ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.140
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.140.1
युगक्षयात्परिक्षीणे धर्मे लोके च भारत ।
दस्युभिः पीड्यमाने च कथं स्थेयं पितामह ॥ १२.१४०.१ ॥
ಯುಗಕ್ಷಯದಿಂದ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಲೋಕ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ಭಾರತ, ದಸ್ಯುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದಾಗ, ಪಿತಾಮಹ, ಹೇಗೆ ಬಾಳಬೇಕು?
12.140.2
हन्त ते वर्तयिष्यामि नीतिमापत्सु भारत ।
उत्सृज्यापि घृणां काले यथा वर्तेत भूमिपः ॥ १२.१४०.२ ॥
ಸರಿ, ಭಾರತ, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಕರುಣೆಯನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ರಾಜ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು.
12.140.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
भारद्वाजस्य संवादं राज्ञः शत्रुंतपस्य च ॥ १२.१४०.३ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಭಾರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ರಾಜ ಶತ್ರುಂತಪನ ಸಂವಾದ.
12.140.4
राजात्शत्रुंतपो नाम सौवीरेषु महारथः ।
भारद्वाजमुपागम्य पप्रच्छार्थविनिश्चयम् ॥ १२.१४०.४ ॥
ಸೌವೀರರಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಂತಪ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಹಾರಥ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ಭಾರದ್ವಾಜರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಅರ್ಥನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
12.140.5
अलब्धस्य कथं लिप्सा लब्धं केन विवर्धते ।
वधितं पाल्यते केन पालितं प्रणयेत्कथम् ॥ १२.१४०.५ ॥
ಪಡೆಯದಿರುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಯಸಬೇಕು? ಪಡೆದದ್ದು ಯಾವುದರಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ? ಬೆಳೆದದ್ದನ್ನು ಯಾವುದರಿಂದ ಕಾಯಬೇಕು, ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಬೇಕು?
12.140.6
तस्मै विनिश्चितार्थाय परिपृष्टोऽर्थिश्चयम् ।
उवाच मतिमान्वाक्यमिदं हेतुमदुत्तमम् ॥ १२.१४०.६ ॥
ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಅವನು ಕೇಳಲು, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಭಾರದ್ವಾಜರು ಅರ್ಥನಿಶ್ಚಯದ ಕುರಿತು ಈ ಉತ್ತಮ, ಹೇತುಸಹಿತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
12.140.7
नित्यमुद्यतदण्डः स्यान्नित्यं विवृतपौरुषः ।
अच्छिद्रश्छिद्रदर्शी च परेषां विवरानुगः ॥ १२.१४०.७ ॥
ರಾಜನು ಯಾವಾಗಲೂ ದಂಡವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು, ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು. ಅವನು ದೋಷರಹಿತನಾಗಿದ್ದು, ಶತ್ರುಗಳ ದೋಷಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
12.140.8
नित्यमुद्यतदण्डस्य भृशमुद्विजते नरः ।
तस्मात्सर्वाणि भूतानि दण्डेनैव प्रसाधयेत् ॥ १२.१४०.८ ॥
ಯಾವಾಗಲೂ ದಂಡವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವವನಿಗೆ ಜನರು ಬಹಳ ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದಂಡದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.
12.140.9
एवमेव प्रशंसन्ति बुधा ये तत्त्वदर्शिनः ।
तस्माच्चतुष्टये तस्मिन्प्रधानो दण्ड उच्यते ॥ १२.१४०.९ ॥
ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿಗಳಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಹೀಗೆಯೇ ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಚತುಷ್ಟಯದಲ್ಲಿ ದಂಡವೇ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.140.10
छिन्नमूले त्वधिष्ठाने सर्वे तज्जीविनो हताः ।
कथं हि शाखास्तिष्ठेयुश्छिन्नमूले वनस्पतौ ॥ १२.१४०.१० ॥
ಬೇರು ಮತ್ತು ಆಧಾರ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಸುವವರೆಲ್ಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬೇರು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲವು?
12.140.11
मूलमेवादितश्छिन्द्यादरिपक्षस्य पण्डितः ।
ततः सहायान्पक्षं च सर्वमेवानुशातयेत् ॥ १२.१४०.११ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಶತ್ರುಪಕ್ಷದ ಬೇರನ್ನೇ ಆರಂಭದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದರ ಸಹಾಯಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಗರನ್ನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಬೇಕು.
12.140.12
सुमन्त्रितं सुविक्रान्तं सुयुद्धं सुपलायितम् ।
आपदागमकाले तु कुर्वीत न विचारयेत् ॥ १२.१४०.१२ ॥
ಆಪತ್ತು ಬಂದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿದುದನ್ನು, ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಮಾಡಿದುದನ್ನು, ಉತ್ತಮ ಯುದ್ಧವನ್ನು, ಉತ್ತಮ ಪಲಾಯನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಮಾಡದೆ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಬೇಕು.
12.140.13
वाङ्भात्रेण विनीतः स्याद्धृदयेन यथा क्षुरः ।
श्लक्ष्णपूर्वाभिभाषी च कामक्रोधौ विवर्जयेत् ॥ १२.१४०.१३ ॥
ಅವನು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿನೀತನಾಗಿರಲಿ; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷುರದಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣನಾಗಿರಬಾರದು. ಮೊದಲು ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲಿ; ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿ.
12.140.14
सपत्नसहितो राज्ये कृत्वा सन्धिं न विश्वसेत् ।
उपक्रामेत्ततः शीघ्रं कृतकार्यो विचक्षणः ॥ १२.१४०.१४ ॥
ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೂ ನಂಬಬಾರದು. ನಂತರ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಲಿ.
12.140.15
शत्रुं च मित्रं पूर्वेण सान्त्वेनैवानुसान्त्वयेत् ।
नित्यशश्चोद्विजेत्तस्मात्सर्पाद्वेश्मगतादिव ॥ १२.१४०.१५ ॥
ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರನ್ನು ಮೊದಲು ಸಾಂತ್ವನದಿಂದಲೇ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಬೇಕು. ಆದರೂ ಮನೆಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದ ಹಾವಿನಂತೆ ಅವನಿಂದ ಸದಾ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಬೇಕು.
12.140.16
यस्य बुद्धिं परिभवेत्तमतीतेन सान्त्वयेत् ।
अनागतेन दुष्प्रज्ञं प्रत्युत्पन्नेन पण्डितम् ॥ १२.१४०.१६ ॥
ಯಾರ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬೇಕೋ, ಅವನನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಬೇಕು. ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದಿಂದ, ಪಂಡಿತನನ್ನು ವರ್ತಮಾನದಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಬೇಕು.
12.140.17
अञ्जलिं शपथं सान्त्वं शिरसा पादवन्दनम् ।
अश्रुप्रपातनं चैव कर्तव्यं भूतिमिच्छता ॥ १२.१४०.१७ ॥
ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅಂಜಲಿ, ಶಪಥ, ಸಾಂತ್ವನ, ತಲೆಯಿಂದ ಪಾದವಂದನೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
12.140.18
वहेदमित्रं स्कन्धेन यावदर्थस्य लम्भनम् ।
अथैनमागते काले भिन्द्याद्धटमिवाश्मनि ॥ १२.१४०.१८ ॥
ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧಿಸುವವರೆಗೆ ಶತ್ರುವನ್ನು ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಹೊರಬೇಕು. ನಂತರ ಸೂಕ್ತ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಒಡೆಯುವಂತೆ ಅವನನ್ನು ಒಡೆಯಬೇಕು.
12.140.19
मुहूर्तमपि राजेन्द्र तिन्दुकालातवज्ज्वलेत् ।
मा तुषाग्निरिवानर्चिर्धूमायेत चिरं नरः ॥ १२.१४०.१९ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಮನುಷ್ಯನು ಒಂದು ಕ್ಷಣವಾದರೂ ತಿಂದುಕ ಕೊಳ್ಳಿಯಂತೆ ಉರಿಯಲಿ; ಆದರೆ ಹೊಟ್ಟಿನ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಜ್ವಾಲೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಹೊಗೆಯಾಡಬಾರದು.
12.140.20
नानार्थिकोऽर्थसंबन्धं कृतघ्ने न समाचरेत् ।
अर्थी तु शक्यते भोक्तुं कृतकार्योऽवमन्यते।
तस्मात्सर्वाणि कार्याणि सावशेषाणि कारयेत् ॥ १२.१४०.२० ॥
ಬಹು ಉದ್ದೇಶಗಳುಳ್ಳವನು ಕೃತಘ್ನನೊಡನೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಯಾಚಕನನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಆದರೆ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅವನು ತಿರಸ್ಕೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಳಿಸಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
12.140.21
कोकिलस्य वराहस्य मेरोः शून्यस्य वेस्मनः ।
व्यालस्य भक्तचित्तस्य यच्छ्रेयस्तत्समाचरेत् ॥ १२.१४०.२१ ॥
ಕೋಗಿಲೆ, ಹಂದಿ, ಮೇರು ಪರ್ವತ, ಖಾಲಿ ಮನೆ, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮನ ಇಟ್ಟ ಹಾವು—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಾದುದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
12.140.22
उत्थायोत्थाय गच्छेच्च नित्ययुक्तो रिपोर्गृहम् ।
कुशलं चास्य पृच्छेत यद्यप्यकुशलं भवेत् ॥ १२.१४०.२२ ॥
ಯಾವಾಗಲೂ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವವನು ಶತ್ರುವಿನ ಮನೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ಹೋಗಿ ಅವನ ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು—ಅವನಿಗೆ ಅಕುಶಲ ಇದ್ದರೂ ಸಹ.
12.140.23
नालसाः प्राप्नुवन्त्यर्थान्न क्लीबा नातिमानिनः ।
न च लोकरवाद्भीता न वै शश्वत्प्रतीक्षिणः ॥ १२.१४०.२३ ॥
ಆಲಸಿಗರು ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯರು; ದುರ್ಬಲರೂ ಅತಿ ಗರ್ವಿಗಳೂ ಪಡೆಯರು; ಲೋಕನಿಂದೆಗೆ ಹೆದರುವವರೂ ಸದಾ ಕಾದು ಕೂರುವವರೂ ಪಡೆಯರು.
12.140.24
नास्य च्छिद्रं परो विद्याद्विद्याच्छिद्रं परस्य तु ।
गूहेत्कूर्म इवाङ्गानि रक्षेद्विवरमात्मनः ॥ १२.१४०.२४ ॥
ಶತ್ರು ನಮ್ಮ ದೋಷವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಾರದು; ನಾವು ಶತ್ರುವಿನ ದೋಷವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆಮೆ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸುವಂತೆ ಅಡಗಿಸಿ, ತನ್ನ ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
12.140.25
बकवच्चिन्तयेदर्थान्सिंहवच्च पराक्रमेत् ।
वृकवच्चावलुम्पेत शरवच्च विनिष्पतेत् ॥ १२.१४०.२५ ॥
ಕೊಕ್ಕರೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು, ಸಿಂಹದಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರಬೇಕು, ತೋಳದಂತೆ ಹಠಾತ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಬೇಕು, ಬಾಣದಂತೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಬೇಕು.
12.140.26
पानमक्षास्तथा नार्यो मृगया गीतवादितम् ।
एतानि युक्त्या सेवेत प्रसङ्गो ह्यत्र दोषवान् ॥ १२.१४०.२६ ॥
ಮದ್ಯಪಾನ, ಜೂಜು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಬೇಟೆ, ಹಾಡು-ವಾದ್ಯ — ಇವುಗಳನ್ನು ವಿವೇಕದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಆಸಕ್ತಿ ದೋಷವಾಗಿದೆ.
12.140.27
कुर्यात्तृणमयं चापं शयीत मृगशायिकाम् ।
अन्धः स्यादन्धवेलायां बाधिर्यमपि संश्रयेत् ॥ १२.१४०.२७ ॥
ಹುಲ್ಲಿನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಮಲಗುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು; ಕುರುಡರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುರುಡನಂತಿರಬೇಕು, ಕಿವುಡುತನವನ್ನೂ ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.
12.140.28
देशकालं समासाद्य विक्रमेत विचक्षणः ।
देशकालव्यतीतो हि विक्रमो निष्फलो भवेत् ॥ १२.१४०.२८ ॥
ವಿವೇಕಿಯು ಸೂಕ್ತ ದೇಶ-ಕಾಲವನ್ನು ಕಂಡು ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರಬೇಕು; ದೇಶ-ಕಾಲ ಮೀರಿದರೆ ಪರಾಕ್ರಮ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.
12.140.29
कालाकालौ संप्रधार्य बलाबलमथात्मनः ।
परस्य च बलं ज्ञात्वा तथाऽऽत्मानं नियोजयेत् ॥ १२.१४०.२९ ॥
ಕಾಲ-ಅಕಾಲವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ, ತನ್ನ ಬಲಾಬಲವನ್ನು ತೂಗಿ, ಶತ್ರುವಿನ ಬಲವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಆಮೇಲೆ ತನ್ನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.
12.140.30
दण्डेनोपनतं शत्रुं यो राजा न नियच्छति ।
स मृत्युमुपगूहेत् गर्भमश्वतरी यथा ॥ १२.१४०.३० ॥
ದಂಡದಿಂದ ವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಶತ್ರುವನ್ನು ಯಾವ ರಾಜನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಹೆಣ್ಣು ಕತ್ತೆಕಿರುಬು ಗರ್ಭವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
12.140.31
सुपुष्पितः स्यादफलः फलवान्स्याद्दुरारुहः ।
आमः स्यात्पक्वसंकाशो न च शीर्येत कस्यचित् ॥ १२.१४०.३१ ॥
ಅದು ಹೇರಳವಾಗಿ ಹೂಬಿಟ್ಟು ಫಲರಹಿತವಾಗಿರಬಹುದು; ಫಲವತ್ತಾದರೂ ಏರಲು ಕಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು; ಹಣ್ಣಾಗದಿದ್ದರೂ ಹಣ್ಣಾದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು, ಯಾರಿಂದಲೂ ಉದುರದೆ.
12.140.32
आशां कालवतीं कुर्यात्तां च विघ्नेन योजयेत् ।
विघ्नं निमित्ततो ब्रूयान्निमित्तं चापि हेतुमत् ॥ १२.१४०.३२ ॥
ಆಶೆಯನ್ನು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಬೇಕು, ಅದನ್ನು ಒಂದು ವಿಘ್ನದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕು; ವಿಘ್ನವನ್ನು ನಿಮಿತ್ತದಿಂದಾಗಿ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು, ನಿಮಿತ್ತವನ್ನೂ ಕಾರಣಸಹಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು.
12.140.33
भीतवत्संविधातव्यं यावद्भयमनागतम् ।
आगतं तु भयं दृष्ट्वा प्रहर्तव्यमभीतवत् ॥ १२.१४०.३३ ॥
ಬರದ ಭಯ ಬರುವವರೆಗೆ ಭಯಪಟ್ಟವನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಭಯ ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ನಿರ್ಭಯನಂತೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಬೇಕು.
12.140.34
न साहसमनारुह्य नरो भद्राणि पश्यति ।
संशयं पुनरारुह्य यदि जीवति पश्यति ॥ १२.१४०.३४ ॥
ಸಾಹಸ ಮಾಡದೆ ಮನುಷ್ಯನು ಒಳಿತನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತೆ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಬದುಕಿದ್ದರೆ ಅವನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
12.140.35
अनागतं विजानीयात्त्यजेद्भयमुपस्थितम् ।
पुनर्बुद्धिक्षयात्किंचिदनिवृत्तिं निशामयेत् ॥ १२.१४०.३५ ॥
ಬರದಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಬಂದಿರುವ ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತೆ, ಬುದ್ಧಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದರಿಂದ ಏನಾದರೂ ಹಿಂದಿರುಗದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
12.140.36
प्रत्युपस्थितकालस्य सुखस्य परिवर्जनम् ।
अनागतसुखाशा च नैव बुद्धिमतां नयः ॥ १२.१४०.३६ ॥
ಈಗ ಒದಗಿರುವ ಕಾಲದ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು, ಭವಿಷ್ಯದ ಸುಖದ ಆಶೆಯನ್ನೇ ಹಿಡಿದಿಡುವುದು — ಇದು ಬುದ್ಧಿವಂತರ ನೀತಿಯಲ್ಲ.
12.140.37
योऽरिणा सह संधाय विश्वस्तः स्वपते सुखम् ।
स वृक्षाग्रे प्रसुप्तो वा पतितः प्रतिबुध्यते ॥ १२.१४०.३७ ॥
ಶತ್ರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗುವವನು, ಮರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದವನು ಅಥವಾ ಬಿದ್ದವನಂತೆ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
12.140.38
कर्मणा येन केनेह मृदुना दारुणेन वा ।
उद्धरेद्दीनमात्मानं समर्थो धर्ममाचरेत् ॥ १२.१४०.३८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮದಿಂದಾದರೂ, ಮೃದುವಾಗಲಿ ಕಠಿಣವಾಗಲಿ, ದೀನನಾದ ತನ್ನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಸಮರ್ಥನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
12.140.39
ये सपत्नाः सपत्नानां सर्वांस्ताननुवर्तयेत् ।
आत्मनश्चापि बोद्धव्याश्चाराः सुमहिताः परैः ॥ १२.१४०.३९ ॥
ಯಾರು ಶತ್ರುಗಳೋ ಆ ಶತ್ರುಗಳೆಲ್ಲರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು; ತನ್ನ ಗೂಢಚಾರರನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು, ಅವರು ಇತರರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತರಾದವರು.
12.140.40
चारः सुविहितः कार्य आत्मनोऽथ परस्य च ।
पाषण्डांस्तापसादींश्च परराष्ट्रे प्रवेशयेत् ॥ १२.१४०.४० ॥
ತನಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತ ಗೂಢಚಾರನನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಪಾಷಂಡಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಶತ್ರುರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು.
12.140.41
उद्यानेषु विहारेषु प्रपास्वावसथेषु च ।
पानागारे प्रवेशेषु तीर्थेषु च सभासु च ॥ १२.१४०.४१ ॥
ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಹಾರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ನೀರಿನ ಪೌಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಮದ್ಯದಂಗಡಿಯ ಪ್ರವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ.
12.140.42
धर्माभिचारिणः पापाश्चौरा लोकस्य कण्टकाः ।
समागच्छन्ति तान्बुद्ध्वा नियच्छेच्छमयीत च ॥ १२.१४०.४२ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಪಾಪಿಗಳಾದ ಕಳ್ಳರು ಲೋಕದ ಮುಳ್ಳುಗಳು; ಅವರು ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ತಿಳಿದು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಶಾಂತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
12.140.43
न विश्वसेदविश्वस्ते विश्वस्ते नातिविश्वसेत् ।
विश्वासाद्भयमभ्येति नापरीक्ष्य च विश्वसेत् ॥ १२.१४०.४३ ॥
ನಂಬಲರ್ಹನಲ್ಲದವನನ್ನು ನಂಬಬಾರದು; ನಂಬಲರ್ಹನನ್ನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ನಂಬಬಾರದು. ನಂಬಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಭಯ ಬರುತ್ತದೆ; ಪರೀಕ್ಷಿಸದೆ ನಂಬಬಾರದು.
12.140.44
विश्वासयित्वा तु परं तत्त्वभूतेन हेतुना ।
अथास्य प्रहरेत्काले किंचिद्विचलिते पदे ॥ १२.१४०.४४ ॥
ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನಿಜವೆನಿಸುವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಗೆದ್ದು, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೆಜ್ಜೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಲುಗಾಡಿದಾಗ ಹೊಡೆಯಬೇಕು.
12.140.45
अशङ्क्यमपि शङ्केत नित्यं शङ्केत शङ्कितान ।
भयं ह्यशङ्किताज्जातं समूलमपि कृन्तति ॥ १२.१४०.४५ ॥
ಶಂಕಿಸಲಾಗದವನನ್ನೂ ಶಂಕಿಸಬೇಕು; ಸದಾ ಶಂಕಿತರನ್ನು ಶಂಕಿಸಬೇಕು. ಶಂಕಿಸದವನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಯ ಬೇರು ಸಹಿತ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
12.140.46
अवधानेन मौनेन काषायेण जटाजिनैः ।
विश्वासयित्वा द्वेष्टारमवलुम्पेद्यथा वृकः ॥ १२.१४०.४६ ॥
ಧ್ಯಾನ, ಮೌನ, ಕಾವಿ ವಸ್ತ್ರ, ಜಡೆ ಮತ್ತು ಜಿಂಕೆಚರ್ಮದಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ಗೆದ್ದು, ಶತ್ರುವನ್ನು ತೋಳದಂತೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕು.
12.140.47
पुत्रो वा यदि वा भ्राता पिता वा यदि वा सुहृद ।
अर्थस्य विघ्नं कुर्वाणा हन्तव्या भूतिमिच्छता ॥ १२.१४०.४७ ॥
ಮಗನಾಗಲಿ, ಸಹೋದರನಾಗಲಿ, ತಂದೆಯಾಗಲಿ, ಗೆಳೆಯನಾಗಲಿ, ಧನಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದರೆ, ಏಳ್ಗೆ ಬಯಸುವವನು ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು.
12.140.48
गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः ।
उत्पथं प्रतिपन्नस्य कार्यं भवति शासनम् ॥ १२.१४०.४८ ॥
ಗುರುವಾದರೂ ಅಹಂಕಾರಿಯಾಗಿ, ಮಾಡಬೇಕಾದುದು ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದುದನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ, ಕೆಟ್ಟ ದಾರಿ ಹಿಡಿದವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
12.140.49
प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यां संप्रदानेन केनचित् ।
प्रपूजयन्निघाती स्यात्तीक्ष्णतुण्ड इव द्विजः। ॥ १२.१४०.४९ ॥
ಎದ್ದುನಿಂತು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಏನಾದರೂ ದಾನವಿತ್ತು ಗೌರವಿಸುತ್ತ, ಚೂಪಾದ ಕೊಕ್ಕಿನ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುವವನಾಗಿರಬೇಕು.
12.140.50
नाच्छित्त्वा परमर्माणि नाकृत्वा कर्म दारुणम् ।
नाहत्वा मत्स्यघातीव प्राप्नोति परमां श्रियम् ॥ १२.१४०.५० ॥
ಪರಮ ಮರ್ಮಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸದೆ, ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡದೆ, ಮೀನುಗಾರನಂತೆ ಹೊಡೆಯದವನು ಪರಮ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.140.51
नास्ति जात्या रिपुर्नाम मित्रं वाऽपि न विद्यते ।
सामर्थ्ययोगाज्जायन्ते मित्राणि रिपवस्तथा ॥ १२.१४०.५१ ॥
ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಯಾರೂ ಶತ್ರುವಲ್ಲ, ಮಿತ್ರನೂ ಅಲ್ಲ. ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಂಯೋಗದಿಂದಲೇ ಮಿತ್ರರೂ ಶತ್ರುಗಳೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.140.52
न प्रमुञ्चेत दायादं वदन्तं करुणं बहु ।
दुःखं तत्र न कर्तव्यं हन्यात्पूर्वापकारिणम् ॥ १२.१४०.५२ ॥
ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಮಾತನಾಡುವ ದಾಯಾದಿಯನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು. ಅಲ್ಲಿ ದುಃಖಿಸಬಾರದು; ಮೊದಲು ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು.
12.140.53
संग्रहानुग्रहे यत्नः सदा कार्योऽनसूयता ।
निग्रहश्चापि यत्नेन कर्तव्यो हितमिच्छता ॥ १२.१४०.५३ ॥
ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನಿಗ್ರಹವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು.
12.140.54
प्रहरिष्यन्प्रियं ब्रूयात्प्रहृत्यापि प्रियोत्तरम् ।
असिनाऽपि शिरश्छित्त्वा शोचेत च रुदेत च ॥ १२.१४०.५४ ॥
ಹೊಡೆಯಲಿರುವವನು ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತು ಆಡಬೇಕು; ಹೊಡೆದ ಬಳಿಕವೂ ಪ್ರಿಯ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕು. ಕತ್ತಿಯಿಂದ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿಯೂ ಶೋಕಿಸಿ ಅಳಬೇಕು.
12.140.55
निमन्त्रयीत सान्त्वेन संमानेन तितिक्षया ।
आशाकरणमित्येतत्कर्तव्यं भूतिमिच्छता ॥ १२.१४०.५५ ॥
ಸಾಂತ್ವನದಿಂದ, ಗೌರವದಿಂದ, ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು; ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಆಶೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವುದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು.
12.140.56
न शुष्कवैरं कुर्वीत बाहुभ्यां न नदीं तरेत् ।
अनर्थकमनायुष्यं गोविषाणस्य भक्षणम्।
दन्ताश्च परिमृद्यन्ते रसश्चापि न लभ्यते ॥ १२.१४०.५६ ॥
ವ್ಯರ್ಥ ವೈರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ತೋಳುಗಳಿಂದ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಬಾರದು; ಹಸುವಿನ ಕೊಂಬನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ನಿರರ್ಥಕ, ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹಲ್ಲುಗಳು ಸವೆಯುತ್ತವೆ, ರುಚಿಯೂ ಸಿಗದು.
12.140.57
त्रिवर्गे त्रिविधा पीडा अनुबन्धस्तथैव च ।
अनुबन्धं तथा ज्ञात्वा पीडां च परिवर्जयेत् ॥ १२.१४०.५७ ॥
ತ್ರಿವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧದ ನೋವುಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಿಳಿದು ನೋವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.140.58
ऋणशेषं चाग्निशेषं शत्रुशेषं तथैव च ।
पुनः पुनः प्रवर्धन्ते तस्माच्छेषं न कारयेत् ॥ १२.१४०.५८ ॥
ಸಾಲದ ಉಳಿಕೆ, ಬೆಂಕಿಯ ಉಳಿಕೆ, ಶತ್ರುವಿನ ಉಳಿಕೆ—ಇವು ಪದೇ ಪದೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಉಳಿಕೆ ಬಿಡಬಾರದು.
12.140.59
ऋणशेषां विवर्धन्ते परिभूताश्च शत्रवः ।
आवहन्त्यनयं तीव्रं व्याधयश्चाप्युपेक्षिताः ॥ १२.१४०.५९ ॥
ಸಾಲದ ಉಳಿಕೆಯಿಂದ ಅಡಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶತ್ರುಗಳೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೋಗಗಳೂ ಭೀಕರ ಕೇಡನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.
12.140.60
नाम…क्कृत्यकारी स्यादप्रमत्तः सदा भवेत् ।
कष्यकोपि हि दुश्छिन्नो विकारं कुरुते चिरम् ॥ १२.१४०.६० ॥
…… ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವವನಾಗಿರಬೇಕು, ಯಾವಾಗಲೂ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಬೇಕು; ಸಣ್ಣ ಗಾಯವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಒಣಗದಿದ್ದರೆ ಬಹುಕಾಲ ವಿಕಾರ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
12.140.61
वधेम च मनुष्याणां मार्गाणां दूषणेन च ।
आकाराणां विनाशैश्च परराष्ट्रं विनाशयेत् ॥ १२.१४०.६१ ॥
ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ವಧಿಸಿ, ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕೆಡಿಸಿ, ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಶತ್ರುರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು.
12.140.62
गृध्रदृष्टिर्बकालीनः श्वचेष्टः सिंहविक्रमः ।
अनुद्विग्रः काकशङ्की भुजङ्गचरितं चरेत् ॥ १२.१४०.६२ ॥
ಹದ್ದಿನ ದೃಷ್ಟಿ, ಬಕದ ಅಡಗುವಿಕೆ, ನಾಯಿಯ ನಡತೆ, ಸಿಂಹದ ಪರಾಕ್ರಮ, ನಿರ್ಭೀತಿ, ಕಾಗೆಯಂತೆ ಸಂಶಯ, ಸರ್ಪದ ನಡೆ — ಇವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
12.140.63
शूरमञ्जलिपातेन भीरुं भेदेन भेदयेत् ।
लुब्धमर्थप्रदानेन समं तुल्येन विग्रहः ॥ १२.१४०.६३ ॥
ಶೂರನನ್ನು ಅಂಜಲಿ ನೀಡಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಭೀರುವನ್ನು ಭೇದದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು, ಲೋಭಿಯನ್ನು ಧನ ನೀಡಿ, ಸಮಾನನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು.
12.140.64
श्रेणीमुख्योपजापेषु वल्लभानुनयेषु च ।
अमात्यान्परिरक्षेत भेदसंघातयोरपि ॥ १२.१४०.६४ ॥
ಶ್ರೇಣಿ ಮುಖ್ಯರೊಂದಿಗಿನ ಉಪಜಾಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಒಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ, ಭೇದ ಮತ್ತು ಸಂಘಾತದಿಂದಲೂ ಅಮಾತ್ಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
12.140.65
मृदुरित्यवजानन्ति तीक्ष्ण इत्युद्विजन्ति च ।
तीक्ष्णकाले भवेत्तीक्ष्णो मृदुकाले मृदुर्भवेत् ॥ १२.१४०.६५ ॥
"ಮೃದು" ಎಂದು ಅವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, "ತೀಕ್ಷ್ಣ" ಎಂದು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣನಾಗಿಯೂ, ಮೃದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಇರಬೇಕು.
12.140.66
मृदुनैव मृदुं हन्ति मृदुना हन्ति दारुणम् ।
नासाध्यं मृदुना किंचित्तस्मात्तीक्ष्णतरो मृदुः ॥ १२.१४०.६६ ॥
ಮೃದುತ್ವದಿಂದಲೇ ಮೃದುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ, ಮೃದುತ್ವದಿಂದಲೇ ದಾರುಣನನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಮೃದುತ್ವದಿಂದ ಯಾವುದೂ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮೃದುವಾದವನು ತೀಕ್ಷ್ಣನಿಗಿಂತಲೂ ತೀಕ್ಷ್ಣನು.
12.140.67
काले मृदुर्यो भवति काले भवति दारुणः ।
स साधयति कृत्यानि शत्रुं चाप्यधितिष्ठति ॥ १२.१४०.६७ ॥
ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮೃದುವಾಗಿರುವವನು, ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಠಿಣವಾಗಿರುವವನು — ಅವನು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶತ್ರುವನ್ನೂ ಮೀರುತ್ತಾನೆ.
12.140.68
पण्डितेन विरुद्धस्तु दूरस्थोऽस्मीति नाश्वसेत् ।
दीर्घौ बुद्धिमतो बाहू याभ्यां हिंसति हिंसितः ॥ १२.१४०.६८ ॥
ಪಂಡಿತನೊಂದಿಗೆ ವಿರೋಧ ಉಂಟಾದರೆ 'ನಾನು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ನಿರಾಳನಾಗಬಾರದು; ಬುದ್ಧಿವಂತನ ಬಾಹುಗಳು ಉದ್ದವಾದವು, ಅವುಗಳಿಂದ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿದವನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.140.69
न तत्तरेद्यस्य न पारमुत्तरे ।
न्न तद्धरेद्यत्पुनराहरेत्परः।
न तत्खनेद्यस्य न मूलमुद्धरे ।
न्न तं हन्याद्यस्य शिरो न पातयेत् ॥ १२.१४०.६९ ॥
ದಾಟಲಾಗದಿರುವುದನ್ನು ದಾಟಬಾರದು; ಶತ್ರು ಮತ್ತೆ ತರಬಹುದಾದುದನ್ನು ಅಪಹರಿಸಬಾರದು; ಬೇರನ್ನು ಕಿತ್ತಲಾಗದಿರುವುದನ್ನು ಅಗೆಯಬಾರದು; ತಲೆಯನ್ನು ಉರುಳಿಸಲಾಗದವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು.
12.140.70
इतीदमुक्तं वृजिनाभिसंहितं ।
न चैतदेवं पुरुषः समाचरेत्।
परप्रयुक्तस्तु कथं विभावये ।
दतो मयोक्तं भवतो हितार्थिना ॥ १२.१४०.७० ॥
ಹೀಗೆ ವಂಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಿಷಯ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಮನುಷ್ಯನು ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಆದರೆ ಇತರರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದವನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಲಿ? ನಿನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
12.140.71
यथावदुक्तं वचनं हितार्थिना ।
निशम्य विप्रेण सुवीरराष्ट्रपः।
तथाऽकरोद्वाक्यमदीनचेतनः ।
श्रियं च दीप्तां बुभुजे सबान्धवः ॥ १२.१४०.७१ ॥
ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ಕೇಳಿ, ಉತ್ತಮ ವೀರರ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆ ರಾಜನು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವುಗಳಂತೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಂಡನು; ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.