Mahābhārata · Adhyāya 12.139
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.139.1
उक्तो मन्त्रो महाबाहो विश्वासो नास्ति शत्रुषु ।
कथं हि राजा वर्तेत यदि सर्वत्र नाश्वसेत् ॥ १२.१३९.१ ॥
O Mächtigarmiger, du hast von Rat gesprochen, doch unter Feinden gibt es kein Vertrauen. Wie soll sich ein König verhalten, wenn er nirgends vertraut?
12.139.2
विश्वासाद्धि परं राजन्राज्ञामुत्पद्यते भयम् ।
कथं हि नाश्वसन्राजा शत्रूञ्जयति पार्थिवः ॥ १२.१३९.२ ॥
O König, aus Vertrauen entsteht unter Königen gewiss große Furcht. Wie soll ein König, der nicht vertraut, seine Feinde besiegen?
12.139.3
एतन्मे संशयं छिन्धि मनो मे संप्रमुह्यति ।
अविश्वासे कथामेतामुपाश्रित्य पितामह ॥ १२.१३९.३ ॥
O Großvater, zerstreue meinen Zweifel, denn mein Geist ist völlig verwirrt. Stütze dich auf diese Erzählung vom Misstrauen und erkläre es mir.
12.139.4
शृणुष्व राजन्यो वृत्तो ब्रह्मदत्तनिवेशने ।
पूजन्या सह संवादो ब्रह्मदत्तस्य भूपतेः ॥ १२.१३९.४ ॥
Höre, o König, was im Palast des Brahmadatta geschah: das Gespräch des Herrschers Brahmadatta mit Pūjanī.
12.139.5
काम्पिल्ये ब्रह्मदत्तस्य त्वन्तः पुरनिवासिनी ।
पूजी नाम शकुनिर्दीर्घकालं सहोपिता। ॥ १२.१३९.५ ॥
In Kāmpilya lebte in den inneren Gemächern des Brahmadatta lange Zeit ein Star namens Pūjī bei ihm.
12.139.6
रुदज्ञा सर्वभूतानां यथा वै जीवजीवकः ।
सर्वज्ञा सर्वतत्त्वज्ञा तिर्यग्योनिं गताऽपि स ॥ १२.१३९.६ ॥
Wie der Vogel Jīvajīvaka die Rufe aller Wesen versteht, so war sie allwissend und kannte alle Wahrheiten, obwohl sie in tierischer Gestalt geboren war.
12.139.7
अभिप्रजाता सा तत्र पुत्रमेकं सुवर्चसम् ।
समकालं च राज्ञोऽपि देव्यां पुत्रो व्यजायत ॥ १२.१३९.७ ॥
Dort gebar sie einen strahlenden Sohn; zur gleichen Zeit wurde auch der Königin ein Sohn geboren.
12.139.8
तयोरर्थे कृतज्ञा तु खेचरी पूजनी सदा ।
समद्रतीरं सा गत्वा आजहार फलद्वयम् ॥ १२.१३९.८ ॥
Für die beiden ging der dankbare Himmelswanderer, stets verehrungsvoll, ans Meeresufer und brachte zwei Früchte.
12.139.9
अष्ट्यर्थं च स्वपुत्रस्य राजपुत्रस्य चैव ह ।
लमेकं सुतायादाद्राजपुत्राय चापरम् ॥ १२.१३९.९ ॥
Zur Nahrung ihres eigenen Sohnes und des Prinzen gab sie einen ihrem Sohn und den anderen dem Prinzen.
12.139.10
…मृतास्यादसदृशं बलतेजोभिवर्धनम् ।
आदायादाय सैवाशु तयोः प्रादात्पुनः पुनः ॥ १२.१३९.१० ॥
…(Nahrung) hiervon, außergewöhnlich, Kraft und Glanz mehrend. Immer wieder nahm sie es und gab es selbst rasch diesen beiden, immer wieder.
12.139.11
ततोऽगच्छत्परां वृद्धिं राजपुत्रः फलाशनात् ।
ततः स धात्र्या कक्षेण उह्यमानो नृपात्मजः ॥ १२.१३९.११ ॥
Dann wuchs der Prinz durch das Essen der Frucht zu höchster Größe; dann wurde der Königssohn an der Hüfte der Amme getragen.
12.139.12
ददर्श तं पक्षिसुतं बाल्यादागत्य बालकः ।
ततो बाल्याच्च यत्नेन तेनाक्रीडत पक्षिणा ॥ १२.१३९.१२ ॥
Das Kind, in seiner Kindheit herangekommen, sah das Junge jenes Vogels; dann spielte es aus kindlichem Eifer sorgfältig mit diesem Vogel.
12.139.13
शून्ये च तमुपादाय पक्षिणं समजातकम् ।
हत्वा ततः स राजेन्द्र धात्र्या हस्तमुपागतः ॥ १२.१३९.१३ ॥
O Herr der Könige! Nachdem er jenen Vogel und sein Junges derselben Art an einen einsamen Ort gebracht und getötet hatte, kehrte der Knabe in die Hände der Amme zurück.
12.139.14
अथ सा पूजनी राजन्नागमत्फलहारिणी ।
अपश्यन्निहतं पुत्रं तेन बालेन भूतले ॥ १२.१३९.१४ ॥
Da kam, o König, die Amme mit Früchten und sah ihren Sohn am Boden liegen, von jenem Knaben erschlagen.
12.139.15
बाष्पपूर्णमुखी दीना दृष्ट्वा तं पतितं सुतम् ।
पूजनी दुःखसंतप्ता रुदन्ती वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.१३९.१५ ॥
Mit tränenerfülltem Gesicht, elend und von Kummer gequält, sprach die Amme, als sie ihren gefallenen Sohn sah, weinend diese Worte.
12.139.16
क्षत्रिये संगतं नास्ति न प्रीतिर्न च सौहृदम् ।
कारणे सान्त्वयन्त्येते कृतार्थाः संत्यजन्ति च ॥ १२.१३९.१६ ॥
Bei einem Kṣatriya gibt es weder Gemeinschaft noch Zuneigung noch Freundschaft. Aus einem Grund beschwichtigen sie, und haben sie ihr Ziel erreicht, verlassen sie.
12.139.17
क्षत्रियेषु न विश्वासः कार्यः सर्वापकारिषु ।
अपकृत्यापि सततं सान्त्वयन्ति निरर्थकम् ॥ १२.१३९.१७ ॥
Den Kṣatriyas sollte man nicht vertrauen, besonders nicht denen, die allen schaden. Selbst nachdem sie geschadet haben, spenden sie ständig nutzlosen Trost.
12.139.18
इयमस्य करोम्यद्य सदृशीं वैरयातनाम् ।
कृतघ्नस्य नृशंसस्य भृशं विश्वासघातिनः ॥ १२.१३९.१८ ॥
Nun werde ich ihm eine angemessene Rache für die Feindschaft zufügen: dem undankbaren, grausamen und zutiefst treulosen.
12.139.19
सहसंजातवृद्धस्य तथैव सहभोजिनः ।
शरण्यस्य वधश्चैव त्रिविधं तस्य किल्विषम् ॥ १२.१३९.१९ ॥
Den zusammen Geborenen und zusammen Aufgewachsenen zu töten, ebenso den Tischgenossen und den Schutzsuchenden – diese dreifache Schuld lastet auf ihm.
12.139.20
इत्युक्त्वा चरणाभ्यां तु नेत्रे नृपसुतस्य सा ।
हृत्वा स्वस्था तत इदं पूजनी वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.१३९.२० ॥
Nachdem sie dies gesagt hatte, riss sie dem Königssohn mit den Füßen die Augen aus; dann, gefasst, sprach Pūjanī diese Worte.
12.139.21
इच्छयेह कृतं पापं सद्य एवोपसर्पति ।
कृतं प्रतिकृतं येषां न नश्यति शुभाशुभम् ॥ १२.१३९.२१ ॥
Die Sünde, die hier aus eigenem Willen begangen wird, kehrt sogleich zurück; denn bei denen, deren Tat und deren Vergeltung – Gutes und Böses – nicht verloren geht.
12.139.22
पापं कर्म कृतं किंचिद्यदि तस्मिन्न दृश्यते ।
निपात्यतेऽस्य पुत्रेषु पौत्रेष्वपि च नप्नृषु ॥ १२.१३९.२२ ॥
Wenn an ihm keine begangene Sündentat zu sehen ist, wird sie auf seine Söhne, auf seine Enkel und selbst auf seine Urenkel niedergeschlagen.
12.139.23
ब्रह्मदत्तः सुतं दृष्ट्वा पूजन्या हृतलोचनम् ।
कृतप्रतिकृतं मत्वा पूजनीमिदमब्रवीत् ॥ १२.१३९.२३ ॥
Brahmadatta sah seinen Sohn, dem Pūjanī die Augen genommen hatte, hielt es für Tat und Vergeltung und sprach zu Pūjanī diese Worte.
12.139.24
अस्ति वै कृतमस्माभिरस्ति प्रतिकृतं त्वया ।
उभयं तत्समीभूतं वस पूजनि मा गमः ॥ १२.१३९.२४ ॥
Wir haben getan, und du hast die Vergeltung gegeben; beides ist gleich geworden. Bleib hier, o Pūjanī, geh nicht.
12.139.25
सकृत्कृतापराधस्य तत्रैव परिलम्बतः ।
न तद्बुधाः प्रशंसन्ति श्रेयस्तत्रापसर्पणम् ॥ १२.१३९.२५ ॥
Die Weisen loben nicht den, der einmal ein Vergehen begangen hat und dort verweilt; das Weichen von jenem Ort ist das Bessere.
12.139.26
सान्त्वे प्रयुक्ते विवृते वैरे चैव न विश्वसेत् ।
क्षिप्रं स हन्यते मूढो न हि वैरं प्रशाम्यति ॥ १२.१३९.२६ ॥
Auch wenn versöhnliche Worte gesprochen werden und die Feindschaft offen liegt, soll man nicht vertrauen; der Tor wird rasch erschlagen, denn Feindschaft legt sich nicht.
12.139.27
अन्योन्यकृतवैराणां पुत्रपौत्रं नियच्छति ।
पुत्रपौत्रविनाशे च परलोकं नियच्छति ॥ १२.१३९.२७ ॥
Die Feindschaft derer, die einander Feindschaft erwiesen haben, erfasst Söhne und Enkel; und bei deren Untergang führt sie sogar in die andere Welt.
12.139.28
सर्वेषां कृतवैराणामविश्वासः सुखावहः ।
एकान्ततो न विश्वासः कार्यो विश्वासघातके ॥ १२.१३९.२८ ॥
Misstrauen gegenüber allen, die Feindschaft gestiftet haben, bringt Glück; einem Vertrauensbrecher soll man keinesfalls ganz vertrauen.
12.139.29
न विश्वसेदविश्वस्ते विश्वस्ते नातिविश्वसेत् ।
विश्वासाद्भयमुत्पन्नमपि मूलं निकृन्तति।
कामं विश्वासयेदन्यान्परेषां च न विश्वसेत् ॥ १२.१३९.२९ ॥
Dem Unvertrauenswürdigen soll man nicht trauen, und auch dem Vertrauenswürdigen nicht übermäßig; die aus Vertrauen entstehende Furcht schneidet sogar die Wurzel ab. Man mag andere zum Vertrauen bewegen, doch selbst soll man anderen nicht trauen.
12.139.30
माता पिता बान्धवानां वरिष्ठौ ।
भार्या क्षेत्रं बीजमात्रं तु पुत्रः।
भ्राता शत्रुः क्लिन्नपाणिर्वयस्य ।
आत्मा ह्येकः सुखदुःखस्य भोक्ता ॥ १२.१३९.३० ॥
Mutter und Vater sind die ersten unter den Verwandten; die Gattin ist das Feld, der Sohn nur der Same. Der Bruder kann zum Feind werden, der Freund ein Mann mit feuchten Händen (ein Betrüger). Das Selbst allein ist der Genießer von Freude und Leid.
12.139.31
अन्योन्यकृतवैराणां न संधिरुपपद्यते ।
स च हेतुरतिक्रान्तो यदर्थमहमावसम् ॥ १२.१३९.३१ ॥
Zwischen denen, die einander Feindschaft erwiesen haben, ist keine Versöhnung möglich. Und der Grund, weshalb ich hier wohnte, ist vergangen.
12.139.32
पूजितस्यार्थमानाभ्यां सान्त्वं पूर्वापकारिणः ।
हृदयं भवत्यविश्वस्तं कर्म त्रासयते बलात् ॥ १२.१३९.३२ ॥
Auch wenn er mit Reichtum und Ehre geehrt wird, wird das Herz dessen, dem früher Schaden zugefügt wurde, misstrauisch gegenüber den beschwichtigenden Worten dessen, der ihm früher geschadet hat; und dessen Tat erschreckt mit Gewalt.
12.139.33
पूर्वं संमानना यत्र पश्चाच्चैव विमानना ।
जह्यात्स सत्ववान्वासं संमानितविमानितः ॥ १२.१३९.३३ ॥
Wo zuerst Ehre und danach Schande ist, da soll der standhafte Mann den Wohnort verlassen; ebenso soll es tun, wer geehrt und dann verachtet wurde.
12.139.34
उषिताऽस्मि तवागारे दीर्घकालमहिंसिता ।
तदिदं वैरमुत्पन्नं सुखमास्ख व्रजाम्यहम् ॥ १२.१३९.३४ ॥
Lange habe ich in deinem Haus gewohnt, unverletzt. Nun ist diese Feindschaft entstanden; setze dich in Ruhe, denn ich gehe.
12.139.35
यः कृते प्रतिकुर्याद्वै न स तत्रापराध्नुयात् ।
अनृणस्तेन भवति वस पूजनि मागमः ॥ १२.१३९.३५ ॥
Wer die empfangene Tat vergilt, begeht dabei kein Vergehen; dadurch wird er schuldenfrei. O Pūjanī, bleib hier, geh nicht.
12.139.36
न कृतस्य तु कर्तुश्च सख्यं संधीयते पुनः ।
हृदयं तत्र जानाति कर्तुश्चैव कृतस्य च ॥ १२.१३९.३६ ॥
Zwischen der getanen Tat und ihrem Täter wird die Freundschaft nicht wieder geknüpft. Dort kennt das Herz sowohl den Täter als auch die begangene Tat.
12.139.37
कृतस्य चैव कर्तुश्च सख्यं संधीयते पुनः ।
वैरस्योपशमो दृष्टः पापं नोपाश्नुते पुनः ॥ १२.१३९.३७ ॥
Die Freundschaft zwischen dem, dem Unrecht geschah, und dem, der es tat, kann wieder geknüpft werden; die Beruhigung der Feindschaft ist zu sehen, und (der Mann) verfällt nicht mehr der Sünde.
12.139.38
नास्ति वैरमतिक्रान्तं सान्त्वितोऽस्मीति नाश्वसेत् ।
विश्वासाद्बध्यते लोकस्तस्माच्छ्रेयोप्यदर्शनम् ॥ १२.१३९.३८ ॥
Im Gedanken »Die Feindschaft ist nicht vergangen; ich bin besänftigt worden« soll man sich nicht beruhigen. Durch Vertrauen werden die Menschen gebunden; darum ist es besser, sich nicht zu zeigen.
12.139.39
तरसा ये न शक्यन्ते शस्त्रैः सुनिसितैरपि ।
साम्ना तेऽपि निगृह्यते गजा इव करेणुभिः ॥ १२.१३९.३९ ॥
Auch jene, die man nicht mit Gewalt, selbst nicht mit sehr scharfen Waffen, bezwingen kann, lassen sich durch Güte im Zaum halten, wie Elefanten durch Elefantenkühe.
12.139.40
संवासाज्जायते स्नेहो जीवितान्तकरेष्वपि ।
अन्योन्यस्य हि विश्वासः श्वानश्वपचयोरिव ॥ १२.१३९.४० ॥
Aus dem Zusammenleben entsteht Zuneigung, selbst unter denen, die dem Leben den Tod bringen; auch gegenseitiges Vertrauen entsteht, wie zwischen Hunden und Hundekochern (Unberührbaren).
12.139.41
अन्योन्यकृतवैराणां संवासान्मृदुतां गतम् ।
नैव तिष्ठति तद्वैरं पुष्करस्थमिवोदकम् ॥ १२.१३९.४१ ॥
Die Feindschaft derer, die einander Unrecht getan haben, wird durch das Zusammenleben sanft; sie bleibt nicht bestehen, wie das Wasser auf einem Lotusblatt nicht bleibt.
12.139.42
वैरं पञ्चसमुत्थानं तच्च बुध्यन्ति पण्डिताः ।
स्त्रीकृतं वास्तुजं वाग्जं स्वसपत्नापराधजम् ॥ १२.१३९.४२ ॥
Feindschaft hat fünf Ursprünge, und die Weisen erkennen sie: entstanden durch eine Frau, entstanden durch Land (Besitz), entstanden durch Worte und entstanden durch das Vergehen des eigenen Rivalen.
12.139.43
तत्र दाता न हन्तव्यः क्षत्रियेण विशेषतः ।
प्रकाशं वाऽप्रकाशं वा बुद्ध्वा दोषबलाबलम् ॥ १२.१३९.४३ ॥
Dort darf ein Gebender nicht getötet werden, besonders nicht von einem kṣatriya, offen oder heimlich, nachdem man Stärke und Schwäche der Schuld erkannt hat.
12.139.44
कृतवैरे न विश्वासः कार्यस्त्विह सुहृद्यपि ।
प्रच्छन्नं तिष्ठते वैरं गूढोऽग्निरिव दारुषु ॥ १२.१३९.४४ ॥
Wer Feindschaft gestiftet hat, darf nicht vertraut werden, auch nicht einem Freund hier; die Feindschaft bleibt verborgen, wie ein im Holz verborgenes Feuer.
12.139.45
न वित्तेन न पारुष्यैर्न च सान्त्वेन च श्रुतैः ।
वैराग्निः शाम्यते राजन्निमग्नोऽग्निरिवार्णवे ॥ १२.१३९.४५ ॥
Weder durch Reichtum noch durch harte Worte, weder durch Versöhnung noch durch Gelehrsamkeit erlischt das Feuer der Feindschaft, o König, wie ein im Meer versunkenes Feuer.
12.139.46
न हि वैराग्निरुद्धूतः कर्म चाप्यपराधजम् ।
शाम्यत्यदग्ध्वा नृपते विना ह्येकतरक्षयात् ॥ १२.१३९.४६ ॥
Ist das Feuer der Feindschaft entfacht und die aus Kränkung geborene Tat geschehen, so erlischt es, o König, nicht ohne zu verbrennen, außer durch den Untergang eines der beiden.
12.139.47
सत्कृतस्यार्थामनाभ्यां तत्र पूर्वापकारिणः ।
नैव शान्तिर्न विश्वासः कर्मणा जायते बलात् ॥ १२.१३९.४७ ॥
Gegenüber dem, der zuvor Schaden zugefügt hat, entstehen dort weder Frieden noch Vertrauen, auch wenn man ihn mit Gaben und Ehre ehrt; sie entstehen nicht durch Handeln oder Gewalt.
12.139.48
नैवापकारे कस्मिंश्चिदहं त्वयि तथा भवान् ।
उषितावाऽपि चक्रितं नेदानीं विश्वसाम्यहम् ॥ १२.१३९.४८ ॥
In keinem Schaden habe ich dir etwas angetan, noch du mir, obwohl wir so beieinander wohnten; doch da ich auf der Hut war, vertraue ich jetzt nicht mehr.
12.139.49
कालेन क्रियते कार्यं तथैव विविधाः क्रियाः ।
कालेनैव प्रवर्तन्ते कः कस्येत्यपराध्यति ॥ १२.१३९.४९ ॥
Durch die Zeit wird das Werk vollbracht, ebenso die vielfältigen Handlungen; durch die Zeit allein kommen sie in Gang. Wer kränkt also wen?
12.139.50
तुल्यं चोभे प्रवर्तेते मरणं जन्म चैव हि ।
कार्यते चैव कालेन तन्निमित्तं न जीवति ॥ १२.१३९.५० ॥
Tod und Geburt verlaufen gleichermaßen; die Zeit bewirkt sie, und durch ihre Ursache lebt niemand.
12.139.51
बध्यन्ते युगपत्केचिदेकैकं चापरे तथा ।
कालो दहति भूतानि संप्राप्तोऽग्निरिवेन्धनम् ॥ १२.१३९.५१ ॥
Manche werden zugleich gebunden, andere einzeln; so verzehrt die Zeit die Wesen, wie ein herangekommenes Feuer den Brennstoff.
12.139.52
नाहं प्रमाणं नैव त्वभन्योन्यं कारणं शुभे ।
कालो नित्यमुपादत्ते सुखं दुःखं च देहिनाम् ॥ १२.१३९.५२ ॥
O Gütige, weder bin ich die Instanz, noch seid ihr einander die Ursache; die Zeit nimmt stets Lust und Leid der Verkörperten an sich.
12.139.53
एवं वसेह सन्नेहा यथाकाममहिंसिता ।
यत्कृतं तत्तु मे क्षान्तं त्वं च वै क्षम पूजनि ॥ १२.१३९.५३ ॥
So bleibe hier in Zuneigung, wie du willst, unversehrt. Was von mir geschah, habe ich vergeben; auch du vergib, o Verehrte.
12.139.54
यदि कालः प्रमाणं ते न वैरं कस्यचिद्भवेत् ।
कस्मादपचितिं यान्ति बान्धवा बान्धवे हते ॥ १२.१३९.५४ ॥
Wenn die Zeit deine Instanz ist und niemand Feindschaft haben sollte, warum suchen Verwandte Vergeltung, wenn ein Verwandter von einem Verwandten erschlagen wird?
12.139.55
कस्माद्देवासुराः सर्वे अन्योन्यमभिजघ्निरे ।
यदि कालेन निर्याणं सुखदुःखे भवाभवौ ॥ १२.१३९.५५ ॥
Wenn Abschied, Freude und Leid, Sein und Nichtsein durch die Zeit kommen, warum haben die Götter und Dämonen einander erschlagen?
12.139.56
भिषजो भैषजं कर्तुं कस्मादिच्छन्ति रोगिणः ।
यदि कालेन पच्यन्ते भेषजैः किं प्रयोजनम् ॥ १२.१३९.५६ ॥
Wenn die Kranken durch die Zeit reifen und vergehen, warum wollen Ärzte Arznei geben und die Kranken sie begehren? Wozu dienen Arzneien?
12.139.57
प्रलापः सुमहान्कस्मात्क्रियते शोकमूर्च्छितैः ।
यदि कालः प्रमाणं ते कस्माद्धर्मोऽस्ति कर्तृषु ॥ १२.१३९.५७ ॥
Warum machen die vor Kummer Ohnmächtigen so großes Klagen? Wenn die Zeit dein Maßstab ist, warum gibt es Pflicht bei den Handelnden?
12.139.58
तव पुत्रो ममापत्यं हतवान्हिंसितो मया ।
अनन्तरं त्वयाहं च बाधितव्या महीपते ॥ १२.१३९.५८ ॥
Dein Sohn hat meinen Nachkommen erschlagen, und ich habe ihn verletzt. O Herr der Erde, danach sollst du mich verletzen, und ich dich.
12.139.59
अहं हि पुत्रशोकेन कृतपापा तवात्मजे ।
तथा त्वया प्रहर्तव्यं मयि तत्त्वं च मे शृणु ॥ १२.१३९.५९ ॥
Denn aus Kummer um meinen Sohn habe ich gegen dein Kind gesündigt. Darum solltest du mich schlagen. Nun höre meine Wahrheit.
12.139.60
भक्षार्थं क्रीडनार्थं च नरा वाञ्छन्ति पक्षिणः ।
तृतीयो नास्ति संयोगो वधबन्धादृते क्षमः ॥ १२.१३९.६० ॥
Menschen begehren Vögel zur Nahrung und zum Vergnügen. Außer Töten und Fesseln gibt es keine dritte Verbindung, und sie ist auch nicht angemessen.
12.139.61
वधबन्धभयादेके मोक्षतन्त्रमुपाश्रिताः ।
जनीमरणजं दुःखं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १२.१३९.६१ ॥
Aus Furcht vor Tötung und Fesselung suchen einige Zuflucht in der Lehre der Befreiung. Die Kenner der Veden sprechen vom Leid, das aus Geburt und Tod entsteht.
12.139.62
सर्वस्य दयिताः प्राणाः सर्वस्य दयिताः सुताः ।
दुःखादुद्विजते सर्वं सर्वस्य सुखमीप्सितम् ॥ १२.१३९.६२ ॥
Das Leben ist allen lieb, und Söhne sind allen lieb. Vor Leid schreckt alles zurück; allen ist das ersehnte Glück das Liebste.
12.139.63
दुःखं जरा ब्रह्मदत्त दुःखमर्थविपर्ययः ।
दुःखं चानिष्टसंवासो दुःखमिष्टवियोजनम् ॥ १२.१३९.६३ ॥
O Brahmadatta, das Alter ist Leid; der Wechsel des Glücks ist Leid. Das Zusammensein mit Unliebsamem ist Leid, und die Trennung vom Geliebten ist Leid.
12.139.64
वैरबन्धकृतं दुःखं स्त्रीकृतं सह तथा ।
दुःखं दुःखेन सततं विवर्धति… धिप ॥ १२.१३९.६४ ॥
Leid, das durch Feindschaft und Fesselung verursacht wird, und ebenso Leid, das durch Frauen verursacht wird; Leid wächst ständig durch Leid… dhip.
12.139.65
न दुःखं परदुःखे वै केचिदाहुर…यः ।
यो दुःखं नाभिजानाति स जल्पति माहाजने ॥ १२.१३९.६५ ॥
Manche sagen, im Leid anderer gebe es kein Leid… Wer das Leid nicht kennt, redet in der großen Versammlung leeres Zeug.
12.139.66
यस्तु शोचति दुःखार्ताः स कथं वक्तमुत्सहेत ।
रसज्ञः सर्वदुःखस्य यथाऽऽत्मनि तथा परे ॥ १२.१३९.६६ ॥
Wie könnte jemand, der um die von Leid Gequälten trauert, es wagen zu sprechen? Wer den Geschmack allen Leides kennt, erkennt es bei anderen so wie bei sich selbst.
12.139.67
भिन्ना श्लिष्टा न सज्यन्ते शस्त्रैः सुनिशितैरपि ।
साम्ना तेऽपि निगृह्यन्ते गजा इव करेणुभिः ॥ १२.१३९.६७ ॥
Zerbrochenes, wieder zusammengefügt, haftet nicht, selbst nicht mit den schärfsten Waffen; doch auch diese werden durch Versöhnung gezügelt, wie Elefanten durch Elefantenkühe.
12.139.68
यत्कृतं ते मया राजंस्त्वया च मम यत्कृतम् ।
न तद्वर्षशतैः शक्यं व्यपोहितुमरिंदम् ॥ १२.१३९.६८ ॥
O König, was du mir angetan hast und was ich dir angetan habe, kann nicht einmal in hundert Jahren getilgt werden, o Bezwinger der Feinde.
12.139.69
आवयोः कृतमन्योन्यं तस्य संधिर्न विद्यते ।
स्मृत्वास्मृत्वा हि ते पुत्रं नवं वैरं भविष्यति ॥ १२.१३९.६९ ॥
Was wir einander angetan haben, kennt keine Versöhnung; ob du deines Sohnes gedenkst oder ihn vergisst, es wird eine neue Feindschaft entstehen.
12.139.70
वैरमन्तिकमासाद्य यः प्रीतिं कर्तुमिच्छति ।
मृण्मयस्येव भग्नस्य तस्य संधिर्न विद्यते ॥ १२.१३९.७० ॥
Wer, nachdem die Feindschaft nahe gekommen ist, Freundschaft schließen will, für den gibt es keine Versöhnung, wie bei einem zerbrochenen Tongefäß.
12.139.71
निश्चयः स्वार्थशास्त्रेषु न विश्वासः सुखोदयः ।
उशना चैव गाथे द्वे प्रह्लादायाब्रवीत्पुरा ॥ १२.१३९.७१ ॥
Gewissheit liegt in den Lehren des eigenen Vorteils; Vertrauen ist kein Quell des Glücks. Uśanas sprach einst diese zwei Verse zu Prahlāda.
12.139.72
ये वैरिणः श्रद्दधते सत्ये सत्येतरेऽपि वा ।
वध्यन्ते श्रद्दधाना हि मधु शुष्कतृणैरिव ॥ १२.१३९.७२ ॥
Wer Feinden vertraut, sei es der Wahrheit oder auch der Unwahrheit, der Vertrauende wird erschlagen, wie der Honig von dürrem Gras.
12.139.73
न हि वैराणि शाम्यन्ति कुलेष्वादशमाद्युगात् ।
आख्यातारश्च विद्यन्ते कुले चेज्जायते पुमान् ॥ १२.१३९.७३ ॥
Feindschaften beruhigen sich in Familien nicht, selbst bis zur zehnten Generation; und wird in der Sippe ein Mann geboren, so gibt es auch Erzähler davon.
12.139.74
उपगृह्य तु वैराणि सान्त्वयन्ति नराधिपाः ।
अथैनं प्रतिहिंसन्ति पूर्णं घटमिवाश्मनि ॥ १२.१३९.७४ ॥
Könige nehmen Feindschaften an und geben vor, sie zu besänftigen; dann schlagen sie gegen ihn zurück, wie ein voller Krug, der gegen einen Stein geschleudert wird.
12.139.75
सदा न विश्वसेद्राजन्पापं कृत्वेह कस्यचित् ।
अपकृत्य परेषां हि विश्वासाद्दुःखमश्नुते ॥ १२.१३९.७५ ॥
O König, wer hier einem anderen Unrecht getan hat, soll niemals vertrauen; denn wer anderen Unrecht getan hat, erleidet Leid durch Vertrauen.
12.139.76
नाविश्वासाच्चिनोत्यर्थमीहते चापि किंचन ।
भयात्त्वेकतरं मित्रं कृतकृत्या भवत्विह ॥ १२.१३९.७६ ॥
Wer kein Misstrauen hegt, sammelt keinen Reichtum und strebt nach nichts; doch aus Furcht möge er einen der beiden zum Freund machen und hier sein Ziel erreichen.
12.139.77
यस्येह व्रणिनौ पादौ पभ्द्यां च परिधावतः ।
क्षिण्येते तस्य तौ पादौ सुगुप्तमपि धावतः ॥ १२.१३९.७७ ॥
Wessen Füße hier verwundet sind, dem schwinden diese Füße, wenn er zu Fuß umherläuft, auch wenn er wohl beschützt läuft.
12.139.78
नेत्राभ्यां सरुजाभ्यां यः प्रतिवातमुदीक्षते ।
तस्य वायुरुजाऽत्यर्थं नेत्रयोर्भवति ध्रुवम् ॥ १२.१३९.७८ ॥
Wer mit schmerzenden Augen gegen den Wind blickt, dem wird der Schmerz des Windes in den Augen gewiss überaus stark.
12.139.79
दुष्टं पन्थानमासाद्य यो मोहादभिपद्यते ।
आत्मनो बलमज्ञात्वा तदन्तं तस्य जीवितम् ॥ १२.१३९.७९ ॥
Wer auf einen schlechten Pfad gerät und ihn aus Verblendung betritt, ohne seine eigene Kraft zu kennen, für dessen Leben ist das Ende dieses Pfades das Ende.
12.139.80
यस्तु वर्षमविज्ञाय क्षेत्रं कर्षति कर्षकः ।
हीनः पुरुषकारेण तस्य वै नाप्नुते फलम् ॥ १२.१३९.८० ॥
Der Bauer aber, der sein Feld pflügt, ohne die Regenzeit zu kennen, ohne menschliche Anstrengung, erhält wahrlich keine Frucht.
12.139.81
यस्तु तिक्तं कषायं वा स्वादु वा मधुरं हितम् ।
आहारं कुरुते नित्यं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥ १२.१३९.८१ ॥
Wer stets Speise nimmt, die bitter, herb oder süß, angenehm, lieblich und heilsam ist, der ist zur Unsterblichkeit geeignet.
12.139.82
पथ्यं मुक्त्वा तु यो मोहाद्दुष्टमश्नाति भोजनम् ।
परिणाममविज्ञाय तदन्तं तस्य जीवितम् ॥ १२.१३९.८२ ॥
Wer die heilsame Speise verlässt und aus Verblendung schädliche Nahrung isst, ohne ihre Folge zu kennen, für dessen Leben ist dies das Ende.
12.139.83
दैवं पुरुषकारश्च स्थितावन्योन्यसंश्रयात् ।
उदात्तं कर्म वै तत्र दैवं क्लीबा उपासते ॥ १२.१३९.८३ ॥
Schicksal und menschliche Anstrengung bestehen in wechselseitiger Abhängigkeit; dort ist die erhabene Tat das Wahre; die Schwachen verehren das Schicksal.
12.139.84
कर्म चात्महितं कार्यं तीक्ष्णं वा यदि वा मृदु ।
ग्रस्यतेऽकर्मशीलस्तु सदाऽनर्थैरकिंचनः ॥ १२.१३९.८४ ॥
Man soll die dem eigenen Wohl dienliche Tat vollbringen, sei sie scharf oder sanft; wer nicht tätig ist, wird stets von Unglück ergriffen und wird mittellos.
12.139.85
तस्मात्संशयितव्येऽर्थे कार्य एव पराक्रमः ।
सर्वस्वमपि संत्यज्य कार्यमात्महितं नरैः ॥ १२.१३९.८५ ॥
Daher soll man in einer zweifelhaften Angelegenheit nur Tapferkeit zeigen; Menschen sollen tun, was ihrem eigenen Wohl dient, selbst wenn sie all ihr Hab und Gut aufgeben.
12.139.86
विद्या शौचं च दाक्ष्यं च बलं शौर्यं च पञ्चमम् ।
मित्राणि सहजान्याहुर्वर्तयन्तीह यैर्बुधाः ॥ १२.१३९.८६ ॥
Wissen, Reinheit, Geschicklichkeit, Kraft und als fünftes Tapferkeit: diese nennen die Weisen natürliche Freunde, durch die sie hier ihre Werke vollbringen.
12.139.87
निवेशनं च कुप्यं च क्षेत्रं भार्यां सुहृज्जनम् ।
एतान्युपचितान्याहुः सर्वत्र लभते पुमान् ॥ १२.१३९.८७ ॥
Wohnstätte, Hausrat, Land, Ehefrau und wohlgesinnte Menschen: diese nennt man angesammelten Reichtum, und ein Mann erlangt sie überall.
12.139.88
सर्वत्र रमते प्राज्ञः सर्वत्र च विरोचते ।
न विभीषयते किंचिद्भीषितो न बिभेति च ॥ १२.१३९.८८ ॥
Der Weise findet überall Freude und strahlt überall. Er schreckt niemanden, und obwohl er geschreckt wird, fürchtet er sich nicht.
12.139.89
नित्यं बुद्धिमतोऽप्यर्थः स्वल्पकोऽपि विवर्धते ।
दाक्ष्येण कुर्वतां कर्मं संयमात्प्रतितिष्ठति ॥ १२.१३९.८९ ॥
Für den klugen Menschen wächst der Reichtum, und sei er noch so gering, stets; für jene, die mit Geschick handeln, festigt er sich durch Selbstbeherrschung.
12.139.90
गृहस्नेहावबद्धानां नराणामल्पमेधसाम् ।
कुस्त्री खादति मांसानि माघमां सेगवा इव ॥ १२.१३९.९० ॥
Eine schlechte Frau verzehrt das Fleisch der wenig verständigen Männer, die an die Liebe zum Haus gebunden sind, wie der Monat Māgha das Vieh zusammen mit ihnen verzehrt.
12.139.91
गृहं क्षेत्राणि मित्राणि स्वदेश इति चापरे ।
इत्येवमवसीदन्ति नरा बुद्धिविपर्यये ॥ १२.१३९.९१ ॥
Andere sagen: Haus, Felder, Freunde, das eigene Land. So gehen die Menschen zugrunde, wenn der Verstand verkehrt ist.
12.139.92
उत्पथाच्च विमानाच्च देशाद्दुर्भिक्षपीडितात् ।
अन्यत्र वसतिं गच्छेद्वसेद्वा नित्यमानितः ॥ १२.१३९.९२ ॥
Von einem falschen Weg, aus Schmach oder aus einem hungergeplagten Land soll man anderswo wohnen gehen; oder man soll dort leben, wo man stets geehrt wird.
12.139.93
तस्मादन्यत्र यास्यामि वस्तुं नाहमिहोत्सहे ।
कृतमेतदनाहार्यं तव पुत्रे च पार्थिव ॥ १२.१३९.९३ ॥
Darum werde ich anderswo hingehen; ich habe nicht den Mut, hier zu bleiben. O König, was du und deine Söhne getan habt, ist nicht zu ertragen.
12.139.94
कुभार्यां च कुपुत्रं च कुराजानं कुसौहृदम् ।
कुसंबन्धं कुदेशं च दूरतः परिवर्जयेत् ॥ १२.१३९.९४ ॥
Eine schlechte Frau, einen schlechten Sohn, einen schlechten König, einen schlechten Freund, eine schlechte Verwandtschaft und ein schlechtes Land soll man von fern meiden.
12.139.95
कुमित्रे नास्ति विश्वासः कुभार्यायां कुतो रतिः ।
कुराज्ये निर्वृतिर्नास्ति कुदेशे नास्ति जीविका ॥ १२.१३९.९५ ॥
Einem schlechten Freund traut man nicht; woher soll Freude an einer schlechten Frau kommen? In einem schlechten Reich gibt es keinen Frieden; in einem schlechten Land gibt es keinen Lebensunterhalt.
12.139.96
कुपुत्रे सौहृदं नास्ति नित्यमस्थिरसौहृदम् ।
अवमानः कुंसबन्धे भवत्यर्थविपर्यये ॥ १२.१३९.९६ ॥
Für einen schlechten Sohn gibt es keine Zuneigung; seine Zuneigung ist stets unbeständig. In einer schlechten Verwandtschaft entsteht Schmach, wenn sich der Reichtum wendet.
12.139.97
सा भार्या या प्रियं ब्रूते स पुत्रो यत्र निर्वृतिः ।
तन्मित्रं यत्र विश्वासः स देशो यत्र जीवति ॥ १२.१३९.९७ ॥
Die Gattin ist, die Angenehmes spricht; Sohn ist, wo Ruhe ist; Freund ist, wo Vertrauen ist; Land ist, wo man lebt.
12.139.98
यत्र नास्ति बलात्कारः स राजा तीव्रशासनः ।
स च यौनाभिसंबन्धो यः सतोऽपि बुभूषति ॥ १२.१३९.९८ ॥
König ist, wer streng herrscht, wo keine Gewalt ist; und jene Heiratsverbindung ist es, die auch unter Guten sein will.
12.139.99
भार्या देशोऽथ मित्राणि पुत्रसंबन्धिबान्धवाः ।
एते सर्वे गुणवति धर्मनेत्रे महीपतौ ॥ १२.१३९.९९ ॥
Gattin, Land, Freunde, Söhne, Verwandte und Angehörige: all dies ruht auf einem tugendhaften Herrscher, dessen Führer das Dharma ist.
12.139.100
अधर्मज्ञस्य विषये प्रजा नश्यन्ति निग्रहात् ।
राजा मूलं त्रिवर्गस्य अप्रमत्तोऽनुपालयन् ॥ १२.१३९.१०० ॥
In einem Reich, dessen Herrscher das Dharma nicht kennt, gehen die Untertanen durch Unterdrückung zugrunde; der König ist die Wurzel der dreifachen Ziele und muss sein Volk mit wachsamer Sorgfalt schützen.
12.139.101
बलिषङ्भागमुद्धृत्य फलं समुपयोजयेत् ।
न रक्षति प्रजाः सम्यग्यः स पार्थिवतस्करः ॥ १२.१३९.१०१ ॥
Nachdem er den sechsten Teil des Ertrags als Abgabe genommen hat, soll er ihn recht verwenden; der König, der seine Untertanen nicht recht schützt, ist ein Dieb in königlicher Gestalt.
12.139.102
दत्वाऽभयं यः स्वयमेव राजा ।
न तत्प्रमाणं कुरुतेऽर्थलोभात्।
स सर्वलोकादुपलभ्य पाप ।
मधर्मबुद्धिर्निरयं प्रयाति ॥ १२.१३९.१०२ ॥
Der König, der selbst Sicherheit gewährt, sie aber aus Habgier nicht als verbindlich achtet, empfängt Schuld aus allen Welten und geht mit ungerechtem Sinn in die Hölle.
12.139.103
दत्त्वाऽभयं स्वयं राजा प्रमाणं कुरुते यदि ।
स सर्वं सुखमाप्नोति प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ १२.१३९.१०३ ॥
Ein König, der selbst Sicherheit gibt und seine Untertanen durch Dharma schützt und die Richtschnur wahrt, erlangt alles Glück.
12.139.104
पिता भ्राता गुरुः शास्ता वह्निर्वैश्रवणो यमः ।
सप्त राज्ञो गुणानेतान्मनुराह प्रजापतिः ॥ १२.१३९.१०४ ॥
Vater, Bruder, Lehrer, Herrscher, Feuer, Kubera und Yama – diese sieben sind die Eigenschaften eines Königs, sprach Manu, der Herr der Geschöpfe.
12.139.105
पिता हि राजा लोकस्य प्रजानां योऽनुकम्पिता ।
तस्मिन्मिथ्यापनीते हि तिर्यग्भवति मानवः ॥ १२.१३९.१०५ ॥
Der König ist wahrlich der Vater der Untertanen der Welt, der Mitleid mit ihnen hat; wird er zu Unrecht entfernt, so gerät der Mensch auf Abwege.
12.139.106
संभावयति मातेव दीनमप्युपपद्यते ।
दहत्यग्निरिवानिष्टान्यमयत्यहितांस्तदा ॥ १२.१३९.१०६ ॥
Wie eine Mutter ehrt und versorgt er selbst die Elenden; wie das Feuer verbrennt er das Schädliche und bedrängt die Feinde.
12.139.107
इष्टेषु विसृजन्नर्थान्कुबेर इव कामदः ।
गुरुर्धर्मोपदे… गोप्ता च परिपालनात् ॥ १२.१३९.१०७ ॥
Indem er Reichtum an die Geliebten verteilt, ist er wie Kubera, der Erfüller der Wünsche; in der Unterweisung im Dharma ist er Lehrer, und durch gute Bewahrung ist er Beschützer.
12.139.108
यस्तु रञ्जयते … पौरजानपदान्गुणैः ।
न तस्य भ्रश्यते…ज्यं गुणधर्मानुपालनात् ॥ १२.१३९.१०८ ॥
Wer aber die Städter und Landbewohner durch seine guten Eigenschaften erfreut: sein … Königtum fällt nicht, durch das Wahren der Pflichten der guten Eigenschaften.
12.139.109
यः सम्यक्प्रति…ह्णाति पौरजानपदार्चनम् ।
स सुखं प्रेक्षते राजा इह लोके परत्र च ॥ १२.१३९.१०९ ॥
Der König, der die Stadt- und Landbevölkerung recht ehrt, erblickt Glück in dieser Welt und in der jenseitigen.
12.139.110
नित्योद्विग्नाः प्रजा यस्य करुभारप्रपीडिताः ।
अनर्थैर्विप्रलुप्यन्ते स गच्छति पराभवम् ॥ १२.१३९.११० ॥
Der König, dessen Untertanen stets beunruhigt und von der Last der Abgaben bedrückt sind, wird durch Unheil verwüstet; er geht ins Verderben.
12.139.111
प्रजा यस्य विवर्धन्ते सरसीव महोत्पलम् ।
स राजा सर्वसुखदः स्वर्गलोके महीयते ॥ १२.१३९.१११ ॥
Der König, dessen Untertanen gedeihen wie große Lotosblüten im See, der allen Glück spendet, wird in der Himmelswelt geehrt.
12.139.112
बलिना विग्रहो राजन्न कदाचित्प्रशस्यते ।
बलिना विग्रही तस्य कुतो राज्यं कुतः सुखम् ॥ १२.१३९.११२ ॥
O König, ein Streit mit dem Starken wird niemals gelobt. Für den, der mit dem Starken streitet, wo ist das Reich und wo das Glück?
12.139.113
सैवमुक्त्वा शकुनिका ब्रह्मदत्तं नराधिपम् ।
राजानं समनुज्ञाप्य जगामाभीप्सितां दिशम् ॥ १२.१३९.११३ ॥
So gesprochen, verabschiedete sich Śakunikā vom König Brahmadatta und zog in die ersehnte Richtung davon.
12.139.114
एतत्ते ब्रह्मदत्तस्य पूजन्या सह भाषितम् ।
मयोक्तं भरतश्रेष्ठ किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ १२.१३९.११४ ॥
Dieses Gespräch Brahmadattas mit Pūjanī habe ich dir erzählt, o Bester der Bharatas. Was willst du sonst noch hören?