മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.14.1
अव्याहरति कौन्तेये धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
भ्रातृणां ब्रुवतां तांस्तान्विविधान्वेदनिश्चयान् ॥ १२.१४.१ ॥
കുന്തിയുടെ പുത്രനായ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ മിണ്ടാതിരുന്നു; സഹോദരന്മാർ വേദനിശ്ചയങ്ങൾ പലവിധത്തിൽ പറയുകയായിരുന്നു.
12.14.2
महाभिजनसंपन्ना श्रीमत्यायतलोचना ।
अभ्यभाषत राजानं द्रौपदी योषितां वरा ॥ १२.१४.२ ॥
മഹത്തായ കുലത്തിൽ ജനിച്ച, തേജസ്വിനിയായ, വിശാലനേത്രയായ, സ്ത്രീകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ദ്രൗപദി രാജാവിനോട് സംസാരിച്ചു.
12.14.3
आसीनमृषभं राज्ञां भ्रातृभिः परिवारितम् ।
सिंहशार्दूलसदृशैर्वारणैरिव यूथपम् ॥ १२.१४.३ ॥
രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ഇരുന്നിരുന്നു; സിംഹങ്ങളെയും കടുവകളെയും പോലെയുള്ള സഹോദരന്മാർ അവനെ ചുറ്റിയിരുന്നു, ആനക്കൂട്ടത്തിന്റെ നായകനെപ്പോലെ.
12.14.4
अभिमानवती नित्यं विशेषेण युधिष्ठिरे ।
लालिता सततं राज्ञा धर्माधर्मनिदर्शिनी ॥ १२.१४.४ ॥
അവൾ എപ്പോഴും, വിശേഷിച്ച് യുധിഷ്ഠിരനോട് അഭിമാനമുള്ളവളായിരുന്നു; രാജാവിനാൽ എപ്പോഴും ലാളിക്കപ്പെട്ടവൾ; ധർമ്മാധർമ്മങ്ങൾ കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നവൾ.
12.14.5
आमन्त्रयित्वा सुश्रोणी साम्ना परमवल्गुना ।
भर्तारमभिसंप्रेक्ष्य ततो वचनमब्रवीत् ॥ १२.१४.५ ॥
മനോഹരമായ അരക്കെട്ടുള്ളവൾ ഭർത്താവിനെ വിളിച്ച്, അത്യന്തം മധുരവും മൃദുവുമായ വാക്കുകളാൽ അവനെ നോക്കി, പിന്നെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
12.14.6
इमे ते भ्रातरः पार्थ शुष्यन्ते स्तोकका इव ।
वावाश्यमानास्तिष्ठन्ति न चैनानभिनन्दसे ॥ १२.१४.६ ॥
പാർത്ഥാ, നിന്റെ ഈ സഹോദരന്മാർ കുട്ടികളെപ്പോലെ വാടുന്നു; വിലപിച്ചുകൊണ്ട് നിൽക്കുന്നു; നീ അവരെ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.
12.14.7
नन्दयैतान्महाराज मत्तानिव महाद्विपान् ।
उपपन्नेन वाक्येन सततं दुःखभागिनः ॥ १२.१४.७ ॥
മഹാരാജാവേ, മദിച്ച വലിയ ആനകളെ എന്നപോലെ, നിരന്തരം ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്ന ഇവരെ യോഗ്യമായ വാക്കുകളാൽ സന്തോഷിപ്പിക്കൂ.
12.14.8
कथं द्वैतवने राजन्पूर्वमुक्त्वा तथा वचः ।
भ्रातॄनेतान्स्म सहिताञ्शीतवातातपार्दितान् ॥ १२.१४.८ ॥
രാജാവേ, ദ്വൈതവനത്തിൽ മുൻപ് അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, തണുപ്പും കാറ്റും വെയിലും ബാധിച്ച ഈ സഹോദരന്മാരെ എങ്ങനെ?
12.14.9
वयं दुर्योधनं हत्वा मृधे भोक्ष्याम मेदिनीम् ।
संपूर्णां सर्वकामानामाहवे विजयैषिणः ॥ १२.१४.९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ദുര്യോധനനെ വധിച്ച്, വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന നാം എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഭൂമി ഭുജിക്കും.
12.14.10
नृवीरांश्च रथान्हत्वा निहत्य च महागजान् ।
संस्तीर्य च रथैर्भूमिं ससादिभिररिंदमाः ॥ १२.१४.१० ॥
ശത്രുക്കളെ അമർത്തുന്നവരേ, വീരന്മാരെയും രഥങ്ങളെയും വധിച്ച്, വലിയ ആനകളെ വീഴ്ത്തി, രഥങ്ങളും സവാരിക്കാരും കൊണ്ട് ഭൂമി നിറച്ച്.
12.14.11
यजेभ विविधैर्यज्ञैः समृद्धैराप्तदक्षिणैः ।
वनवासकृतं दुःखं भविष्यति सुखाय नः ॥ १२.१४.११ ॥
പലവിധ സമൃദ്ധയജ്ഞങ്ങൾ യഥേഷ്ടദക്ഷിണകളോടെ നടത്തും; വനവാസം മൂലമുള്ള ദുഃഖം നമുക്ക് സുഖമാകും.
12.14.12
इत्येतानेवमुक्त्वा त्वं स्वयं धर्मभृतां वर ।
कथमद्य पुनर्वीर विनिहंसि मनांसि नः ॥ १२.१४.१२ ॥
ധർമ്മം പുലർത്തുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ തന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, വീരനേ, ഇന്ന് വീണ്ടും ഞങ്ങളുടെ മനസ്സുകളെ എന്തിന് തകർക്കുന്നു?
12.14.13
न क्लीबो वसुधां भुङ्क्ते न क्लीबो धनमश्नुते ।
न क्लीबस्य गृहे पुत्रा मत्स्याः पङ्क इवासते ॥ १२.१४.१३ ॥
ക്ളീബൻ ഭൂമി ഭുജിക്കുന്നില്ല; ക്ളീബൻ ധനം നേടുന്നുമില്ല. ക്ളീബന്റെ വീട്ടിൽ പുത്രന്മാർ ചേറിലെ മീനുകൾ പോലെ കഴിയുന്നു.
12.14.14
नादण्डः क्षत्रियो भाति नादण्डो भूमिमश्नुते ।
नादण्डस्य प्रजा राज्ञः सुखं विन्दन्ति भारत ॥ १२.१४.१४ ॥
ദണ്ഡമില്ലാത്ത ക്ഷത്രിയൻ പ്രകാശിക്കുന്നില്ല; ദണ്ഡമില്ലാത്തവൻ ഭൂമി നേടുന്നുമില്ല. ഹേ ഭാരതാ, ദണ്ഡമില്ലാത്ത രാജാവിന്റെ പ്രജകൾ സുഖം കണ്ടെത്തുന്നില്ല.
12.14.15
सदेवासुरगन्घर्वैरप्सरोभिर्विभूषितम् ।
रक्षोभिर्गुह्यकैर्नागैर्मनुष्यैश्च विभूषितम् ॥ १२.१४.१५ ॥
ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ എന്നിവരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്; രാക്ഷസന്മാർ, ഗുഹ്യകർ, നാഗങ്ങൾ, മനുഷ്യർ എന്നിവരാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്.
12.14.16
त्रिवर्गेण च संपूर्णं त्रिवर्गस्यागमेन च ।
दण्डेनाभ्याहृतं सर्वं जगद्भोगाय कल्पते ॥ १२.१४.१६ ॥
ത്രിവർഗത്താൽ സമ്പൂർണമായത്; ത്രിവർഗശാസ്ത്രത്താൽ കൂടിയത്. ദണ്ഡത്താൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ലോകം ഭോഗത്തിന് യോഗ്യമാകുന്നു.
12.14.17
स्वायंभुवं महीपाल आगमं शृणु शाश्वतम् ।
विप्राणां विदितश्चायं तव चैव विशांपते ॥ १२.१४.१७ ॥
ഹേ മഹീപാലാ, സ്വയംഭുവിന്റെ (ബ്രഹ്മാവിന്റെ) ഈ ശാശ്വത ആഗമം കേൾക്കൂ. ഹേ വിശാംപതേ, ഇത് ബ്രാഹ്മണർക്കറിയാം; നിനക്കുമറിയാം.
12.14.18
अराजके हि लोकेऽस्मिन्सर्वतो विद्रुते भयात् ।
रक्षार्थमस्य लोकस्य राजानमसृजत्प्रभुः।
महाकायं महावीर्यं पालने जगतः क्षमम् ॥ १२.१४.१८ ॥
രാജാവില്ലാത്ത ഈ ലോകത്ത് ഭയത്താൽ എല്ലായിടത്തും ചിതറിപ്പോയപ്പോൾ, ഈ ലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പ്രഭു മഹാകായനും മഹാവീര്യനും ജഗത്പാലനത്തിന് സമർഥനുമായ ഒരു രാജാവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു.
12.14.19
अनिलाग्नियमार्काणामिन्द्रस्य वरुणस्य च ।
चन्द्रवित्तेशयोश्चैव मात्रा निर्हृत्य शाश्वतीः ॥ १२.१४.१९ ॥
വായു, അഗ്നി, യമൻ, സൂര്യൻ, ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, ചന്ദ്രൻ, കുബേരൻ എന്നിവരുടെ ശാശ്വതമായ അംശങ്ങൾ എടുത്താണ് (രാജാവ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്).
12.14.20
यस्मादेषां सुरेन्द्राणां संभवत्यंशतो नृपः ।
तस्मादभिभवत्येष सर्वभूतानि तेजसा ॥ १२.१४.२० ॥
ഈ സുരേന്ദ്രന്മാരുടെ അംശത്തിൽ നിന്ന് രാജാവ് ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ, അവൻ തേജസ്സുകൊണ്ട് സർവ ജീവികളെയും കീഴടക്കുന്നു.
12.14.21
तपत्यादित्यवच्चैव चक्षूंषि च मनांसि च ।
च चैनं भुवि शक्नोति कश्चिदप्यभिवीक्षितुम् ॥ १२.१४.२१ ॥
അവൻ സൂര്യനെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ ആർക്കും കണ്ണുകൊണ്ടോ മനസ്സുകൊണ്ടോ അവനെ നേരെ നോക്കാൻ കഴിയില്ല.
12.14.22
सोऽग्निर्भवति वायुश्च सोऽर्कः सोमश्च धर्मराट् ।
स कुबेरः स वरुणः स महेन्द्रः प्रतापवान् ॥ १२.१४.२२ ॥
അവൻ തന്നെ അഗ്നി, വായു, സൂര്യൻ, സോമൻ, ധർമരാജൻ; അവൻ തന്നെ കുബേരൻ, വരുണൻ, മഹേന്ദ്രൻ — പ്രതാപശാലി.
12.14.23
पितामहस्य देवस्य विष्णोः शर्वस्य चैव हि ।
ऋषीणां चैव सर्वेषां तस्मिंस्तेजः प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१४.२३ ॥
പിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാവ്) ദേവൻ, വിഷ്ണു, ശർവൻ (ശിവൻ), എല്ലാ ഋഷിമാരുടെയും തേജസ്സ് അവനിൽ തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
12.14.24
बालोऽपि नावमन्तव्यो मनुष्य इति भूमिपः ।
महती देवता ह्येषा नररूपेण तिष्ठति ॥ १२.१४.२४ ॥
രാജാവ് ബാലനായാലും 'ഇവൻ വെറും മനുഷ്യൻ' എന്ന് കരുതി അവജ്ഞ കാണിക്കരുത്; കാരണം ഇത് മനുഷ്യരൂപത്തിൽ നിൽക്കുന്ന മഹാദേവതയാണ്.
12.14.25
एकमेव दहत्यग्निर्नरं दुरुपसर्पिणम् ।
कुलं दहति राजाग्निः सपशुद्रव्यसंचयम् ॥ १२.१४.२५ ॥
തെറ്റായി അടുത്തുചെല്ലുന്ന ഒരു മനുഷ്യനെ മാത്രമേ അഗ്നി ദഹിപ്പിക്കുന്നുള്ളൂ; എന്നാൽ രാജാവിന്റെ അഗ്നി കന്നുകാലികളും സമ്പത്തും ഉൾപ്പെടെ കുലത്തെ മുഴുവൻ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
12.14.26
धृतराष्ट्रकुलं दग्धं क्रोधोद्भूतेन वह्निना ।
प्रत्यक्षमेतल्लोकस्य संशयो हि न विद्यते ॥ १२.१४.२६ ॥
ക്രോധത്തിൽ നിന്നുയർന്ന അഗ്നിയാൽ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ കുലം ദഗ്ധമായിരിക്കുന്നു. ഇത് ലോകത്തിന് പ്രത്യക്ഷമാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
12.14.27
कुलजो वृत्तसंपन्नो धार्मिकश्च महीपतिः ।
प्रजानां पालने युक्तः पूज्यते दैवतैरपि ॥ १२.१४.२७ ॥
കുലീനനും സദാചാരസമ്പന്നനും ധാർമികനും പ്രജാപാലനത്തിൽ നിരതനുമായ രാജാവിനെ ദേവന്മാർ പോലും പൂജിക്കുന്നു.
12.14.28
कार्यं योऽवेक्ष्य शक्तिं च देशकालौ च तत्वतः ।
कुरुते धर्मसिद्ध्यर्थं वैश्वरूप्यं पुनः पुनः ॥ १२.१४.२८ ॥
കാര്യവും തന്റെ ശക്തിയും ദേശവും കാലവും യഥാർഥമായി പരിശോധിച്ച്, ധർമസിദ്ധിക്കായി പലവിധത്തിലും വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ.
12.14.29
तस्य प्रसादे पद्मा श्रीर्विजयश्च पराक्रमे ।
मृत्युश्च वसति क्रोधे सर्वतेजोमयो हि सः ॥ १२.१४.२९ ॥
അവന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ പദ്മയും ശ്രീയും വസിക്കുന്നു; അവന്റെ പരാക്രമത്തിൽ വിജയമുണ്ട്; അവന്റെ ക്രോധത്തിൽ മൃത്യു വസിക്കുന്നു; അവൻ യഥാർഥത്തിൽ സർവതേജസ്സും നിറഞ്ഞവനാണ്.
12.14.30
तं यस्तु द्वेष्टि संमोहात्स विनश्यति मानवः ।
तस्य ह्याशुविनाशाय राजाऽपि कुरुते मनः ॥ १२.१४.३० ॥
മോഹത്താൽ ആരെങ്കിലും അവനെ ദ്വേഷിക്കുന്നുവോ ആ മനുഷ്യൻ നശിക്കുന്നു; അവന്റെ വേഗത്തിലുള്ള നാശത്തിനായി രാജാവുപോലും മനസ്സുവയ്ക്കുന്നു.
12.14.31
तस्माद्धर्मं यदिष्टेषु स व्यवस्यति पार्थिवः ।
अनिष्टं चाप्यनिष्टेषु तद्धर्मं न विचालयेत् ॥ १२.१४.३१ ॥
അതിനാൽ രാജാവ് പ്രിയപ്പെട്ടവരോട് ഏത് ധർമ്മം നിശ്ചയിക്കുന്നുവോ, അപ്രിയരോട് അപ്രിയമായത് ഏതാണോ, ആ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് അവൻ വ്യതിചലിക്കരുത്.
12.14.32
तस्यार्थे सर्वभूतानां गोप्तारं धर्ममात्मजम् ।
ब्रह्मतेजोमयं दण्डमसृजत्पूर्वमीश्वरः ॥ १२.१४.३२ ॥
അവനുവേണ്ടി, സർവ്വഭൂതങ്ങളെയും രക്ഷിക്കുന്ന, തന്നിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ധർമ്മത്തെ, ഈശ്വരൻ പണ്ട് ബ്രഹ്മതേജസ്സുള്ള ദണ്ഡമായി സൃഷ്ടിച്ചു.
12.14.33
तस्य सर्वाणि भूतानि स्थावराणि चराणि च ।
भयाद्भोगाय कल्पन्ते धर्मान्न विचलन्ति च ॥ १२.१४.३३ ॥
അതിന്റെ ഭയത്താൽ സ്ഥാവരങ്ങളും ജംഗമങ്ങളുമായ സകല ഭൂതങ്ങളും ഭോഗത്തിന് യോഗ്യമാകുന്നു; അവ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിക്കുന്നുമില്ല.
12.14.34
देशकालौ च शक्तिं च कार्यं चावेक्ष्य तत्वतः ।
यथार्हतः संप्रणयेन्नरेष्वन्यायवर्तिषु ॥ १२.१४.३४ ॥
ദേശം, കാലം, ശക്തി, കാര്യം ഇവ യഥാർത്ഥത്തിൽ പരിശോധിച്ച്, അന്യായം പ്രവർത്തിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ മേൽ യഥായോഗ്യം പ്രയോഗിക്കണം.
12.14.35
स राजा पुरुषो दण्डः स नेता शासिता च सः ।
वर्णानामाश्रमाणां च धर्मप्रभुरथाव्ययः ॥ १२.१४.३५ ॥
ആ രാജാവ് തന്നെയാണ് പുരുഷൻ, അവൻ തന്നെയാണ് ദണ്ഡം, അവൻ തന്നെ നേതാവും ശാസകനും; വർണ്ണങ്ങൾക്കും ആശ്രമങ്ങൾക്കും അവൻ ധർമ്മപ്രഭുവാണ്, അവ്യയനാണ്.
12.14.36
दण्डः शास्ति प्रजाः सर्वा दण्ड एवाभिरक्षति ।
दण्डः सुप्तेषु जागर्ति दण्डं धर्मं विदुर्बुधाः ॥ १२.१४.३६ ॥
ദണ്ഡമാണ് എല്ലാ പ്രജകളെയും ഭരിക്കുന്നത്; ദണ്ഡമാണ് അവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നത്. ഉറങ്ങുന്നവരുടെ ഇടയിൽ ദണ്ഡം ഉണർന്നിരിക്കുന്നു; ജ്ഞാനികൾ ദണ്ഡത്തെ തന്നെ ധർമ്മമായി അറിയുന്നു.
12.14.37
सुसमीक्ष्य धृतो दण्डः सर्वा रञ्जयति प्रजाः ।
असमीक्ष्य प्रणीतस्तु विनाशयति सर्वशः ॥ १२.१४.३७ ॥
നന്നായി ആലോചിച്ച് പ്രയോഗിക്കുന്ന ദണ്ഡം എല്ലാ പ്രജകളെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു; ആലോചനയില്ലാതെ ഏൽപ്പിക്കുന്ന ദണ്ഡം പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നു.
12.14.38
यदि न प्रणयेद्राजा दण्डं दण्ड्येष्वतन्द्रितः ।
जले मत्स्यानिवाभक्ष्यन्दुर्बलान्बलवत्तराः ॥ १२.१४.३८ ॥
രാജാവ് അലസതയില്ലാതെ ദണ്ഡ്യരുടെ മേൽ ദണ്ഡം പ്രയോഗിക്കാതിരുന്നാൽ, വെള്ളത്തിൽ വലിയ മീനുകൾ ചെറിയവയെ വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ ബലവാന്മാർ ദുർബലരെ വിഴുങ്ങും.
12.14.39
काकोऽद्याच्च पुरोडाशं श्वा चैवावलिहेद्धविः ।
स्वामित्वं न क्वचिच्च स्यात्प्रपद्येताधरोत्तरम् ॥ १२.१४.३९ ॥
കാക്ക പുരോഡാശം തിന്നും, നായ ഹവിസ്സ് നക്കും; ഒരിടത്തും സ്വാമിത്വം നിലനിൽക്കില്ല, മേൽ-കീഴ് ക്രമം തലകീഴായി മറിയും.
12.14.40
सर्वो दण्डजितो लोको दुर्लभस्तु शुचिर्नरः ।
दण्डस्य हि भयात्सर्वं जगद्भोगाय कल्पते ॥ १२.१४.४० ॥
ലോകമെല്ലാം ദണ്ഡത്താൽ കീഴടക്കപ്പെടുന്നു; ശുദ്ധനായ മനുഷ്യൻ ദുർലഭനാണ്. ദണ്ഡഭയത്താലാണ് സർവ്വലോകവും ഭോഗത്തിന് യോഗ്യമാകുന്നത്.
12.14.41
देवदानवगन्धर्वा रक्षांसि पतगोरगाः ।
तेऽपि भोगाय कल्पन्ते दण्डेनैवाभिपीडिताः ॥ १२.१४.४१ ॥
ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും പക്ഷികളും സർപ്പങ്ങളും ദണ്ഡത്താൽ പീഡിതരായി ഭോഗത്തിന് യോഗ്യരാകുന്നു.
12.14.42
दूष्येयुः सर्ववर्णाश्च भिद्येरन्सर्वसेतवः ।
सर्वलोकप्रकोपश्च भवेद्दण्डस्य विभ्रमात् ॥ १२.१४.४२ ॥
ദണ്ഡത്തിന്റെ വിഭ്രമത്താൽ (ദുരുപയോഗം) എല്ലാ വർണങ്ങളും ദൂഷിതമാകും, എല്ലാ അണക്കെട്ടുകളും (മര്യാദകളും) പൊട്ടിപ്പോകും, സർവലോകങ്ങളിലും കോലാഹലമുണ്ടാകും.
12.14.43
यत्र श्यामो लोहिताक्षो दण्डश्चरति पापहा ।
प्रजास्तत्र न मुह्यन्ति नेता चेत्साधु पश्यति ॥ १२.१४.४३ ॥
കറുത്ത നിറവും ചുവന്ന കണ്ണുകളുമുള്ള, പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന ദണ്ഡം എവിടെ സഞ്ചരിക്കുന്നുവോ, അവിടെ പ്രജകൾ മോഹിക്കുന്നില്ല, നേതാവ് നന്നായി നോക്കുന്നുവെങ്കിൽ.
12.14.44
आहुस्तस्य प्रणेतारं राजानं सत्यवादिनम् ।
समीक्ष्यकारिणं प्राज्ञं धर्मकामार्थकोविदम् ॥ १२.१४.४४ ॥
അവന്റെ നേതാവിനെ അവർ രാജാവെന്ന് വിളിക്കുന്നു, സത്യവാദിയും, ആലോചിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും, ജ്ഞാനിയും, ധർമ്മ-കാമ-അർത്ഥങ്ങളിൽ വിദഗ്ധനുമായവനെ.
12.14.45
तं राजा प्रणयन्सम्यक्स्वर्गायाभिप्रवर्तते ।
कामात्मविषयी क्षुद्रो दण्डेनैव निहन्यते ॥ १२.१४.४५ ॥
ആ രാജാവ് അതിനെ ശരിയായി ഭരിച്ചുകൊണ്ട് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പ്രവർത്തിക്കുന്നു; കാമത്തിലും വിഷയങ്ങളിലും മുഴുകിയ അധമൻ ദണ്ഡത്താൽ തന്നെ നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
12.14.46
दण्डो हि सुमहातेजा दुर्धरश्चाकृतात्मभिः ।
धर्माद्विचलितं हन्ति नृपमेव सबान्धवम् ॥ १२.१४.४६ ॥
ദണ്ഡം മഹാതേജസ്സുള്ളതാണ്; ശുദ്ധിയില്ലാത്ത മനസ്സുള്ളവർക്ക് താങ്ങാനാവാത്തതാണ്; ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ച രാജാവിനെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം അത് നശിപ്പിക്കുന്നു.
12.14.47
ततो दुर्गं च राष्ट्रं च लोकं च सचराचरम् ।
अन्तरिक्षगतांश्चैव मुनीन्देवांश्च हिंसति ॥ १२.१४.४७ ॥
അപ്പോൾ അത് കോട്ടയെയും രാഷ്ട്രത്തെയും ചരാചരങ്ങളോടു കൂടിയ ലോകത്തെയും, ആകാശത്തിലുള്ള മുനിമാരെയും ദേവന്മാരെയും പോലും ഹിംസിക്കുന്നു.
12.14.48
सोऽसहायेन मूढेन लुब्धेनाकृतबुद्धिना ।
अशक्यो न्यायतो नेतुं विषयांश्चैव सेवता ॥ १२.१४.४८ ॥
സഹായമില്ലാത്തവനും, മൂഢനും, ലോഭിയും, അപക്വബുദ്ധിയുള്ളവനും, വിഷയങ്ങളെ സേവിക്കുന്നവനുമായവനെ ന്യായമായി നയിക്കുക അസാധ്യമാണ്.
12.14.49
शुचिना सत्यसन्धेन नीतिशास्त्रानुसारिणा ।
दण्डः प्रणेतुं शक्यो हि सुसहायेन धीमता ॥ १२.१४.४९ ॥
ശുദ്ധനും സത്യസന്ധനും നീതിശാസ്ത്രം പിന്തുടരുന്നവനുമായവനാലും, നല്ല സഹായികളുള്ള ബുദ്ധിമാനാലും മാത്രമേ ദണ്ഡം പ്രയോഗിക്കാൻ കഴിയൂ.
12.14.50
स्वराष्ट्रे न्यायवर्ती स्याद्भृशदण्डश्च शत्रुषु ।
सुहृत्स्वजिह्मः स्निग्धेषु ब्राह्मणेषु क्षमान्वितः ॥ १२.१४.५० ॥
സ്വരാജ്യത്തിൽ നീതിമാനായിരിക്കണം; ശത്രുക്കളോട് കഠിനമായ ദണ്ഡം പ്രയോഗിക്കണം; സുഹൃത്തുക്കളോട് നേരുള്ളവനായിരിക്കണം; സ്നേഹിതരോടും ബ്രാഹ്മണരോടും ക്ഷമയോടെ പെരുമാറണം.
12.14.51
एवंवृत्तस्य राज्ञस्तु शिलोञ्छेनापि जीवतः ।
विस्तीर्येत यशो लोके तैलबिन्दुरिवाम्भसि ॥ १२.१४.५१ ॥
ഇങ്ങനെ വർത്തിക്കുന്ന രാജാവിന്റെ യശസ്സ്, ശിലോഞ്ഛംകൊണ്ട് ജീവിച്ചാലും, വെള്ളത്തിലെ എണ്ണത്തുള്ളിപോലെ ലോകത്തിൽ പരക്കും.
12.14.52
अतस्तु विपरीतस्य नृपतेरकृतात्मनः ।
संक्षिप्येन यशो लोके घृतबिन्दुरिवाम्भसि ॥ १२.१४.५२ ॥
എന്നാൽ വിപരീതമായി വർത്തിക്കുന്ന, ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്ത രാജാവിന്റെ യശസ്സ്, വെള്ളത്തിലെ നെയ്ത്തുള്ളിപോലെ ലോകത്തിൽ ചുരുങ്ങിപ്പോകും.
12.14.53
देवदेवेन रुद्रेण ब्रह्मणा च महीपते ।
विष्णुना चैव देवेन शक्रेण च महात्मना ॥ १२.१४.५३ ॥
ഭൂപതേ! ദേവദേവനായ രുദ്രനാലും ബ്രഹ്മാവിനാലും വിഷ്ണുദേവനാലും മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രനാലും (ഇത് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു).
12.14.54
लोकपालैश्च भूतैश्च पाण्डवैश्च महात्मभिः ।
धर्माद्विचलिता राजन्धार्तराष्ट्रा निपातिताः।
अधार्मिका दुराचाराः ससैन्या विनिपातिताः ॥ १२.१४.५४ ॥
രാജാവേ! ലോകപാലകരാലും ജീവികളാലും മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവരാലും ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ച ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു; അധർമ്മികളും ദുരാചാരികളുമായ അവർ സൈന്യസഹിതം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
12.14.55
तान्निहत्य न दोषस्ते स्वल्पोऽपि जगतीपते ।
छलेन मायया वाऽथ क्षत्रधर्मेण वा नृप ॥ १२.१४.५५ ॥
അവരെ വധിച്ചതിൽ നിനക്കു ചെറിയൊരു ദോഷവുമില്ല, ഭൂപതേ. ഛലംകൊണ്ടോ മായകൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷത്രിയധർമ്മംകൊണ്ടോ, രാജാവേ.
12.14.56
मित्रता सर्वभूतेषु दानमध्ययनं तपः ।
ब्राह्मणस्यैव धर्मः स्यान्न राज्ञो राजसत्तम ॥ १२.१४.५६ ॥
സർവ്വഭൂതങ്ങളോടുമുള്ള സൗഹൃദം, ദാനം, അധ്യയനം, തപസ്സ് — ഇവ ബ്രാഹ്മണന്റെ ധർമ്മമാണ്, രാജാവിന്റേതല്ല, രാജശ്രേഷ്ഠാ.
12.14.57
असतां प्रतिषेधश्च सतां च परिपालनम् ।
एष राज्ञां परो धर्मः समरे चापलायनम् ॥ १२.१४.५७ ॥
ദുഷ്ടരെ തടയുന്നതും സജ്ജനങ്ങളെ പരിപാലിക്കുന്നതും — ഇതാണ് രാജാക്കന്മാരുടെ പരമധർമ്മം; യുദ്ധത്തിൽ പിന്തിരിയാതിരിക്കലും.
12.14.58
यस्मिन्क्षमा च क्रोधश्च दानादाने भयाभये ।
निग्रहानुग्रहौ चोभौ स वै धर्मविदुच्यते ॥ १२.१४.५८ ॥
ആരിൽ ക്ഷമയും ക്രോധവും, ദാനവും സ്വീകരണവും, ഭയവും അഭയവും, നിഗ്രഹവും അനുഗ്രഹവും ഇവ രണ്ടും ഉണ്ടോ, അവനെയാണ് ധർമ്മജ്ഞൻ എന്ന് പറയുന്നത്.
12.14.59
न श्रुतेन न दानेन न सांत्वेन न चेज्यया ।
त्वयेयं पृथिवी लब्धा न संकोचेन चाप्युत ॥ १२.१४.५९ ॥
ശാസ്ത്രജ്ഞാനംകൊണ്ടല്ല, ദാനംകൊണ്ടല്ല, സാന്ത്വനംകൊണ്ടല്ല, യജ്ഞംകൊണ്ടുമല്ല — നീ ഈ ഭൂമി നേടിയത്; സങ്കോചംകൊണ്ടുമല്ല.
12.14.60
यत्तद्बलममित्राणां तथा वीरसमुद्यतम् ।
हस्त्यश्वरथसंपन्नं त्रिभिरङ्गैरनुत्तमम् ॥ १२.१४.६० ॥
ശത്രുക്കളുടെ ആ സേന, വീരന്മാർ ഒരുക്കിയതും ആന-കുതിര-രഥങ്ങളോടു കൂടിയതും മൂന്നംഗങ്ങളാൽ അനുത്തമവുമായിരുന്നു.
12.14.61
रक्षितं द्रोणकर्णाभ्यामश्वत्थाम्ना कृपेण च ।
तत्त्वया निहतं वीर तस्माद्भुङ्क्ष्व वसुंधराम् ॥ १२.१४.६१ ॥
ദ്രോണനും കർണനും അശ്വത്ഥാമാവും കൃപനും സംരക്ഷിച്ച ആ സൈന്യത്തെ, വീരാ, നീ വധിച്ചു; അതിനാൽ ഈ ഭൂമി ഭുജിക്കുക.
12.14.62
जम्बूद्वीपो महाराज नानाजनपदैर्युतः ।
त्वया पुरुषशार्दूल दण्डेन मृदितः प्रभो ॥ १२.१४.६२ ॥
മഹാരാജാവേ, നാനാജനപദങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ ജംബൂദ്വീപിനെ, പുരുഷവ്യാഘ്രാ, പ്രഭോ, നീ ദണ്ഡംകൊണ്ട് അടക്കിയിരിക്കുന്നു.
12.14.63
जम्बूद्वीपेन सदृशः क्रौञ्चद्वीपो नराधिप ।
अपरेण महामेरोर्दण्डेन मृदितस्त्वया ॥ १२.१४.६३ ॥
നരാധിപാ, ജംബൂദ്വീപിനു തുല്യമായ ക്രൗഞ്ചദ്വീപിനെ, മഹാമേരുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറുള്ളതിനെ, നീ ദണ്ഡംകൊണ്ട് അടക്കിയിരിക്കുന്നു.
12.14.64
क्रौञ्चद्वीपेन सदृशः शाकद्वीपो नराधिप ।
पूर्वेण तु महामेरोर्दण्डेन मृदितस्त्वया ॥ १२.१४.६४ ॥
നരാധിപാ, ക്രൗഞ്ചദ്വീപിനു തുല്യമായ ശാകദ്വീപിനെ, മഹാമേരുവിന്റെ കിഴക്കുള്ളതിനെ, നീ ദണ്ഡംകൊണ്ട് അടക്കിയിരിക്കുന്നു.
12.14.65
उत्तरेण महामेरोः शाकद्वीपेन संमितः ।
भद्राश्वः पुरुषव्याघ्र दण्डेन मृदितस्त्वया ॥ १२.१४.६५ ॥
മഹാമേരുവിന്റെ വടക്ക് ശാകദ്വീപിനു തുല്യമായ ഭദ്രാശ്വത്തെ, പുരുഷവ്യാഘ്രാ, നീ ദണ്ഡംകൊണ്ട് അടക്കിയിരിക്കുന്നു.
12.14.66
द्वीपाश्च सान्तरद्वीपा नानाजनपदाश्रयाः ।
विगाह्य सागरं वीर दण्डेन मृदितास्त्वया ॥ १२.१४.६६ ॥
വീരാ, സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, നാനാജനപദങ്ങൾക്ക് അഭയമായ ദ്വീപുകളെയും ഉപദ്വീപുകളെയും നീ ദണ്ഡംകൊണ്ട് അടക്കിയിരിക്കുന്നു.
12.14.67
एतान्यप्रतिमेयानि कृत्वा कर्माणि भारत ।
न प्रीयसे महाराज पूज्यमानो द्विजातिभिः ॥ १२.१४.६७ ॥
ഭാരത, ഇത്രയും അതുല്യമായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടും, മഹാരാജാവേ, ദ്വിജന്മാരാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ടിട്ടും നീ സന്തോഷിക്കുന്നില്ല.
12.14.68
स त्वं भ्रातॄनिमान्दृष्ट्वा प्रतिनन्दस्व भारत ।
ऋषभानिव संमत्तान्गजेन्द्रान्गर्जितानिव ॥ १२.१४.६८ ॥
ഭാരത, നീ ഈ സഹോദരന്മാരെ കണ്ട് സന്തോഷിക്കുക; മദിച്ച കാളകളെയും ഗർജ്ജിക്കുന്ന ഗജരാജന്മാരെയും കണ്ട് സന്തോഷിക്കുന്നതുപോലെ.
12.14.69
अमरप्रतिमाः सर्वे शत्रुसाहाः परंतपाः ।
एकैकोऽपि सुखायैषां मम स्यादिति मे मतिः ॥ १२.१४.६९ ॥
ഇവരെല്ലാവരും അമരന്മാർക്ക് തുല്യരാണ്; ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവരും ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവരുമാണ്. ഇവരിൽ ഓരോരുത്തരും എനിക്ക് സുഖം നൽകുമെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
12.14.70
किं पुनः पुरुषव्याघ्राः पतयो मे नरर्षभाः ।
समस्तानीन्द्रियाणीव शरीरस्य विचेष्टने ॥ १२.१४.७० ॥
പിന്നെ എന്റെ ഭർത്താക്കന്മാർ — മനുഷ്യരിൽ വ്യാഘ്രങ്ങൾ, നരന്മാരിൽ ഋഷഭങ്ങൾ — ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും പോലെ ശരീരചേഷ്ടയിൽ എനിക്ക് അത്യാവശ്യരാണ്.
12.14.71
अनृतं नाब्रवीच्छ्वश्रूः सर्वज्ञा सर्वदर्शिनी ।
युधिष्ठिरस्त्वां पाञ्चालि सुखे धास्यत्यनुत्तमे ॥ १२.१४.७१ ॥
സർവ്വജ്ഞയും സർവ്വദർശിനിയുമായ അമ്മായിയമ്മ ഒരിക്കലും അസത്യം പറഞ്ഞിട്ടില്ല. പാഞ്ചാലീ, യുധിഷ്ഠിരൻ നിന്നെ അത്യുത്തമമായ സുഖത്തിൽ സ്ഥാപിക്കും.
12.14.72
इत्वा राजसहस्राणि बहून्याशुपराक्रमः ।
तद्व्यर्थं संप्रपश्यामि मोहात्तव जनाधिप ॥ १२.१४.७२ ॥
ജനാധിപാ, ആയിരക്കണക്കിന് രാജാക്കന്മാരെ കൊന്ന, അതിവേഗ പരാക്രമിയായ നിന്റെ ആ പ്രയത്നം നിന്റെ മോഹം കൊണ്ട് വ്യർത്ഥമായതായി ഞാൻ കാണുന്നു.
12.14.73
येषामुन्मत्तको ज्येष्ठः सर्वे तेऽप्यनुसारिणः ।
तवोन्मादान्महाराजसोन्मादाः सर्वपाण्डवाः ॥ १२.१४.७३ ॥
ആരുടെ മൂത്തവൻ ഭ്രാന്തനോ, അവരെല്ലാവരും അവനെ അനുഗമിക്കുന്നവരാണ്. മഹാരാജാവേ, നിന്റെ ഭ്രാന്തുകൊണ്ടാണ് പാണ്ഡവരെല്ലാവരും ഭ്രാന്തരായത്.
12.14.74
यदि हि स्युरनुन्मत्ता भ्रातरस्ते नराधिप ।
बद्ध्वा त्वां नास्तिकैः सार्धं प्रशासेयुर्वसुंधराम् ॥ १२.१४.७४ ॥
നരാധിപാ, നിന്റെ സഹോദരന്മാർ ഭ്രാന്തരല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, നിന്നെ നാസ്തികരോടൊപ്പം ബന്ധിച്ച് അവർ ഭൂമി ഭരിക്കുമായിരുന്നു.
12.14.75
कुरुते मूढ एवं हि यः श्रेयो नाधिगच्छति ।
धूपैरञ्जनयोगैश्च नस्यकर्मभिरेव च ॥ १२.१४.७५ ॥
നന്മ നേടാത്ത മൂഢൻ ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ധൂപങ്ങൾ, അഞ്ജന പ്രയോഗങ്ങൾ, നസ്യകർമ്മങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടുതന്നെ (ചികിത്സിക്കണം).
12.14.76
उन्मत्तिरपनेतव्या तव राजन्यदृच्छया ।
भेषजैः स चिकित्स्यः स्याद्य उन्मार्गेण गच्छति ॥ १२.१४.७६ ॥
രാജാവേ, നിന്റെ ഭ്രാന്ത് എന്തെങ്കിലും വിധത്തിൽ നീക്കം ചെയ്യണം. തെറ്റായ മാർഗത്തിൽ പോകുന്നവൻ മരുന്നുകളാൽ ചികിത്സിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്.
12.14.77
साहं सर्वाधमा लोके स्त्रीणां भरतसत्तम ।
तथा विनिकृता पुत्रैर्याऽहमिच्छामि जीवितुम् ॥ १२.१४.७७ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ലോകത്തിൽ സ്ത്രീകളിൽ ഞാൻ ഏറ്റവും അധമയാണ്; പുത്രന്മാരാൽ ഇങ്ങനെ അപമാനിതയായിട്ടും ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൾ ഞാനാണ്.
12.14.78
धृतराष्ट्रसुता राजन्नित्यमुत्पथगामिनः ।
तादृशानां वधे दोषं नाहं पश्यामि कर्हिचित् ॥ १२.१४.७८ ॥
രാജാവേ, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ പുത്രന്മാർ എപ്പോഴും തെറ്റായ വഴിയിൽ നടക്കുന്നവരാണ്. അത്തരക്കാരെ വധിക്കുന്നതിൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും കുറ്റം കാണുന്നില്ല.
12.14.79
इमांश्चोशनसा गीताञ्श्लोकाञ्श्रृणु नराधिप ॥ १२.१४.७९ ॥
മനുഷ്യാധിപനേ, ഉശനസ് ചൊല്ലിയ ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ കേൾക്കുക.
12.14.80
आत्महन्ताऽर्थहन्ता च बन्धुहन्ता विषप्रदः ।
अकारणेन हन्ता च यश्च भार्यां परामृशेत् ॥ १२.१४.८० ॥
ആത്മഹന്താവ്, ധനഹർത്താവ്, ബന്ധുഹന്താവ്, വിഷം നൽകുന്നവൻ, കാരണമില്ലാതെ കൊല്ലുന്നവൻ, ഭാര്യയെ തൊടുന്നവൻ—
12.14.81
निर्दोषं वधमेतेषां षण्णामप्याततायिनाम् ।
ब्रह्मा प्रोवाच भगवान्भार्गवाय महात्मने ॥ १२.१४.८१ ॥
ഈ ആറ് ആതതായികളെ വധിക്കുന്നത് നിർദോഷമാണെന്ന് ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് മഹാത്മാവായ ഭാർഗവനോട് പറഞ്ഞു.
12.14.82
ब्रह्मक्षत्रविशां राजन्सत्पथे वर्तिनामपि ।
प्रसह्यागारमागम्य हन्तारं गरदं तथा ॥ १२.१४.८२ ॥
ഹേ രാജാവേ, സന്മാർഗത്തിൽ നടക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണരുടെയും ക്ഷത്രിയരുടെയും വൈശ്യരുടെയും വീട്ടിൽ ബലമായി കടന്നു കൊല്ലുന്നവനെയും വിഷം നൽകുന്നവനെയും (കൊല്ലാം).
12.14.83
अभक्ष्यापेयदातारमग्निदं च निशातयेत् ।
मार्ग एष महीपानां गोब्राह्मणवधेषु च ॥ १२.१४.८३ ॥
അഭക്ഷ്യവും അപേയവും നൽകുന്നവനെയും തീ വെക്കുന്നവനെയും കൊല്ലണം. പശുവിനെയും ബ്രാഹ്മണനെയും കൊല്ലുന്നതിലും രാജാക്കന്മാർക്ക് ഇതുതന്നെ വഴി.
12.14.84
केशग्रहे च नारीणामपि युध्येत्पितामहम् ।
ब्रह्माणं देवदेवेशं किं पुनः पापकारिणम् ॥ १२.१४.८४ ॥
സ്ത്രീയുടെ മുടി പിടിച്ചാൽ ദേവദേവനായ പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിനോടുപോലും യുദ്ധം ചെയ്യണം; പാപിയെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ.
12.14.85
गोब्राह्मणार्थे व्यसने च राज्ञां राष्ट्रोपमर्दे स्वशरीरहेतोः ।
स्त्रीणां च विक्रुष्टरुतानि श्रुत्वा विप्रोऽपि युध्येत महाप्रभावः ॥ १२.१४.८५ ॥
പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും വേണ്ടി, രാജാക്കന്മാരുടെ വിപത്തിൽ, രാഷ്ട്രനാശത്തിൽ, സ്വശരീരരക്ഷയ്ക്കായി, സ്ത്രീകളുടെ നിലവിളി കേട്ടാൽ മഹാപ്രഭാവനായ ബ്രാഹ്മണനും യുദ്ധം ചെയ്യണം.
12.14.86
धर्माद्विचलितं विप्रं निहन्यादाततायिनम् ।
तस्यान्यत्र वधं विद्वान्मनसाऽपि न चिन्तयेत् ॥ १२.१४.८६ ॥
ധർമ്മത്തിൽനിന്ന് വ്യതിചലിച്ച, ആതതായിയായ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലാം. ജ്ഞാനി അവന്റെ വധമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും മനസ്സിലും ചിന്തിക്കരുത്.
12.14.87
गोब्राह्मणवधे वृत्तं मन्त्रत्राणार्थमेव च ।
निहन्यात्क्षत्रियो विप्रं स्वकुटुम्बस्य चाप्तये ॥ १२.१४.८७ ॥
പശുക്കളുടെയും ബ്രാഹ്മണരുടെയും വധത്തിൽ, മന്ത്രങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി, സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ക്ഷത്രിയൻ ബ്രാഹ്മണനെയും കൊല്ലാം.
12.14.88
तस्करेण नृशंसेन धर्मात्प्रचलितेन च ।
क्षत्रबन्धुः परं शक्त्या युध्येद्विप्रेण संयुगे ॥ १२.१४.८८ ॥
കള്ളനും ക്രൂരനും ധർമ്മത്തിൽനിന്ന് വ്യതിചലിച്ചവനുമായ ബ്രാഹ്മണനോട്, ക്ഷത്രിയബന്ധു യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ ശക്തിയോടെ പൊരുതണം.
12.14.89
आततायिनमायान्तमपि वेदान्तपारगम् ।
जिघांसन्तं जिघांसीयान्न तेन भ्रूणहा भवेत् ॥ १२.१४.८९ ॥
വേദാന്തപാരംഗതനെങ്കിലും കൊല്ലാൻ വരുന്ന ആതതായിയെ, കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിക്കാം; അതിലൂടെ ഭ്രൂണഹത്യാപാപം ഉണ്ടാവില്ല.
12.14.90
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वाऽप्यन्त्यजोपि वा ।
न हन्याद्ब्राह्मणं शान्तं तृणेनापि कदाचन ॥ १२.१४.९० ॥
ബ്രാഹ്മണനോ ക്ഷത്രിയനോ വൈശ്യനോ ശൂദ്രനോ അന്ത്യജനോ ആരായാലും, ശാന്തനായ ബ്രാഹ്മണനെ ഒരു പുൽക്കൊടികൊണ്ടുപോലും ഒരിക്കലും കൊല്ലരുത്.
12.14.91
ब्राह्मणायावगुर्याद्यः स्पृष्ट्वा गुरुतरं महत् ।
वर्षाणां त्रिशतं पापः प्रतिष्ठां नाधिगच्छति ॥ १२.१४.९१ ॥
ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ ആക്രമിക്കുന്നവനും, അവനെ സ്പർശിച്ച് വലിയ ഭാരമേറിയ പാപം ചെയ്യുന്നവനും, ആ പാപി മുന്നൂറ് വർഷം സ്ഥിരമായ ഇടം നേടുന്നില്ല.
12.14.92
सहस्राणि च वर्षाणि निहत्य नरके पतेत् ।
तस्मान्नैवावगुर्याद्धि नैव शस्त्रं निपातयेत् ॥ १२.१४.९२ ॥
ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ വധിക്കുന്നവൻ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷം നരകത്തിൽ വീഴും. അതിനാൽ ബ്രാഹ്മണനെ ആക്രമിക്കരുത്, ആയുധം പ്രയോഗിക്കരുത്.
12.14.93
शोणितं यावतः पांसून्गृह्णातीति हि धारणा ।
तावतीः स समाः पापो नरके परिवर्तते ॥ १२.१४.९३ ॥
രക്തം എത്ര പൊടിത്തരികൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നുവോ അത്രയും വർഷം ആ പാപി നരകത്തിൽ ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം.
12.14.94
त्वगस्थिभेदं विप्रस्य यः कुर्यात्कारयेत वा ।
ब्रह्महा स तु विज्ञेयः प्रायश्चित्ती नराधमः ॥ १२.१४.९४ ॥
ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ തൊലിയും എല്ലും പൊട്ടിക്കുന്നവനും, അതു ചെയ്യിക്കുന്നവനും ബ്രഹ്മഹത്യക്കാരനായി അറിയപ്പെടണം; ആ നരാധമൻ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം.
12.14.95
श्रोत्रियं ब्राह्मणं हत्वा तथाऽऽत्रेयीं च ब्राह्मणीम् ।
चतुर्विशतिवर्षाणि चरेद्ब्रह्महणो व्रतम् ॥ १२.१४.९५ ॥
വേദജ്ഞനായ ബ്രാഹ്മണനെയും, അത്രി വംശത്തിലെ ബ്രാഹ്മണ സ്ത്രീയെയും കൊല്ലുന്നവൻ ഇരുപത്തിനാല് വർഷം ബ്രഹ്മഹത്യാ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
12.14.96
द्विगुणां ब्रह्महत्येयं सर्वैः प्रोक्ता महर्षिभिः ।
प्रायश्चित्तमकुर्वाणं कृताङ्कं विप्रवासयेत् ॥ १२.१४.९६ ॥
ബ്രഹ്മഹത്യയുടെ പാപം ഇരട്ടിയാണെന്ന് എല്ലാ മഹർഷിമാരും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യാത്തവനെ അടയാളമിട്ട് ബ്രാഹ്മണ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കണം.
12.14.97
ब्राह्मणं क्षत्रियं वैश्यं शूद्रं वा घातयेन्नृपः ।
ब्रह्मघ्नं तस्करं चैव माभूदेवं चरिष्यति ॥ १२.१४.९७ ॥
രാജാവ് ബ്രാഹ്മണനെയോ ക്ഷത്രിയനെയോ വൈശ്യനെയോ ശൂദ്രനെയോ, ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവനെയും കള്ളനെയും കൊല്ലിക്കട്ടെ; ഇങ്ങനെയുള്ള പ്രവൃത്തി ഇനി ഉണ്ടാകാതിരിക്കട്ടെ.
12.14.98
छित्त्वा हस्तौ च पादौ च नासिकोष्ठौ च भूपतिः ।
ब्रह्मघ्नं चोत्तमं पापं नेत्रोद्धारेण योजयेत् ॥ १२.१४.९८ ॥
രാജാവ് ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്ത ആ മഹാപാപിയുടെ കൈകളും കാലുകളും മൂക്കും ചുണ്ടുകളും മുറിച്ച്, കണ്ണുകൾ പറിച്ചെടുപ്പിക്കട്ടെ.
12.14.99
शूद्रस्यैव स्मृतो दण्डस्तद्वद्राजन्यवैश्ययोः ।
प्रायश्चित्तमकुर्वाणं ब्राह्मणं तु प्रवासयेत् ॥ १२.१४.९९ ॥
ശൂദ്രന് വിധിച്ച ശിക്ഷ തന്നെയാണ് ക്ഷത്രിയനും വൈശ്യനും; പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യാത്ത ബ്രാഹ്മണനെ മാത്രം നാടുകടത്തണം.
12.14.100
क्षत्रियं वैश्यशूद्रौ च शस्त्रेणैव च घातयेत् ।
ब्रह्मघ्नान्ब्राह्मणात्राजा कृताङ्कान्विप्रवासयेत् ॥ १२.१४.१०० ॥
രാജാവ് ക്ഷത്രിയനെയും വൈശ്യനെയും ശൂദ്രനെയും ആയുധം കൊണ്ട് കൊല്ലിക്കട്ടെ; ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവരെയും മുദ്ര പതിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരെയും ബ്രാഹ്മണരിൽനിന്ന് അകറ്റി നാടുകടത്തട്ടെ.
12.14.101
विकलेन्द्रियांस्त्रिवर्णांश्च चण्डालैः सह वासयेत् ।
तैश्च यः संपिबेत्कश्चित्स पिबन्ब्रह्महा भवेत् ॥ १२.१४.१०१ ॥
അംഗവൈകല്യമുള്ളവരെയും ത്രിവർണരെയും ചണ്ഡാലരോടൊപ്പം പാർപ്പിക്കണം; അവരോടൊപ്പം കുടിക്കുന്നവൻ കുടിക്കുന്നതോടെ ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവനാകുന്നു.
12.14.102
प्रेतानां न च देयानि पिण्डदानानि केनचित् ॥ १२.१४.१०२ ॥
പ്രേതങ്ങൾക്ക് ആരും പിണ്ഡദാനം നൽകരുത്.
12.14.103
कृष्णवर्णा विरूपा च निर्णीता लम्बमूर्धजा ।
दुनोत्यदृष्ट्वा कर्तारं ब्रह्महत्येति तां विदुः ॥ १२.१४.१०३ ॥
കറുത്ത നിറവും വികൃതരൂപവും നീണ്ട മുടിയുമുള്ളവളായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടവൾ, ചെയ്തവനെ കാണാതെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു — അവളെ ബ്രഹ്മഹത്യ എന്ന് അറിയുന്നു.
12.14.104
ब्रह्मघ्नेन पिबन्तश्च विप्रा देशाः पुराणि च ।
अचिरादेव पीड्यन्ते दुर्भिक्षव्याधितस्करैः ॥ १२.१४.१०४ ॥
ബ്രഹ്മഘാതകനോടൊപ്പം കുടിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണരും ദേശങ്ങളും നഗരങ്ങളും ഉടനെ ക്ഷാമം, രോഗം, കള്ളന്മാർ എന്നിവയാൽ പീഡിതരാകുന്നു.
12.14.105
ब्राह्मणं पापकर्माणं विप्राणामाततायिनम् ।
क्षत्रियं वैश्यशूद्रौ च नेत्रोद्धारेण योजयेत् ॥ १२.१४.१०५ ॥
പാപകർമ്മിയായ ബ്രാഹ്മണനെയും ബ്രാഹ്മണർക്ക് ആതതായിയായവനെയും ക്ഷത്രിയനെയും വൈശ്യനെയും ശൂദ്രനെയും കണ്ണുപറിക്കുന്ന ശിക്ഷയിൽ നിയോഗിക്കണം.
12.14.106
दुर्बलानां बलं राजा बलिनो ये च साधवः ।
बलिनां दुर्बलानां च पापानां मृत्त्युरिष्यते ॥ १२.१४.१०६ ॥
രാജാവ് ദുർബലർക്ക് ബലമാണ്; ബലവാന്മാരായ സാധുക്കളും അങ്ങനെ തന്നെ. ബലവാന്മാർക്കും ദുർബലർക്കും പാപികൾക്കും മൃത്യു വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.14.107
सदोषमपि यो हन्यादश्राव्य जगतीपते ।
दुर्बलं बलवन्तं वा स पराजयमर्हति ॥ १२.१४.१०७ ॥
ഭൂപതേ! കുറ്റക്കാരനെപ്പോലും കേൾക്കാതെ കൊല്ലുന്നവൻ — ദുർബലനോ ബലവാനോ ആകട്ടെ — അവൻ പരാജയത്തിന് അർഹനാണ്.
12.14.108
राजाज्ञां प्राड्विवाकं च नेच्छेद्यच्चापि निष्पतेत् ।
साक्षिणं साधुवाक्यं च जितं तमपि निर्दिशेत् ॥ १२.१४.१०८ ॥
രാജാജ്ഞയെയും ന്യായാധിപനെയും ആഗ്രഹിക്കരുത്; നീതിപാലിക്കാത്തവനെയും; സാക്ഷിയെയും സത്യവാക്യത്തെയും, പരാജിതനെയും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കണം.
12.14.109
बन्धनान्निष्पतेद्यच्च प्रतिभूर्न ददाति च ।
कुलजश्च धनाढ्यश्च स पराजयमर्हति ॥ १२.१४.१०९ ॥
ബന്ധനത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നവനും, ജാമ്യക്കാരനെ നൽകാത്തവനും, കുലീനനും ധനികനുമായവനും പരാജയത്തിന് അർഹനാണ്.
12.14.110
राजाज्ञया समाहूतो यो न गच्छेत्सभां नरः ।
बलवन्तमुपाश्रित्य सायुधः स पराजितः ॥ १२.१४.११० ॥
രാജാജ്ഞയാൽ വിളിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യൻ സഭയിൽ പോകാതെ, ബലവാനെ ആശ്രയിച്ച് ആയുധധാരിയായിരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവൻ പരാജിതനാണ്.
12.14.111
तं दण्डेन विनिर्जित्य महासाहसिकं नरम् ।
वियुक्तदेहसर्वस्वं परलोकं विसर्जयेत् ॥ १२.१४.१११ ॥
ആ മഹാസാഹസികനായ മനുഷ്യനെ ദണ്ഡംകൊണ്ട് ജയിച്ച്, ദേഹവും സർവസ്വവും നഷ്ടപ്പെട്ടവനെ പരലോകത്തേക്ക് അയക്കണം.
12.14.112
मृतस्यापि न देयानि पिण्डदानानि केनचित् ।
दत्त्वा दण्डं प्रयच्छेत मध्यमं पूर्वसाहयम् ॥ १२.१४.११२ ॥
മരിച്ചവനുപോലും ആരും പിണ്ഡദാനം നൽകരുത്. ദണ്ഡം നൽകി, പൂർവസഹായത്തിന്നനുസരിച്ച് മധ്യമം നൽകണം.
12.14.113
कुलस्त्रीव्यभिचारं च राष्ट्रस्य च विमर्दनम् ।
ब्रह्महत्यां च चौर्यं च राजद्रोहं च पञ्चमम् ॥ १२.१४.११३ ॥
കുലസ്ത്രീയുമായുള്ള വ്യഭിചാരം, രാഷ്ട്രനാശം, ബ്രഹ്മഹത്യ, മോഷണം, രാജദ്രോഹം — ഇതാണ് അഞ്ചാമത്തേത്.
12.14.114
युद्धादन्यत्र हिंसायां सुरापस्य च कीर्तने ।
महान्तं गुरुतल्पे च मित्रद्रोहे च पातकम् ॥ १२.१४.११४ ॥
യുദ്ധമല്ലാത്ത മറ്റ് ഹിംസയിലും, മദ്യപന്റെ കീർത്തനത്തിലും, ഗുരുപത്നീസംഗത്തിലും, മിത്രദ്രോഹത്തിലും — ഇത് മഹാപാതകമാണ്.
12.14.115
न कथंचिदुपेक्षेत महासाहसिकं नरम् ।
सर्वस्वमपहृत्याशु ततः प्राणैर्वियोजयेत् ॥ १२.१४.११५ ॥
മഹാസാഹസികനായ മനുഷ്യനെ ഒരു വിധത്തിലും അവഗണിക്കരുത്; അവന്റെ സർവസ്വവും വേഗം അപഹരിച്ച ശേഷം അവന്റെ പ്രാണനും നീക്കണം.
12.14.116
त्रिषु वर्णेषु यो दण्डः प्रणीतो ब्रह्मणा पुरा ।
महासाहसिकं विप्रं कृताङ्कं विप्रवासयेत् ॥ १२.१४.११६ ॥
പണ്ട് ബ്രഹ്മാവ് മൂന്ന് വർണങ്ങൾക്കും വിധിച്ച ദണ്ഡം — മഹാസാഹസികനായ, അടയാളമിടപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണനെ നാടുകടത്തണം.
12.14.117
साहस्रो वा भवेद्दण्डः काञ्चनो देहनिष्क्रिया ।
चतुर्णामपि वर्णानामेवमाहोशना कविः ॥ १२.१४.११७ ॥
ആയിരം (നാണയം) ദണ്ഡം, അല്ലെങ്കിൽ സ്വർണദണ്ഡം, അല്ലെങ്കിൽ ശരീരദണ്ഡനം ആയിരിക്കണം; നാല് വർണങ്ങൾക്കും കവി ഉശനസ് ഇങ്ങനെ തന്നെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
12.14.118
नारीणां बालवृद्धानां गोपतेश्च महामतिः ।
पापानां दुर्विनीतानां प्राणान्तं च बृहस्पतिः।
दण्डमाह महाभाग सर्वेषामाततायिनाम् ॥ १२.१४.११८ ॥
സ്ത്രീകൾ, ബാലവൃദ്ധന്മാർ, രാജാവ് — ഇവർക്കും, പാപികൾക്കും ദുർവിനീതർക്കും മഹാമതിയായ ബൃഹസ്പതി പ്രാണദണ്ഡം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മഹാഭാഗേ, എല്ലാ ആതതായികൾക്കും അദ്ദേഹം ഇതേ ദണ്ഡം പറഞ്ഞു.
12.14.119
सर्वेषां पापबुद्धीनां पापकर्मैव क्वुर्वताम् ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां दण्डो निर्दोष इष्यते।
सौबलस्य च दुर्बुद्धेः कर्णस्य च दुरात्मनः ॥ १२.१४.११९ ॥
പാപബുദ്ധികൾക്കും പാപകർമം ചെയ്യുന്നവർക്കും എല്ലാവർക്കും, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് ന്യായമായ ദണ്ഡമാണ് ഇഷ്ടം; ദുർബുദ്ധിയായ സൗബലനും (ശകുനിക്കും) ദുരാത്മാവായ കർണനും അങ്ങനെതന്നെ.
12.14.120
पश्यतां चैव शूराणां याऽहं द्यूते सभां तदा ।
रजस्वला समानीता भवतां पश्यतां नृप।
वाससैकेन संवीता तव दोषेण भूपते ॥ १२.१४.१२० ॥
വീരന്മാർ നോക്കിനിൽക്കെ, ചൂതുകളി സഭയിലേക്ക് അന്ന് ഞാൻ രജസ്വലയായി കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടു. രാജാവേ, നിങ്ങളെല്ലാവരും നോക്കിനിൽക്കെ, ഒരേ ഒരു വസ്ത്രത്താൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ടവളായി, നിങ്ങളുടെ തെറ്റുകൊണ്ട്, ഹേ ഭൂപതേ.
12.14.121
माभूद्धर्मविलोपस्ते धृतराष्ट्रकुलक्षयात् ।
क्रोधाग्निना तु दग्धं च सपशुद्रव्यसंचयम् ॥ १२.१४.१२१ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രകുലത്തിന്റെ നാശത്താൽ നിങ്ങളുടെ ധർമ്മം നശിക്കാതിരിക്കട്ടെ; ക്രോധാഗ്നിയാൽ കന്നുകാലികളും സമ്പത്തിന്റെ സഞ്ചയവും സഹിതം ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.14.122
साऽहमेवंविधं दुःखं संप्राप्ता तव हेतुना ।
आदित्यस्य प्रसादेन न च प्राणैर्वियोजिता ॥ १२.१४.१२२ ॥
ആ ഞാൻ, നിങ്ങളുടെ കാരണത്താൽ ഇത്തരം ദുഃഖം പ്രാപിച്ചു; എന്നാൽ സൂര്യന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ജീവനിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തപ്പെട്ടില്ല.
12.14.123
रक्षिता देवदेवेन जगतः कालहेतुना ।
दिवाकरेण देवेन विवस्त्रा न कृता तदा ॥ १२.१४.१२३ ॥
ലോകത്തിന്റെ കാലകാരണനായ, ദേവദേവനായ സൂര്യനാൽ ഞാൻ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അന്ന് എന്നെ വസ്ത്രമില്ലാത്തവളാക്കിയില്ല.
12.14.124
एतेषां यतमानानां न मेऽद्य वचनं मृषा ।
त्वं तु सर्वां महीं त्यक्त्वा कुरुषे स्वयमापदम् ॥ १२.१४.१२४ ॥
ഇവർ ശ്രമിക്കുന്നവരുടെ വാക്ക്, എന്റെ വാക്ക് ഇന്ന് വ്യാജമല്ല; എന്നാൽ നീ ഭൂമി മുഴുവൻ ഉപേക്ഷിച്ച് നീ തന്നെ ഈ ആപത്ത് വരുത്തിവയ്ക്കുന്നു.
12.14.125
यथाऽऽस्तां संमतौ राज्ञां पृथिव्यां राजसत्तम् ।
मांधाता चाम्बरीषश्च तथा राजन्विराजसे ॥ १२.१४.१२५ ॥
ഭൂമിയിൽ രാജാക്കന്മാരുടെ സമ്മതത്തോടെ ഉണ്ടായിരുന്നതുപോലെ, ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ; മാന്ധാതാവിനെയും അംബരീഷനെയും പോലെ, അതുപോലെ ഹേ രാജാവേ, നീ പ്രകാശിക്കും.
12.14.126
प्रशाधि पृथिवीं देवीं प्रजा धर्मेण पालयन् ।
सपर्वतवनद्वीपां मा राजन्विमना भव ॥ १२.१४.१२६ ॥
രാജാവേ, പർവതങ്ങളും വനങ്ങളും ദ്വീപുകളുമുള്ള ഈ ദേവഭൂമിയെ ധർമ്മത്താൽ പ്രജകളെ പാലിച്ചുകൊണ്ട് ഭരിക്കുക; മനസ്സു തളരരുത്.
12.14.127
यजस्व विविधैर्यज्ञैर्युध्यस्वारीन्प्रयच्छ च ।
धनानि भोगान्वासांसि द्विजातिभ्यो नृपोत्तम ॥ १२.१४.१२७ ॥
ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, വിവിധ യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യുക, ശത്രുക്കളോട് യുദ്ധം ചെയ്യുക, ബ്രാഹ്മണർക്ക് ധനവും ഭോഗവും വസ്ത്രവും ദാനം ചെയ്യുക.