മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.141.1
हीने परमके धर्मे सर्वलोकविलङ्घिते ।
अधर्मे धर्मतां नीते धर्मे चाधर्मतां गते ॥ १२.१४१.१ ॥
പരമധർമ്മം ക്ഷയിച്ച്, സർവലോകങ്ങളും ലംഘിക്കപ്പെട്ട്, അധർമ്മം ധർമ്മമായി, ധർമ്മം അധർമ്മമായി മാറുമ്പോൾ,
12.141.2
मर्यादासु प्रभिन्नासु क्षुभिते लोकिश्चये ।
राजभिः पीडिते लोके चोरैर्वाऽपि विशांपते ॥ १२.१४१.२ ॥
മര്യാദകൾ ലംഘിക്കപ്പെട്ട്, ലോകചക്ഷുസ്സുകൾ ക്ഷോഭിച്ച്, രാജാക്കന്മാരാലും കള്ളന്മാരാലും ലോകം പീഡിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഹേ പ്രജാപതേ,
12.141.3
सर्वाश्रमेषु मूढेषु कर्मसूपहतेषु च ।
कामाल्लोभाच्च मोहाच्च भयं पश्यत्सु भारत ॥ १२.१४१.३ ॥
എല്ലാ ആശ്രമങ്ങളിലും മൂഢരായി, കർമ്മങ്ങളിൽ നശിച്ച്, കാമത്താലും ലോഭത്താലും മോഹത്താലും ഭയം കാണുമ്പോൾ, ഹേ ഭാരത,
12.141.4
अविश्वस्तेषु सर्वेषु नित्यं भीतेषु भारत ।
नित्यं च हन्यमानेषु वञ्चयत्सु परस्परम् ॥ १२.१४१.४ ॥
എല്ലാവരും വിശ്വാസമില്ലാതെ, നിത്യം ഭയപ്പെട്ട്, ഹേ ഭാരത, നിത്യം കൊല്ലപ്പെട്ട്, പരസ്പരം വഞ്ചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ,
12.141.5
प्रदीप्तेषु च देशेषु ब्राह्मण्ये चातिपीडिते ।
अवर्षति च पर्जन्ये मिथो भेदे समुत्थिते ॥ १२.१४१.५ ॥
ദേശങ്ങൾ ജ്വലിച്ച്, ബ്രാഹ്മണ്യം അതിപീഡിതമായി, മഴ പെയ്യാതെ, പരസ്പര ഭേദം ഉയരുമ്പോൾ,
12.141.6
सर्वस्मिन्दस्युसाद्भूते पृथिव्यामुपजीवने ।
केनस्विद्ब्राह्मणो जीवेज्जघन्ये काल आगते ॥ १२.१४१.६ ॥
ഭൂമിയിൽ എല്ലാം ദസ്യുക്കളുടെ അധീനമായി, ഉപജീവനം നഷ്ടപ്പെട്ട്, അധമകാലം വന്നപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണൻ എങ്ങനെ ജീവിക്കും?
12.141.7
अतितिक्षुः पुत्रपौत्राननुक्रोशान्नराधिप ।
कतमापदि वर्तेत तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१४१.७ ॥
മനുഷ്യാധിപാ, പുത്രപൗത്രന്മാരോടുള്ള കരുണയാൽ ക്ഷമിക്കുന്നവൻ ഏതു ആപത്തിൽ എങ്ങനെ വർത്തിക്കണം? പിതാമഹാ, അതെനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ.
12.141.8
कथं च राजा वर्तेत लोके कलुषतां गते ।
कथमर्थाच्च धर्माच्च न हीयेत परंतप ॥ १२.१४१.८ ॥
ലോകം കലുഷത പ്രാപിക്കുമ്പോൾ രാജാവ് എങ്ങനെ വർത്തിക്കണം? ശത്രുതാപകനേ, അവൻ അർത്ഥത്തിൽനിന്നും ധർമ്മത്തിൽനിന്നും എങ്ങനെ വീഴാതിരിക്കും?
12.141.9
राजमूला महाबाहो योगक्षेमसुवृष्टयः ।
प्रजासु व्याधयश्चैव मरणं च भयानि च ॥ १२.१४१.९ ॥
മഹാബാഹുവേ, പ്രജകളിൽ യോഗക്ഷേമങ്ങളുടെ നല്ല മഴകളും, രോഗങ്ങളും, മരണവും, ഭയങ്ങളും എല്ലാം രാജാവിനെ മൂലമാക്കിയവയാണ്.
12.141.10
कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्च भरतर्षभ ।
राजमूला इति मतिर्मम नास्त्यत्र संशयः ॥ १२.१४१.१० ॥
ഭരതർഷഭാ, കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, കലിയുഗം എന്നിവയെല്ലാം രാജാവിനെ മൂലമാക്കിയവയാണെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
12.141.11
तस्मिंस्त्वभ्यागते काले प्रजानां दोषकारके ।
विज्ञानबलमास्थाय जीवितव्यं भवेत्तदा ॥ १२.१४१.११ ॥
എന്നാൽ പ്രജകളിൽ ദോഷങ്ങൾ വരുത്തുന്ന ആ കാലം വന്നെത്തുമ്പോൾ വിജ്ഞാനബലം ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കണം.
12.141.12
अधाप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
विश्वामित्रस्य संवादं चण्डालस्य च पक्कणे ॥ १२.१४१.१२ ॥
ഇപ്പോഴും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു — ചണ്ഡാലന്റെ വസതിയിൽ വിശ്വാമിത്രനും ചണ്ഡാലനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം.
12.141.13
त्रेताद्वापरयोः संधौ पुरा दैवव्यतिक्रमात् ।
अनावृष्टिरभूद्धोरा लोके द्वादशवार्षिकी ॥ १२.१४१.१३ ॥
പണ്ട് ത്രേതാ, ദ്വാപര യുഗങ്ങളുടെ സന്ധിയിൽ, ദൈവനിയമലംഘനം മൂലം, ലോകത്ത് പന്ത്രണ്ടു വർഷത്തെ ഭയങ്കരമായ വരൾച്ചയുണ്ടായി.
12.141.14
प्रजानामतिवृद्धानां युगान्ते समुपस्थिते ।
त्रेतायां मोक्षसमये द्वापरप्रतिपादने ॥ १२.१४१.१४ ॥
യുഗാന്തം അടുത്തപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ അതിയായി പെരുകിയപ്പോൾ, ത്രേതയുടെ മോചനകാലത്ത്, ദ്വാപരം നൽകപ്പെടുന്ന സമയത്ത്.
12.141.15
न ववर्ष सहस्राक्षः प्रतिलोमोऽभवद्गुरुः ।
जगाम दक्षिणं मार्गं सोमो व्यावृत्तमण्डलः ॥ १२.१४१.१५ ॥
സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) മഴ പെയ്യിച്ചില്ല; ഗുരു (ബൃഹസ്പതി) പ്രതികൂലനായി; ചന്ദ്രൻ മണ്ഡലം തിരിച്ച് ദക്ഷിണമാർഗത്തിൽ പോയി.
12.141.16
नावश्यायोऽपि रात्र्यन्ते कुत एवाभ्रराजयः ।
नद्यः संक्षिप्ततोयौघाः किंचिदन्तर्गताऽभवन् ॥ १२.१४१.१६ ॥
രാത്രിയുടെ അവസാനത്തിലും മഞ്ഞില്ല; മേഘനിരകളെപ്പറ്റി എന്തു പറയാൻ; നദികൾ ജലപ്രവാഹം ചുരുങ്ങി അല്പം ഉള്ളിലേക്ക് പോയി.
12.141.17
सरांसि सरितश्चैव कूपाः प्रस्रवणानि च ।
हतत्विषो न लक्ष्यन्ते निसर्गात्पूर्वकारितात् ॥ १२.१४१.१७ ॥
തടാകങ്ങളും നദികളും കിണറുകളും ഉറവകളും പ്രഭ നഷ്ടപ്പെട്ട് കാണപ്പെട്ടില്ല; പൂർവകർമ്മങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്താൽ ഇങ്ങനെയായി.
12.141.18
भूमिः शुष्कजलस्थाना विनिवृत्तसभाप्रपा ।
निवृत्तयज्ञस्वाध्याया निर्वषट्कारमङ्गला ॥ १२.१४१.१८ ॥
ഭൂമിയിലെ ജലസ്ഥാനങ്ങൾ വറ്റി; സഭകളും ജലശാലകളും നിലച്ചു; യജ്ഞവും സ്വാധ്യായവും മുടങ്ങി; വഷട്കാരവും മംഗലകർമ്മങ്ങളും ഇല്ലാതായി.
12.141.19
उत्सन्नकृषिगोरक्षा निवृत्तविपणापणा ।
निवृत्तपूर्वसमया संप्रनष्टमहोत्सवा ॥ १२.१४१.१९ ॥
കൃഷിയും ഗോരക്ഷയും നശിച്ചു; ചന്തകളും കടകളും അടഞ്ഞു; പഴയ ആചാരങ്ങൾ നിലച്ചു; മഹോത്സവങ്ങൾ പൂർണമായി മറഞ്ഞു.
12.141.20
अस्थिकङ्कालसंकीर्णा हाहाभूतनराकुला ।
शून्यभूयिष्ठनगरा दग्धग्रामनिवेशना ॥ १२.१४१.२० ॥
അസ്ഥികളും അസ്ഥികൂടങ്ങളും നിറഞ്ഞു; നിലവിളിക്കുന്ന ജനങ്ങളാൽ കലങ്ങി; നഗരങ്ങൾ മിക്കവാറും ശൂന്യമായി; ഗ്രാമങ്ങളും വീടുകളും കത്തിനശിച്ചു.
12.141.21
क्वचिच्चोरैः क्वचिच्छूरैः क्वचिद्राजभिरातुरैः ।
परस्परभयाच्चैव शून्यभूयिष्ठनिर्जना ॥ १२.१४१.२१ ॥
ചിലയിടത്ത് കള്ളന്മാരാലും ചിലയിടത്ത് വീരന്മാരാലും ചിലയിടത്ത് രാജാക്കന്മാരാലും പീഡിതമായി, പരസ്പരഭയത്താൽ അത് മിക്കവാറും ശൂന്യവും ജനരഹിതവുമായി.
12.141.22
गतदैवतसंस्थाना वृद्धबालविनाकृता ।
गोजाविमहिषीहीना परस्परपराहता ॥ १२.१४१.२२ ॥
ദേവതകളും ആരാധനാസ്ഥലങ്ങളും മറഞ്ഞു; വൃദ്ധരും കുട്ടികളും നഷ്ടമായി; പശു, ആട്, ചെമ്മരിയാട്, എരുമ ഇല്ലാതായി; പരസ്പരം അടിച്ചുവീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
12.141.23
हतविप्रा हतारक्षा प्रनष्टोत्सवसंचया ।
शवभूतनरप्राया बभूव वसुधा तदा ॥ १२.१४१.२३ ॥
ബ്രാഹ്മണർ വധിക്കപ്പെട്ടു, കാവൽക്കാർ വധിക്കപ്പെട്ടു; ഉത്സവങ്ങളും സമ്പത്തും നഷ്ടപ്പെട്ടു; അന്ന് ഭൂമി ഏതാണ്ട് ശവങ്ങൾ പോലുള്ള മനുഷ്യരാൽ നിറഞ്ഞു.
12.141.24
तस्मिन्प्रतिभये काले क्षीणधर्मे युधिष्ठिर ।
बभूवुः क्षुधिता मर्त्याः खादमानाः परस्परम् ॥ १२.१४१.२४ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ആ ഭയാനകകാലത്ത്, ധർമം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, മനുഷ്യർ വിശന്നു പരസ്പരം ഭക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങി.
12.141.25
ऋषयो नियमांस्त्यक्त्वा परित्यक्ताग्निदेवताः ।
आश्रमान्संपरित्यज्य पर्यधावन्नितस्ततः ॥ १२.१४१.२५ ॥
ഋഷിമാർ നിയമങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു; അഗ്നിയെയും ദേവതകളെയും വിട്ടു; ആശ്രമങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി വിട്ട് ഇവിടെയും അവിടെയും ഓടി.
12.141.26
विश्वामित्रोऽथ भगवान्महर्षिरनिकेतनः ।
क्षुधा परिगतो धीमान्समन्तात्पर्यधावत् ॥ १२.१४१.२६ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാനായ മഹർഷി വിശ്വാമിത്രൻ, ഗൃഹരഹിതനായി, വിശപ്പിനാൽ പീഡിതനായി, ചുറ്റുപാടും ഓടി.
12.141.27
त्यक्त्वा दारांश्च पुत्रांश्च कस्मिंश्च जनसंसदि ।
भक्ष्याभक्ष्यसमो भ्रूत्वा निरग्निरनिकेतनः ॥ १२.१४१.२७ ॥
ഭാര്യമാരെയും മക്കളെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഏത് ജനസദസ്സിലും, ഭക്ഷ്യവും അഭക്ഷ്യവും സമമെന്ന് കരുതി, അഗ്നിയില്ലാതെ, ഗൃഹരഹിതനായി.
12.141.28
स कदाचित्परिपतञ्श्वपचानां निकेतनम् ।
हिंस्राणां प्राणिघातानामाससाद वने क्वचित् ॥ १२.१४१.२८ ॥
അവൻ ഒരിക്കൽ അലഞ്ഞുനടന്ന്, കാട്ടിൽ എവിടെയോ ശ്വപചരുടെ വാസസ്ഥലത്ത് എത്തി; അവർ ക്രൂരരും ജീവഹത്യ ചെയ്യുന്നവരുമായിരുന്നു.
12.141.29
विभिन्नकलशाकीर्णं श्रमांसेन च भूषितम् ।
वराहखरभग्नास्थिकपालघटसंकुलम् ॥ १२.१४१.२९ ॥
പൊട്ടിയ കലങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞത്; അധ്വാനത്തിന്റെ മാംസത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്; പന്നികളുടെയും കഴുതകളുടെയും ഒടിഞ്ഞ എല്ലുകളും തലയോടുകളും കലങ്ങളും നിറഞ്ഞത്.
12.141.30
मृतचेलपरिस्तीर्णं निर्माल्यकृतभूषणम् ।
सर्पनिर्मोकमालाभिः कृतचिह्नकुटीमुखम् ॥ १२.१४१.३० ॥
മരിച്ചവരുടെ തുണികൾ വിരിച്ചത്; ഉപേക്ഷിച്ച മാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്; പാമ്പിൻ ഉറകളുടെ മാലകളാൽ, കുടിലിന്റെ വാതിൽ അടയാളങ്ങളോടെ.
12.141.31
कुक्कुटाराबहुलं गर्दभध्वनिनादितम् ।
उद्धोषद्भिः खरैर्वाक्यैः कलहद्भिः परस्परम् ॥ १२.१४१.३१ ॥
കോഴികളുടെ കൂവലും കഴുതകളുടെ കരച്ചിലുംകൊണ്ട് നിറഞ്ഞതായിരുന്നു അത്; പരസ്പരം കലഹിച്ച് കഠിന വാക്കുകളാൽ ആക്രോശിക്കുന്നവരുടെ ശബ്ദത്തിൽ മുഴങ്ങിയിരുന്നു.
12.141.32
उलूकपक्षिध्वनिभिर्देवतायतनैर्वृतम् ।
लोहघण्टापरिष्कारं श्वयूथपरिवारितम् ॥ १२.१४१.३२ ॥
അത് മൂങ്ങകളുടെയും മറ്റു പക്ഷികളുടെയും ശബ്ദങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും ദേവാലയങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും ഇരുമ്പുമണികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും നായ്ക്കൂട്ടങ്ങളാൽ വളയപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
12.141.33
तत्प्रविश्य क्षुधाविष्टो गाधिपुत्रो महानृपिः ।
आहारान्वेषणे युक्तः परं यत्नं समास्थितः ॥ १२.१४१.३३ ॥
അവിടെ പ്രവേശിച്ച്, വിശപ്പുകൊണ്ട് പീഡിതനായ ഗാധിയുടെ പുത്രനായ മഹാരാജർഷി ഭക്ഷണം തേടുന്നതിൽ മുഴുകി വലിയ പരിശ്രമം ചെയ്തു.
12.141.34
न च क्वचिदविन्दत्स भिक्षमाणोऽपि कौशिकः ।
मांसमन्नं फलं मूलमन्यद्वा तत्र किंचन ॥ १२.१४१.३४ ॥
ഭിക്ഷ യാചിച്ചിട്ടും കൗശികന് എവിടെയും ഒന്നും ലഭിച്ചില്ല — മാംസമോ, അന്നമോ, ഫലമോ, കിഴങ്ങോ, മറ്റെന്തെങ്കിലുമോ അവിടെ ഒന്നും കിട്ടിയില്ല.
12.141.35
अहो कृच्छ्रं मया प्राप्तमिति निश्चित्य कौशिकः ।
पपात भूमौ दौर्बल्यात्तस्मिंश्चण्डालपक्कणे ॥ १२.१४१.३५ ॥
'അയ്യോ, എനിക്ക് എത്ര കഷ്ടം വന്നു!' എന്ന് ഉറപ്പിച്ച് കൗശികൻ ബലഹീനതകൊണ്ട് ആ ചണ്ഡാലന്റെ പാചകസ്ഥലത്ത് നിലത്ത് വീണു.
12.141.36
स चिन्तयामास मुनिः किंनु मे सुकृतं भवेत् ।
कथं वृथा न मृत्युः स्यादिति पार्थिवसत्तम ॥ १२.१४१.३६ ॥
ആ മുനി ചിന്തിച്ചു: 'എനിക്ക് എന്ത് പുണ്യമുണ്ടാകും? മരണം വ്യർഥമാകാതെ എങ്ങനെ?' — ഓ രാജശ്രേഷ്ഠാ.
12.141.37
स ददर्श श्वमांसस्य कुतन्त्रीं पतितां मुनिः ।
चण्डालस्य गृहे राजन्सद्यः शस्त्रहतस्य वै ॥ १२.१४१.३७ ॥
രാജാവേ, ആയുധത്താൽ കൊല്ലപ്പെട്ട നായയുടെ മാംസംകൊണ്ടുള്ള, വീണുകിടന്ന കുടൽക്കയർ മുനി ചണ്ഡാലന്റെ വീട്ടിൽ കണ്ടു.
12.141.38
स चिन्तयामास तदा स्तेयं कार्यमितो मया ।
न…दानीमुपायो मे विद्यते प्राणधारणे ॥ १२.१४१.३८ ॥
അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചിന്തിച്ചു: 'ഇവിടെനിന്ന് ഞാൻ മോഷണം ചെയ്യണം; ഇപ്പോൾ ന…, പ്രാണൻ നിലനിർത്താൻ എനിക്ക് മറ്റൊരു മാർഗമില്ല.'
12.141.39
…सु विहितं स्तेयं विशिष्टसमहीनतः ।
परस्परं भवेत्पूर्वमास्थेयमिति निश्चयः। ॥ १२.१४१.३९ ॥
…വിധിക്കപ്പെട്ട മോഷണം ഉത്തമൻ, സമൻ, അധമൻ എന്നിവരിൽനിന്ന് (ചെയ്യാം). പരസ്പരം ആദ്യം ഇങ്ങനെ പാലിക്കണം—ഇതാണ് നിശ്ചയം.
12.141.40
हीनादादेयमादौ स्यात्समानात्तदनन्तरम् ।
असंभवे त्वाददीत विशिष्टादपि धार्मिकात् ॥ १२.१४१.४० ॥
ആദ്യം അധമനിൽനിന്ന് എടുക്കണം; പിന്നീട് സമനിൽനിന്ന്. എന്നാൽ അത് അസാധ്യമാകുമ്പോൾ ധാർമ്മികനായ ഉത്തമനിൽനിന്നും എടുക്കാം.
12.141.41
सोऽहमन्तावसायीनां हराम्येनां प्रतिग्रहात् ।
न स्तेयदोषं पश्यामि हरिष्याम्येतदामिषम् ॥ १२.१४१.४१ ॥
'ഞാൻ ഈ ചണ്ഡാലരിൽനിന്ന് ഇതു സ്വീകരിച്ച് എടുക്കും. ഇതിൽ മോഷണദോഷം ഞാൻ കാണുന്നില്ല; ഈ മാംസം ഞാൻ കൊണ്ടുപോകും.'
12.141.42
एतां बुद्धिं समास्थाय विश्वामित्रो महामुनिः ।
तस्मिन्देशे सुसुष्वाप पतितो यत्र भारत ॥ १२.१४१.४२ ॥
ഈ തീരുമാനം സ്വീകരിച്ച്, മഹാമുനി വിശ്വാമിത്രൻ, ഹേ ഭരതകുലജാ, ആ സ്ഥലത്ത് വീണ് ഗാഢനിദ്രയിലായി.
12.141.43
स विगाढां निशां दृष्ट्वा सुप्ते चण्डालपक्कणे ।
शनैरुत्थाय भगवान्प्रविवेश कुटीमुखम् ॥ १२.१४१.४३ ॥
കഴിഞ്ഞുപോയ രാത്രി കണ്ട്, ചണ്ഡാലന്റെ കുടിലിൽ എല്ലാവരും ഉറങ്ങിയപ്പോൾ, മെല്ലെ എഴുന്നേറ്റ് ആ ഭഗവാൻ കുടിലിന്റെ വാതിൽക്കൽ പ്രവേശിച്ചു.
12.141.44
स सुप्त एव चण्डालः श्लेष्मापिहितलोचनः ।
परिभिन्नस्वरो रूक्षः प्रोवाचाप्रियदर्शनः ॥ १२.१४१.४४ ॥
ആ ചണ്ഡാലൻ ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടുതന്നെ, കഫം മൂടിയ കണ്ണുകളോടെ, പൊട്ടിയ പരുഷമായ സ്വരത്തിൽ, കാണാൻ അപ്രിയനായി സംസാരിച്ചു.
12.141.45
कः कुतन्त्रीं घट्टयति सुप्ते चण्डालपक्कणे ।
जागर्मि नैव सुप्तोऽस्मि हतोऽसीति च दारुणः ॥ १२.१४१.४५ ॥
"ഉറങ്ങുന്ന ചണ്ഡാലന്റെ കുടിലിൽ ചീത്തയായ കയർ ആട്ടുന്നത് ആര്? ഞാൻ ഉണർന്നിരിക്കുകയാണ്, ഉറങ്ങിയിട്ടില്ല — നീ മരിച്ചു!" എന്ന് ആ ക്രൂരൻ പറഞ്ഞു.
12.141.46
विश्वामित्रोऽहमित्येव सहसा तमुवाच ह ।
सहसाऽभ्यागतं भूयः सोद्वेगस्तेन कर्मणा ॥ १२.१४१.४६ ॥
"ഞാൻ വിശ്വാമിത്രൻ" എന്ന് ഉടൻ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു. പെട്ടെന്ന് വന്നതിനാലും ആ പ്രവൃത്തിയാലും വീണ്ടും ഉദ്വേഗത്തോടെ.
12.141.47
विश्वामित्रोऽहमायुष्मन्नागतोऽहं बुभुक्षितः ।
मा वधीर्मम सद्बुद्धे यदि सम्यक्प्रपश्यसि ॥ १२.१४१.४७ ॥
"ഞാൻ വിശ്വാമിത്രൻ, ദീർഘായുഷ്മാനേ. വിശന്നിട്ടാണ് ഞാൻ വന്നത്. സദ്ബുദ്ധിയുള്ളവനേ, നീ ശരിയായി കാണുന്നുവെങ്കിൽ എന്നെ വധിക്കരുത്."
12.141.48
चण्डालस्तद्वचः श्रुत्वा महर्षेर्भावितात्मनः ।
शयनादुपसंभ्रान्त उद्ययौ प्रति तं ततः ॥ १२.१४१.४८ ॥
ആ ഭാവിതാത്മാവായ മഹർഷിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ചണ്ഡാലൻ കിടക്കയിൽ നിന്ന് വളരെ പരിഭ്രമിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേർക്ക് എഴുന്നേറ്റു.
12.141.49
स विसृज्याश्रु नेत्राभ्यां बहुमानात्कृताञ्जलिः ।
उवाच कौशिकं रात्रौ ब्रह्मन्किं ते चिकीर्षितम् ॥ १२.१४१.४९ ॥
അവൻ കണ്ണുനീർ പൊഴിച്ച്, അതിയായ ബഹുമാനത്തോടെ കൈകൂപ്പി രാത്രിയിൽ കൗശികനോട് പറഞ്ഞു: "ബ്രാഹ്മണാ, നീ എന്താണ് ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്?"
12.141.50
विश्वामित्रस्तु मातङ्गमुवाच परिसान्त्वयन् ।
क्षुधितोऽन्तर्गतप्राणो हरिष्यामि श्वजाघनीम् ॥ १२.१४१.५० ॥
എന്നാൽ വിശ്വാമിത്രൻ മാതംഗനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: "വിശപ്പുകൊണ്ട് തളർന്ന്, പ്രാണൻ ഉള്ളിലൊതുങ്ങിയവനായി, ഞാൻ നായയുടെ തുട എടുക്കും."
12.141.51
क्षुधितः कलुषं यातो नास्ति ह्रीरशनार्थिनः ।
क्षुच्च मां दूषयत्यत्र हरिष्यामि श्वजाघनीम् ॥ १२.१४१.५१ ॥
വിശന്നവൻ പാപത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു; ആഹാരം തേടുന്നവന് ലജ്ജയില്ല. ഇവിടെ വിശപ്പ് എന്നെ കളങ്കപ്പെടുത്തുന്നു; ഞാൻ നായയുടെ തുട എടുക്കും.
12.141.52
अवसीदन्ति मे प्राणाः स्मृतिर्मे नश्यति क्षुधा ।
दुर्बलो नष्टसंज्ञश्च भक्ष्याभक्ष्यविवर्जितः।
सोधर्मं बुध्यमानोऽपि हरिष्यामि श्वजाघनीम् ॥ १२.१४१.५२ ॥
എന്റെ പ്രാണൻ ക്ഷയിക്കുന്നു; വിശപ്പുകൊണ്ട് എന്റെ ഓർമ നശിക്കുന്നു. ദുർബലനും ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവനുമായി, ഭക്ഷ്യവും അഭക്ഷ്യവും വേർതിരിച്ചറിയാതെ, ധർമ്മം അറിഞ്ഞിട്ടും ഞാൻ നായയുടെ തുട എടുക്കും.
12.141.53
यदा भैक्षं न विन्दामि युष्माकमहमालये ।
तदा बुद्धिः कृता पापे हरिष्यामि श्वजाघनीम् ॥ १२.१४१.५३ ॥
നിങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ എനിക്ക് ഭിക്ഷ കിട്ടാതെ വന്നപ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ, പാപീ, ഞാൻ നായയുടെ തുട എടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
12.141.54
अग्निर्मुखं पुरोधाश्च देवानां शुचिषाङ्विभुः ।
यथा च सर्वभुग्ब्रह्मा तथा मां विद्धि धर्मतः ॥ १२.१४१.५४ ॥
അഗ്നി ദേവന്മാരുടെ മുഖവും പുരോഹിതനുമാണ്; ശുചിഷാക് ആയ വിഭുവാണ്. സർവഭുക്കായ ബ്രഹ്മാവ് എന്നപോലെ, എന്നെയും ധർമ്മപ്രകാരം അറിയുക.
12.141.55
तमुवाच स चण्डालो महर्षे शृणु मे वचः ।
श्रुत्वा तथा तमातिष्ठ यथा धर्मो न हीयते ॥ १२.१४१.५५ ॥
ആ ചണ്ഡാലൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക. അത് കേട്ട് ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെടാത്ത വിധത്തിൽ അങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുക.
12.141.56
धर्मं तवापि विप्रर्षे शृणु यत्ते ब्रवीम्यहम् ॥ १२.१४१.५६ ॥
വിപ്രർഷേ, അങ്ങയുടെ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചും കേൾക്കുക; ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കുക.
12.141.57
मृगाणामधमं श्वानं प्रवदन्ति मनीषिणः ।
तस्याप्यधम उद्देशः शरीरस्य तु जाघी ॥ १२.१४१.५७ ॥
ബുദ്ധിമാന്മാർ നായയെ മൃഗങ്ങളിൽ അധമനെന്ന് പറയുന്നു; അതിന്റെ ശരീരത്തിലും അധമമായ ഭാഗം തുടയാണ്.
12.141.58
नेदं सम्यग्व्यवसितं महर्षे कर्म गर्हितम् ।
चण्डालस्वस्य हरणमभक्ष्यस्य विशेषतः ॥ १२.१४१.५८ ॥
മഹർഷേ, ഈ കർമ്മം ശരിയായി തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടതല്ല; ഇത് നിന്ദ്യമാണ് — ചണ്ഡാലന്റേതിനെ കവരുന്നത്, വിശേഷിച്ചും ഭക്ഷിക്കാൻ പാടില്ലാത്തതിനെ.
12.141.59
साध्वन्यमनुपश्य त्वमुपायं प्राणधारणे ।
श्वमांसलोभात्तपसो नाशस्ते स्यान्महामुने ॥ १२.१४१.५९ ॥
മഹാമുനേ, ജീവൻ നിലനിർത്താൻ മറ്റൊരു മാർഗം നന്നായി ആലോചിക്കുക; നായിറച്ചിയോടുള്ള ആർത്തികൊണ്ട് നിന്റെ തപസ്സ് നശിക്കും.
12.141.60
जानता विहितो मार्गो न कार्यो धर्मसंकरः ।
मा स्म धर्मं परित्याक्षीस्त्वं हि धर्मविदुत्तमः ॥ १२.१४१.६० ॥
അറിവുള്ളവൻ വിധിച്ച മാർഗം പിന്തുടരണം; ധർമ്മസങ്കരം ചെയ്യരുത്. ധർമ്മം കൈവിടരുത്; നീ ധർമ്മജ്ഞരിൽ ഉത്തമനാണ്.
12.141.61
विश्वामित्रस्ततो राजन्नित्युक्तो भरतर्षभ ।
क्षुधार्तः प्रत्युवाचेदं पुनरेव महामुनिः ॥ १२.१४१.६१ ॥
രാജാവേ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട വിശ്വാമിത്രൻ വിശപ്പുകൊണ്ട് പീഡിതനായി ആ മഹാമുനി വീണ്ടും ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
12.141.62
निराहारस्य सुमहान्मम कालोऽभिधावतः ।
न विद्यतेऽप्युपायश्च कश्चिन्मे प्राणधारणे ॥ १२.१४१.६२ ॥
ആഹാരമില്ലാതെ എന്റെ കാലം വളരെ കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; പ്രാണൻ നിലനിർത്താൻ യാതൊരു മാർഗവും കാണുന്നില്ല.
12.141.63
येनकेन विशेषेण कर्मणा येनकेनचित् ।
उज्जिहीर्षे सीदमानः समर्थो धर्ममाचरेत् ॥ १२.१४१.६३ ॥
ഏതുവിധത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് ഏതു കർമ്മത്താലും, ദുരിതത്തിൽ മുങ്ങുന്ന ഞാൻ ഉയരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; സമർത്ഥനായവൻ ധർമ്മം ആചരിക്കട്ടെ.
12.141.64
ऐन्द्रो धर्मः क्षत्रियाणां ब्राह्मणानामथाग्निकः ।
ब्रह्मवह्निर्मम बलं भोक्ष्यामि शमयन्क्षुधाम् ॥ १२.१४१.६४ ॥
ക്ഷത്രിയരുടെ ധർമ്മം ഇന്ദ്രനുള്ളതാണ്; ബ്രാഹ്മണരുടേത് അഗ്നിക്കുള്ളതാണ്. വേദാഗ്നിയാണ് എന്റെ ബലം; വിശപ്പടക്കാൻ ഞാൻ ഭക്ഷിക്കും.
12.141.65
यथायथैव जीवेद्धि तत्कर्तव्यमहेलया ।
जीवितं मरणाच्छ्रेयो जीवन्धर्ममवाप्नुयात् ॥ १२.१४१.६५ ॥
എങ്ങനെയെങ്കിലും ജീവിക്കണം; അതാണ് കർത്തവ്യം, നിന്ദയില്ലാതെ. മരണത്തേക്കാൾ ജീവിതമാണ് ശ്രേഷ്ഠം; ജീവിക്കുന്നവനാണ് ധർമ്മം നേടാനാവുക.
12.141.66
सोऽहं जीवितमाकाङ्क्षन्नभक्ष्यस्यापि भक्षणम् ।
व्यवस्ये बुद्धिपूर्वं वै तद्भवाननुमन्यताम् ॥ १२.१४१.६६ ॥
അങ്ങനെയുള്ള ഞാൻ, ജീവിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ, ഭക്ഷിക്കരുതാത്തതും ബുദ്ധിപൂർവ്വം ഭക്ഷിക്കാൻ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു; അവിടുന്ന് അതിന് അനുമതി നൽകണം.
12.141.67
जीवन्धर्मं चरिष्यामि प्रणोत्स्याम्यशुभानि तु ।
तपोभिर्विद्यया चैव ज्योतींषीव महत्तमः ॥ १२.१४१.६७ ॥
ജീവിച്ചിരുന്നുകൊണ്ട് ഞാൻ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കും; തപസ്സും വിദ്യയും കൊണ്ട് അശുഭങ്ങളെ അകറ്റും, മഹാന്ധകാരത്തെ പ്രകാശങ്ങൾ അകറ്റുന്നതുപോലെ.
12.141.68
नैतत्खादन्प्राप्स्यसे प्राणमद्य ।
नायुर्दीर्घं नामृतस्येव तृप्तिम्।
भिक्षामन्यां भिक्ष मा ते मनोस्तु ।
श्वभक्षणे श्वा ह्यभक्ष्यो द्विजानाम् ॥ १२.१४१.६८ ॥
ഇത് തിന്നാൽ ഇന്ന് നിനക്ക് പ്രാണൻ കിട്ടില്ല; ദീർഘായുസ്സോ അമൃതതുല്യമായ തൃപ്തിയോ കിട്ടില്ല. മറ്റൊരു ഭിക്ഷ ചോദിക്കൂ; നിന്റെ മനസ്സ് ഇതിൽ വേണ്ട; ദ്വിജർക്ക് നായ അഭക്ഷ്യമാണ്.
12.141.69
न दुर्भिक्षे सुलभं मांसमन्य ।
च्छ्वपाकमन्ये न च मेऽस्ति वित्तम।
क्षुघार्तश्चाहमगतिर्निराशः ।
श्वजाघनीं ष़ड्सात्साधु मन्ये ॥ १२.१४१.६९ ॥
ക്ഷാമകാലത്ത് മാംസം എളുപ്പം കിട്ടില്ല; നായയെ പാചകം ചെയ്യുന്നവനല്ലാതെ മറ്റൊരിടത്തും ഇല്ല; എന്റെ പക്കൽ സമ്പത്തുമില്ല. വിശപ്പുകൊണ്ട് പീഡിതനും, അഭയമില്ലാത്തവനും, നിരാശനുമായ ഞാൻ നായയുടെ തുട ആറിരട്ടി നല്ലതെന്ന് കരുതുന്നു.
12.141.70
पञ्च पञ्चनखा भक्ष्या ब्रह्मक्षत्रस्य वै विशः ।
शल्यकः श्वाविधो गोधा शशः कूर्मश्च पञ्चमः।
यदि शास्त्रं प्रमाणं ते माऽभक्ष्ये वै मनः कृथाः ॥ १२.१४१.७० ॥
അഞ്ചു നഖമുള്ള അഞ്ചു ജീവികൾ ബ്രാഹ്മണർക്കും ക്ഷത്രിയർക്കും വൈശ്യർക്കും ഭക്ഷ്യമാണ്: മുള്ളൻപന്നി, ശ്വാവിധം, ഉടുമ്പ്, മുയൽ, അഞ്ചാമത്തേത് ആമ. ശാസ്ത്രം നിനക്ക് പ്രമാണമെങ്കിൽ അഭക്ഷ്യത്തിൽ മനസ്സ് വെക്കരുത്.
12.141.71
अगस्त्येनासुरो जग्धो वातापिः क्षुधितेन वै ।
अहमापद्गतः क्षुब्धो भक्षयिष्ये श्वजाघनीम् ॥ १२.१४१.७१ ॥
വിശന്ന അഗസ്ത്യൻ അസുരനായ വാതാപിയെ ഭക്ഷിച്ചു. ഞാൻ ആപത്തിൽപ്പെട്ടു കലങ്ങിയിരിക്കുന്നു; നായയുടെ തുട ഞാൻ ഭക്ഷിക്കും.
12.141.72
भिक्षामन्यामाहरेति न च कर्तुमिहार्हसि ।
न नूनं कार्यमेतद्वै हर कामं श्वजाघनीम् ॥ १२.१४१.७२ ॥
മറ്റൊരു ഭിക്ഷ കൊണ്ടുവരൂ; ഇവിടെ നീ ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമല്ല. ഇത് തീർച്ചയായും ചെയ്യേണ്ടതല്ല; ഇഷ്ടം പോലെ നായയുടെ തുട എടുത്തുകൊള്ളൂ.
12.141.73
शिष्टा वै कारणं धर्मे तद्वृत्तमनुवर्तये ।
परां मेध्याशनादेनां भक्ष्यां मन्ये श्वजाघनीम् ॥ १२.१४१.७३ ॥
ശിഷ്ടന്മാരാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രമാണം; അവരുടെ ആചാരത്തെ ഞാൻ പിന്തുടരുന്നു. ശുദ്ധമായ ഭക്ഷണത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായി ഈ നായയുടെ തുടയും ഭക്ഷിക്കാൻ യോഗ്യമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
12.141.74
असद्भिर्यः समाचीर्णो न स धर्मः सनातनः ।
अकार्यमिह कार्यं वा मा छलेनाशुभं कृथाः ॥ १२.१४१.७४ ॥
ദുഷ്ടന്മാർ ആചരിച്ചത് സനാതന ധർമ്മമല്ല. ഇവിടെ ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്തതോ ചെയ്യേണ്ടതോ ആയത് വഞ്ചനയാൽ ഒരു അശുഭ കർമ്മം ചെയ്യരുത്.
12.141.75
न पातकं नावमतमृषिः सन्कर्तुमर्हति ।
समौ च श्वमृगौ मन्ये तस्माद्भोक्ष्ये श्वजाघनीम् ॥ १२.१४१.७५ ॥
ഋഷിയായ ഞാൻ പാപമോ അപമാനമോ ചെയ്യാൻ യോഗ്യനല്ല. നായയും മാനും സമാനമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; അതിനാൽ ഈ നായയുടെ തുട ഞാൻ ഭക്ഷിക്കും.
12.141.76
यद्ब्राह्मणार्थे कृतमर्थिनेन ।
तेनर्षिणा तदभक्ष्यं न कामात्।
स वै धर्मो यत्र न पापमस्ति ।
सर्वैरुपायैर्गुरवो हि रक्ष्याः ॥ १२.१४१.७६ ॥
ബ്രാഹ്മണന്നുവേണ്ടി വിശന്നുവലഞ്ഞ ആ ഋഷി ആഗ്രഹത്താലല്ല, ഭക്ഷിക്കാൻ പാടില്ലാത്തത് ചെയ്തു. പാപമില്ലാത്തിടത്താണ് ധർമ്മം; ഗുരുക്കന്മാരെ എല്ലാ ഉപായങ്ങളാലും സംരക്ഷിക്കണം.
12.141.77
मित्रं च मे ब्राह्मणस्यायमात्मा ।
प्रियश्च मे पूज्यतमश्च लोके।
तद्भोक्तुकामोऽहमिमां जिहीर्षे ।
नृशंसानामीदृशानां न विभ्ये ॥ १२.१४१.७७ ॥
ഇവൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ മിത്രവും എന്റെ ആത്മാവുമാണ്; എനിക്ക് പ്രിയനും ലോകത്ത് ഏറ്റവും പൂജ്യനുമാണ്. ആകയാൽ ഭക്ഷിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ഇവളെ എടുക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഇത്തരം ക്രൂരന്മാരെ ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
12.141.78
कामं नरा जीवितं संत्यजन्ति ।
न चाभक्ष्ये क्वचित्कुर्वन्ति बुद्धिम्।
सर्वांश्च कामान्प्राप्नुवन्तीति विद्धि ।
स्वर्गे निवासात्सहते क्षुधां वै ॥ १२.१४१.७८ ॥
മനുഷ്യർ ആഗ്രഹത്താൽ ജീവൻ ത്യജിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഭക്ഷിക്കരുതാത്തതിനെക്കുറിച്ച് അവർ ഒരിക്കലും തീരുമാനമെടുക്കാറില്ല. അവർ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടുമെന്ന് അറിയുക; സ്വർഗവാസത്തിനായി അവർ വിശപ്പ് സഹിക്കുന്നു.
12.141.79
स्थाने भवेत्स यशः प्रेत्यभावे ।
निःसंशयः कर्मणां वै विनाशः।
अहं पुनर्व्रतनित्यः शमात्मा ।
मूलं रक्ष्यं भक्षयिष्याम्यभक्ष्यम् ॥ १२.१४१.७९ ॥
പരലോകത്ത് ആ യശസ്സ് യുക്തമായിരിക്കും; കർമ്മങ്ങളുടെ നാശം സംശയമില്ലാത്തതാണ്. എന്നാൽ ഞാൻ വ്രതനിഷ്ഠനും ശാന്താത്മാവുമാണ്; സംരക്ഷിക്കേണ്ട വേരുകൾ ഞാൻ ഭക്ഷിക്കും, ഭക്ഷിക്കരുതാത്തതും ഭക്ഷിക്കും.
12.141.80
बुद्ध्यात्मके व्यक्तमस्तीति सृष्टो ।
मोक्षात्मके त्वं यथा शिष्टचक्षुः।
यद्यप्येतत्संशयाच्च त्रपामि ।
नाहं भविष्यामि यथा न माया ॥ १२.१४१.८० ॥
ബുദ്ധിസ്വരൂപത്തിൽ ഇത് വ്യക്തമാണ്, നീ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവനാണ്; മോക്ഷസ്വരൂപത്തിൽ നീ ശിഷ്ടരുടെ കണ്ണുള്ളവനെപ്പോലെയാണ്. ഈ സംശയത്താൽ ഞാൻ ലജ്ജിക്കുന്നു; എങ്കിലും മായയെപ്പോലെ ഞാൻ ആകില്ല.
12.141.81
गोपनीयमिदं दुःखमिति मे निश्चिता मतिः ।
दुष्कृतं ब्राह्मणं सन्तं यस्त्वामहमुपालभे ॥ १२.१४१.८१ ॥
ഈ ദുഃഖം മറച്ചുവെക്കേണ്ടതാണെന്നത് എന്റെ ഉറച്ച അഭിപ്രായമാണ്. ബ്രാഹ്മണനായിരിക്കെ ദുഷ്കർമ്മം ചെയ്ത നിന്നെ ഞാൻ ആക്ഷേപിക്കുന്നു.
12.141.82
पिबन्त्येवोदकं गावो मण्डूकेषु रुवत्स्वपि ।
न तेऽधिकारो धर्मेऽस्ति वा भूरात्मप्रशंसकः ॥ १२.१४१.८२ ॥
തവളകൾ കരയുമ്പോഴും പശുക്കൾ വെള്ളം കുടിക്കുകയേയുള്ളൂ. ധർമ്മത്തിൽ നിനക്ക് അധികാരമില്ല; അല്ലെങ്കിൽ, ഹേ ഭൂമേ, നീ സ്വയം പുകഴ്ത്തുന്നവനാണ്.
12.141.83
सुहृद्भूत्वाऽनुशोचे त्वां कृपा हि त्वयि मे द्विज ।
तदिदं श्रेय आधत्स्व मा लोभे चेत आदधाः ॥ १२.१४१.८३ ॥
സുഹൃത്തായി ഞാൻ നിനക്കായി ദുഃഖിക്കുന്നു, ഓ ദ്വിജാ; നിന്നോട് എനിക്ക് കരുണയുണ്ട്. അതിനാൽ ഈ ശ്രേയസ്സ് സ്വീകരിക്കൂ; ലോഭത്തിൽ മനസ്സ് വയ്ക്കരുത്.
12.141.84
सृहृन्मे त्वं सुखेप्सुश्चेदापदो मां समुद्धर ।
जामऽहं धर्मतोऽऽत्मानमुत्सृजेमां श्वजाघनीम् ॥ १२.१४१.८४ ॥
നീ എന്റെ സുഹൃത്തായി സുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ആപത്തുകളിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കൂ. ധർമ്മപ്രകാരം ഈ നായയുടെ തുടയ്ക്കുവേണ്ടി ഞാൻ എന്നെ ത്യജിക്കണോ?
12.141.85
नैवोत्सहे भवतो दातुमेतां ।
नोपेक्षितुं ह्रियमाणं स्वमन्नम्।
उभौ स्यावः श्वमलेनानुलिप्तौ ।
दाता चाहं ब्राह्मणस्त्वं प्रतीच्छम् ॥ १२.१४१.८५ ॥
ഇത് നിനക്ക് നൽകാൻ എനിക്ക് ധൈര്യമില്ല; എന്റെ സ്വന്തം ഭക്ഷണം കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നത് അവഗണിക്കാനും കഴിയില്ല. ഞങ്ങൾ ഇരുവരും നായയുടെ മാലിന്യത്താൽ ലിപ്തരാകും. ഞാൻ ദാതാവ്, നീ ബ്രാഹ്മണൻ; ഇത് സ്വീകരിക്കൂ.
12.141.86
अद्याहमेतद्वॄजिनं कर्म कृत्वा ।
जीवंश्चरिष्यामि महापवित्रम्।
संपूतात्मा धर्ममेवाभिपत्स्ये ।
यदेतयोर्गुरु तद्वै ब्रवीहि ॥ १२.१४१.८६ ॥
ഇന്ന് ഞാൻ ഈ പാപകർമ്മം ചെയ്ത് ജീവിക്കും; പിന്നീട് അതിപവിത്രനായി, ശുദ്ധാത്മാവോടെ ധർമ്മം തന്നെ പ്രാപിക്കും. ഇവ രണ്ടിൽ ഏതാണ് ഗുരുതരം, അത് പറയൂ.
12.141.87
आत्मैव साक्षी किल धर्मकृत्ये ।
त्वमेव जानासि यदत्र दुष्कृतम्।
यो ह्याद्रियाद्भक्ष्यमिति श्वमांसं ।
मन्ये न तस्यास्ति विवर्जनीयम् ॥ १२.१४१.८७ ॥
ധർമ്മകർമ്മങ്ങളിൽ ആത്മാവുതന്നെയാണ് സാക്ഷി; ഇവിടെ ഏതാണ് ദുഷ്കൃതമെന്ന് നീ തന്നെ അറിയുന്നു. നായയുടെ മാംസം ഭക്ഷ്യയോഗ്യമെന്ന് ആദരിക്കുന്നവന് വർജ്ജിക്കേണ്ടതായി ഒന്നുമില്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
12.141.88
उपधानैः साधते नापि दोषः ।
कार्ये सिद्धे मित्र नात्रापवादः।
अस्मिन्नहिंसा नानृते वाक्यलेशो ।
भक्ष्यक्रिया यत्र न तद्गरीयः ॥ १२.१४१.८८ ॥
ഉപായങ്ങളാൽ കാര്യം സാധിച്ചാൽ ദോഷമില്ല. സുഹൃത്തേ, കാര്യം സിദ്ധിച്ചശേഷം ഇതിൽ അപവാദമില്ല. ഇതിൽ ഹിംസയില്ല, അസത്യത്തിന്റെ അല്പവാക്യം പോലുമില്ല; ഭക്ഷ്യക്രിയ എവിടെയോ അത് അതിനേക്കാൾ വലുതല്ല.
12.141.89
यद्येष हेतुस्तव खादने स्या ।
न्न ते वेदः कारणं नार्यधर्मः।
तस्माद्भक्ष्ये भक्षणे वा द्विजेन्द्र ।
दोषं न पश्यामि यथेदमत्र ॥ १२.१४१.८९ ॥
ഇതുതന്നെയാണ് നിന്റെ ഭക്ഷണത്തിന്റെ കാരണമെങ്കിൽ വേദവും കാരണമല്ല, ആര്യധർമ്മവും അല്ല. അതുകൊണ്ട് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഭക്ഷ്യത്തിലോ ഭക്ഷണത്തിലോ ഇതിൽ ഞാൻ ദോഷം കാണുന്നില്ല.
12.141.90
न पातकं भक्षमाणस्य दृष्टं ।
सुरां तु पीत्वा पततीति शब्दः।
अन्योन्यकार्याणि यथा तथैव ।
न लेपमात्रेण कृतं हिनस्ति ॥ १२.१४१.९० ॥
ഭക്ഷിക്കുന്നവന് പാപം കാണുന്നില്ല; എന്നാൽ സുര കുടിച്ചാൽ പതനം സംഭവിക്കും എന്നു പറയുന്നു. പരസ്പരകാര്യങ്ങൾ പോലെ, ലേപമാത്രം കൊണ്ടുള്ള കർമ്മം നശിപ്പിക്കുന്നില്ല.
12.141.91
पादौ मूलं समभवद्वृन्ताकं शिर उच्यते ।
शेफात्तु गृञ्जरं जातं पलाण्डुस्त्वण्डसंभवः ॥ १२.१४१.९१ ॥
പാദങ്ങളിൽനിന്ന് മൂലം ഉണ്ടായി; തലയെ വൃന്താകം എന്നു പറയുന്നു. ശേഫത്തിൽനിന്ന് ഗൃഞ്ജരം ഉണ്ടായി; പലാണ്ഡു അണ്ഡത്തിൽനിന്ന് ഉണ്ടായി.
12.141.92
श्वरोमजः शैव्यशाको लशुनं द्विजसंभवम् ।
चुक्किनामा पर्णशाकः कर्णादजनि भूसुर ॥ १२.१४१.९२ ॥
നായയുടെ രോമത്തിൽനിന്ന് ശൈവ്യശാകം ഉണ്ടായി; ദ്വിജനിൽനിന്ന് ലശുനം ഉണ്ടായി. ചുക്കി എന്ന പർണ്ണശാകം കാതിൽനിന്ന് ഉണ്ടായി, ഓ ഭൂസുരാ.
12.141.93
अस्थानतो हीनतः कुत्सिताद्वा ।
तद्विद्वांसं बाधते साधु वृत्तम्।
श्वानं पुनर्यो लभतेऽभिषङ्गा ।
त्तेनापि दण्डः सहितव्य एव ॥ १२.१४१.९३ ॥
അയോഗ്യമായ സ്ഥലത്തുനിന്നോ, താഴ്ന്നവനിൽനിന്നോ, നിന്ദിതനിൽനിന്നോ വരുന്ന ബന്ധം പണ്ഡിതനെയും സദാചാരിയെയും പോലും പീഡിപ്പിക്കുന്നു; നായയെപ്പോലും സ്വന്തമാക്കുന്നവൻ ശിക്ഷ സഹിക്കണം.
12.141.94
एवमुक्त्वा निववृते मातङ्गः कौशिकं तदा ।
विश्वामित्रो जहारैव कृतबुद्धिः श्वजाघनीम् ॥ १२.१४१.९४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മാതംഗൻ അപ്പോൾ കൗശികനിൽനിന്ന് മടങ്ങി; ദൃഢബുദ്ധിയായ വിശ്വാമിത്രൻ നായയുടെ തുട എടുത്തു.
12.141.95
ततो जग्राह स श्वाङ्गं जीवितार्थी महामुनिः ।
सदारस्तामुपाहृत्य वने भोक्तुमियेप सः ॥ १२.१४१.९५ ॥
അപ്പോൾ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ മഹാമുനി നായയുടെ അവയവം എടുത്തു; ഭാര്യയോടൊപ്പം അത് കാട്ടിലെത്തിച്ച് തിന്നാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
12.141.96
अथास्य बुद्धिरभवद्विधिनाऽहं श्वजाघनीम् ।
भक्षयामि यथाकालं पूर्वं संतर्प्य देवताः ॥ १२.१४१.९६ ॥
അപ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സിൽ ഇങ്ങനെ ഒരു ചിന്ത ഉദിച്ചു: 'വിധിപ്രകാരം, യഥാസമയം, ആദ്യം ദേവന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഈ നായയുടെ തുട ഞാൻ തിന്നും.'
12.141.97
ततोऽग्निमुपसंहृत्य ब्राह्मेण विधिना मुनिः ।
ऐन्द्राग्नेयेन विधिना चरुं श्रपयत स्वयम् ॥ १२.१४१.९७ ॥
പിന്നെ മുനി അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിച്ചു, ബ്രാഹ്മവിധിപ്രകാരം; ഐന്ദ്രാഗ്നേയവിധിപ്രകാരം തന്നെ ചരു പാകം ചെയ്തു.
12.141.98
ततः समारभत्कर्म दैवं पित्र्यं च भारत ।
आहूय देवानिन्द्रादीन्भागंभागं विधिक्रमात् ॥ १२.१४१.९८ ॥
പിന്നെ, ഹേ ഭാരതാ, അവൻ ദേവകർമ്മവും പിതൃകർമ്മവും ആരംഭിച്ചു; ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരെ ആവാഹിച്ച്, വിധിക്രമപ്രകാരം ഓരോ ഭാഗമായി നൽകി.
12.141.99
एतस्मिन्नेव काले तु प्रववर्ष स वासवः ।
संजीवयन्प्रजाः सर्वा जनयामास चौषधीः ॥ १२.१४१.९९ ॥
അതേ കാലത്ത് വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) മഴ പെയ്യിച്ചു, എല്ലാ പ്രജകളെയും ജീവിപ്പിച്ചു, ഔഷധികളെ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു.
12.141.100
विश्वामित्रोऽपि भगवांस्तपसा दग्धकिल्चिषः ।
कालेन महता सिद्धिमवाप परमाद्भुताम् ॥ १२.१४१.१०० ॥
ഭഗവാൻ വിശ്വാമിത്രനും തപസ്സിനാൽ തന്റെ പാപങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ചു; ദീർഘകാലത്തിനു ശേഷം അത്യത്ഭുതമായ സിദ്ധി നേടി.
12.141.101
स संहृत्य च तत्कर्म अनास्वाद्य च तद्धविः ।
तोषयामास देवांश्च पितॄंश्च द्विजसत्तमः ॥ १२.१४१.१०१ ॥
ആ ദ്വിജോത്തമൻ ആ കർമ്മം സംഹരിച്ച്, ഹവിസ്സ് രുചിക്കാതെതന്നെ ദേവന്മാരെയും പിതൃക്കളെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
12.141.102
एवं विद्वानदीनात्मा व्यसनस्थो जिजीविषुः ।
सर्वोपायैरुपायज्ञो दीनमात्मानमुद्धरेत् ॥ १२.१४१.१०२ ॥
ഇങ്ങനെ വിദ്വാൻ, ദീനതയില്ലാത്ത മനസ്സോടെ, വ്യസനത്തിലായിരിക്കെ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഉപായജ്ഞനായി, എല്ലാ ഉപായങ്ങളാലും ദീനനായ തന്നെ ഉദ്ധരിക്കണം.
12.141.103
एतां बुद्धिं समास्थाय जीवितव्यं सदा भवेत् ।
जीवन्पुण्यमवाप्नोति पुरुषो भद्रमश्नुते ॥ १२.१४१.१०३ ॥
ഈ ബുദ്ധി സ്വീകരിച്ച് എപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിക്കണം; ജീവിക്കുന്നവൻ പുണ്യം നേടുന്നു, ശുഭം അനുഭവിക്കുന്നു.
12.141.104
तस्मात्कौन्तेय विदुषा धर्माधर्मविनिश्चये ।
बुद्धिमास्थाय लोकेऽस्मिन्वर्तितव्यं कृतात्मना ॥ १२.१४१.१०४ ॥
അതിനാൽ, കൗന്തേയാ, വിദ്വാൻ ധർമ്മാധർമ്മ നിശ്ചയത്തിൽ ബുദ്ധിയെ ആശ്രയിച്ച്, നിയന്ത്രിത മനസ്സോടെ ഈ ലോകത്തിൽ പെരുമാറണം.