മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.124.1
इमे जना मनुष्येन्द्र प्रशंसन्ति सदा भुवि ।
धर्मस्य शीलमेवादौ ततो मे संशयो महान् ॥ १२.१२४.१ ॥
മനുഷ്യേന്ദ്രാ! ഭൂമിയിൽ ഈ ജനങ്ങൾ എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിന്റെ ശീലത്തെ ആദ്യം പ്രശംസിക്കുന്നു; അതിനാൽ എനിക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്.
12.124.2
यदि तच्छक्यमस्माभिर्ज्ञातुं धर्मभूतां वर ।
श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं यथैतदुपलभ्यते ॥ १२.१२४.२ ॥
ധർമ്മാത്മാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! ഇത് ഞങ്ങൾക്ക് അറിയാൻ സാധിക്കുമെങ്കിൽ, ഇത് എങ്ങനെ ലഭിക്കുന്നുവോ അതെല്ലാം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.124.3
कथं तत्प्राप्यते शीलं श्रोतुमिच्छामि भारत ।
किंलक्षणं च तत्प्रोक्तं ब्रूहि मे वदतां वर ॥ १२.१२४.३ ॥
ഭാരതാ! ആ ശീലം എങ്ങനെ ലഭിക്കുന്നുവെന്ന് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിന്റെ ലക്ഷണം എന്താണെന്ന് പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, എന്നോട് പറയൂ.
12.124.4
पुरा दुर्योधनेनेह धृतराष्ट्राय मानद ।
आख्यातं तप्यमानेन श्रियं दृष्ट्वा तवागताम् ॥ १२.१२४.४ ॥
മാനദായകനേ! മുൻപ് ഇവിടെ ദുര്യോധനൻ, അങ്ങയുടെ വന്നെത്തിയ ഐശ്വര്യം കണ്ട് സന്താപത്തോടെ ധൃതരാഷ്ട്രനോട് പറഞ്ഞു.
12.124.5
इन्द्रप्रस्थे महाराज तव सभ्रातृकस्य ह ।
सभायां चापहसनं तत्सर्वं शृणु भारत ॥ १२.१२४.५ ॥
മഹാരാജാവേ! ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം അങ്ങയുടെ സഭയിൽ നടന്ന പരിഹാസമെല്ലാം കേൾക്കുക, ഭാരതാ.
12.124.6
भवतस्तां सभां दृष्ट्वा समृद्धिं चाप्यनुत्तमाम् ।
दुर्योधनस्तदा दीनः सर्वं पित्रे न्यवेदयत् ॥ १२.१२४.६ ॥
അങ്ങയുടെ ആ സഭയും അതിന്റെ അതുല്യമായ ഐശ്വര്യവും കണ്ട്, ദീനനായ ദുര്യോധനൻ അപ്പോൾ എല്ലാം പിതാവിനോട് അറിയിച്ചു.
12.124.7
श्रुत्वा हि धृतराष्ट्रश्च दुर्योधनवचस्तदा ।
अब्रवीत्कर्णसहितं दुर्योधनमिदं वचः ॥ १२.१२४.७ ॥
ദുര്യോധനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ധൃതരാഷ്ട്രൻ അപ്പോൾ കർണനോടൊപ്പമുള്ള ദുര്യോധനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
12.124.8
किमर्थं तप्यसे पुत्र श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
श्रुत्वा त्वामनुनेष्यामि यदि सम्यग्भविष्यति ॥ १२.१२४.८ ॥
മകനേ, നീ എന്തിനാണ് വേദനിക്കുന്നത്? യഥാർഥമായി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. കേട്ട് ശരിയാണെങ്കിൽ നിന്നെ ആശ്വസിപ്പിക്കും.
12.124.9
यदा त्वां महदैश्वर्यं प्राप्तं परपुरंजय ।
किंकरा भ्रातरः सर्वे मित्रसंबन्धिबान्धवाः ॥ १२.१२४.९ ॥
ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് മഹത്തായ ഐശ്വര്യം ലഭിച്ചപ്പോൾ, നിന്റെ സഹോദരന്മാരെല്ലാം, മിത്രങ്ങളും ബന്ധുക്കളും ഭൃത്യരായിരിക്കുമ്പോൾ,
12.124.10
आच्छादयसि प्रावारानश्नासि पिशितौदनम् ।
आजानेया वहन्ति त्वां कस्माच्छेचसि पुत्रक ॥ १२.१२४.१० ॥
നീ നല്ല പുതപ്പുകൾ പുതയ്ക്കുന്നു, മാംസച്ചോറ് ഭക്ഷിക്കുന്നു, ഉത്തമ കുതിരകൾ നിന്നെ വഹിക്കുന്നു; പിന്നെ മകനേ, എന്തിനാണ് നീ ദുഃഖിക്കുന്നത്?
12.124.11
दश तात सहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम् ।
भुञ्जते रुक्मपात्रीभिर्युधिष्ठिरनिवेशने ॥ १२.१२४.११ ॥
അച്ഛാ, യുധിഷ്ഠിരന്റെ ഭവനത്തിൽ പതിനായിരം മഹാത്മാക്കളായ സ്നാതകർ സ്വർണപ്പാത്രങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു.
12.124.12
दृष्ट्वा च तां सभां दिव्यपुष्पफलान्विताम् ।
अश्वांस्तित्तिरकल्माषान्रत्नानि विविधानि च ॥ १२.१२४.१२ ॥
ദിവ്യ പുഷ്പങ്ങളും ഫലങ്ങളും നിറഞ്ഞ ആ സഭയും, തിത്തിരി നിറമുള്ളതും പുള്ളികളുള്ളതുമായ കുതിരകളും, വിവിധ രത്നങ്ങളും കണ്ട്—
12.124.13
दृष्ट्वा तां पाण्डवेयानामृद्धिमिन्द्रोपमां शुभाम् ।
अमित्राणां सुमहतीमनुशोचामि मानद ॥ १२.१२४.१३ ॥
ഇന്ദ്രതുല്യമായ പാണ്ഡവരുടെ ആ ശുഭവും മഹത്തായ ഐശ്വര്യവും കണ്ടിട്ട്, മാനദാ, ശത്രുക്കളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഏറെ ദുഃഖിക്കുന്നു.
12.124.14
यदीच्छसि श्रियं तात यादृशी सा युधिष्ठिरे ।
विशिष्टां वा नरश्रेष्ठ शीलवान्भव पुत्रक ॥ १२.१२४.१४ ॥
മകനേ, യുധിഷ്ഠിരനിലുള്ളതുപോലെയോ അതിലും ശ്രേഷ്ഠമായോ ഐശ്വര്യം നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, നരശ്രേഷ്ഠാ, ശീലവാനായിരിക്കൂ.
12.124.15
शीलेन हि त्रयो लोकाः शक्या जेतुं न संशयः ।
न हि किंचिदसाध्यंवै लोके शीलवतां सताम् ॥ १२.१२४.१५ ॥
ശീലം കൊണ്ട് മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ജയിക്കാം, സംശയമില്ല. ലോകത്തിൽ ശീലവാന്മാരായ സജ്ജനങ്ങൾക്ക് അസാധ്യമായി ഒന്നുമില്ല.
12.124.16
एकरात्रेण मान्धाता त्र्यहेण जनमेजयः ।
सप्तरात्रेण नाभागः पृथिवीं प्रतिपेदिवान् ॥ १२.१२४.१६ ॥
മാന്ധാതാവ് ഒരു രാത്രികൊണ്ട്, ജനമേജയൻ മൂന്നു ദിവസംകൊണ്ട്, നാഭാഗൻ ഏഴു രാത്രികൊണ്ട് ഭൂമി നേടി.
12.124.17
एते हि पार्थिवाः सर्वे शीलवन्तो यशोन्विताः ।
ततस्तेषां गुणक्रीता वसुधा स्वयमागता ॥ १२.१२४.१७ ॥
ഈ രാജാക്കന്മാരെല്ലാം ശീലവാന്മാരും യശസ്വികളുമായിരുന്നു. അതിനാൽ അവരുടെ ഗുണങ്ങളാൽ നേടപ്പെട്ട ഭൂമി സ്വയം അവരുടെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
12.124.18
कथं तत्प्राप्यते शीलं श्रोतुमिच्छामि भारत ।
येन शीलेन संप्राप्ताः क्षिप्रमेव वसुंधराम् ॥ १२.१२४.१८ ॥
ഭാരതാ, ശീലം എങ്ങനെ നേടാമെന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഏത് ശീലത്താൽ ആളുകൾ വേഗം ഭൂമി നേടുന്നുവോ അത്.
12.124.19
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदेन पुरा वृत्तं शीलमाश्रित्य भारत ॥ १२.१२४.१९ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു. പണ്ട് നാരദനു സംഭവിച്ചതാണിത്, ശീലത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ഹേ ഭാരതാ.
12.124.20
प्रा…देन हृतं राज्यं महेन्द्रस्य महात्मनः ।
श…माश्रित्य दैत्येन त्रैलोक्यं च वशे कृतम् ॥ १२.१२४.२० ॥
…ദേവനാൽ മഹാത്മാവായ മഹേന്ദ്രന്റെ രാജ്യം അപഹരിക്കപ്പെട്ടു; …ത്തെ ആശ്രയിച്ച് ദൈത്യൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും വശത്താക്കി.
12.124.21
त…बृहस्पतिं शक्रः प्राञ्जलिः समुपस्थितः ।
तमुवाच महाप्राज्ञः श्रेय इच्छामि वेदितुम् ॥ १२.१२४.२१ ॥
…ബൃഹസ്പതിയുടെ അടുത്ത് ശക്രൻ കൈകൂപ്പി വന്നുനിന്നു. ആ മഹാപ്രാജ്ഞനോട് അവൻ പറഞ്ഞു: "ശ്രേയസ്സ് അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു."
12.124.22
ततो बृहस्पतिस्तस्मै ज्ञानं नैश्रेयसं परम् ।
कथयामास भगवान्देवेन्द्राय कुरूद्वह ॥ १२.१२४.२२ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ബൃഹസ്പതി ദേവേന്ദ്രനോട് ആ പരമമായ നൈഃശ്രേയസജ്ഞാനം പറഞ്ഞു, കുരുശ്രേഷ്ഠാ.
12.124.23
एतावच्छ्रेय इत्येव बृहस्पतिरभाषत ।
इन्द्रस्तु भूयः पप्रच्छ को विशेषो भवेदिति ॥ १२.१२४.२३ ॥
"ഇത്രമാത്രമാണ് ശ്രേയസ്സ്" എന്ന് ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു. പക്ഷേ ഇന്ദ്രൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: "ഇതിലും വിശേഷമായി എന്തുണ്ടാകാം?"
12.124.24
विशेषोऽस्ति महांस्तात भार्गवस्य महात्मनः ।
तत्रागमय भद्रं ते भूय एव सुरोत्तम ॥ १२.१२४.२४ ॥
"പ്രിയനേ, ഭൃഗുവംശജനായ മഹാത്മാവിന്റെ അടുക്കൽ വലിയ വിശേഷമുണ്ട്. ദേവോത്തമാ, നിനക്ക് മംഗളം; അവിടെ ചെന്ന് വീണ്ടും അതു നേടുക."
12.124.25
आत्मनस्तु ततः श्रेयो भार्गवः सुमहायशाः ।
ज्ञानमागमयत्प्रीत्या पुनः स परमद्युतिः ॥ १२.१२४.२५ ॥
അപ്പോൾ മഹായശസ്വിയായ ഭാർഗവൻ തനിക്കുവേണ്ടി ശ്രേയസ്സ് തേടി; ആ പരമതേജസ്വി സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും ജ്ഞാനം നേടി.
12.124.26
तेनापि समनुज्ञातो भार्गवेण महात्मना ।
श्रेयोऽस्तीति परं भूयः शुक्रमाह शतक्रतुः ॥ १२.१२४.२६ ॥
ആ മഹാത്മാവായ ഭാർഗവന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച ശതക്രതു വീണ്ടും ശുക്രനോട്, പരമശ്രേയസ്സ് ഇനിയുമുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു.
12.124.27
भार्गवस्त्वाह सर्वज्ञः प्रह्लादस्य महात्मनः ।
ज्ञानमस्ति विशेषेणेत्युक्तो हृष्टश्च सोऽभवत् ॥ १२.१२४.२७ ॥
സർവജ്ഞനായ ഭാർഗവൻ മഹാത്മാവായ പ്രഹ്ലാദനിൽ വിശേഷിച്ച് ജ്ഞാനമുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു; അങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം സന്തോഷിച്ചു.
12.124.28
स तत्र ब्राह्मणो भूत्वा प्रह्लादं पाकशासनः ।
स्तुत्वा प्रोवाच मेधावी श्रेय इच्छामि वेदितुम् ॥ १२.१२४.२८ ॥
അവിടെ ബ്രാഹ്മണനായി രൂപം ധരിച്ച പാകശാസനൻ (ഇന്ദ്രൻ) പ്രഹ്ലാദനെ സ്തുതിച്ച്, ബുദ്ധിമാനായി 'ശ്രേയസ്സ് അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞു.
12.124.29
प्रह्लादस्त्वब्रवीद्विप्रं क्षणो नास्ति द्विजोत्तम ।
त्रैलोक्यराज्यसक्तस्य ततो नोपदिशामि ते ॥ १२.१२४.२९ ॥
എന്നാൽ പ്രഹ്ലാദൻ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു — 'ദ്വിജോത്തമാ, ഒരു നിമിഷം പോലുമില്ല; മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ രാജ്യത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നതിനാൽ നിനക്ക് ഉപദേശിക്കുന്നില്ല.'
12.124.30
ब्राह्मणस्त्वब्रवीद्राजन्यस्मिन्काले क्षणो भवेत् ।
तदोपादेष्टुमिच्छामि यदि कार्यान्तरं भवेत् ॥ १२.१२४.३० ॥
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു — 'രാജാവേ, ഈ സമയത്ത് ഒരു നിമിഷം ഉണ്ടെങ്കിൽ, വേറെ കാര്യം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അപ്പോൾ ഉപദേശം സ്വീകരിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
12.124.31
ततः प्रीतोऽभवद्राजा प्रह्वादो ब्रह्मवादिनः ।
तथेत्युक्त्वा ददौ काले ज्ञानतत्त्वं द्विजे तदा ॥ १२.१२४.३१ ॥
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മവാദിയായ ആ ബ്രാഹ്മണനിൽ പ്രഹ്ലാദരാജാവ് സന്തുഷ്ടനായി. 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് അന്നു ആ ദ്വിജന് ജ്ഞാനതത്ത്വം നൽകി.
12.124.32
ब्राह्मणोऽपि यथान्यायं गुरुवृत्तिमनुत्तमाम् ।
चकार सर्वभावेन यद्यच्च मनसेच्छति ॥ १२.१२४.३२ ॥
ബ്രാഹ്മണനും യഥാന്യായം ഗുരുസേവയെന്ന ഉത്തമകർമ്മം പൂർണ്ണഹൃദയത്തോടെ ചെയ്തു; മനസ്സ് ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം ചെയ്തു.
12.124.33
पृष्टश्च तेन बहुशः प्राप्तं कथमरिंदम् ।
त्रैलोक्यराज्यं धर्मज्ञ कारणं तद्ब्रवीहि मे।
प्रह्लादोऽपि महाराज ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.१२४.३३ ॥
പലതവണ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ (അവൻ ചോദിച്ചു): 'ശത്രുനിഗ്രഹിയേ, മൂന്നുലോക രാജ്യം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു? ധർമ്മജ്ഞനേ, അതിന്റെ കാരണം എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ.' മഹാരാജാവേ, പ്രഹ്ലാദനും ആ ബ്രാഹ്മണനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
12.124.34
नासूयामि द्विजान्विप्र राजास्मीति कथंचन ।
काम्यानि वदतां तेषां संयच्छामि वहामि च ॥ १२.१२४.३४ ॥
ഹേ വിപ്രാ, 'ഞാൻ രാജാവാണ്' എന്ന് കരുതി ഞാൻ ഒരിക്കലും ദ്വിജന്മാരോട് അസൂയപ്പെടാറില്ല. അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വാക്കുകൾ പറയുമ്പോൾ ഞാൻ അവയെ നിയന്ത്രിച്ച് സ്വീകരിക്കുന്നു.
12.124.35
ते विस्रब्धाः प्रभाषन्ते संयच्छन्ति च मां सदा ।
तेषां कार्यपथे युक्तं शुश्रूषुमनहंकृतम् ॥ १२.१२४.३५ ॥
അവർ വിശ്വാസത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നു; എപ്പോഴും എന്നെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അവരുടെ കർമ്മവഴിയിൽ യോജിച്ചവനും ശുശ്രൂഷാഭാവമുള്ളവനും അഹങ്കാരമില്ലാത്തവനുമാണ് യോഗ്യൻ.
12.124.36
धर्मात्मानं जितक्रोधं नियतं संयतेन्द्रियम् ।
समासिञ्चन्ति शास्त्रज्ञाः क्षौद्रं मध्विव मक्षिकाः ॥ १२.१२४.३६ ॥
ധർമ്മാത്മാവും, ക്രോധം ജയിച്ചവനും, സ്ഥിരനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചവനുമായ മനുഷ്യന്റെ മേൽ ശാസ്ത്രജ്ഞർ (ജ്ഞാനം) ഈച്ചകൾ തേനിന്മേൽ എന്നപോലെ ചൊരിയുന്നു.
12.124.37
सोऽहं वागग्रविद्यानां रसानामवलेहिता ।
स्वजात्यानधितिष्ठामि नक्षत्राणीव चन्द्रमाः ॥ १२.१२४.३७ ॥
ഞാൻ വാക്കിന്റെ അഗ്രത്തിൽ വിദ്യയുടെ രസങ്ങൾ ആസ്വദിക്കുന്നവനാണ്; എങ്കിലും ചന്ദ്രൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെമേൽ എന്നപോലെ എന്റെ ജാതിയുടെമേൽ ഞാൻ അധികാരം നടത്തുന്നില്ല.
12.124.38
एतत्पृथिव्याममृतमेतच्चक्षुरनुत्तमम् ।
यद्ब्राह्मणमुखे हव्यमेतच्छ्रुत्वा प्रवर्तते ॥ १२.१२४.३८ ॥
ഭൂമിയിൽ ഇതാണ് അമൃതം; ഇതാണ് ഉത്തമമായ കണ്ണ്; ബ്രാഹ്മണന്റെ മുഖത്തിൽ ഹവിസ്സ് അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ഇത് കേട്ട ശേഷമാണ് കർമ്മം മുന്നോട്ടു പോകുന്നത്.
12.124.39
एतावच्छेय इत्याह प्रह्लादो ब्रह्मवादिनम् ।
शुश्रूषितस्तेन तदा दैत्येन्द्रो वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.१२४.३९ ॥
'ഇത്രമാത്രമാണ് ശ്രേയസ്സ്' എന്ന് പ്രഹ്ലാദൻ ബ്രഹ്മവാദിയോട് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ അവന്റെ സേവയിൽ സംതൃപ്തനായ ദൈത്യേന്ദ്രൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
12.124.40
यथावद्गुरुवृत्त्या ते प्रीतोऽस्मि द्विजसत्तम ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते प्रदाताऽस्मि न संशयः ॥ १२.१२४.४० ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഗുരുസേവയുടെ നടപടിയാൽ നിന്നിൽ ഞാൻ യഥാവിധി പ്രസന്നനായിരിക്കുന്നു. വരം ചോദിച്ചുകൊള്ളുക, നിനക്ക് മംഗളം; ഞാൻ നൽകും, സംശയമില്ല.
12.124.41
कृतमित्येव दैत्येन्द्रमुवाच द्विजसत्तमः ।
प्रह्लादस्त्वब्रवीत्प्रीतो गृह्यतां वर इत्युत ॥ १२.१२४.४१ ॥
'ആയി' എന്ന് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ ദൈത്യേന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു. പ്രഹ്ലാദൻ പ്രസന്നനായി, 'വരം സ്വീകരിച്ചാലും' എന്ന് പറഞ്ഞു.
12.124.42
यदि राजन्प्रसन्नस्त्वं मम चेदिच्छसि प्रियम् ।
भवतः शीलमिच्छामि प्राप्नुमेष वरो मम ॥ १२.१२४.४२ ॥
രാജാവേ, നീ എന്നിൽ പ്രസന്നനായി എനിക്ക് പ്രിയം ചെയ്യാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, നിന്റെ ശീലം നേടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു—ഇതാണ് എന്റെ വരം.
12.124.43
ततः प्रीतस्तु दैत्येन्द्रो भयमस्याभवन्महत् ।
वरे प्रदिष्टे विप्रेण नाल्पचेतायमित्युत ॥ १२.१२४.४३ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടനായ ദൈത്യേന്ദ്രന് വലിയ ഭയം ഉണ്ടായി; ബ്രാഹ്മണൻ വരം നൽകിയപ്പോൾ, 'ഇവൻ അൽപബുദ്ധിയല്ല' എന്ന്.
12.124.44
एवमस्त्विति स प्राह प्रह्लादो विस्मितस्तदा ।
उपाकृत्य तु विप्राय वरं दुःखान्वितोऽभवत् ॥ १२.१२४.४४ ॥
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പ്രഹ്ലാദൻ വിസ്മയത്തോടെ പറഞ്ഞു; ബ്രാഹ്മണന് വരം നൽകി അദ്ദേഹം ദുഃഖിതനായി.
12.124.45
दत्ते वरे गते विप्रे चिन्ताऽसीन्महती तदा ।
प्रह्लादस्य महाराज निश्चयं न च जग्मिवान् ॥ १२.१२४.४५ ॥
വരം നൽകി ബ്രാഹ്മണൻ പോയശേഷം, മഹാരാജാവേ, പ്രഹ്ലാദന് വലിയ ചിന്ത ഉണ്ടായി; അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു തീർച്ചയിലെത്താനായില്ല.
12.124.46
तस्य चिन्तयतस्तावच्छायाभूतं महाद्युतेः ।
तेजोविग्रहवत्तात शरीरमजहात्तदा ॥ १२.१२४.४६ ॥
അദ്ദേഹം ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ആ മഹാപ്രഭാവന്റെ ശരീരം നിഴൽപോലെയായി, പ്രകാശരൂപംപോലെ, കുഞ്ഞേ, അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ വിട്ടുപോയി.
12.124.47
तमपृच्छन्महाराजः प्रह्लादः को भवानिति ।
प्रत्याह तं तु शीलोस्मि त्यक्तो गच्छाम्यहं त्वया ॥ १२.१२४.४७ ॥
മഹാരാജാവായ പ്രഹ്ലാദൻ അദ്ദേഹത്തോട് 'നീ ആരാണ്?' എന്ന് ചോദിച്ചു; അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു, 'ഞാൻ ശീലം; നീ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു, ഞാൻ പോകുന്നു.'
12.124.48
तस्मिन्द्विजोत्तमे राजन्वत्स्याम्यहमरिंदम ।
योऽसौ शिष्यत्वमागम्य त्वयि नित्यं समाहितः।
इत्युक्त्वाऽन्तर्हितं तद्वै शक्रं चान्वाविशत्प्रभो ॥ १२.१२४.४८ ॥
'രാജാവേ, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവനേ, ആ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണനിൽ ഞാൻ വസിക്കും; അവൻ ശിഷ്യനായി വന്ന് എപ്പോഴും നിന്നിൽ ഏകാഗ്രനായിരിക്കുന്നു.' എന്ന് പറഞ്ഞ് അത് മറഞ്ഞു; പ്രഭോ, അത് ഇന്ദ്രനിൽ പ്രവേശിച്ചു.
12.124.49
तस्मिंस्तेजसि याते तु तादृग्रूपस्ततोपरः ।
शरीरान्निः सृतस्तस्य को भवानिति सोब्रवीत् ॥ १२.१२४.४९ ॥
ആ തേജസ്സ് പോയശേഷം, അതേ രൂപത്തിലുള്ള മറ്റൊരാൾ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു. 'നീ ആരാണ്?' എന്ന് അവൻ ചോദിച്ചു.
12.124.50
धर्मं प्रह्लाद मां विद्धि यत्रासौ द्विजसत्तमः ।
तत्र यास्यामि दैत्येन्द्र यतः शीलं ततो ह्यहम् ॥ १२.१२४.५० ॥
'പ്രഹ്ലാദാ, എന്നെ ധർമ്മമായി അറിയുക. ദൈത്യേന്ദ്രാ, ആ ദ്വിജോത്തമൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടേക്ക് ഞാൻ പോകും; കാരണം എന്റെ സ്വഭാവം അതാണ്.'
12.124.51
ततोऽपरो महाराज प्रज्वलन्निव तेजसा ।
शरीरान्निः सृतस्तस्य प्रह्लादस्य महात्मनः ॥ १२.१२४.५१ ॥
പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, തേജസ്സിനാൽ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ മറ്റൊരാൾ മഹാത്മാവായ പ്രഹ്ലാദന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു.
12.124.52
को भवानिति पृष्टश्च तमाह स महाद्युतिः ।
सत्यं विद्ध्यसुरेन्द्राद्य प्रयास्ये धर्ममन्वहम् ॥ १२.१२४.५२ ॥
'നീ ആരാണ്?' എന്ന് ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ മഹാതേജസ്വി അവനോട് പറഞ്ഞു: 'അസുരേന്ദ്രാ, ഇത് സത്യമെന്നറിയുക. ഇന്നുമുതൽ ദിനംതോറും ഞാൻ ധർമ്മത്തിലേക്ക് പോകും.'
12.124.53
तस्मिन्ननुगते धर्मं पुरुषे पुरुषोऽपरः ।
निश्चक्राम ततस्तस्मात्पृष्टश्चाह महातपाः ॥ १२.१२४.५३ ॥
ആ ധർമ്മപുരുഷൻ പിന്തുടർന്ന് പോയശേഷം, അവനിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു പുരുഷൻ പുറത്തുവന്നു; ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ മഹാതപസ്വി മറുപടി പറഞ്ഞു.
12.124.54
वृत्तं प्रह्लाद मां विद्धि यतः सत्यं ततो ह्यहम् ।
तस्मिन्गते महाश्वेता शरीरात्तस्य निर्ययौ ॥ १२.१२४.५४ ॥
'പ്രഹ്ലാദാ, എന്നെ വൃത്തം (നടപ്പ്) ആയി അറിയുക; കാരണം ഞാൻ സത്യമാണ്, അതിനാൽ ഞാൻ അതുതന്നെ.' അവൻ പോയശേഷം, ആ മഹാശ്വേതൻ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
12.124.55
पृष्टश्चाह बलं विद्धि यतो वृत्तमहं ततः ।
इत्युक्त्वा प्रययौ तत्र यतो वृत्तं नराधिप ॥ १२.१२४.५५ ॥
ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവൾ പറഞ്ഞു: 'ബലം ഞാനാണെന്ന് അറിയുക; ആചാരം എന്നിൽനിന്നാണ് വരുന്നത്.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ ആചാരമുള്ളിടത്തേക്ക് പോയി, ഹേ നരാധിപാ.
12.124.56
ततः प्रभामयी देवी शरीरात्तस्य निर्ययौ ।
तामपृच्छत्स दैत्येन्द्रः सा श्रीरित्येनमब्रवीत् ॥ १२.१२४.५६ ॥
അപ്പോൾ അവന്റെ ശരീരത്തിൽനിന്ന് പ്രഭാമയിയായ ദേവി പുറത്തുവന്നു. ദൈത്യേന്ദ്രൻ അവളോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ, 'ഞാൻ ശ്രീ' എന്ന് അവൾ അവനോട് പറഞ്ഞു.
12.124.57
उषिताऽस्मि सुखं नित्यं त्वयि सत्यपराक्रम ।
त्वया युक्ता गमिष्यामि बलं ह्यनुगता ह्यहम् ॥ १२.१२४.५७ ॥
'ഹേ സത്യപരാക്രമീ, ഞാൻ നിന്നിൽ എപ്പോഴും സുഖമായി വസിച്ചു. ഇപ്പോൾ നിന്നോടുകൂടി ചേരാതെ ഞാൻ പോകും; ബലത്തെ പിന്തുടർന്ന് ഞാൻ തന്നെ പോകും.'
12.124.58
ततो भयं प्रादुरासीत्प्रह्लादस्य महात्मनः ।
अपृच्छत च तां भूयः क्व यासि कमलालये ॥ १२.१२४.५८ ॥
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ പ്രഹ്ലാദന് ഭയം ഉണ്ടായി. അവൻ അവളോട് വീണ്ടും ചോദിച്ചു, 'ഹേ കമലാലയേ, നീ എവിടേക്ക് പോകുന്നു?'
12.124.59
त्वं हि सत्यव्रता देवी लोकस्य परमेश्वरी ।
कश्चासौ ब्राह्मणश्रेष्ठस्तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ॥ १२.१२४.५९ ॥
'നീ സത്യവ്രതയായ ദേവിയാണ്, ലോകത്തിന്റെ പരമേശ്വരി. ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ ആരാണ്? അത് ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
12.124.60
स शक्तो ब्रह्मचारी यस्त्वत्तश्चैवोपशिक्षितः ।
त्रैलोक्ये ते यदश्वर्यं तत्तेनापहृतं प्रभो ॥ १२.१२४.६० ॥
'ആ ബ്രഹ്മചാരി ശക്തനാണ്; അവൻ നിന്നിൽനിന്നുതന്നെ ശിക്ഷണം നേടിയവനാണ്. ഹേ പ്രഭോ, മൂന്നു ലോകത്തിലും നിനക്കുണ്ടായിരുന്ന ഐശ്വര്യം അവൻ അപഹരിച്ചിരിക്കുന്നു.'
12.124.61
शीलेन हि त्रयो लोकास्त्वया धर्मज्ञ निर्जिताः ।
तद्विज्ञाय सुरेन्द्रेण तव शीलं हृतं प्रभो ॥ १२.१२४.६१ ॥
ധർമ്മജ്ഞാ, സ്വഭാവശീലത്താൽ നീ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ജയിച്ചു. പ്രഭോ, ഇത് അറിഞ്ഞ ദേവേന്ദ്രൻ നിന്റെ ശീലം അപഹരിച്ചു.
12.124.62
धर्मः सत्यं तथा वृत्तं बलं चैव तथाऽप्यहम् ।
शीलमूला महाप्राज्ञ सदा नास्त्यत्र संशयः ॥ १२.१२४.६२ ॥
ധർമ്മവും സത്യവും നടപ്പും ബലവും, അതുപോലെ ഞാനും — മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇവയെല്ലാം എപ്പോഴും ശീലത്തിൽ വേരൂന്നിയവയാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
12.124.63
एवमुक्त्वा गता श्रीस्तु ते च सर्वे युधिष्ठिर ।
दुर्योधनस्तु पितरं भूय एवाब्रवीत्तदा ॥ १२.१२४.६३ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ശ്രീ പോയി; ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, അവരെല്ലാവരും പോയി. എന്നാൽ ദുര്യോധനൻ അപ്പോൾ പിതാവിനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
12.124.64
शीलस्य तत्त्वमिच्छामि वेत्तुं कौरवनन्दन ।
प्राप्यते च यथा शीलं तं चोपायं ब्रवीहि मे ॥ १२.१२४.६४ ॥
കൗരവനന്ദനാ, ശീലത്തിന്റെ തത്ത്വം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ശീലം എങ്ങനെ നേടാം എന്ന ഉപായം എന്നോടു പറയൂ.
12.124.65
सोपायं पूर्वमुद्दिष्टं प्रह्लादेन महात्मना ।
संक्षेपतस्तु शीलस्य शृणु प्राप्तिं नरेश्वर ॥ १२.१२४.६५ ॥
മുൻപ് മഹാത്മാവായ പ്രഹ്ലാദൻ ഉപായത്തോടുകൂടി ഇത് പറഞ്ഞിരുന്നു. നരേശ്വരാ, സംക്ഷേപമായി ശീലപ്രാപ്തി കേൾക്കൂ.
12.124.66
अद्रोहः सर्वभूतेषु कर्मणा मनसा गिरा ।
अनुग्रहश्च दानं च शीलमेतत्प्रशस्यते ॥ १२.१२४.६६ ॥
സർവ്വഭൂതങ്ങളോടും കർമ്മത്താലും മനസ്സാലും വാക്കാലും ദ്രോഹമില്ലായ്മ, അനുഗ്രഹവും ദാനവും — ഇതാണ് ശീലം എന്നു പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.
12.124.67
यदन्येषां हितं न स्यादात्मनः कर्म पौरुषम् ।
अपत्रपेत वा येन न तत्कुर्यात्कथंचन ॥ १२.१२४.६७ ॥
മറ്റുള്ളവർക്ക് ഹിതമല്ലാത്തതും സ്വന്തം പൗരുഷത്തിന് യോജിക്കാത്തതും ലജ്ജയ്ക്ക് ഇടയാക്കുന്നതുമായ കർമ്മം ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്.
12.124.68
तत्तु कर्म तथा कुर्याद्येन श्लाध्येत संसदि ।
शीलं समासेनैतत्ते कथितं कुरुसत्तम ॥ १२.१२४.६८ ॥
സദസ്സിൽ പ്രശംസ ലഭിക്കുന്ന വിധത്തിലുള്ള കർമ്മമേ ചെയ്യണം. കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ശീലം ചുരുക്കത്തിൽ നിന്നോട് ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
12.124.69
यद्यप्यशीला नृपते प्राप्नुवन्ति श्रियं क्वचित् ।
न भुञ्जते चिरं तात समूलाश्च पतन्ति ते ॥ १२.१२४.६९ ॥
ദുശ്ശീലർ ചിലപ്പോൾ സമ്പത്ത് നേടിയാലും, രാജാവേ, അതിനെ ദീർഘകാലം അനുഭവിക്കുന്നില്ല; പ്രിയ പുത്രാ, അവർ വേരോടെ നശിക്കുന്നു.
12.124.70
एतद्विदित्वा तत्त्वेन शीलवान्भव पुत्रक ।
यदीच्छसि श्रियं तात सुविशिष्टां युधिष्ठिरात्।
अधिकां चापि राजेन्द्र ततस्त्वं शीलवान्भवा ॥ १२.१२४.७० ॥
ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിഞ്ഞ്, പുത്രാ, ശീലവാനാകൂ. പ്രിയ പുത്രാ, യുധിഷ്ഠിരനേക്കാൾ വിശിഷ്ടവും അധികവുമായ സമ്പത്ത് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, രാജേന്ദ്രാ, നീ ശീലവാനാകൂ.
12.124.71
एतत्कथितवान्पुत्रे धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
एतत्कुरुष्व कौन्तेय ततः प्राप्स्यसि तत्फलम् ॥ १२.१२४.७१ ॥
ഈ വാക്ക് മഹീപതിയായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ തന്റെ പുത്രനോട് പറഞ്ഞു. കൗന്തേയാ, നീ ഇത് തന്നെ ചെയ്യൂ; അപ്പോൾ അതിന്റെ ഫലം നീ നേടും.