే, నీ శీలాన్ని పొందాలని కోరుతున్నాను—ఇదే నా వరం.
12.124.43
ततः प्रीतस्तु दैत्येन्द्रो भयमस्याभवन्महत् ।
वरे प्रदिष्टे विप्रेण नाल्पचेतायमित्युत ॥ १२.१२४.४३ ॥
అప్పుడు సంతోషించిన దైత్యేంద్రునికి గొప్ప భయం కలిగింది; బ్రాహ్మణుడు వరం ప్రసాదించగా, 'ఇతడు అల్పబుద్ధి కాడు' అని.
12.124.44
एवमस्त्विति स प्राह प्रह्लादो विस्मितस्तदा ।
उपाकृत्य तु विप्राय वरं दुःखान्वितोऽभवत् ॥ १२.१२४.४४ ॥
'అలాగే కానివ్వు' అని ప్రహ్లాదుడు ఆశ్చర్యపడి పలికాడు; బ్రాహ్మణునికి వరమిచ్చి అతడు దుఃఖితుడయ్యాడు.
12.124.45
दत्ते वरे गते विप्रे चिन्ताऽसीन्महती तदा ।
प्रह्लादस्य महाराज निश्चयं न च जग्मिवान् ॥ १२.१२४.४५ ॥
వరం ఇచ్చి బ్రాహ్మణుడు వెళ్లిపోయిన తరువాత, మహారాజా, ప్రహ్లాదునికి గొప్ప చింత కలిగింది; అతడు ఒక నిశ్చయానికి రాలేకపోయాడు.
12.124.46
तस्य चिन्तयतस्तावच्छायाभूतं महाद्युतेः ।
तेजोविग्रहवत्तात शरीरमजहात्तदा ॥ १२.१२४.४६ ॥
అతడు ఆలోచిస్తుండగా, ఆ మహాతేజస్వి శరీరం నీడగా మారి, తాతా, తేజోమూర్తి వలె అప్పుడు అతనిని విడిచిపోయింది.
12.124.47
तमपृच्छन्महाराजः प्रह्लादः को भवानिति ।
प्रत्याह तं तु शीलोस्मि त्यक्तो गच्छाम्यहं त्वया ॥ १२.१२४.४७ ॥
మహారాజు ప్రహ్లాదుడు అతడిని 'నీవెవరు?' అని అడిగాడు; అతడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు, 'నేను శీలాన్ని; నీవు నన్ను విడిచావు, నేను వెళ్తున్నాను.'
12.124.48
तस्मिन्द्विजोत्तमे राजन्वत्स्याम्यहमरिंदम ।
योऽसौ शिष्यत्वमागम्य त्वयि नित्यं समाहितः।
इत्युक्त्वाऽन्तर्हितं तद्वै शक्रं चान्वाविशत्प्रभो ॥ १२.१२४.४८ ॥
'ఓ రాజా, శత్రుదమనా, ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణునిలో నేను నివసిస్తాను; అతడు శిష్యుడిగా వచ్చి ఎల్లప్పుడూ నీ యందు సమాహితుడై ఉన్నాడు.' అని చెప్పి అది అంతర్ధానమైంది; ఓ ప్రభూ, అది ఇంద్రునిలో ప్రవేశించింది.
12.124.49
तस्मिंस्तेजसि याते तु तादृग्रूपस्ततोपरः ।
शरीरान्निः सृतस्तस्य को भवानिति सोब्रवीत् ॥ १२.१२४.४९ ॥
ఆ తేజస్సు వెళ్లిపోయాక, అదే రూపంలో మరొకడు అతని శరీరం నుండి బయటకు వచ్చాడు. 'మీరు ఎవరు?' అని అతడు అడిగాడు.
12.124.50
धर्मं प्रह्लाद मां विद्धि यत्रासौ द्विजसत्तमः ।
तत्र यास्यामि दैत्येन्द्र यतः शीलं ततो ह्यहम् ॥ १२.१२४.५० ॥
'ప్రహ్లాదా, నన్ను ధర్మంగా తెలుసుకో. దైత్యేంద్రా, ఆ ద్విజోత్తముడు ఎక్కడ ఉన్నాడో అక్కడికే నేను వెళ్తాను; ఎందుకంటే నా స్వభావం అదే.'
12.124.51
ततोऽपरो महाराज प्रज्वलन्निव तेजसा ।
शरीरान्निः सृतस्तस्य प्रह्लादस्य महात्मनः ॥ १२.१२४.५१ ॥
అప్పుడు, మహారాజా, తేజస్సుతో మండుతున్నట్లుగా మరొకడు, మహాత్ముడైన ప్రహ్లాదుని శరీరం నుండి బయటకు వచ్చాడు.
12.124.52
को भवानिति पृष्टश्च तमाह स महाद्युतिः ।
सत्यं विद्ध्यसुरेन्द्राद्य प्रयास्ये धर्ममन्वहम् ॥ १२.१२४.५२ ॥
'మీరు ఎవరు?' అని అడిగినప్పుడు, ఆ మహాతేజస్వి అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'అసురేంద్రా, ఇది సత్యమని తెలుసుకో. నేటి నుండి ప్రతిదినం ధర్మం వైపు వెళ్తాను.'
12.124.53
तस्मिन्ननुगते धर्मं पुरुषे पुरुषोऽपरः ।
निश्चक्राम ततस्तस्मात्पृष्टश्चाह महातपाः ॥ १२.१२४.५३ ॥
ఆ ధర్మ పురుషుడు వెళ్లిపోయాక, అతని నుండి మరొక పురుషుడు బయటకు వచ్చాడు; అడిగినప్పుడు ఆ మహాతపస్వి జవాబిచ్చాడు.
12.124.54
वृत्तं प्रह्लाद मां विद्धि यतः सत्यं ततो ह्यहम् ।
तस्मिन्गते महाश्वेता शरीरात्तस्य निर्ययौ ॥ १२.१२४.५४ ॥
'ప్రహ్లాదా, నన్ను వృత్తం (ఆచారం)గా తెలుసుకో; ఎందుకంటే నేను సత్యం, కాబట్టి నేనే అది.' అతడు వెళ్లిపోయాక, ఆ మహాశ్వేతుడు అతని శరీరం నుండి బయటకు వెళ్లాడు.
12.124.55
पृष्टश्चाह बलं विद्धि यतो वृत्तमहं ततः ।
इत्युक्त्वा प्रययौ तत्र यतो वृत्तं नराधिप ॥ १२.१२४.५५ ॥
అడిగినప్పుడు ఆమె ఇలా చెప్పింది: 'బలం నేనే అని తెలుసుకో; ఎందుకంటే నా నుండే ఆచారం వస్తుంది.' అలా చెప్పి, ఆచారం ఉన్న చోటికి ఆమె వెళ్లిపోయింది, ఓ నరాధిపా.
12.124.56
ततः प्रभामयी देवी शरीरात्तस्य निर्ययौ ।
तामपृच्छत्स दैत्येन्द्रः सा श्रीरित्येनमब्रवीत् ॥ १२.१२४.५६ ॥
అప్పుడు అతని శరీరం నుండి ప్రకాశమయి అయిన దేవి బయటకు వచ్చింది. ఆ దైత్యేంద్రుడు ఆమెను అడిగితే, ఆమె 'నేను శ్రీ' అని అతనికి చెప్పింది.
12.124.57
उषिताऽस्मि सुखं नित्यं त्वयि सत्यपराक्रम ।
त्वया युक्ता गमिष्यामि बलं ह्यनुगता ह्यहम् ॥ १२.१२४.५७ ॥
'ఓ సత్యపరాక్రమా, నేను నీలో ఎల్లప్పుడూ సుఖంగా నివసించాను. ఇప్పుడు నీతో కలిసి ఉండక నేను వెళ్తాను; బలాన్ని అనుసరించే నేనే వెళ్తాను.'
12.124.58
ततो भयं प्रादुरासीत्प्रह्लादस्य महात्मनः ।
अपृच्छत च तां भूयः क्व यासि कमलालये ॥ १२.१२४.५८ ॥
అప్పుడు మహాత్ముడైన ప్రహ్లాదునికి భయం కలిగింది. అతను ఆమెను మళ్లీ అడిగాడు, 'ఓ కమలాలయా, నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?'
12.124.59
त्वं हि सत्यव्रता देवी लोकस्य परमेश्वरी ।
कश्चासौ ब्राह्मणश्रेष्ठस्तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ॥ १२.१२४.५९ ॥
'నువ్వు సత్యవ్రత అయిన దేవి, లోకానికి పరమేశ్వరివి. ఆ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడు ఎవరు? అది నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.'
12.124.60
स शक्तो ब्रह्मचारी यस्त्वत्तश्चैवोपशिक्षितः ।
त्रैलोक्ये ते यदश्वर्यं तत्तेनापहृतं प्रभो ॥ १२.१२४.६० ॥
'ఆ బ్రహ్మచారి సమర్థుడు; అతడు నీ నుండే శిక్షణ పొందాడు. ఓ ప్రభూ, మూడు లోకాలలో నీకున్న ఐశ్వర్యాన్ని అతడే అపహరించాడు.'
12.124.61
शीलेन हि त्रयो लोकास्त्वया धर्मज्ञ निर्जिताः ।
तद्विज्ञाय सुरेन्द्रेण तव शीलं हृतं प्रभो ॥ १२.१२४.६१ ॥
ధర్మజ్ఞుడా, శీలముతోనే నీవు మూడు లోకాలను జయించావు. ప్రభూ, దీనిని తెలుసుకుని దేవేంద్రుడు నీ శీలాన్ని అపహరించాడు.
12.124.62
धर्मः सत्यं तथा वृत्तं बलं चैव तथाऽप्यहम् ।
शीलमूला महाप्राज्ञ सदा नास्त्यत्र संशयः ॥ १२.१२४.६२ ॥
ధర్మము, సత్యము, వృత్తము, బలము, అలాగే నేను కూడా — ఓ మహాప్రాజ్ఞా, ఇవన్నీ ఎల్లప్పుడూ శీలమూలాలే; ఇందులో సందేహం లేదు.
12.124.63
एवमुक्त्वा गता श्रीस्तु ते च सर्वे युधिष्ठिर ।
दुर्योधनस्तु पितरं भूय एवाब्रवीत्तदा ॥ १२.१२४.६३ ॥
ఇలా చెప్పి శ్రీ వెళ్ళిపోయింది; ఓ యుధిష్ఠిరా, వారందరూ కూడా వెళ్ళిపోయారు. కానీ దుర్యోధనుడు అప్పుడు తన తండ్రికి మళ్ళీ ఇలా చెప్పాడు.
12.124.64
शीलस्य तत्त्वमिच्छामि वेत्तुं कौरवनन्दन ।
प्राप्यते च यथा शीलं तं चोपायं ब्रवीहि मे ॥ १२.१२४.६४ ॥
ఓ కౌరవనందనా, శీలతత్త్వాన్ని తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను; శీలం ఎలా పొందబడుతుందో, ఆ ఉపాయాన్ని నాకు చెప్పు.
12.124.65
सोपायं पूर्वमुद्दिष्टं प्रह्लादेन महात्मना ।
संक्षेपतस्तु शीलस्य शृणु प्राप्तिं नरेश्वर ॥ १२.१२४.६५ ॥
పూర్వం మహాత్ముడైన ప్రహ్లాదుడు ఉపాయంతో సహా దీనిని వివరించాడు. ఓ నరేశ్వరా, సంక్షేపంగా శీలప్రాప్తిని విను.
12.124.66
अद्रोहः सर्वभूतेषु कर्मणा मनसा गिरा ।
अनुग्रहश्च दानं च शीलमेतत्प्रशस्यते ॥ १२.१२४.६६ ॥
అన్ని ప్రాణుల పట్ల కర్మతో, మనసుతో, మాటతో ద్రోహం చేయకపోవడం, దయ, దానం — ఇదే శీలం అని ప్రశంసించబడుతుంది.
12.124.67
यदन्येषां हितं न स्यादात्मनः कर्म पौरुषम् ।
अपत्रपेत वा येन न तत्कुर्यात्कथंचन ॥ १२.१२४.६७ ॥
ఇతరులకు మేలు చేయనిది, తన పౌరుషానికి తగినది కానిది, లేదా దానివల్ల సిగ్గుపడవలసి వచ్చేది అయిన కర్మను ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ చేయకూడదు.
12.124.68
तत्तु कर्म तथा कुर्याद्येन श्लाध्येत संसदि ।
शीलं समासेनैतत्ते कथितं कुरुसत्तम ॥ १२.१२४.६८ ॥
సభలో ప్రశంసింపబడేలా ఆ కర్మనే చేయాలి. కురుశ్రేష్ఠుడా, ఈ శీలాన్ని నీకు సంక్షేపంగా చెప్పాను.
12.124.69
यद्यप्यशीला नृपते प्राप्नुवन्ति श्रियं क्वचित् ।
न भुञ्जते चिरं तात समूलाश्च पतन्ति ते ॥ १२.१२४.६९ ॥
అశీలురు కొన్నిసార్లు సంపదను పొందినా, రాజా, దాన్ని చిరకాలం అనుభవించలేరు; ప్రియ కుమారా, వేళ్లతో సహా నశించిపోతారు.
12.124.70
एतद्विदित्वा तत्त्वेन शीलवान्भव पुत्रक ।
यदीच्छसि श्रियं तात सुविशिष्टां युधिष्ठिरात्।
अधिकां चापि राजेन्द्र ततस्त्वं शीलवान्भवा ॥ १२.१२४.७० ॥
ఇది యథార్థంగా తెలుసుకొని, పుత్రా, శీలవంతుడవు కమ్ము. ప్రియ కుమారా, యుధిష్ఠిరుని కంటే విశిష్టమైన, అధికమైన సంపదను నీవు కోరితే, రాజేంద్రా, నీవు శీలవంతుడవు కమ్ము.
12.124.71
एतत्कथितवान्पुत्रे धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
एतत्कुरुष्व कौन्तेय ततः प्राप्स्यसि तत्फलम् ॥ १२.१२४.७१ ॥
ఈ మాటను భూపతి ధృతరాష్ట్రుడు తన కుమారునికి చెప్పాడు. కౌంతేయా, నీవు ఇదే చేయి; అప్పుడు దాని ఫలాన్ని పొందుతావు.