ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.14.1
अव्याहरति कौन्तेये धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
भ्रातृणां ब्रुवतां तांस्तान्विविधान्वेदनिश्चयान् ॥ १२.१४.१ ॥
ಕುಂತಿಯ ಮಗ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ; ಅವನ ಸಹೋದರರು ವೇದನಿಶ್ಚಯಗಳನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
12.14.2
महाभिजनसंपन्ना श्रीमत्यायतलोचना ।
अभ्यभाषत राजानं द्रौपदी योषितां वरा ॥ १२.१४.२ ॥
ಉನ್ನತ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ, ಕಾಂತಿಯುಕ್ತ, ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರೆಯಾದ, ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ದ್ರೌಪದಿ ರಾಜನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
12.14.3
आसीनमृषभं राज्ञां भ्रातृभिः परिवारितम् ।
सिंहशार्दूलसदृशैर्वारणैरिव यूथपम् ॥ १२.१४.३ ॥
ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕುಳಿತಿದ್ದನು; ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳಂತಿರುವ ಸಹೋದರರು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು, ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡಿನ ನಾಯಕನಂತೆ.
12.14.4
अभिमानवती नित्यं विशेषेण युधिष्ठिरे ।
लालिता सततं राज्ञा धर्माधर्मनिदर्शिनी ॥ १२.१४.४ ॥
ಅವಳು ಸದಾ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಮೇಲೆ ಅಭಿಮಾನವುಳ್ಳವಳು; ರಾಜನಿಂದ ಸದಾ ಮುದ್ದಾಗಿ ಸಾಕಲ್ಪಟ್ಟವಳು; ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವವಳು.
12.14.5
आमन्त्रयित्वा सुश्रोणी साम्ना परमवल्गुना ।
भर्तारमभिसंप्रेक्ष्य ततो वचनमब्रवीत् ॥ १२.१४.५ ॥
ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ ಆಕೆ ಪತಿಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರ ಮೃದು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
12.14.6
इमे ते भ्रातरः पार्थ शुष्यन्ते स्तोकका इव ।
वावाश्यमानास्तिष्ठन्ति न चैनानभिनन्दसे ॥ १२.१४.६ ॥
ಪಾರ್ಥ, ನಿನ್ನ ಈ ಸಹೋದರರು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಬಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಕೂಗುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ; ನೀನು ಇವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
12.14.7
नन्दयैतान्महाराज मत्तानिव महाद्विपान् ।
उपपन्नेन वाक्येन सततं दुःखभागिनः ॥ १२.१४.७ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಮದಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳಂತೆ, ನಿರಂತರ ದುಃಖಭಾಗಿಗಳಾದ ಇವರನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸು.
12.14.8
कथं द्वैतवने राजन्पूर्वमुक्त्वा तथा वचः ।
भ्रातॄनेतान्स्म सहिताञ्शीतवातातपार्दितान् ॥ १२.१४.८ ॥
ರಾಜನೇ, ದ್ವೈತವನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಚಳಿ, ಗಾಳಿ, ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಈ ಸಹೋದರರನ್ನು ಹೇಗೆ?
12.14.9
वयं दुर्योधनं हत्वा मृधे भोक्ष्याम मेदिनीम् ।
संपूर्णां सर्वकामानामाहवे विजयैषिणः ॥ १२.१४.९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಕೊಂದು, ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ನಾವು ಸರ್ವಕಾಮಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆವು.
12.14.10
नृवीरांश्च रथान्हत्वा निहत्य च महागजान् ।
संस्तीर्य च रथैर्भूमिं ससादिभिररिंदमाः ॥ १२.१४.१० ॥
ಶತ್ರುದಮನರೇ, ವೀರ ಯೋಧರನ್ನು ಮತ್ತು ರಥಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿ, ರಥಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸವಾರರಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹರಡಿ.
12.14.11
यजेभ विविधैर्यज्ञैः समृद्धैराप्तदक्षिणैः ।
वनवासकृतं दुःखं भविष्यति सुखाय नः ॥ १२.१४.११ ॥
ವಿವಿಧ ಸಮೃದ್ಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುವೆವು; ವನವಾಸದಿಂದಾದ ದುಃಖ ನಮಗೆ ಸುಖವಾಗುವುದು.
12.14.12
इत्येतानेवमुक्त्वा त्वं स्वयं धर्मभृतां वर ।
कथमद्य पुनर्वीर विनिहंसि मनांसि नः ॥ १२.१४.१२ ॥
ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನೇ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ವೀರನೇ, ಇಂದು ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಮುರಿಯುತ್ತಿರುವೆ?
12.14.13
न क्लीबो वसुधां भुङ्क्ते न क्लीबो धनमश्नुते ।
न क्लीबस्य गृहे पुत्रा मत्स्याः पङ्क इवासते ॥ १२.१४.१३ ॥
ನಪುಂಸಕನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಪುಂಸಕನು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಪುಂಸಕನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪುತ್ರರು ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಳಂತೆ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಾರೆ.
12.14.14
नादण्डः क्षत्रियो भाति नादण्डो भूमिमश्नुते ।
नादण्डस्य प्रजा राज्ञः सुखं विन्दन्ति भारत ॥ १२.१४.१४ ॥
ದಂಡವಿಲ್ಲದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ದಂಡವಿಲ್ಲದವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಭಾರತ, ದಂಡವಿಲ್ಲದ ರಾಜನ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.14.15
सदेवासुरगन्घर्वैरप्सरोभिर्विभूषितम् ।
रक्षोभिर्गुह्यकैर्नागैर्मनुष्यैश्च विभूषितम् ॥ १२.१४.१५ ॥
ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರೆಯರಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದುದು; ರಾಕ್ಷಸರು, ಗುಹ್ಯಕರು, ನಾಗರು, ಮನುಷ್ಯರಿಂದಲೂ ಅಲಂಕೃತವಾದುದು.
12.14.16
त्रिवर्गेण च संपूर्णं त्रिवर्गस्यागमेन च ।
दण्डेनाभ्याहृतं सर्वं जगद्भोगाय कल्पते ॥ १२.१४.१६ ॥
ತ್ರಿವರ್ಗದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದುದು; ತ್ರಿವರ್ಗ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕೂಡಿದುದು. ದಂಡದಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಈ ಜಗತ್ತು ಭೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
12.14.17
स्वायंभुवं महीपाल आगमं शृणु शाश्वतम् ।
विप्राणां विदितश्चायं तव चैव विशांपते ॥ १२.१४.१७ ॥
ಓ ಮಹೀಪಾಲ, ಸ್ವಯಂಭುವಿನ (ಬ್ರಹ್ಮನ) ಈ ಶಾಶ್ವತ ಆಗಮವನ್ನು ಕೇಳು. ಓ ವಿಶಾಂಪತಿ, ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ನಿನಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ.
12.14.18
अराजके हि लोकेऽस्मिन्सर्वतो विद्रुते भयात् ।
रक्षार्थमस्य लोकस्य राजानमसृजत्प्रभुः।
महाकायं महावीर्यं पालने जगतः क्षमम् ॥ १२.१४.१८ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿಹೋದಾಗ, ಈ ಲೋಕದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಭುವು ಮಹಾಕಾಯ, ಮಹಾವೀರ್ಯ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾದ ರಾಜನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
12.14.19
अनिलाग्नियमार्काणामिन्द्रस्य वरुणस्य च ।
चन्द्रवित्तेशयोश्चैव मात्रा निर्हृत्य शाश्वतीः ॥ १२.१४.१९ ॥
ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಯಮ, ಸೂರ್ಯ, ಇಂದ್ರ, ವರುಣ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕುಬೇರರ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೇ (ರಾಜನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು).
12.14.20
यस्मादेषां सुरेन्द्राणां संभवत्यंशतो नृपः ।
तस्मादभिभवत्येष सर्वभूतानि तेजसा ॥ १२.१४.२० ॥
ಈ ಸುರೇಂದ್ರರ ಅಂಶದಿಂದ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟುವುದರಿಂದ, ಅವನು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.14.21
तपत्यादित्यवच्चैव चक्षूंषि च मनांसि च ।
च चैनं भुवि शक्नोति कश्चिदप्यभिवीक्षितुम् ॥ १२.१४.२१ ॥
ಅವನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾರೂ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದಾಗಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಲಿ ಅವನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲಾರರು.
12.14.22
सोऽग्निर्भवति वायुश्च सोऽर्कः सोमश्च धर्मराट् ।
स कुबेरः स वरुणः स महेन्द्रः प्रतापवान् ॥ १२.१४.२२ ॥
ಅವನೇ ಅಗ್ನಿ, ಅವನೇ ವಾಯು, ಅವನೇ ಸೂರ್ಯ, ಸೋಮ, ಧರ್ಮರಾಜ; ಅವನೇ ಕುಬೇರ, ವರುಣ, ಮಹೇಂದ್ರ — ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ.
12.14.23
पितामहस्य देवस्य विष्णोः शर्वस्य चैव हि ।
ऋषीणां चैव सर्वेषां तस्मिंस्तेजः प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१४.२३ ॥
ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ದೇವ, ವಿಷ್ಣು, ಶರ್ವ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳ ತೇಜಸ್ಸು ಅವನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ.
12.14.24
बालोऽपि नावमन्तव्यो मनुष्य इति भूमिपः ।
महती देवता ह्येषा नररूपेण तिष्ठति ॥ १२.१४.२४ ॥
ರಾಜನು ಬಾಲಕನಾದರೂ, 'ಇವನು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯ' ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಇವನು ಮನುಷ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾ ದೇವತೆ.
12.14.25
एकमेव दहत्यग्निर्नरं दुरुपसर्पिणम् ।
कुलं दहति राजाग्निः सपशुद्रव्यसंचयम् ॥ १२.१४.२५ ॥
ಅಗ್ನಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನೇ ಸುಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ರಾಜನ ಅಗ್ನಿ ಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಿತ ಧನ ಸಹಿತ ಇಡೀ ಕುಲವನ್ನೇ ಸುಡುತ್ತದೆ.
12.14.26
धृतराष्ट्रकुलं दग्धं क्रोधोद्भूतेन वह्निना ।
प्रत्यक्षमेतल्लोकस्य संशयो हि न विद्यते ॥ १२.१४.२६ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಕುಲ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿದೆ. ಇದು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
12.14.27
कुलजो वृत्तसंपन्नो धार्मिकश्च महीपतिः ।
प्रजानां पालने युक्तः पूज्यते दैवतैरपि ॥ १२.१४.२७ ॥
ಕುಲೀನನು, ಸದಾಚಾರ ಸಂಪನ್ನನು, ಧಾರ್ಮಿಕನು, ಪ್ರಜೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ರಾಜನನ್ನು ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.14.28
कार्यं योऽवेक्ष्य शक्तिं च देशकालौ च तत्वतः ।
कुरुते धर्मसिद्ध्यर्थं वैश्वरूप्यं पुनः पुनः ॥ १२.१४.२८ ॥
ಕಾರ್ಯ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ, ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಧರ್ಮಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವನು.
12.14.29
तस्य प्रसादे पद्मा श्रीर्विजयश्च पराक्रमे ।
मृत्युश्च वसति क्रोधे सर्वतेजोमयो हि सः ॥ १२.१४.२९ ॥
ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ; ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಯವಿದೆ; ಅವನ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸರ್ವ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿದವನು.
12.14.30
तं यस्तु द्वेष्टि संमोहात्स विनश्यति मानवः ।
तस्य ह्याशुविनाशाय राजाऽपि कुरुते मनः ॥ १२.१४.३० ॥
ಮೋಹದಿಂದ ಯಾರು ಅವನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾನೋ ಆ ಮನುಷ್ಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಶೀಘ್ರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜನೂ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
12.14.31
तस्माद्धर्मं यदिष्टेषु स व्यवस्यति पार्थिवः ।
अनिष्टं चाप्यनिष्टेषु तद्धर्मं न विचालयेत् ॥ १२.१४.३१ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನು ಪ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾನೆಯೋ, ಅಪ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಅಪ್ರಿಯವೋ, ಆ ಧರ್ಮದಿಂದ ಅವನು ವಿಚಲಿತನಾಗಬಾರದು.
12.14.32
तस्यार्थे सर्वभूतानां गोप्तारं धर्ममात्मजम् ।
ब्रह्मतेजोमयं दण्डमसृजत्पूर्वमीश्वरः ॥ १२.१४.३२ ॥
ಅವನಿಗಾಗಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ, ತನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಧರ್ಮವನ್ನು, ಈಶ್ವರನು ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ದಂಡವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
12.14.33
तस्य सर्वाणि भूतानि स्थावराणि चराणि च ।
भयाद्भोगाय कल्पन्ते धर्मान्न विचलन्ति च ॥ १२.१४.३३ ॥
ಅದರ ಭಯದಿಂದ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳು ಭೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಅವು ಧರ್ಮದಿಂದ ವಿಚಲಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.14.34
देशकालौ च शक्तिं च कार्यं चावेक्ष्य तत्वतः ।
यथार्हतः संप्रणयेन्नरेष्वन्यायवर्तिषु ॥ १२.१४.३४ ॥
ದೇಶ, ಕಾಲ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು.
12.14.35
स राजा पुरुषो दण्डः स नेता शासिता च सः ।
वर्णानामाश्रमाणां च धर्मप्रभुरथाव्ययः ॥ १२.१४.३५ ॥
ಆ ರಾಜನೇ ಪುರುಷ, ಅವನೇ ದಂಡ, ಅವನೇ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಶಾಸಕ; ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೂ ಅವನು ಧರ್ಮ ಪ್ರಭು, ಅವ್ಯಯ.
12.14.36
दण्डः शास्ति प्रजाः सर्वा दण्ड एवाभिरक्षति ।
दण्डः सुप्तेषु जागर्ति दण्डं धर्मं विदुर्बुधाः ॥ १२.१४.३६ ॥
ದಂಡವೇ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ; ದಂಡವೇ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ನಿದ್ರಿಸುವವರ ನಡುವೆ ದಂಡ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ದಂಡವನ್ನೇ ಧರ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
12.14.37
सुसमीक्ष्य धृतो दण्डः सर्वा रञ्जयति प्रजाः ।
असमीक्ष्य प्रणीतस्तु विनाशयति सर्वशः ॥ १२.१४.३७ ॥
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ದಂಡವು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಚಾರಿಸದೆ ವಿಧಿಸಿದ ದಂಡವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
12.14.38
यदि न प्रणयेद्राजा दण्डं दण्ड्येष्वतन्द्रितः ।
जले मत्स्यानिवाभक्ष्यन्दुर्बलान्बलवत्तराः ॥ १२.१४.३८ ॥
ರಾಜನು ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ದಂಡಾರ್ಹರ ಮೇಲೆ ದಂಡ ಪ್ರಯೋಗಿಸದಿದ್ದರೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೀನುಗಳು ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳನ್ನು ನುಂಗುವಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠರು ದುರ್ಬಲರನ್ನು ನುಂಗಿಬಿಡುವರು.
12.14.39
काकोऽद्याच्च पुरोडाशं श्वा चैवावलिहेद्धविः ।
स्वामित्वं न क्वचिच्च स्यात्प्रपद्येताधरोत्तरम् ॥ १२.१४.३९ ॥
ಕಾಗೆ ಪುರೋಡಾಶವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು, ನಾಯಿ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ನೆಕ್ಕುವುದು; ಎಲ್ಲಿಯೂ ಒಡೆತನ ಉಳಿಯದು, ಮೇಲು-ಕೀಳು ಕ್ರಮ ತಲೆಕೆಳಗಾಗುವುದು.
12.14.40
सर्वो दण्डजितो लोको दुर्लभस्तु शुचिर्नरः ।
दण्डस्य हि भयात्सर्वं जगद्भोगाय कल्पते ॥ १२.१४.४० ॥
ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವೂ ದಂಡದಿಂದ ವಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಶುದ್ಧ ಮನುಷ್ಯ ದುರ್ಲಭ. ದಂಡದ ಭಯದಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಭೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
12.14.41
देवदानवगन्धर्वा रक्षांसि पतगोरगाः ।
तेऽपि भोगाय कल्पन्ते दण्डेनैवाभिपीडिताः ॥ १२.१४.४१ ॥
ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಪಗಳು ಕೂಡ ದಂಡದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿಯೇ ಭೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.14.42
दूष्येयुः सर्ववर्णाश्च भिद्येरन्सर्वसेतवः ।
सर्वलोकप्रकोपश्च भवेद्दण्डस्य विभ्रमात् ॥ १२.१४.४२ ॥
ದಂಡದ ಭ್ರಮೆ (ದುರುಪಯೋಗ) ದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳು ಕಲುಷಿತವಾಗುವವು, ಎಲ್ಲಾ ಸೇತುಗಳು (ಮರ್ಯಾದೆಗಳು) ಒಡೆಯುವವು, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷೋಭೆ ಉಂಟಾಗುವುದು.
12.14.43
यत्र श्यामो लोहिताक्षो दण्डश्चरति पापहा ।
प्रजास्तत्र न मुह्यन्ति नेता चेत्साधु पश्यति ॥ १२.१४.४३ ॥
ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣಿನ, ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ದಂಡ ಎಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನಾಯಕನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ.
12.14.44
आहुस्तस्य प्रणेतारं राजानं सत्यवादिनम् ।
समीक्ष्यकारिणं प्राज्ञं धर्मकामार्थकोविदम् ॥ १२.१४.४४ ॥
ಅವನ ನಾಯಕನನ್ನು ಅವರು ರಾಜನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಸತ್ಯವಾದಿ, ಆಲೋಚಿಸಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವನು, ಪ್ರಾಜ್ಞ, ಧರ್ಮ-ಕಾಮ-ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು ಎಂದು.
12.14.45
तं राजा प्रणयन्सम्यक्स्वर्गायाभिप्रवर्तते ।
कामात्मविषयी क्षुद्रो दण्डेनैव निहन्यते ॥ १२.१४.४५ ॥
ಆ ರಾಜನು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆಳುತ್ತಾ ಸ್ವರ್ಗದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಕಾಮ ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಕ್ಷುದ್ರನು ದಂಡದಿಂದಲೇ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.14.46
दण्डो हि सुमहातेजा दुर्धरश्चाकृतात्मभिः ।
धर्माद्विचलितं हन्ति नृपमेव सबान्धवम् ॥ १२.१४.४६ ॥
ದಂಡವು ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದುದು; ಅಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಸಹಿಸಲಸಾಧ್ಯವಾದುದು; ಧರ್ಮದಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾದ ರಾಜನನ್ನು ಅವನ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ.
12.14.47
ततो दुर्गं च राष्ट्रं च लोकं च सचराचरम् ।
अन्तरिक्षगतांश्चैव मुनीन्देवांश्च हिंसति ॥ १२.१४.४७ ॥
ಆಗ ಅದು ಕೋಟೆಯನ್ನು, ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು, ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಲೋಕವನ್ನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಹಿಂಸಿಸುತ್ತದೆ.
12.14.48
सोऽसहायेन मूढेन लुब्धेनाकृतबुद्धिना ।
अशक्यो न्यायतो नेतुं विषयांश्चैव सेवता ॥ १२.१४.४८ ॥
ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದ, ಮೂಢ, ಲೋಭಿ, ಅಪಕ್ವ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನನ್ನು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ನಡೆಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.
12.14.49
शुचिना सत्यसन्धेन नीतिशास्त्रानुसारिणा ।
दण्डः प्रणेतुं शक्यो हि सुसहायेन धीमता ॥ १२.१४.४९ ॥
ಶುಚಿಯಾದ, ಸತ್ಯಸಂಧನಾದ, ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನಿಂದಲೇ, ಉತ್ತಮ ಸಹಾಯಕರಿರುವ ಬುದ್ಧಿವಂತನಿಂದಲೇ ದಂಡವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.
12.14.50
स्वराष्ट्रे न्यायवर्ती स्याद्भृशदण्डश्च शत्रुषु ।
सुहृत्स्वजिह्मः स्निग्धेषु ब्राह्मणेषु क्षमान्वितः ॥ १२.१४.५० ॥
ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯನಿಷ್ಠನಾಗಿರಬೇಕು, ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು, ಮಿತ್ರರೊಡನೆ ನೇರವಾಗಿರಬೇಕು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಿಂದಿರಬೇಕು.
12.14.51
एवंवृत्तस्य राज्ञस्तु शिलोञ्छेनापि जीवतः ।
विस्तीर्येत यशो लोके तैलबिन्दुरिवाम्भसि ॥ १२.१४.५१ ॥
ಹೀಗೆ ನಡೆಯುವ ರಾಜನ ಕೀರ್ತಿ, ಶಿಲೋಂಛದಿಂದ ಬದುಕಿದರೂ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯ ಹನಿಯಂತೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
12.14.52
अतस्तु विपरीतस्य नृपतेरकृतात्मनः ।
संक्षिप्येन यशो लोके घृतबिन्दुरिवाम्भसि ॥ १२.१४.५२ ॥
ಆದರೆ ವಿಪರೀತ ನಡತೆಯುಳ್ಳ, ಆತ್ಮಸಂಯಮವಿಲ್ಲದ ರಾಜನ ಕೀರ್ತಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪದ ಹನಿಯಂತೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ.
12.14.53
देवदेवेन रुद्रेण ब्रह्मणा च महीपते ।
विष्णुना चैव देवेन शक्रेण च महात्मना ॥ १२.१४.५३ ॥
ಓ ಭೂಪತಿ! ದೇವದೇವನಾದ ರುದ್ರನಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ, ವಿಷ್ಣು ದೇವನಿಂದ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಇಂದ್ರನಿಂದ (ಇದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ).
12.14.54
लोकपालैश्च भूतैश्च पाण्डवैश्च महात्मभिः ।
धर्माद्विचलिता राजन्धार्तराष्ट्रा निपातिताः।
अधार्मिका दुराचाराः ससैन्या विनिपातिताः ॥ १२.१४.५४ ॥
ರಾಜನೇ! ಲೋಕಪಾಲರಿಂದ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರಿಂದ, ಧರ್ಮದಿಂದ ವಿಚಲಿತರಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳು ಕೆಡವಲ್ಪಟ್ಟರು; ಅಧಾರ್ಮಿಕರು, ದುರಾಚಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯಸಹಿತ ನಾಶಗೊಂಡರು.
12.14.55
तान्निहत्य न दोषस्ते स्वल्पोऽपि जगतीपते ।
छलेन मायया वाऽथ क्षत्रधर्मेण वा नृप ॥ १२.१४.५५ ॥
ಅವರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದರಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ದೋಷವಿಲ್ಲ, ಓ ಭೂಪತಿಯೇ. ಛಲದಿಂದಾಗಲಿ, ಮಾಯೆಯಿಂದಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಿಂದಾಗಲಿ, ಓ ರಾಜನೇ.
12.14.56
मित्रता सर्वभूतेषु दानमध्ययनं तपः ।
ब्राह्मणस्यैव धर्मः स्यान्न राज्ञो राजसत्तम ॥ १२.१४.५६ ॥
ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಮೇಲಿನ ಮೈತ್ರಿ, ದಾನ, ಅಧ್ಯಯನ, ತಪಸ್ಸು — ಇವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಧರ್ಮವೇ, ರಾಜನ ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
12.14.57
असतां प्रतिषेधश्च सतां च परिपालनम् ।
एष राज्ञां परो धर्मः समरे चापलायनम् ॥ १२.१४.५७ ॥
ದುಷ್ಟರನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು — ಇದು ರಾಜರ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಓಡದಿರುವುದೂ ಸಹ.
12.14.58
यस्मिन्क्षमा च क्रोधश्च दानादाने भयाभये ।
निग्रहानुग्रहौ चोभौ स वै धर्मविदुच्यते ॥ १२.१४.५८ ॥
ಯಾರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ, ದಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರ, ಭಯ ಮತ್ತು ಅಭಯ, ನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ — ಇವೆರಡೂ ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಅವನೇ ಧರ್ಮಜ್ಞನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.14.59
न श्रुतेन न दानेन न सांत्वेन न चेज्यया ।
त्वयेयं पृथिवी लब्धा न संकोचेन चाप्युत ॥ १२.१४.५९ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದಲ್ಲ, ದಾನದಿಂದಲ್ಲ, ಸಾಂತ್ವನದಿಂದಲ್ಲ, ಯಜ್ಞದಿಂದಲ್ಲ — ನೀನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವೆ; ಸಂಕೋಚದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.
12.14.60
यत्तद्बलममित्राणां तथा वीरसमुद्यतम् ।
हस्त्यश्वरथसंपन्नं त्रिभिरङ्गैरनुत्तमम् ॥ १२.१४.६० ॥
ಶತ್ರುಗಳ ಆ ಸೈನ್ಯ, ವೀರರಿಂದ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡು, ಆನೆ-ಕುದುರೆ-ರಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಮೂರು ಅಂಗಗಳಿಂದ ಅನುತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು.
12.14.61
रक्षितं द्रोणकर्णाभ्यामश्वत्थाम्ना कृपेण च ।
तत्त्वया निहतं वीर तस्माद्भुङ्क्ष्व वसुंधराम् ॥ १२.१४.६१ ॥
ದ್ರೋಣ, ಕರ್ಣ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಕೃಪರಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು, ಓ ವೀರನೇ, ನೀನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸು.
12.14.62
जम्बूद्वीपो महाराज नानाजनपदैर्युतः ।
त्वया पुरुषशार्दूल दण्डेन मृदितः प्रभो ॥ १२.१४.६२ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅನೇಕ ಜನಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಂಬೂದ್ವೀಪವನ್ನು, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪ್ರಭುವೇ, ನೀನು ದಂಡದಿಂದ ಅಡಗಿಸಿರುವೆ.
12.14.63
जम्बूद्वीपेन सदृशः क्रौञ्चद्वीपो नराधिप ।
अपरेण महामेरोर्दण्डेन मृदितस्त्वया ॥ १२.१४.६३ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ಜಂಬೂದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪವನ್ನು, ಮಹಾಮೇರುವಿನ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು, ನೀನು ದಂಡದಿಂದ ಅಡಗಿಸಿರುವೆ.
12.14.64
क्रौञ्चद्वीपेन सदृशः शाकद्वीपो नराधिप ।
पूर्वेण तु महामेरोर्दण्डेन मृदितस्त्वया ॥ १२.१४.६४ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಶಾಕದ್ವೀಪವನ್ನು, ಮಹಾಮೇರುವಿನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು, ನೀನು ದಂಡದಿಂದ ಅಡಗಿಸಿರುವೆ.
12.14.65
उत्तरेण महामेरोः शाकद्वीपेन संमितः ।
भद्राश्वः पुरुषव्याघ्र दण्डेन मृदितस्त्वया ॥ १२.१४.६५ ॥
ಮಹಾಮೇರುವಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಶಾಕದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಭದ್ರಾಶ್ವವನ್ನು, ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ನೀನು ದಂಡದಿಂದ ಅಡಗಿಸಿರುವೆ.
12.14.66
द्वीपाश्च सान्तरद्वीपा नानाजनपदाश्रयाः ।
विगाह्य सागरं वीर दण्डेन मृदितास्त्वया ॥ १२.१४.६६ ॥
ಓ ವೀರನೇ, ಸಾಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅನೇಕ ಜನಪದಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾದ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನೂ ಅಂತರದ್ವೀಪಗಳನ್ನೂ ನೀನು ದಂಡದಿಂದ ಅಡಗಿಸಿರುವೆ.
12.14.67
एतान्यप्रतिमेयानि कृत्वा कर्माणि भारत ।
न प्रीयसे महाराज पूज्यमानो द्विजातिभिः ॥ १२.१४.६७ ॥
ಭಾರತ, ಇಂತಹ ಅಸಮಾನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಯೂ, ಮಹಾರಾಜ, ದ್ವಿಜರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ನೀನು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ.
12.14.68
स त्वं भ्रातॄनिमान्दृष्ट्वा प्रतिनन्दस्व भारत ।
ऋषभानिव संमत्तान्गजेन्द्रान्गर्जितानिव ॥ १२.१४.६८ ॥
ಭಾರತ, ನೀನು ಈ ಸಹೋದರರನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಪಡು; ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗರ್ಜಿಸುವ ಗಜರಾಜರನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಪಡುವಂತೆ.
12.14.69
अमरप्रतिमाः सर्वे शत्रुसाहाः परंतपाः ।
एकैकोऽपि सुखायैषां मम स्यादिति मे मतिः ॥ १२.१४.६९ ॥
ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅಮರರಂತೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವರು, ವೈರಿಗಳನ್ನು ಸುಡುವವರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ನನಗೆ ಸುಖ ನೀಡಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
12.14.70
किं पुनः पुरुषव्याघ्राः पतयो मे नरर्षभाः ।
समस्तानीन्द्रियाणीव शरीरस्य विचेष्टने ॥ १२.१४.७० ॥
ಹಾಗಾದರೆ ನನ್ನ ಪತಿಗಳು — ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳು, ನರರಲ್ಲಿ ಹೋರಿಗಳು — ದೇಹದ ಸಮಸ್ತ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಂತೆ ದೇಹದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕರು.
12.14.71
अनृतं नाब्रवीच्छ्वश्रूः सर्वज्ञा सर्वदर्शिनी ।
युधिष्ठिरस्त्वां पाञ्चालि सुखे धास्यत्यनुत्तमे ॥ १२.१४.७१ ॥
ಸರ್ವಜ್ಞೆ, ಸರ್ವದರ್ಶಿನಿಯಾದ ಅತ್ತೆ ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಪಾಂಚಾಲಿ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಖದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವನು.
12.14.72
इत्वा राजसहस्राणि बहून्याशुपराक्रमः ।
तद्व्यर्थं संप्रपश्यामि मोहात्तव जनाधिप ॥ १२.१४.७२ ॥
ಜನಾಧಿಪ, ಅನೇಕ ಸಹಸ್ರ ರಾಜರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ನಿನ್ನ ಆ ಶ್ರಮ, ನಿನ್ನ ಮೋಹದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ.
12.14.73
येषामुन्मत्तको ज्येष्ठः सर्वे तेऽप्यनुसारिणः ।
तवोन्मादान्महाराजसोन्मादाः सर्वपाण्डवाः ॥ १२.१४.७३ ॥
ಯಾರಿಗೆ ಹಿರಿಯವನು ಹುಚ್ಚನೋ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೇ. ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಹುಚ್ಚಿನಿಂದಲೇ ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರೂ ಹುಚ್ಚರಾದರು.
12.14.74
यदि हि स्युरनुन्मत्ता भ्रातरस्ते नराधिप ।
बद्ध्वा त्वां नास्तिकैः सार्धं प्रशासेयुर्वसुंधराम् ॥ १२.१४.७४ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ನಿನ್ನ ಸೋದರರು ಹುಚ್ಚರಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾಸ್ತಿಕರೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು.
12.14.75
कुरुते मूढ एवं हि यः श्रेयो नाधिगच्छति ।
धूपैरञ्जनयोगैश्च नस्यकर्मभिरेव च ॥ १२.१४.७५ ॥
ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯದ ಮೂಢನು ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಧೂಪ, ಅಂಜನ ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ನಸ್ಯಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೇ (ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಬೇಕು).
12.14.76
उन्मत्तिरपनेतव्या तव राजन्यदृच्छया ।
भेषजैः स चिकित्स्यः स्याद्य उन्मार्गेण गच्छति ॥ १२.१४.७६ ॥
ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಹುಚ್ಚನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ತೊಡೆದುಹಾಕಬೇಕು. ದಾರಿತಪ್ಪಿ ನಡೆಯುವವನು ಔಷಧಗಳಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನು.
12.14.77
साहं सर्वाधमा लोके स्त्रीणां भरतसत्तम ।
तथा विनिकृता पुत्रैर्याऽहमिच्छामि जीवितुम् ॥ १२.१४.७७ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಅಧಮಳು; ಪುತ್ರರಿಂದ ಹೀಗೆ ಅವಮಾನಿತಳಾದರೂ ಬದುಕಬಯಸುವವಳು ನಾನು.
12.14.78
धृतराष्ट्रसुता राजन्नित्यमुत्पथगामिनः ।
तादृशानां वधे दोषं नाहं पश्यामि कर्हिचित् ॥ १२.१४.७८ ॥
ರಾಜನೇ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರು ಸದಾ ದಾರಿತಪ್ಪಿ ನಡೆಯುವವರು. ಅಂಥವರನ್ನು ವಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಂದೂ ದೋಷ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
12.14.79
इमांश्चोशनसा गीताञ्श्लोकाञ्श्रृणु नराधिप ॥ १२.१४.७९ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ಉಶನಸ್ ಹಾಡಿದ ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕೇಳು.
12.14.80
आत्महन्ताऽर्थहन्ता च बन्धुहन्ता विषप्रदः ।
अकारणेन हन्ता च यश्च भार्यां परामृशेत् ॥ १२.१४.८० ॥
ಆತ್ಮಹಂತಕ, ಧನಹರ್ತ, ಬಂಧುಹಂತಕ, ವಿಷ ಕೊಡುವವ, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಲ್ಲುವವ, ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವವ—
12.14.81
निर्दोषं वधमेतेषां षण्णामप्याततायिनाम् ।
ब्रह्मा प्रोवाच भगवान्भार्गवाय महात्मने ॥ १२.१४.८१ ॥
ಈ ಆರು ಆತತಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ನಿರ್ದೋಷ ಎಂದು ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಹಾತ್ಮ ಭಾರ್ಗವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
12.14.82
ब्रह्मक्षत्रविशां राजन्सत्पथे वर्तिनामपि ।
प्रसह्यागारमागम्य हन्तारं गरदं तथा ॥ १२.१४.८२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯರ ಮನೆಗೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ನುಗ್ಗಿ ಕೊಲ್ಲುವವನನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಷ ಕೊಡುವವನನ್ನು (ಕೊಲ್ಲಬಹುದು).
12.14.83
अभक्ष्यापेयदातारमग्निदं च निशातयेत् ।
मार्ग एष महीपानां गोब्राह्मणवधेषु च ॥ १२.१४.८३ ॥
ಅಭಕ್ಷ್ಯ, ಅಪೇಯ ಕೊಡುವವನನ್ನು ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು. ಗೋವು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜರಿಗೆ ಇದೇ ಮಾರ್ಗ.
12.14.84
केशग्रहे च नारीणामपि युध्येत्पितामहम् ।
ब्रह्माणं देवदेवेशं किं पुनः पापकारिणम् ॥ १२.१४.८४ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯ ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಡಿದರೆ, ದೇವದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಪಿತಾಮಹನೊಂದಿಗೂ ಹೋರಾಡಬೇಕು; ಪಾಪಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೇನು.
12.14.85
गोब्राह्मणार्थे व्यसने च राज्ञां राष्ट्रोपमर्दे स्वशरीरहेतोः ।
स्त्रीणां च विक्रुष्टरुतानि श्रुत्वा विप्रोऽपि युध्येत महाप्रभावः ॥ १२.१४.८५ ॥
ಹಸು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಲುವಾಗಿ, ರಾಜರ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಶದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ದೇಹದ ಸಲುವಾಗಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಆಕ್ರಂದನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬಹುದು.
12.14.86
धर्माद्विचलितं विप्रं निहन्यादाततायिनम् ।
तस्यान्यत्र वधं विद्वान्मनसाऽपि न चिन्तयेत् ॥ १२.१४.८६ ॥
ಧರ್ಮದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾದ, ಆತತಾಯಿಯಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು. ಜ್ಞಾನಿಯು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಯೋಚಿಸಬಾರದು.
12.14.87
गोब्राह्मणवधे वृत्तं मन्त्रत्राणार्थमेव च ।
निहन्यात्क्षत्रियो विप्रं स्वकुटुम्बस्य चाप्तये ॥ १२.१४.८७ ॥
ಹಸು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಧೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಂತ್ರರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಬಹುದು.
12.14.88
तस्करेण नृशंसेन धर्मात्प्रचलितेन च ।
क्षत्रबन्धुः परं शक्त्या युध्येद्विप्रेण संयुगे ॥ १२.१४.८८ ॥
ಕಳ್ಳನೂ, ಕ್ರೂರನೂ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಚ್ಯುತನೂ ಆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಡನೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಬಂಧು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೋರಾಡಬೇಕು.
12.14.89
आततायिनमायान्तमपि वेदान्तपारगम् ।
जिघांसन्तं जिघांसीयान्न तेन भ्रूणहा भवेत् ॥ १२.१४.८९ ॥
ವೇದಾಂತಪಾರಂಗತನಾದರೂ, ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬರುವ ಆತತಾಯಿಯನ್ನು, ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಬಹುದು; ಅದರಿಂದ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗದು.
12.14.90
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वाऽप्यन्त्यजोपि वा ।
न हन्याद्ब्राह्मणं शान्तं तृणेनापि कदाचन ॥ १२.१४.९० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಅಥವಾ ಅಂತ್ಯಜರೂ, ಶಾಂತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಯಿಂದಲೂ ಎಂದಿಗೂ ಕೊಲ್ಲಬಾರದು.
12.14.91
ब्राह्मणायावगुर्याद्यः स्पृष्ट्वा गुरुतरं महत् ।
वर्षाणां त्रिशतं पापः प्रतिष्ठां नाधिगच्छति ॥ १२.१४.९१ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹೊಡೆಯುವವನು, ಅವನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಮಹಾ ಭಾರೀ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುವವನು, ಆ ಪಾಪಿ ಮೂನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.14.92
सहस्राणि च वर्षाणि निहत्य नरके पतेत् ।
तस्मान्नैवावगुर्याद्धि नैव शस्त्रं निपातयेत् ॥ १२.१४.९२ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಂದವನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನರಕದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹೊಡೆಯಬಾರದು, ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಬಾರದು.
12.14.93
शोणितं यावतः पांसून्गृह्णातीति हि धारणा ।
तावतीः स समाः पापो नरके परिवर्तते ॥ १२.१४.९३ ॥
ರಕ್ತ ಎಷ್ಟು ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆಯೋ, ಅಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆ ಪಾಪಿ ನರಕದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
12.14.94
त्वगस्थिभेदं विप्रस्य यः कुर्यात्कारयेत वा ।
ब्रह्महा स तु विज्ञेयः प्रायश्चित्ती नराधमः ॥ १२.१४.९४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವವನು, ಅಥವಾ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿಸುವವನು, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆ ನರಾಧಮನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು.
12.14.95
श्रोत्रियं ब्राह्मणं हत्वा तथाऽऽत्रेयीं च ब्राह्मणीम् ।
चतुर्विशतिवर्षाणि चरेद्ब्रह्महणो व्रतम् ॥ १२.१४.९५ ॥
ವೇದಜ್ಞನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಆತ್ರೇಯ ವಂಶದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕೊಂದವನು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
12.14.96
द्विगुणां ब्रह्महत्येयं सर्वैः प्रोक्ता महर्षिभिः ।
प्रायश्चित्तमकुर्वाणं कृताङ्कं विप्रवासयेत् ॥ १२.१४.९६ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಎಂದು ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡದವನನ್ನು ಗುರುತು ಹಾಕಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮಾಜದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು.
12.14.97
ब्राह्मणं क्षत्रियं वैश्यं शूद्रं वा घातयेन्नृपः ।
ब्रह्मघ्नं तस्करं चैव माभूदेवं चरिष्यति ॥ १२.१४.९७ ॥
ರಾಜನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಅಥವಾ ಶೂದ್ರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಲಿ; ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನನ್ನೂ ಕಳ್ಳನನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಿಸಲಿ, ಇಂತಹ ನಡತೆ ಮತ್ತೆ ನಡೆಯದಿರಲಿ.
12.14.98
छित्त्वा हस्तौ च पादौ च नासिकोष्ठौ च भूपतिः ।
ब्रह्मघ्नं चोत्तमं पापं नेत्रोद्धारेण योजयेत् ॥ १२.१४.९८ ॥
ರಾಜನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ಆ ಮಹಾಪಾಪಿಯ ಕೈ, ಕಾಲು, ಮೂಗು, ತುಟಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿಸಲಿ.
12.14.99
शूद्रस्यैव स्मृतो दण्डस्तद्वद्राजन्यवैश्ययोः ।
प्रायश्चित्तमकुर्वाणं ब्राह्मणं तु प्रवासयेत् ॥ १२.१४.९९ ॥
ಶೂದ್ರನಿಗೆ ವಿಧಿಸಿದ ದಂಡವೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯನಿಗೂ ಸಮಾನ; ಆದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ದೇಶಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಬೇಕು.
12.14.100
क्षत्रियं वैश्यशूद्रौ च शस्त्रेणैव च घातयेत् ।
ब्रह्मघ्नान्ब्राह्मणात्राजा कृताङ्कान्विप्रवासयेत् ॥ १२.१४.१०० ॥
ರಾಜನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರನನ್ನು ಆಯುಧದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಿಸಲಿ; ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಮತ್ತು ಗುರುತು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವರನ್ನು ದೇಶಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಲಿ.
12.14.101
विकलेन्द्रियांस्त्रिवर्णांश्च चण्डालैः सह वासयेत् ।
तैश्च यः संपिबेत्कश्चित्स पिबन्ब्रह्महा भवेत् ॥ १२.१४.१०१ ॥
ವಿಕಲೇಂದ್ರಿಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಮೂರು ವರ್ಣದವರನ್ನು ಚಂಡಾಲರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅವರೊಡನೆ ಕುಡಿಯುವವನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಹಂತಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.14.102
प्रेतानां न च देयानि पिण्डदानानि केनचित् ॥ १२.१४.१०२ ॥
ಪ್ರೇತರಿಗೆ ಯಾರೂ ಪಿಂಡದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬಾರದು.
12.14.103
कृष्णवर्णा विरूपा च निर्णीता लम्बमूर्धजा ।
दुनोत्यदृष्ट्वा कर्तारं ब्रह्महत्येति तां विदुः ॥ १२.१४.१०३ ॥
ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ, ವಿಕಾರ ರೂಪದ, ಉದ್ದ ಕೂದಲಿನ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು, ಮಾಡಿದವನನ್ನು ನೋಡದೆ ಪೀಡಿಸುತ್ತಾಳೆ — ಅವಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಎಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
12.14.104
ब्रह्मघ्नेन पिबन्तश्च विप्रा देशाः पुराणि च ।
अचिरादेव पीड्यन्ते दुर्भिक्षव्याधितस्करैः ॥ १२.१४.१०४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಘಾತಕನೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ವಿಪ್ರರು, ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕ್ಷಾಮ, ರೋಗ, ಕಳ್ಳರಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗುತ್ತವೆ.
12.14.105
ब्राह्मणं पापकर्माणं विप्राणामाततायिनम् ।
क्षत्रियं वैश्यशूद्रौ च नेत्रोद्धारेण योजयेत् ॥ १२.१४.१०५ ॥
ಪಾಪಕರ್ಮಿಯಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಆತತಾಯಿಯಾದವನನ್ನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರನ್ನು ಕಣ್ಣು ಕೀಳುವ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬೇಕು.
12.14.106
दुर्बलानां बलं राजा बलिनो ये च साधवः ।
बलिनां दुर्बलानां च पापानां मृत्त्युरिष्यते ॥ १२.१४.१०६ ॥
ರಾಜನು ದುರ್ಬಲರ ಬಲ; ಬಲಿಷ್ಠರಾದ ಸಾಧುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಬಲಿಷ್ಠರಿಗೆ, ದುರ್ಬಲರಿಗೆ, ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ ಮರಣ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.14.107
सदोषमपि यो हन्यादश्राव्य जगतीपते ।
दुर्बलं बलवन्तं वा स पराजयमर्हति ॥ १२.१४.१०७ ॥
ಓ ಭೂಪತಿಯೇ! ದೋಷಿಯನ್ನೂ ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕೊಲ್ಲುವವನು — ದುರ್ಬಲನಾಗಲಿ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಲಿ — ಅವನು ಪರಾಜಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು.
12.14.108
राजाज्ञां प्राड्विवाकं च नेच्छेद्यच्चापि निष्पतेत् ।
साक्षिणं साधुवाक्यं च जितं तमपि निर्दिशेत् ॥ १२.१४.१०८ ॥
ರಾಜಾಜ್ಞೆ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು; ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದವನನ್ನೂ; ಸಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಾಕ್ಯವನ್ನು, ಗೆದ್ದವನನ್ನೂ ತೋರಿಸಬೇಕು.
12.14.109
बन्धनान्निष्पतेद्यच्च प्रतिभूर्न ददाति च ।
कुलजश्च धनाढ्यश्च स पराजयमर्हति ॥ १२.१४.१०९ ॥
ಬಂಧನದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನು, ಪ್ರತಿಭೂ (ಜಾಮೀನುದಾರ)ನನ್ನು ನೀಡದವನು, ಕುಲೀನನೂ ಧನಿಕನೂ ಆದವನು — ಅವನು ಸೋಲಿಗೆ ಅರ್ಹ.
12.14.110
राजाज्ञया समाहूतो यो न गच्छेत्सभां नरः ।
बलवन्तमुपाश्रित्य सायुधः स पराजितः ॥ १२.१४.११० ॥
ರಾಜಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮನುಷ್ಯ ಸಭೆಗೆ ಹೋಗದೆ, ಬಲವಂತನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಆಯುಧಸಹಿತನಾದರೆ, ಅವನು ಸೋತವನು.
12.14.111
तं दण्डेन विनिर्जित्य महासाहसिकं नरम् ।
वियुक्तदेहसर्वस्वं परलोकं विसर्जयेत् ॥ १२.१४.१११ ॥
ಆ ಮಹಾ ಸಾಹಸಿಕ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ದಂಡದಿಂದ ಗೆದ್ದು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಸರ್ವಸ್ವ ಕಳೆದುಕೊಂಡವನನ್ನು ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು.
12.14.112
मृतस्यापि न देयानि पिण्डदानानि केनचित् ।
दत्त्वा दण्डं प्रयच्छेत मध्यमं पूर्वसाहयम् ॥ १२.१४.११२ ॥
ಸತ್ತವನಿಗೂ ಯಾರಿಂದಲೂ ಪಿಂಡದಾನ ಕೊಡಬಾರದು. ದಂಡ ನೀಡಿ, ಹಿಂದಿನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
12.14.113
कुलस्त्रीव्यभिचारं च राष्ट्रस्य च विमर्दनम् ।
ब्रह्महत्यां च चौर्यं च राजद्रोहं च पञ्चमम् ॥ १२.१४.११३ ॥
ಕುಲಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಭಿಚಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿನಾಶ, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ, ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ರಾಜದ್ರೋಹ — ಇವು ಐದನೆಯದು.
12.14.114
युद्धादन्यत्र हिंसायां सुरापस्य च कीर्तने ।
महान्तं गुरुतल्पे च मित्रद्रोहे च पातकम् ॥ १२.१४.११४ ॥
ಯುದ್ಧವನ್ನು ಹೊರತು ಇತರ ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ, ಮದ್ಯಪಾನಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪದಲ್ಲಿ, ಗುರುಪತ್ನಿಯ ಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಮಿತ್ರದ್ರೋಹದಲ್ಲಿ — ಇದು ಮಹಾಪಾತಕ.
12.14.115
न कथंचिदुपेक्षेत महासाहसिकं नरम् ।
सर्वस्वमपहृत्याशु ततः प्राणैर्वियोजयेत् ॥ १२.१४.११५ ॥
ಮಹಾ ಸಾಹಸಿಕ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಬಾರದು; ಅವನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಸಿದು, ನಂತರ ಅವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತೆಗೆಯಬೇಕು.
12.14.116
त्रिषु वर्णेषु यो दण्डः प्रणीतो ब्रह्मणा पुरा ।
महासाहसिकं विप्रं कृताङ्कं विप्रवासयेत् ॥ १२.१४.११६ ॥
ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೂರು ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಿದ ದಂಡವನ್ನು — ಮಹಾ ಸಾಹಸಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ಗುರುತು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವನನ್ನು ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಬೇಕು.
12.14.117
साहस्रो वा भवेद्दण्डः काञ्चनो देहनिष्क्रिया ।
चतुर्णामपि वर्णानामेवमाहोशना कविः ॥ १२.१४.११७ ॥
ಸಾವಿರ (ನಾಣ್ಯ) ದಂಡ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ ದಂಡ, ಅಥವಾ ದೇಹ ದಂಡನೆ ಇರಬೇಕು; ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಕವಿ ಉಶನನು ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
12.14.118
नारीणां बालवृद्धानां गोपतेश्च महामतिः ।
पापानां दुर्विनीतानां प्राणान्तं च बृहस्पतिः।
दण्डमाह महाभाग सर्वेषामाततायिनाम् ॥ १२.१४.११८ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಬಾಲ-ವೃದ್ಧರು, ರಾಜನು — ಇವರಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಪಿಗಳು ಮತ್ತು ದುರ್ವಿನೀತರಿಗೆ, ಮಹಾಮತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಪ್ರಾಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಎಲ್ಲ ಆತತಾಯಿಗಳಿಗೂ ಅವನು ಇದೇ ದಂಡನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.
12.14.119
सर्वेषां पापबुद्धीनां पापकर्मैव क्वुर्वताम् ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां दण्डो निर्दोष इष्यते।
सौबलस्य च दुर्बुद्धेः कर्णस्य च दुरात्मनः ॥ १२.१४.११९ ॥
ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ನಿರ್ದೋಷ ದಂಡವೇ ಬಯಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ಸೌಬಲನಿಗೆ (ಶಕುನಿಗೆ) ಮತ್ತು ದುರಾತ್ಮ ಕರ್ಣನಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.14.120
पश्यतां चैव शूराणां याऽहं द्यूते सभां तदा ।
रजस्वला समानीता भवतां पश्यतां नृप।
वाससैकेन संवीता तव दोषेण भूपते ॥ १२.१४.१२० ॥
ವೀರರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪಗಡೆ ಆಟದ ಸಭೆಗೆ ಆಗ ನಾನು ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗಿ ಕರೆತರಲ್ಪಟ್ಟೆ. ರಾಜನೇ, ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವಳಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ, ಓ ಭೂಪತಿ.
12.14.121
माभूद्धर्मविलोपस्ते धृतराष्ट्रकुलक्षयात् ।
क्रोधाग्निना तु दग्धं च सपशुद्रव्यसंचयम् ॥ १२.१४.१२१ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಕುಲದ ನಾಶದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮ ನಾಶವಾಗದಿರಲಿ; ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಜಾನುವಾರು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ರಾಶಿಯೊಂದಿಗೆ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.14.122
साऽहमेवंविधं दुःखं संप्राप्ता तव हेतुना ।
आदित्यस्य प्रसादेन न च प्राणैर्वियोजिता ॥ १२.१४.१२२ ॥
ಆ ನಾನು, ನಿಮ್ಮ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಂತಹ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ; ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ.
12.14.123
रक्षिता देवदेवेन जगतः कालहेतुना ।
दिवाकरेण देवेन विवस्त्रा न कृता तदा ॥ १२.१४.१२३ ॥
ಜಗತ್ತಿನ ಕಾಲಕಾರಣನಾದ, ದೇವದೇವನಾದ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ನಾನು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ; ಆಗ ನನ್ನನ್ನು ವಸ್ತ್ರಹೀನಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
12.14.124
एतेषां यतमानानां न मेऽद्य वचनं मृषा ।
त्वं तु सर्वां महीं त्यक्त्वा कुरुषे स्वयमापदम् ॥ १२.१४.१२४ ॥
ಇವರು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವವರ ಮಾತು, ನನ್ನ ಮಾತು ಇಂದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ; ಆದರೆ ನೀನು ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ತ್ಯಜಿಸಿ ನೀನೇ ಈ ಆಪತ್ತನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವೆ.
12.14.125
यथाऽऽस्तां संमतौ राज्ञां पृथिव्यां राजसत्तम् ।
मांधाता चाम्बरीषश्च तथा राजन्विराजसे ॥ १२.१४.१२५ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಡನೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ; ಮಾಂಧಾತ ಮತ್ತು ಅಂಬರೀಷರಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವೆ.
12.14.126
प्रशाधि पृथिवीं देवीं प्रजा धर्मेण पालयन् ।
सपर्वतवनद्वीपां मा राजन्विमना भव ॥ १२.१४.१२६ ॥
ರಾಜನೇ, ಪರ್ವತ, ವನ, ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ದೇವಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಆಳು; ವಿಮನಸ್ಕನಾಗಬೇಡ.
12.14.127
यजस्व विविधैर्यज्ञैर्युध्यस्वारीन्प्रयच्छ च ।
धनानि भोगान्वासांसि द्विजातिभ्यो नृपोत्तम ॥ १२.१४.१२७ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ನೃಪನೇ, ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡು, ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಧನ, ಭೋಗ, ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡು.